نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

حرکات دست در گفتگو: با دستان خود هنگام حرف زدن چه کنیم؟

هر وقت صحبت از سخنرانی عمومی به میان می‌آید و کسی می‌خواهد یک توصیه مهم را در ارتباط با شیوه ارائه سخنرانی یا کنفرانس به فرد ارائه‌دهنده بدهد می‌گوید: مراقب باش از دست‌هایت خیلی هنگام حرف زدن استفاده نکنی، حرکت دست‌هایت را به حداقل برسان و با تکان دادن دست حواس مخاطب را پرت نکن! اکنون سوال اصلی این است: اگر قرار باشد حرکات دست در گفتگو حذف شوند چه از زبان بدن و تمام ژست‌ها و حالاتی باقی می‌ماند که باید برای زنده نگه داشتن سخنرانی از آن‌ها استفاده کنیم؟!

چنین دیدی برای مخفی کردن یا در واقع ساکت کردن دستی که مدام با حرکاتش سعی به انتقال مفاهیم دارد وجود داشته است؛ اما اکنون بسیاری از صاحب‌نظران بر این موضوع اتفاق نظر دارند که حرکات دست در گفتگو زبان دوم سخنران است و بار بیان بسیاری از ناگفته‌ها را از دوش سخنران برمی‌دارد. به علاوه دست یکی از اندام‌های اصلی بدن است که حتی اگر بدون حرکت بماند مجبور هستیم آن را با خود در سخنرانی داشته باشیم (!)؛ چه بهتر که از این بخش حیاتی و پرکاربرد بدن حتی زمانی که قرار است صرفا سخنرانی کنیم استفاده شود.

مشاهده ویدیوهای سیاسی معروف و پرمخاطبی که بالای ۱۲۴ هزار بازدید در یوتیوب و سایر کانال‌های ویدیویی داشته‌اند نشان می‌دهد که وقتی رهبران کاریزماتیک و پرجذبه دنیا از حرکات دست در گفتگو و سخنرانی خود استفاده می‌کنند مخاطبان شادتر بوده و حواسشان به جای اطراف، روی سخنرانی متمرکز است؛ اما با این که خیلی از سخنرانان با تاثیر دست و حرکات مختلف آن در سخنرانی آشنایی دارند هنوز نمی‌دانند چه طور و به چه شکل از دستان برای مدیریت بحث استفاده کنند و همین موضوع باعث می‌شود حس کنند دست‌ها به دلیل بی‌حرکت بودن سربار سخنرانی هستند!

مطلب امروز دانشگاه زندگی، تحلیلی جامع با استفاده از توصیه متخصصان برتر فن بیان برای مدیریت هر چه بهتر حرکات دست در گفتگو و تمام بایدها و نبایدهایی است که در این زمینه لازم است رعایت شود. همراه ما باشید.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

زبان بدن، از هر کسی بهتر سخن می‌گوید؛ این را در مدیریت زبان بدن به تفصیل بررسی کردیم و به استفاده از حرکات دست، ارتباط چشمی و کل بدن در کنار یادداشت‌ها در سخنرانی تاکید نمودیم. اکنون خیلی جزئی‌تر به بررسی هر یک از حرکات دست و معنای آن می‌پردازیم.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

حرکات دست را توصیفی تنظیم کنید

شاید اگر از یک مربی فن بیان بپرسید حرکات دست را چه طور برنامه‌ریزی کنیم بگوید: دستتان را به کلمات بسپارید! بگذارید دست‌ها با هر چه که می‌گویید به صورت طبیعی خودش هماهنگ شود. اگرچه چنین توصیه‌ای منطقی به نظر می‌رسد و اگر قرار باشد هر یک از حرکات دست را با هر کلمه از قبل هماهنگ کنیم بالاخره در اجرا یکی از آن‌ها شکست می‌خوریم، اما گاهی برنامه‌ریزی و تنظیم این حرکات از قبل برای هر بخش از سخنرانی خیلی بهتر جواب می‌دهد!

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

برای این که حرکات دست حالت توصیفی پیدا کنند هنگامی که قرار است درباره یک نکته جزئی و کوچک حرف بزنید دست‌ها را به حالت نیشگون گرفتن نگه دارید. اگر مسئله موردنظر شما خیلی بزرگ و عظیم است، مثلا یک سرمایه‌گذاری پرسود و منفعت در آن سوی دنیا، از باز کردن دست‌ها و در آغوش گرفتن هوا ترسی نداشته باشید!

برای این که مسیر جلب توجه مخاطب را تا پایان به همین خوبی پیش ببرید گاهی یکی از دست‌ها را پایین بیاورید و تنوع ایجاد کنید.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

یکی از ترفندهای سخنرانی، نمایش شماره‌ها با دست است. مثلا اگر ۵ دلیل ابتلا به سرماخوردگی‌های فصلی را بیان می‌کنید و قصد دارید روی دلیل سوم بیش‌تر مانور دهید هر بار که عدد سه را به کار می‌برید، سه را هم با انگشتان دست به وضوح نشان دهید.

سخنرانی با دست خالی!

یکی از توصیه‌های جهانی که البته هرگز دلیل و منطقی پشت آن را متوجه نشدیم استفاده از کف دست هنگام صحبت کردن است. خیلی از سخنرانان کف دست را پایه تکامل حرکات بدن می‌دانند و معتقدند با کف دست آزاد و تهی در سخنرانی می‌توان بسیاری از مفاهیم را منتقل کرد.

صاحب‌نظران معتقدند سخنرانی با دست خالی و مرتبا نشان دادن کف دست سیاست صحیحی در جهت شفاف‌سازی سخنرانی است؛ چون این دست خالی است که به مخاطب نشان می‌دهد سخنران هیچ چیز برای مخفی‌کاری ندارد. از طرف دیگر این باور قدیمی وجود داشته که نشان دادن کف دست یعنی گوینده هیچ ابزاری ندارد که قرار باشد به وسیله آن مخاطب را در معرض تهدید و آسیب قرار دهد.

در متون سخنرانی از ترفند سخنرانی با دست خالی و به نشانه صداقت، با اصطلاح جالب no tools ،no weapons یاد شده است. اصطلاحی که سخنران به بی‌سلاح و طلب‌جو جلوه می‌دهد.

“منطقه مطبوع” مخاطبان برای قرار دادن دست‌ها

منطقه مطبوع یا دلچسب برای دیدن دست‌های سخنران در کنار او توسط مخاطب چیزی شبیه به قوانین بیسبال است. قوانینی که بازیکن را ملزوم می‌کند دست‌هایش را از محدوده شانه تا پایین کمر فراتر نبرد. حرکات دست در گفتگو نیز باید در یک منطقه مشخص به نام منطقه مطبوع مخاطب صورت گیرد. اگر قرار باشد دست‌ها بیش از حد باز شوند باید به مخاطب حق داد اگر سردرگم و آشفته شود. اگر دست‌ها دائما بسته باشند و همین محدودیت مانع از حرکت آن‌ها شود باز هم به ضرر مخاطب عمل کرده‌ایم.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

حرکت دست به معنای خط و نشان کشیدن ممنوع!

یکی دیگر از حرکاتی که اکثر مخاطبان در سخنرانی‌ها آن را خشن، توهین‌آمیز، دستوری و خارج از اصول اخلاقی تلقی می‌کنند نشانه‌گیری با انگشت اشاره به سمت جمعیت می‌باشد؛ چیزی که در فرهنگ ما به اصطلاح خط و نشان کشیدن است. این حرکت دست را در سخنرانی‌های سیاسی مداوم می‌بینیم. ترامپ در سخنرانی‌های انتخاباتی‌اش مدام از این ژست استفاده می‌کرد. فن بیان کلینتون هم با این که ایده‌ال و فراموش‌ناشدنی است اما این نقص را در بردارد.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

دست‌ها را برای دقایقی آزاد بگذارید

خیلی وقت‌ها این سوال که در حال حاضر با دست‌هایم چه کنم و چه طور آن‌ها را حرکت بدهم باعث حرکات بیهوده‌ای می‌شود که در سخنرانی زائد هستند. وقتی در سخنرانی مطمئن شدید مطابق با برنامه‌ریزی قبلی از تمام حرکات دست استفاده کرده‌اید بد نیست حداقل برای پنج دقیقه دست‌ها را بی‌حرکت در دو طرف بدن خود قرار داده و به ذهن و بدن خود استراحت دهید.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

خودداری از حرکات تکراری دست در گفتگو

افرادی که متن سخنرانی تنظیم می‌کنند معتقدند طول جملات، صدا و ولوم سخنران در طول سخنرانی و حجم کلماتی که انتخاب می‌شوند کاملا باید با هم هماهنگ باشند. آن‌ها فکر می‌کنند حرکات دست در گفتگو نیز باید با این سه فاکتور ترکیب و هماهنگ شود تا در نهایت یک مجموعه هماهنگ و کامل به وجود آید.

به این روند کنداکت یا هدایت گفته می‌شود. هدایت مخصوص اجراهای خاص است و سخنرانی به جای کنداکت به مدیریت نیاز دارد. علت هم مشخص است. در هدایت همواره از ایک الگو تکراری برای بحث استفاده می‌کنیم؛ دقیقا مثل رهبران ارکستر که به صورت پیوسته دست‌ها را در جهات مختلف و با نظم مشخصی تکان می‌دهند. این تکرار، مخاطب را خسته و کسل می‌کند.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

مدیریت سخنرانی به جای هدایت با حرکات تکراری دست به خصوص در سخنرانی‌هایی که به وسیله یک سخنران خانم اجرا می‌شود حائز اهمیت است. علت آن هم به بخشی از نیمکره‌های مغز مردان مربوط می‌شود که به وسیله صدای زنان تحریک می‌شود. تحقیقات نشان داده است که صدای زنان در مغز مردان دقیقا مثل حرکات رهبر ارکستر تفسیر می‌شود؛ انگار که سخنران هر لحظه مطلب تکراری می‌گوید و چیز تازه‌ای برای گفتن ندارد. چیزی شبیه به یک ترانه!

در صورتی که در سخنرانی از حرکات تکراری و پشت سرهم دست استفاده شود این حس در مخاطبان، خصوصا مردان دوچندان می‌شود و کسالت و خستگی آن‌ها را تشدید می‌نماید.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

اصول استفاده موثر از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

سالن سخنرانی آماده شده است. یک روز قبل برای تست میکروفون و صدا مراجعه کرده‌اید و احتمال می‌دهید همه چیزهایی که به امکانات صوتی و تصویری سالن مربوط می‌شود بدون مشکل باشند. در طول چند هفته‌ای که قبل از سخنرانی زمان داشتید آمادگی نسبی به دست آورده‌اید. سخنرانی، نطقی طولانی و مفصل است که در حوزه کسب وکار و حرفه شما رقم می‌خورد؛ پس تاثیر زیادی روی آینده شغلی شما خواهد گذاشت. به عنوان یک کسی که سابقه این دست سخنرانی‌ها را دارد به خوبی می‌دانید که ارائه دادن سخنرانی با تکیه بر حافظه برای یک سخنرانی دو سه ساعته کار ساده‌ای نیست. از طرف دیگری هم در استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی تردید دارید؛ چون باور دارید که رسالت یک سخنران روخوانی از روی متن حاضر آماده‌ای نیست. در چنین شرایط انتخاب اصلح چیست؟ به اصول سخنرانی‌های کوتاه‌تر پایبند باشیم و مفهوم سخنرانی را با تکیه بر آن چه که به خاطر مانده است ارائه دهیم یا دست به دامن متن و نوشته‌ها شویم؟

بر خلاف تصور برخی که استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی را از اصل نهی می‌کنند و مخالفت زیادی با این روش دارند، همه انواع سبک‌های سخنرانی با هر روش ارائه‌ای که پیش از این در دانشگاه زندگی خوانده‌اید به یادداشت‌های کوچکی نیاز دارند که سرنخ سخنران برای مدیریت بحث باشند. در سخنرانی‌های کوتاه چند دقیقه‌ای نه، اما حتما شما هم در سخنرانی‌های طولانی‌تر سخنران را دیده‌اید که با یادداشت یا برگه‌های کوچکی روی صحنه می‌رود و شروع به سخنرانی می‌کند.

هر نوع سیستمی که برای استفاده موثر از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی استفاده می‌کنید فرقی ندارد. اصولی که در ادامه می‌خوانید به شما امکان مدیریت همزمان متن، توجه به مخاطبان، استفاده از امکانات بصری و پرداختن به زبان بدن را می‌دهد.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

منظور از یادداشت به هیچ وجه کل متن سخنرانی نیست. یادداشت ویژگی‌های خاص خود را دارد. مثلا حاوی گلچینی از بخش‌های کلیدی است تا سخنران با نیم نگاهی به آن به بیراهه نرود و از مسیر اصلی منحرف نشود.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

مزایا استفاده از یادداشت توسط سخنران

استفاده از یادداشت چیزی شبیه به ضمانت است. ضمانتی که هر لحظه شما را در طول سخنرانی بیمه می‌کند. توجه به متن، سخنرانی را از هر لحاظ گارانتی می‌کند و مشکلات فراموش کردن متن سخنرانی را برای همیشه برطرف می‌کند. بنابراین همراه داشتن یک برگه کاغذ به عنوان یادداشت برای سخنران اعتبار می‌‌آورد.

جدا از این اعتبار، همراه داشتن کل متن سخنرانی هر لحظه سخنران را به نگاه کردن به متن و از روی آن خواندن ترغیب می‌کند. مزیت بعدی در استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی، مدیریت بهتر آن‌‌ها است. با وجود یادداشت‌ها سخنران هرگز بیم جا به جا کردن برگه‌ها و گم کردن خطی که به دنبال آن بود را ندارد. لرزش دست‌ها از استرس یا هول شدن روی صحنه سخنرانی رخدادی طبیعی است که باعث دستپاچه شدن سخنران می‌شود.

تهیه و مدیریت یادداشت‌ها در سخنرانی

برای نوشتن یادداشت‌ها عجله نکنید. نیازی نیست روی هر تکه کاغذ هر یک از نکات را بنویسید. خیلی از اوقات تعداد زیاد یادداشت‌هایی که در برگه‌های کوچک کاغذی نوشته شده‌اند بیش‌تر از کاغذ بزرگ سخنران را دست‌پاچه می‌کند.

برای تهیه یادداشت‌ و برای هر نوع سخنرانی، سعی کنید کل متن و بخش‌های کلیدی را با توجه به راهنما زیر حداکثر در ۵ نوت یا یادداشت جمع‌آوری کنید:

  1. هر یک از برگه‌ها باید یک طرفه باشد و فقط در یک سمت آن مطلب نوشته شود
  2. برگه‌ها برای این که به راحتی در دست جا به جا شوند بهتر است در سایر ۴ × ۶ تهیه شوند
  3. از پنج کارت، یک کارت به مقدمه و توضیحات مقدماتی مربوط به معرفی سخنران و بحث مورد بحث اختصاص دارد
  4. روی هر کارت تعداد محدودی کلمه درج می‌شود. کوچک نوشتن کلمات و تلاش برای جای دادن واژه‌های بیش‌تر یادداشت را به کل متن سخنرانی شبیه می‌کند
  5. سه کارت یا برگه حاوی نکات کلیدی سخنرانی است
  6. کارت آخر صرفا برای نتیجه‌گیری است

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

درج مطالب در برگه یا یادداشت‌ها

هر برگه یا کارتی که تهیه می‌کنید تنها حاوی کلمات کلیدی است؛ نه کل یک عبارت یا بحث. کلماتی که از یک پاراگراف انتخاب می‌شوند باید به گونه‌ای باشند که سخنران در صورتی فراموشی متن مربوطه بلافاصله بعد از دیدن آن جمله را به یاد آورد.

یکی از استثناهایی که در درج کلمات کلیدی قابل توجه است نقل قول‌هایی هستند که به صورت مستقیم از منبع مورد نظر باید ذکر شوند. برخی از نقل قول‌ها باید به همان شکلی که ذکر شده‌اند بیان شوند. مثلا اگر قرار باشد یک جمله از زبان رئیس جمهور خطاب به مخاطبان بگویید بهتر است که این جمله بدون کم و کاستی و عینا نقل شود. در چنین مواقعی می‌توان یک کارت یا برگه به کل برگه‌ها اضافه کرد.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

نحوه به دست گرفتن یادداشت‌ها در سخنرانی

یادداشت‌ها در سخنرانی چیزی نیستند که لازم باشد توسط سخنران پنهان شود. در واقع اگر سخنران بخواهد همزمان نوت یا یادداشت‌ها را از دید مخاطب مخفی نماید و جوری وانمود کند که کاملا بدون نیاز به متن به موضوع تسلط دارد سردرگم و مضطرب می‌شود.

برخی توصیه می‌کنند زمانی که یادداشت به همراه دارید کم‌تر روی زمین و خارج از صحنه راه بروید؛ چون در این صورت لرزش‌های ناگهانی و ناخواسته بیش‌تر به چشم مخاطب می‌آید.

برای راحتی بیش‌تر سعی کنید در تمرینات برای کسب آمادگی قبل از سخنرانی، یادداشت را در یک دست نگه دارید و از دستی که آزاد است برای زبان بدن بهره بگیرید. به علاوه بهتر است با کشش طبیعی عضلات دست خود کاغذها را نگه دارید و سعی نکنید شکل دست‌ها در حالتی غیرطبیعی باشد؛ چون در این حالت احتمال افتادن یادداشت‌ها وجود دارد و مجبور می‌شوید برای برداشتن آن‌ها خم شوید!

انتخاب کلمات کلیدی با تکنیک “سکانس یادآوری”

تکنیک “سکانس یادآوری”، روشی برای انتخاب کلیدواژه از میان تمام کلماتی است که یک متن دربردارد. در این روش علاوه بر این که یک کلمه می‌تواند نماینده کلمات دیگر باشد به مخاطب کمک می‌کند سکانس اصلی سخنرانی را یک بار دیگر به خاطر آورد.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

فرض کنید درباره حوادث قرن و بمباران‌های شیمیایی تاریخ صحبت می‌کنید. اگر کلمه “فوکوشیما” باعث شود مخاطب سریعا به یاد متلاشی شدن نیروگاه هسته ای که به دنبال آن زلزله و سونامی عظیمی در سال ۲۰۱۱ و در ژاپن رخ داد بیفتد پس قطعا فوکوشیما یه سکانس یادآوری مناسب است.

بعد از تهیه کردن کلیدواژه‌ها نوبت به شماره‌گذاری برگه‌ها می‌رسد. هر یک از یادداشت‌ها از یک تا پنج شماره‌گذاری و بر اساس اولویت چینش می‌شوند. کارت‌ها را هر بار قبل از تمرین یک بار زیر و رو کنید و دوباره در ذهن مرور نمایید.

نحوه نوشتار کلمات روی یادداشت‌ها

نوشتار کلمات باید با فونت بزرگ و خوانا باشد. کلماتی که درج می‌کنید اگر انگلیسی هستند با حروف بزرگ نوشته شوند. در صورتی که نورپردازی سالن مانع از این می‌شود که به راحتی متن را بخوانید از خودکارهای خاص یا جوهر قوی برای پرینت متن استفاده کنید.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

سخن آخر:

تمرین کافی مانع از دست‌پاچه و گم کردن کارت‌ها می‌شود. به عنوان مثال اگر درباره جنگ جهانی دوم سخنرانی می‌کنید و کارت اول مربوط به بمباران‌های صورت گرفته در خلال جنگ است حتما می‌دانید که بعد از موضوع مباران اتمی هیروشیما، بمباران اتمی ناکازاکی و فرانسه و تلفات جنگی مطرح می‌شود.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

۴ مهارت اثربخش اداره و ارائه مطالب در سخنرانی

برای افراد تازه‌کاری که تجربیات مختصر و کم‌تری در ارتباط با سخنرانی عمومی و در جمع صحبت کردن دارند سخنرانی شبیه به یک بازی است. اگر از آن‌ها بخواهید برای سخنرانی آمادگی بیش‌تری کسب کنند نیشخندی می‌زنند و می‌گویند: نیم ساعت حرف زدن که این قدر تشریفات و زحمت نمی‌خواهد! اما اگر قرار باشد همین نیم ساعت را یک سخنران حرفه‌ای مدیریت کند که پیه همه چیز را به تن مالیده است و با تجربه‌ای که به دست آورده آب‌دیده شده، ممکن است ساعت‌ها را صرف کسب آمادگی و تمرین کند. چنین سخنرانی دیگر می‌داند که ارائه مطالب در سخنرانی از جمع‌آوری آن‌ها بسیار بسیار مهم‌تر است و هر چه خطا و احتمالا دست‌انداز در سخنرانی وجود داشته باشد به دلیل همین اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی عمومی و در ارائه مطالب است!

آماده کردن یک مطلب شیک و شسته و رفته که شاید خیلی‌ها با خواندن آن از اطلاعات و بار علمی نویسنده انگشت به دهان بمانند قطعا کار دشوار و تحسین برانگیزی است؛ اما یک سخنران همیشه نمی‌تواند به ارائه سخنرانی از روی متن که از پیش آماده‌سازی شده است متکی بماند؛ خصوصا وقتی که در موقعیت‌های حساس زیر قرار داشته باشد:

  • پیام سخنرانی بسیار فنی، حساس و پیچیده نباشد (وقتی که سخنرانی در ارتباط با معرفی یک نوآوری، کشف  یا اختراع است)
  • وقتی که مسائلی حیاتی مثل پروتکل‌های بین‌المللی مطرح نباشند و به جز جمعیت حاضر در سالن، سخنرانی به صورت وبینار یا آنلاین در جاهای دیگر استماع نشود
  • وقتی که سخنرانی در مقابل افراد عالی رتبه در حال برگزاری نیست و مخاطبان از افراد عادی هستند

اداره و ارائه مطالب در سخنرانی روش‌های خاص خود را دارد که کم و بیش با آن‌ها قبلا آشنا شده‌اید. آموزش امروز مروری است بر ۴ مهارت اثر بخش ارائه سخنرانی‌ها که در قالب پکیج آموزشی کاملی در ادامه می‌خوانید.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

روش‌هایی که برای ساده‌تر شدن مسیر سخنرانی وجود دارند همیشه بهترین انتخاب نیستند. خیلی وقت‌ها برای تاثیرگذاری و تغییر مسیر سخنرانی نیاز به انتخاب راه‌های دشوارتری داریم که قطعا لازم است چالش‌های آن را بپذیریم.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

همه ما از کودکی مهارت خواندن و حرف زدن را یاد گرفتیم؛ اما سخنرانی هرگز با مهارت خواندن و حرف زدن پیش نمی‌رود. دنیا سخنرانی با دنیا نوشتار و متنی که در قبلا آماده کرده‌ایم تفاوت‌های زیادی دارد. مثلا همان طور که حرف زدن عامیانه نسبت به گفتگوهای رسمی سادگی و سهولت بیش‌تری دارد، سخنرانی هم نسبت به متنی که آماده می‌کنیم رسمیت کم‌تری دارد. با این حال سخنران نیاز دارد مهارت خود را از راه پوشش صحیح و حرکات و زبان بدن خود نشان دهد.

برای نشان دادن همه این موارد به روش‌های استانداردی برای ارائه مطالب در سخنرانی نیاز داریم که هر سخنران بسته به موضوع و موقعیتی که در آن قرار دارد یکی را انتخاب می‌کند:

مهارت ارائه فی‌البداهه سخنرانی

سخنرانی فی‌البداهه نطق معمولا کوتاهی است که بدون هر گونه آمادگی از قبل صورت می‌گیرد. این نوع سخنرانی بیش‌تر زمانی اجرا می‌شود که از فردی در موقعیت خاص دعوت به سخنرانی روی صحنه می‌شود یا این که به صورت افتخاری چند کلمه‌ای را با حاضران در سخنرانی صحبت می‌کند. سخنرانی فی‌البداهه حتی از سخنرانی ده دقیقه‌ای هم کوتاه و منسجم‌تر است.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

سخنرانی فی‌البدهه در اکثر مواقع ساختار غیررسمی دارد و از همان چارچوب گفتگو محاوره‌ای تبعیت می‌کند؛ چون همان تراوشات ذهن می‌باشد که هرگز فرصت سازمان‌ یافتن را پیدا نکرده است. ساده‌ترین نمونه سخنرانی فی‌البداهه می‌تواند معرفی خود در جمعی باشد که به تازگی در آن قرار گرفته‌ایم:

سلام! من X هستم. فارغ‌التحصیل رشته مکانیک سیالات که به صورت داوطلبانه در این جمع شرکت کردم!

مزیت سخنرانی فی‌البداهه و مهارت‌های ارائه آن

ارائه مطالب در سخنرانی فی‌البداهه مزیت بزرگی نسبت به سایر روش‌ها دارد و آن این است که سخنران به صورت خودجوش و خودانگیز شروع به گفتگو می‌کند و بنابراین درک آن برای مخاطب از همیشه ساده‌تر است.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

در صورتی که در موقعیت‌های مشابه برای ارائه سخنرانی فی‌البداهه قرار گرفتید با استفاده از تکنیک‌های زیر ذهن خود را آماده‌سازی کنید:

  1. قبل از این که روی صحنه حاضر شوید لحظه‌ای تامل کرده و افکار خود را جمع کنید
  2. ابتدا قبل از این که سراغ بحث موردنظر خود بروید از دعوت‌کننده تشکر کنید
  3. حرف‌های خود را تا حد ممکن کوتاه و خلاصه کنید
  4. پیش از ترک صحنه مجددا از کسی که شما را دعوت کرده تشکر کنید

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

مهارت ارائه سخنرانی طولانی مدت

سخنرانی طولانی مدت بر خلاف نوع قبلی نطقی کاملا برنامه‌ریزی شده و دقیق می‌باشد که برای هر دقیقه آن یادداشت خاصی در نظر گرفته شده است. ویژگی خاص ارائه مطالب در سخنرانی بلند مدت به این شیوه استفاده از نوت یا یادداشت‌های کوتاهی است که سخنرانی هرازگاهی بدان نگاه می‌کند. این شیوه از سخنرانی را در نطق‌های سیاسی بسیار می‌بینیم. مزیت آن هم امکان برقراری ارتباط و تماس چشمی با مخاطبان در سخنرانی و توجه به سایر بخش‌ها به جز متن سخنرانی است.

سخنرانی‌هایی که مدت طولانی‌تری زمان می‌برند ممکن است دردسرهایی هم برای مخاطبان هم برای سخنران داشته باشند؛ اما قطعا این فرصت را ایجاد می‌کنند تا مخاطب مطالبی را که در درک آن‌ها مشکل داشته است یک بار دیگر بشنود، هضم و سپس جذب کند.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

در مقایسه انواع مقیاس زمانی سخنرانی، در صورتی که سخنرانی‌های یک ساعته یا بیش‌تر دارید حتما این مزایا مهم و اثرگذار را بهتر حس می‌کنید. فرض کنید در حال صحبت کردن درباره مشکلات و معایب زندگی شهری هستید و از عبارت “محرومیت از خواب” استفاده می‌کنید. نگاهی به اطراف می‌کنید و متوجه می‌شوید برخی از مخاطبان نگاه‌هایشان به اطراف می‌افتد و پچ پچ مختصری در سالن سخنرانی به وجود می‌آید. همین نشانه کافی است تا متوجه شوید ابهامی برای آن‌ها به وجود آمده و بلافاصله به تفسیر محرومیت از خواب می‌پردازید: محرومیت از خواب نوعی اختلال آشکار و شدید بابت کم‌خوابی جدی در افراد است که عوارض روحی و جسمی زیادی نظیر عدم هماهنگی حرکات دست و چشم را به دنبال دارد…

مهارت ارائه سخنرانی از روی دست‌نوشته

این شیوه ارائه مطالب سخنرانی کاملا وابسته به متن روی کاغذ است و سخنران آنی نگاهش را از روی دست‌نوشته برنمی‌دارد؛ مگر به استفاده از ابزارهای بصری نیاز پیدا کند. همان طور که گفته شد این شیوه از سخنرانی بیش‌تر به درد کسانی می‌خورد که به ادا و پرداختن تک تک واژه‌ها نظیر دست‌نوشته نیاز دارند. این شرایط معمولا در سخنرانی‌های حساس و پیچیده که هر یک از کلمات معنا و جایگاه خود را دارند و جایگزینی آن‌ها با کلمات دیگر ممکن است سرنوشت بحث را عوض کنند مفید واقع می‌شود.

امروزه روش سخنرانی از روی دست‌نوشته با امکان مطالعه از روی دستگاه‌ها یا نمایشگرهایی که حاوی اطلاعات هستند و دقیقا در جایگاه دوربین مستقر می‌باشند جایگزین شده است.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

مهارت ارائه سخنرانی با تکیه بر حافظه

این روش دقیقا همان تکنیکی است که بازیگران برای اجرا سناریو در صحنه فیلم به کار می‌برند. یعنی سخنران متن را از قبل از بر می‌کنند و سپس مفهومی که درک کرده است را به زبان خودش بازگو می‌کند. از مزایا این روش می‌توان به امکان برقراری تماس جشمی در عین انتقال مفاهیم اشاره کرد. به علاوه سخنران می‌تواند هر زمان که احساس نیاز کند و بدون هیچ برنامه‌ریزی خاصی از ابزارهایی مثل پاورپوینت کمک بگیرد؛ در عین حال به نظر برسد که از سخنرانی را از بر کرده است و کاملا به مطلب مسلط می‌باشد.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

مخاطب‌شناسی در سخنرانی : ۳ روش کلیدی برای آنالیز بهتر مخاطبان

طبیعت انسان آنالیز، تحلیل و دو دو تا چهارتا را قبل از انجام هر کار یا اقداماتی ایجاب می‌کند. همین که برای سفر به بررسی آب و هوا یا جاده‌ها می‌پردازیم نشان می‌دهد که انسان موجودی آینده‌نگر است و برای حفظ موقعیت و جایگاه خود هرگز بی‌گدار به آب نمی‌زند. نمونه ساده‌تر آن همان تجزیه و تحلیل مختصر ما قبل از حرف زدن با دیگران است. همین که پیش از انتخاب کلمات به فرد مورد نظر و عقاید او توجه می‌کنیم و سعی داریم از سوتفاهم‌های احتمالی جلوگیری کنیم یعنی با دوراندیشی توانستیم در یک مکالمه ساده به موفقیت برسیم. از آن جایی که در سخنرانی هم شناخت و آنالیز افراد اهمیت خیلی بیش‌تری نسبت به گفتگوهای روزمره دارد مخاطب‌شناسی سخنرانی به عنوان رکن حیاتی مطرح می‌شود.

در حالی که آنالیز مخاطبان کاملا سخنران را در برابر قضاوت‌های خوب و بدی که در انتظار او است بیمه نمی‌کند، حداقل به سخنران کمک می‌کند در انتخاب موضوع، زبانی که باید با استفاده از آن مخاطبان را درگیر کند، استایل خود و سایر جنبه‌های سخنرانی بهتر تصمیم‌گیری کند.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

هر چه که آگاهی سخنران نسبت به ابعاد شخصیتی مخاطبان بیش‌تر باشد بهتر می‌تواند ضمام سخنرانی را به دست گیرد؛ اما در جمع‌آوری این داده‌ها محدودیت‌هایی وجود دارد که دست و پای سخنران را می‌بندد. مثلا سخنران نمی‌تواند از تک تک افرادی که قرار است مقابل آن‌ها صحبت کند درباره علایق شخصی و ترجیح آن‌ها بپرسد و سلایق همه آن‌ها را در تصمیم‌گیری خود دخالت دهد.

از این رو تصمیم گرفتیم با توجه به ضرورت مخاطب‌شناسی در سخنرانی ۳ روش کلیدی برای آنالیز بهتر مخاطبان را در کلاس امروز دانشگاه زندگی به بحث بگذاریم. تا پایان همراه ما بمانید.

۳ روش کلیدی برای مخاطب‌شناسی در سخنرانی

همان طور که یک پزشک پیش از تشخیص اطلاعات و تاریخچه کافی بیمار را جویا می‌شود، یک سخنران هم برای تجویز صحیح و به جا کلمات نیاز به آشنایی مختصری با تاریخچه کلی گروهی دارد که قرار است با آن‌ها دقایقی گفتگو داشته باشد. ۳ روش استاندارد زیر به آنالیز بهتر مخاطبان کمک می‌کنند:

آنالیز دموگرافیک مخاطبان در سخنرانی

اطلاعاتی که در این روش مورد بررسی قرار می‌گیرند از دیرباز شامل سن، جنسیت، وضعیت زناشویی، نژاد و قومیت و شرایط اجتماعی اقتصادی آن‌ها می‌باشند. در صورتی که مخاطبان شما ، کارمندان دانشجویان یا دانش‌آموزانی باشند که قبلا هم با آن‌ها در ارتباط بوده‌اید قطعا نگرش کلی نسبت به دموگرافیک آن‌ها دارید؛ اما در صورتی که مخاطبان شما جمعیتی باشند که هرگز با آن‌ها در گذشته رو به رو نشده‌اید چه طور؟

در این موقعیت بهترین راهی که به نظر می‌رسد کسب اطلاعات جامعی از سازمان یا موسسه‌ای است که از شما دعوت به سخنرانی کرده است. مثلا اگر قرار است در ارتباط با اصول فن بیان در مشتری‌مداری برای کارکنان یک شرکت بازرگانی سخنرانی کنید خیلی راحت می‌توانید درباره دموگرافیک آن‌ها از همان سازمان این داده‌ها را جویا شوید.

فراموش نکنید که مخاطب‌شناسی در سخنرانی مرز و حدود خاصی دارد. برخی از اطلاعات مثل اطلاعات تاهل افراد جز خط قرمزهایی محسوب می‌شود که در سخنرانی اجازه ورود بدان را نداریم.

برخی از انواع داده‌های دموگرافیک عبارتند از:

بازه سنی مخاطبان

سن مخاطبان دنیایی است از اطلاعات به دردبخور که به سخنران برای هدایت بهتر سخنرانی به شدت کمک می‌کند. مثلا اگر مخاطبان شما افراد هجده نوزده ساله‌ای باشند که به تازگی وارد دانشگاه شده‌اند قطعا هیچ پیشینه‌ای درباره جنگ و مشکلات آن ندارند. اما همین که سن مخاطبان بالاتر برود و عمدتا ۳۰ تا ۴۰ ساله باشند به خوبی خاطرات جنگ را به خاطر می‌آورند؛ چون خیلی خوب آن را لمس کرده‌اند!

افرادی که مسن‌تر باشند شرایط دهه بیست یا سی را بهتر از افراد سی یا چهل ساله می‌دانند و بنابراین اگر قصد خاطره‌بازی با آن‌ها را داشته باشید و بخواهید یادآور پارامترهای خاصی شوید شاید بتوانید این کار را راحت‌تر انجام دهید.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

جنسیت مخاطبان

تفاوت مخاطب زن و مرد در سخنرانی موضوع حساس و پیچیده‌ای است. تفاوت رفتار و شخصیتی افراد مختلفی به فاکتورهایی مثل اصالت، شیوه تربیت، خانواده و محیط رشد آن‌ها دارد. با توجه به جنسیت اکثریت افراد می‌توانید در انتخاب موضوع و استایل خود تصمیم‌گیری کنید.

آنالیز روان‌شناسی مخاطبان در سخنرانی

در این تحلیل و بررسی فاکتورهای پنهان‌تری نظیر دیدگاه‌ها، گرایش افراد، عقاید و ارزش‌های آن‌ها برای سخنران مشخص می‌شود. از دیدگاه سخنرانان این گرایش‌ها که مجموعه ارزش‌های یک فرد را تشکیل می‌دهند خیلی مهم هستند؛ چون ارزش‌ها هستند که نشان می‌دهند چه چیزی مطلوب یک فرد است و چه چیزی نامطلوب. از این رو شاید مطرح کردن خیلی از عناوین در سخنرانی درست نباشد.

ارزش‌ها چارچوب یا استانداردهایی هستند که به دیگران برای قضاوت دیگران کمک می‌کنند. آزادی، عدالت، صداقت، خانواده، سلامت و برابری همه و همه یک ارزش هستند.

ارزش‌ها کمیت‌هایی کیفی هستند؛ نه کمّی!

بر خلاف آنالیز دموگرافیک که تمام داده‌ها با اعداد و ارقام مشخص می‌شوند، در ارزش‌ها و خلاصه پارامترهایی که مربوط به آنالیز روان‌شناسی می‌شوند همه چیز کیفی و توصیفی است و تحلیل مخاطبان در سخنرانی در یکی دو خط خلاصه نمی‌شود. مثلا اگر قرار است درباره مضرات فست فودها صحبت کنید، قطعا همه آن کسانی که از فست فود دوری می‌کنند با هم کاملا هم عقیده نیستند. این تفاوت‌ها به صورت توصیفی مشخص می‌شوند.

آنالیز موقعیتی مخاطبان در سخنرانی

نوع دیگر مخاطب‌شناسی در سخنرانی، آنالیز موقعیتی افراد است؛ چون در آن روی ویژگی‌های خاص در موقعیت صحبت کردن یا سخنرانی سخنران تمرکز داریم. این آنالیز با دو سوال مهم انجام می‌شود:

  • چند نفر برای شنیدن سخنرانی من آمده‌اند و اصلا دلیل اصلی حضور آن‌ها چیست؟ چه نگرانی یا نگرشی باعث آمدن آن‌ها شده است؟
  • شرایط فیزیکی محیط سخنرانی به چه صورت است؟ جمعیت مخاطبان چگونه است؟ عواملی در خارج یا داخل سالن وجود دارد که سبب بی‌توجهی مخاطبان شود؟

تاثیر جمعیت مخاطبان بر سخنرانی

جمعیت مخاطبان در یک کلاس به صورت کلاسیک بیست تا بیست و چهار نفر است. این جمعیت، جمعیتی بهینه برای سخنرانی است؛ چون کم بودن تعداد مخاطبان شرایط را برای قضاوت به نفع شما فراهم می‌کند. در چنین مواقعی آمادگی برای سخنرانی راحت‌تر است.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

زمانی که سخنرانی در برابر جمعیت گسترده‌تری برگزار شود دست‌یابی به تک تک مخاطبان برای جلب توجه آن‌ها دشوارتر است. به علاوه سخنرانی حالتی رسمی‌تر به خود می‌گیرد و قطعا سبک سخنرانی عوض می‌شود.

تاثیر موقعیت برگزاری سخنرانی بر سخنرانی

بهانه‌های مختلفی برای برگزاری یک سخنرانی وجود دارد. از مراسم اهدای جوایز، کنوانسیون ها و کنفرانس ها تا تعطیلات و همایش‌های مختلف برای تحلیل رخدادهای خوب و بد. هر کدام که باشد به هر حال در مخاطب‌شناسی سخنرانی اثرگذار هستند.

موقعیت سخنرانی در چنین مواردی شخصیت مخاطبان را عوض می‌کند. مثلا وقتی که درباره آثار و خسارات جنگ در منطقه خاص دنیا صحبت می‌کنیم باید احساسات و واکنش‌های مخاطبان را بعد از دیدن تصاویر یا ویدیوها پیش‌بینی کرد و جهت جلوگیری از واکنش‌های منفی، متن سخنرانی را تعدیل کرد.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

آنالیز بر حسب داوطلب بودن مخاطب

بر حسب این که حضور مخاطبان در سالن به صورت اختیاری شکل گرفته باشد یا پشت آن اجبار وجود داشته باشد و افراد صرفا برای انجام وظیفه حضور یافته باشند تفاوت‌هایی در مخاطبان دیده می‌شود. زمانی که حضور در یک سخنرانی به برخی تحمیل شده باشد سخنران باید روی زمانبندی در سخنرانی دقت بیش‌تری داشته باشد. گاهی برخی از سخنرانی‌ها به عنوان دوره‌های طول یا ضمن خدمت برگزار می‌شود. در چنین مواردی که سخنرانی جنبه آموزشی می‌یابد نحوه ارائه سخنرانی هم از اهمیت بیش‌تری برخوردار می‌شود.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

شناخت استایل گوش دادن مخاطب ؛ فاکتوری که مسیر سخنرانی را تغییر می‌دهد

فقط برای چند لحظه هر فکر دیگری که در سرتان دارید را دور بریزید و یک بار به سخنرانی‌هایی که تا کنون رسمی یا غیررسمی داشته‌اید فکر کنید. درباره خوب گوش دادن یا گوش دادن فعال چه چیز‌هایی می‌دانید؟ فکرش را کرده‌اید اگر فقط یک درصد مخاطبان ما شنوندگان خوب و فعالی بودند کار سخنرانی چه قدر برای یک سخنران ساده و شیرین‌تر می‌‌شد؟ ارسطو از ۳۲۵ سال قبل از میلاد مسیح به عنوان سخنرانی خبره در نوشته‌هایش اذعان داشته است که استایل گوش دادن مخاطب است که به یک سخنران در طبقه‌بندی آن‌ها کمک می‌کند.

به اعتقاد ارسطو سخنرانی به سه بخش اصلی تقسیم می‌شود و اساس این طبقه‌بندی را استایل گوش دادن مخاطب تعیین می‌کند. سخنران، موضوع سخنران و شنونده سخنرانی. از دیدگاه وی شنوده نقش قاضی یا تصمیم‌گیرنده را ایفا می‌کند که قادر است از روی حال، آینده و سابقه سخنرانی تصمیم‌گیری و قضاوت کند. جالب تر این که ارسطو مخاطبان را نیز با توجه به شیوه گوش فرا دادن به سخنرانی به سه دسته مهم تقسیم کرده است:

  1. دسته اول: افرادی که از سخنرانی برای تصمیم‌گیری درباره گذشته استفاده می‌کنند
  2. دسته دوم: افرادی که به دنبال تصمیم‌گیری‌هایی هستند که روی آینده اثر می‌گذارد
  3. دسته سوم: افرادی که بی‌توجه به گذشته و آینده مهارت‌های سخنران را ارزیابی می‌کنند

مخاطبان ما نیز در سخنرانی‌هایی که امروزه برگزار می‌شوند هرگز یکدست نبوده و نیستند. قطعا ناهمگنی‌های بابت تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تفاوت‌ها فارغ از جنسیت به وجود می‌آید که از کنترل ما خارج است. مخاطبان از فرقه‌های مختلف با فرهنگ و زبان مختلف در سخنرانی‌ها شرکت می‌کنند. اگر سخنرانی بین‌المللی باشد حتی ممکن است مخاطبان خارجی زبان نیز داشته باشید که حضور آن‌ها حساسیت سخنرانی را نسبت به حالت عادی دوچندان می‌کند.

بخش عمده‌ای از سوتفاهم‌ها و سوبرداشت‌ها در سخنرانی ناشی از تفاوت استایل گوش دادن مخاطب به سخنان سخنران است. در این مقاله خیلی تخصصی‌تر از گذشته به شناخت استایل گوش دادن مخاطب، فاکتوری که مسیر سخنرانی را تغییر می‌دهد می‌پردازیم.

بررسی انواع استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

در طبقه‌بندی تیپ‌های رایج سخنرانی و افراد مختلف به لحاظ نحوه گوش دادن به سخنرانی، طیف مخاطبان از نظر واکنش، توجه آن‌ها به محتوا، مردم‌گرایی و زمان طبقه‌بندی می‌شوند:

دسته اول: شنونده مردم‌گرا

این دسته از شنونده‌ها، مخاطبانی هستند که به سخنران علاقه بیش‌تری نشان می‌دهند. این دسته از مخاطبان به شدت روی سخنران تمرکز می‌کنند تا دقیقا متوجه شوند در سر او چه می‌گذرد و چه احساسی نسبت به سخنرانی دارد. نکته جالب درباره این شنوندگان، مرکز توجه آن‌ها در سخنرانی است. استایل گوش دادن مخاطب در این دسته به گونه‌ای است که روی کسی که در حال صحبت کردن است بیش‌تر تمرکز دارد تا موضوع مورد بحث.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

فرض کنید به عنوان یک نوازنده در حال گفتگو و سخنرانی درباره موزیک عربی و ساختار و خواستگاه آن هستید. اگر احیانا احساس می‌کنید یکی از مخاطبان روی خود شما بیش از موضوعی که درباره آن صحبت می‌کنید تمرکز کرده است شک نکنید که با شنونده مردم‌گرایی رو به رو هستید که روی جزئیات رفتار شما حساس است.

این دسته از مخاطبان در سخنرانی توقعات متفاوتی هم دارند. مثلا شنونده مردم‌گرا توقع دارد شنیده شود و به سوالاتش تمام و کمال پاسخ داده شود. اگر هنرمندی در حال بررسی یک موضوع تخصصی در زمینه موسیقی باشد به جای فکر کردن به محتوا بحث سوالات زیر در ذهن او شکل می‌گیرد:

  • چه طور معروف شده است؟
  • چه زمینه تحصیلی و آکادمیکی برای ورود به این بازار مورد نیاز بوده است؟
  • با وضعیت درآمد و شهرتی که از آن صحبت شده، این فرد تا کنون موفق بوده است یا نه؟

یا در صورتی که سخنرانی درباره معضلات زلزله و آثار و خرابی‌های ناشی از آن صحبت می‌کند، شنونده مردم‌گرا قبل از هر چیز کنجکاو می‌شود بداند سخنران برای رفع این مشکلات چه قدم‌هایی برداشته است.

اگر استایل گوش دادن مخاطب خود را این چنین ارزیابی می‌کنید توجه کنید که پیام اصلی سخنرانی برای چنین شنونده‌ای، راز موفقیت، عملکرد و شخصیت خود سخنران است.

دسته دوم: شنونده محتوا‌گرا

مخاطب محتواگرا همان کسی است که روی اصل مطلب و پیغام اصلی آن تمرکز دارد؛ نه چیز دیگر. به عنوان مثال اگر در حال ارائه درس یا کنفرانس در کلاس درس باشید، احتمالا مخاطبانی که به دنبال یادگیری علم از شما هستند مخاطبان محتواگرایی هستند که روی چیز دیگری تمرکز ندارند.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

با توجه به این وضعیت، سخنرانی که با این مخاطبان رو به رو می‌شود مجبور است حقایق را به ساده‌ترین و گاهی احمقانه‌ترین (!) شکل ممکن بازگو کند. مثلا اگر بخواهد روی بخش کلیدی بحث تاکید کند باید حواسش را جمع کند مبادا مخاطب احساس کند از اغراقی که در ارائه مطالب وجود دارد فریب خورده است!

فرض کنید قرار است یک سخنرانی درباره وضعیت بچه‌های بی‌سرپرست آفریقا داشته باشید. اگر تنها درباره این موضوع صحبت کنید که ۴۵ میلیون آفریقایی یتیم در این قاره وجود دارد، عملکرد شما ممکن است برای شنونده محتوانگر یا محتواگرا تبلیغاتی یا کلیشه‌ای به نظر برسد. در عوض بهتر است داده‌های به صورت توسعه‌یافته به مخاطبان انتقال داده شوند.

دسته سوم: مخاطب عمل‌گرا

این دسته از مخاطبان پیوسته مایل هستند تمایلات سخنران را بشناسند تا این که زمان خود را صرف گوش دادن به سخنرانی کنند. همان طور که از نام این مخاطبان پیدا است، استایل گوش دادن مخاطب عمل‌گرا بر خلاف دسته‌های دیگر است. فرد عمل‌گرا صبر کافی را برای از صفر به صد رسیدن سخنرانی ندارد؛ از این رو به دنبال یک نکته یا نتیجه‌گیری جامع و شسته رفته می‌گردد.

اگر در سخنرانی با افرادی سر و کار دارید که بدون دانستن دلیل و برهان، مدام به دنبال عمل و اجرا هستند شک نکنید که مخاطب شما عمل‌گرا است و در قبال آن باید با سیاست عمل کنید. این دسته از مخاطبان را بسیار دیده‌اید. مثلا افراد حاضر در هواپیما که منتظر تیک آف هستند و تمایل دارند هر چه زودتر به مقصد برسند در جایگاه خود مخاطبان مهمانداری محسوب می‌شوند که پذیرایی و مدیریت پرواز را بر عهده دارد.

در چنین حالتی مهماندار هواپیما با توجه به این که می‌داند اکثر مخاطبان عمل‌گرا هستند و صبر کافی را برای شنیدن جزئیات ندارند بدون معطلی نکاتی کاربردی را برای اجرا به مسافران اعلام می‌کنند. این در حالی است که اگر قرار باشد نطق کاملی در هواپیما توسط مهماندار اجرا شود قطعا باید به قوانین هوانوردی دنیا و استانداردهایی که با توجه به آن آموزش‌های لازم به مسافر داده می‌شود اشاره کند.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

دسته چهارم: مخاطب زمان‌گرا

تیپ بعدی از مخاطبان را می‌توان از حالات نشستن و چهره آن‌ها تشخیص داد. مخاطبان زمان‌گرا نیز صبر و حوصله کافی را ندارند و تمایل دارند پیام اصلی در کوتاه‌ترین زمان ممکن به آن‌ها انتقال داده شود. این دسته از مخاطبان را می‌توانید از راه‌های زیر تشخیص دهید. مخاطب زمان‌گر:

  • مدام به ساعت گوشی خود نگاه می‌کند
  • چشم‌های مخاطب نگران و مضطرب است و مدام جهت دید تغییر می‌کند
  • فرد مدام روی صندلی جا به جا می‌شود

شاید به دلیل همین حالات باشد که سخنرانی در مقابل افراد جوان نسبت به افراد مسن‌تر باید کوتاه‌تر باشد و هر چه قدر که سن پایین می‌آید نیاز به تنوع در طول سخنرانی بیش‌تر حس می‌شود؛ واگرنه باید دیر یا زود شاهد رفتار پیش‌بینی نشده مخاطب زمان‌گرا باشیم.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

در صورتی که سخنرانی با جزئیات زیاد و به صورت طولانی ارائه شود انتظار چنین برخوردی را از مخاطب زمان‌گرا خواهیم داشت. شاید رعایت همگنی جمعیت به جهت سنی و تحصیلی استایل گوش دادن مخاطب را یکسان کند و کار سخنران نیز ساده‌تر شود.

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم و ضرورت کسب آن

در دنیایی که پیام‌ها به واسطه رسانه‌های نوینی نظیر تلویزیون، اینترنت و ماهواره مخابره می‌شود و مردم روزانه با هزار و یک رنگ تبلیغات و خبر بمباران می‌شوند یک سوال اساسی به ذهن مخاطبانی که به دنبال یادگیری مهارت سخنرانی عمومی هستند می‌رسد. این که آیا در چنین وضعیتی هنوز هم کسی مثل گذشته به سخنرانی بها می‌دهد و کسی طالب یادگیری این مهارت به عنوان یک علم یا حرفه می‌باشد یا نه؟

هر چند که قطعا پاسخ به این سوال با شرایط هر منطقه و هر فرد متفاوت خواهد بود اما تنها یک حستجو ساده در سایت‌ بزرگ آمازون با کلمه کلیدی سخنرانی عمومی کافی است تا بیش از دو هزار نتیجه تحت عناوین مختلف و کتب گوناگون به کاربر معرفی شود. همین شواهد ما را به این نتیجه می‌رساند که فن بیان و سخنرانی به عنوان بخشی از تکنولوژی، همراه با مهارت ارتباطات توسعه می‌یابد و روز به روز بر اهمیت آن افزوده می‌شود. به علاوه سخنرانی با پیشرفت تکنولوژی به شدت گره خورده است و توسعه فناوری اطلاعات نقش به سزایی در پیشبرد اهداف ما در سخنرانی داشته است. حتما می‌دانید که آخرین سخنرانی رندی پاش به صورت آنلاین برگزار شده است!

فن بیان و کسب مهارت سخنرانی عمومی بخشی از ارتباطات نوین در کسب وکار را تشکیل می‌دهد. همین که برای درخواست افزایش حقوق اقدام می‌کنید یا قرار باشد نامه مرخصی خود را به مافوق خود تحویل دهید، اگر پاهایتان لرزید و بابت این که چه طور درخواست خود را مطرح کنید دچار تردید شدید نیاز به یادگیری مهارت سخنوری را قطعا احساس کرده‌اید.

در فرصت به وجود آمده ابتدا می‌فهمیم که چرا و چگونه سخنرانی در هر روز ما موثر است و سپس درمی‌یابیم چه طور قرار است فن بیان و سخنوری به نفع ما تمام شود.

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

سخنرانی به عنوان یک مهارت در کنار خواندن و نوشتن ضروری است. به نظر می‌رسد شاید اگر سال‌ها وقتی که در مدارس صرف شد را به سخنرانی و آموزش فنون آن اختصاص داده بودیم خیلی موفق‌تر از امروز در کسب وکار خود عمل می‌کردیم!

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

هر روز با سخنرانی آغاز می‌شود!

در ایالات متحده و سایر کشورهای جهان دیگر مشخص شده است که هر فرد صبحگاه و با خروج از منزل حداقل یک بار با فردی به عنوان مخاطب رو به رو می‌شود و با او گفتگو می‌پردازد. به جز این، تقریبا در هر روز در ایالات متحده آمریکا انواع و اقسام سخنرانی‌ها برگزار می‌شود و حتی مجمعی در این کشور برای ارزیابی سخنرانی برتر ماه وجود دارد که چیزی مشابه سیستم‌های امتیازدهی می‌باشد.

سخنرانی‌هایی که به طور معمول در سراسر دنیا برگزار می‌شوند در یکی از تیپ‌های سخنرانی اصلی زیر جای می‌گیرند:

  1. سخنرانی آموزنده
  2. سخنرانی متقاعدکننده
  3. سخنرانی سرگرم‌کننده

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

لزوم سخنرانی آموزنده در دنیا امروز

سخنرانی‌های آموزنده متنوع و حتی گاهی سرگرم‌کننده هستند. در این نوع سخنرانی، سخنران درباره یک موضوع اطلاعات مرتبط و مفیدی را به مخاطب عرضه می‌کند. مثلا ممکن است از یک سخنران دعوت شود تا نحوه ساخت یک نرم افزار را به حاضرین بیاموزد یا این که راه‌های تقویت فن بیان و غلبه بر ترس را به آن‌ها آموزش دهد. هر موضوعی که این سخنرانی داشته باشد، مهم این است که طی آن تلاش می‌شود اطلاعاتی به مخاطب عرضه شود. از آن جایی که امر آموزش هیچ وقت در دنیا تکراری نمی‌شود و همواره به آموزش نسل‌ها نیاز خواهیم داشت پس لزوم سخنرانی آموزنده خصوصا در دنیایی که با این سرعت در حال حرکت است احساس می‌شود.

لزوم سخنرانی قانع‌کننده در دنیا امروز

شاید دومین دلیل یک سخنران برای سخنرانی کردن تلاش برای متقاعد سازی یک فرد یا افراد است. چیزی که در ادبیات ما با انگیزه دادن به دیگران، ایجاد تحولات در باورها و به هر حال عوض کردن نظرات افراد شناخته می‌شود.

این شکل از سخنرانی را احتمالا بارها در متن سخنرانی اوباما یا سایر سیاستمردان داخلی و خارجی شنیده یا دیده‌اید، چون شرط پیروزی در انتخابات بزرگ و کوچک قانع کردن مخاطبان نسبت به کرده‌ها و ناکرده‌ها می‌باشد.

لزوم سخنرانی سرگرم‌کننده در دنیا امروز

این نوع سخنرانی قطعا برای همه آشنا است. همان نطق افراد بعد از صرف شام در مراسم‌های متعدد نوعی سخنرانی سرگرم‌کننده است که صرفا برای سرگرم‌ کردن یا مجلس‌گرمی ارائه می‌شود. این نوع سخنرانی‌ها هم اکنون بسیار متداول شده‌اند و یکی از راه‌های کسب درآمد سخنرانان به شما می‌روند.

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

در تمام سخنرانی‌ها و انواع و اقسام آن، مهارت های کلامی و غیر کلامی باید به صورت متوازن و متعادل توسط سخنران به کار گرفته شوند. مثلا سخنران باید از حرکات اضافی مثل بازی با مو، بازی با سرآستین، حرکات نابحا میکروفون و …خودداری کند.  مردم ایالات متحده سالانه هزینه‌ زیادی را برای استخدام مربی فن بیان و سخنوری جهت تقویت مهارت سخنرانی عمومی می‌کنند.

مزایا یک سخنرانی باکیفیت برای سخنران

جامعه‌شناسان معققدند ارتباط زبانی و گفتاری اولین و مهم‌ترین مهارت هر فرد بعد از فارغ‌التحصیلی در دانشگاه می‌باشد. سخنرانی مزایا شخصی زیادی برای خود سخنران دارد؛ مثلا:

  • سخنرانی مهارت‌های فکر کردن و اندیشیدن را در فرد ناخودآگاه توسعه می‌دهد
  • سخنرانی باعث می‌شود سخنران به مرور زمان استفاده از مهارت‌های کلامی و غیرکلامی را بیاموزد
  • سخنرانی عمومی ترس و خجالت فرد را از بین می‌برد و اعتماد به نقس او را افزایش خواهد داد
  • سخنران با استفاده از سخنرانی عمومی می‌تواند بر یک جمعیت یا حتی دنیا اثر بگذارد
  • سخنرانی کردن مهارت رهبری را در افراد تقویت می‌کند
  • سخنرانی برای سخنران به مرور زمان تبدیل به نردبان اندیشه فرد می‌شود که می‌تواند از روی آن با خیال ساده عبور کند

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

یادگیری مهارت سخنرانی برای رهبران و مدیران

حتی اگر در موقعیت رسمی مدیریت و رهبری قرار نداشته باشید، همان طور که گفته شد یادگیری سخنرانی و سخنوری برای موفقیت به مرور تبدیل به نردبان اندیشه هر فرد می‌شود؛ یعنی دقیقا همان چیزی که هر فرد برای حضور در دنیا کسب وکار و تجارت بدان نیاز دارد.

این نردبان درست زمانی ساخته می‌شود که فرد در حال ایده‌پردازی برای تنظیم یک متن مناسب، در نهایت یک سخنرانی را طوری اداره می‌کند که انگار به ایده و ذهنیت مخاطبان خود از قبل دسترسی داشته باشد. تنها راه ساختن چنین نردبانی هم همین دست‌اندازی به ایده‌های دیگران و استفاده بهینه از آن‌ها می‌باشد.

خیلی از افراد دانش کافی یا ایده‌پردازی خوبی دارند؛ اما به دلیل ضعف در برقراری ارتباط هرگز به جایگاه سخنران درست نمی‌یابند.

اثرگذاری سخنرانی‌ها روی اوضاع داخلی و خارجی ملل

حتی اگر ارتباط کافی با دولت یا افرادی که دست‌اندر کار هستند نداشته باشید، باز هم این مردمان عادی هستند که در قالب سخنرانی روی شرایط منطقه و اوضاع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی منطقه خود تاثیر می‌گذارند.

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

اگر عبارت citizens speak out را در گوگل جستجو کنید با نتایج جالبی برخورد می‌کنید که احتمالا قبل‌ها به آن‌ها در سرخط خبرها برخورد کرده بودید. نتایجی که مشاهده می‌کنید حاصل پایش‌های مردمی و سخنرانی‌هایی هستند که مردم به صورت رسمی و غیررسمی برگزار کردند و در کشورهایی با شاخص دموکراسی نتیجه داده است. مثلا عده‌ای از مردم مایل به قانون منع حمل اسلحه شده‌اند یا تعدادی در اعتراض به آسیب به منابع طبیعی، نسبت به سوخت ناقص گاز معترض شده بودند.

این سخنرانی‌ها توسط سخنرانان ناشناخته یا شناخته‌شده‌ای مدیریت شده اند و نشانگر ظرفیت یا قدرت کافی سخنرانی عمومی برای تاثیرگذاری روی دنیا هستند.

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

تیپ‌های رایج سخنرانی و راه‌های توسعه موضوع آن‌ها با مخاطبان

برای برخی از سخنرانان، تصمیم‌گیری درباره موضوع سخنرانی و مسئله‌ای که قرار است حول آن به صحبت بپردازند گاهی مشکل می‌شود. شاید کمی عجیب برسد که سخنران در انتخاب موضوع هم سردرگم شود اما این چالش کاملا طبیعی و متداول است؛ چون در اکثر موارد از سخنرانان با توجه به زمینه کاری آن‌ها مثلا سیاست، حوزه اجتماعی، آموزشی و…دعوت می‌شود و انتخاب موضوع بحث را به خود او واگذار می‌کنند. این چالش با این سوال شروع می‌شود که دقیقا چه موضوعی برای یک سخنرانی پربار، پرمعنی، عمیق و حاوی اطلاعات مفید مناسب است. بعد از آن باید به دنبال ساختاربندی و پشتیبانی از ایده سخنرانی برای ماندگار کردن آن بود. چه بهتر که سخنران یکی از تیپ‌های رایج سخنرانی را به عنوان موضوع یا زمینه بحث انتخاب کند و سپس به توسعه آن با مخاطبان بپردازد.

انتخاب موضوع جایگاه ویژه‌ای در سخنرانی دارد و در صورتی که به آن توجه نشود عواقب سختی برای سخنران دارد که درست روی صحنه گریبان‌گیر او می‌شود؛ تا جایی که مجبور می‌شویم مسئولیت مدیریت سخنرانی در مورد یک موضوع خسته کننده را تا پایان بر عهده گیریم. قطعا هر تیپ سخنرانی را که برمی‎گزینیم، باید دارای چهار ویژگی اصلی باشد:

  1. علاقه و کشش برای آن بحث بین مخاطبان وجود داشته باشد
  2. سخنران اطلاعات کافی درباره بحث را داشته باشد
  3. سخنران احاطه کافی به شرایط بحث و چالش‌های آن داشته باشد
  4. موضوعی که برای سخنرانی انتخاب می‌شود با سطح علمی مخاطبان نیز تطایق داشته باشد و به عبارت دیگر با سطح دانش آن‌ها همخوانی داشته باشد

با توجه به این سه فاکتور، تیپ‌های رایج سخنرانی و راه‌های توسعه موضوع با مخاطبان را بررسی می‌کنیم.

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

برای یک سخنرانی موفق، هر سه عامل مخاطب، سخنران و امکانات دست به دست هم داده و کم و کسری‌ها را پوشش می‌دهند. منظور از شرایط امکانات سالن از جمله ظرفیت، مدت زمان سخنرانی و لزوم زمانبندی آن توسط سخنران می‌باشد.

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

تیپ اول: سخنرانی‌های چندمنظوره

این دسته از سخنرانی‌ها، موضوعاتی مرتبط با objects یا اشیا دارند. اشیا نه به معنی هر آن چه که اطراف ما وجود دارد؛ بلکه به معنا مردم، موقعیت‌ها، مواردی که حضور فیزیکی ندارند نظیر تکنولوژی و دنیا مجازی و خلاصه مسائلی که به صورت چندمنظوره در یک سخنرانی بررسی می‌شوند.

در میان تیپ‌های رایج سخنرانی، این تیپ بیش از سایر تیپ‌ها به چشم می‌خورد. برخی از موضوعاتی که در این دسته قرار می‌گیرند و می‌توانید از آن‌ها الهام بگیرید عبارتند از:

  • اختراعات نظیر کشف تلسکوپ برای اولین بار
  • قرون وسطی و عوامل اثرگذار در شکل‌گیری این دوره
  • کشف سلول
  • تاریخچه به وجود آمدن تلفن همراه
  • همه چیز درباره دره سیلیکون
  • زندگینامه باراک اوباما

در هر موضوع سخنرانی صرفا نمی‌توان روی یک فاکتور تمرکز کرد. انسان‌ها بخش مهمی از یک موضوع را تشکیل می‌دهند و بنابراین نمی‌توان از ذکر آن‌ها اجتناب نمود. همه هدف یک سخنران از انتخاب سخنرانی چندمنظوره و موضوعات بالا را می‌توان در جند جمله زیر خلاصه کرد:

  • عواملی که در کشف یک عنصر موثر در تاریخ نظیر تلسکوپ نقش داشته‌اند را به اطلاع مخاطب برسانیم
  • عملکرد اوباما و قیاس آن با عملکرد سایر سیاستمردان آمریکا به خوبی روشن می‌شود
  • مخاطب با تکامل اروپا از زمان قرون وسطی به بعد آشنا می‌شود

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

تیپ دوم: مردم

در این تیپ از سخنرانی، موضوع مورد نظر را با استفاده از اسامی و مردمانی که در سوژه ما تاثیرگذار بودند هدایت می‌کنیم. انسان‌های نامدار و موثر زیادی در تاریخ وجود داشتند که هر یک در شکل گیری بخشی از تاریخ به صورت خاص نقش داشته‌اند. روایت بخشی از زندگی آن‌ها، نقل قول‌ها در سخنرانی و ربط عملکرد آن‌ها به موضوع سوژه خوبی می‌شود و ما را از باقی ترفندها بی‌نیاز می‌سازد.

برخی از افراد نامدار در تاریخ که می‌توانیم برای هدایت سخنرانی از روند زندگی آن‌ها استفاده کنیم عبارتند از:

  • دالایی لاما

  • فضانوردان

  • تزار نیکلاس دوم

  • ماتا هاری

  • کاترین بزرگ

  • ماهاتما گاندی

  • مادام کوری

  • آمادئوس موتزارت

  • ارسطو

  • دکتر حسابی

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

در بین تیپ‌های رایج سخنرانی، این تیپ کمی حساس‌تر است؛ چون هر لحظه ممکن است سخنرانی ما شکل یک بیوگرافی یا مرور زندگی‌نامه افراد را به خود بگیرد؛ در حالی که باید به همان ساختار سخنرانی ادامه یابد.

برای جلب کافی توجه مخاطب لازم است به صورت همزمان به گذشته فرد، آینده، دستاوردها و تاثیرگذاری آن‌ها بپردازید.

تیپ سوم: رویدادها

رویداد می‌تواند هر چیز و هر حادثه‌ای باشد که در گوشه‌ای از زمان اتفاق افتاده است. به برخی از سورژه‌هایی که می‌توانند موضوع یک سخنرانی باشند و آن‌ها را روی بیلبوردها یا بنرهای سطح شهر ببینیم توجه کنید:

  • مروری بر روند کشف و بازنگری بر تولید واکسن x
  • مروری بر انقلاب صنعتی و دستاوردهای آن برای غرب
  • نقدی بر نامزدهای اسکار امسال
  • نقد و بررسی هنر و معماری اسلامی از دیدگاه تیتوس بورکهارت

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

یک رویداد جنبه‌های مختلفی برای تمرکز دارد. هنر یک سخنران کشف بخشی از رویداد است که می‌تواند روی منظور و مقصود ما صحه بگذارد. به نکات گلچین شده ما از یکی از رویدادهای جالب دنیا که احتمالا در یک سخنرانی تاثیرگذارتر واقع می‌شوند دقت کنید:

  1. مسابقات دو ۱۱۵۰ مایل در ده تا هفده روز و در حیات وحش برگزار می‌شود
  2. در این مسابقات بر خلاف انسان‌ها سگ‌ها برای به نمایش گذاشتن توانایی‌های بدنی خود شرکت می‌کنند
  3. یک سگ برای شرکت در این مسابقات باید حداقل ۱۰ سال سن داشته باشد

تیپ چهارم: تئوری  و مفاهیم

از تیپ‌های رایج سخنرانی، مفاهیم و مباحث غیرعملی نیز وجود دارند که شامل فرضیات و نظریات می‌شوند؛ مثلا:

  • نژادپرستی در دنیا
  • بیماری اوتیسم
  • مفهوم کارما
  • سلامتی در دنیا امروز
  • برابری حقوق اجتماعی
  • رویا آمریکایی در سیاست

در چنین مواردی سخنران به بررسی مفاهیمی می‌پردازد که برای توضیح آن‌ها هیچ ابزاری جز اشکال و گفتار ندارد. به زبان دیگر سخنران متکلم وحده می‌شود و گاه با تعامل و گاه بدون تعامل حاضران به تشریح یک موضوع خاص به صورت تئوری می‌پردازد. مثلا اگر قرار باشد سخنران درباره رویا آمریکایی صحبت کند به طور کلی ابتدا این مفهوم را به عنوان چیزهای ناشدنی و محال تعریف می‌کند و سپس از آن در مباحث دیگر کمک می‌گیرد.

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

تیپ پنجم: بررسی روند و فرآیندها

در برخی دیگر از سخنرانی‌ها هم هدف آشنا کردن مخاطبان با یک روند خاص است. مثلا:

  • روند فرسایش خاک
  • روند تقسیم سلولی
  • فیزیوتراپی
  • فوران آتشفشانی
  • بازیافت کاغذ
  • ارزیابی اعتبار مصرفی
  • بورس تحصیلی
  • توسعه بیماری آلزایمر

موانع توسعه موضوع سخنرانی برای مخاطبان

در توسعه یک سخنرانی و بسط دادن موضوع بحث، موانع زیادی پیش روی سخنران قرار دارند:

  • مشکلات زبانی: گاهی ممکن است مخاطب زبانی که در سخنرانی استفاده می‌کند را نفهمد. مثلا معنا غذای طبیعی را به خوبی بداند اما با شنیدن عبارت “غذای ارگانیک” متحیر شود
  • پیچیدگی موضوع برای تجسم مخاطب: گاهی سوژه سخنرانی آن قدر پر پیچ و خم می‌شود که تجسم و رویاپردازی آن برای مخاطب غیرممکن می‌شود؛ مثل چرخه گردش خون و مسیر آن. در چنین حالتی لازم است قبل از شروع توضیحات کلیاتی را به مخاطب ارائه دهیم و ذهن او را آماده‌سازی کنیم
  • باورناپذیر بودن مطلب: گاهی موضوع سخنرانی به دلیل باورناپذیر بودن برای مخاطب قابل درک نیست. در چنین شرایطی سخنران می‌توان ابتدا به صورت ضمنی و تلویحی به تشریح موضوع بپردازد و سپس به صورت مستقیم آن را بررسی کند
پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

ترفندهای پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

همه ما دچار حواس‌پرتی هستیم. حواس پرتی‌های گذرا یا دائمی‌ که در برخی افراد شدیدتر و در برخی خفیف و حتی نادر است. این ذهن مشوش در گیرودار زندگی و با درگیری شغلی گرفتارتر می‌شود و بنابراین طبیعی است اگر سریع موضوع گفتگو را از یاد ببریم، همان لحظه که اسم چیزی را می‌شنویم بلافاصله به دست فراموشی بسپاریم و یا به جز این حواس پرتی به طور کلی از شنیدن، یادگیری و کسب مهارت خیلی زود خسته شویم. به جز این خصلت عمومی، ویژگی‌های خاص فردی نیز در کنار این عامل باعث می‌شود زمانی که برای اولین بار مطلبی را می‌شنویم، تاثیر آن به حداقل برسد بعد از چند ساعت ردّ آن به طور کلی از ذهن پاک شود و بعد از چند روز یا چند هفته تقریبا هیچ اثری از آن باقی نماند. سخنرانانی که به خوبی با ساختار ذهنی و روانی مخاطبان آشنا هستند، برای رفع این مشکل از تکنیک مفید و پرکاربرد پشتیبانی از ایده در طول سخنرانی استفاده می‌کنند تا به این شکل سخنرانی ماندگارتری داشته باشند؛ اما چه طور؟

در ترفند پشتیبانی از ایده، یک سخنران تلاش دارد با تکرار اما از راه‌های خلاقانه، خشکی و یکنواختی سخنرانی را از بین ببرد، مخاطبی که دچار بی‌حولگی و کسالت شده است را بیدار کرده و در عین حال با بارها پافشاری روی یک مطلب آن را در ذهن مخاطب تثبیت کند. هر چند که این امر در سخنرانی‌های کوتاه تقریبا عملی نیست اما سخنرانی‌های طولانی‌تر قطعا به این ترفند نیاز دارند.

برای این که یک ایده را در خلال سخنرانی تقویت کرده و به زبان‌ ساده‌تر تا آخر پشت آن بایستیم ابتدا باید با مفهوم بحث آشنا شویم و سپس انواع ترفندهای شناخته‌شده را بررسی کنیم.

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

بر خلاف بسیاری از ما که بحث را عمدتا نتیجه یک تنش بین دو طرف می‌دانیم و با شنیدن این کلمه به یاد چالش و حتی مشاجره می‌افتیم، واژه “بحث” ریشه‌ای لاتین دارد که در زمان قدیم و طی آن معمولا اختلاف نظر منتج به صلح و دوستی می‌شده است. هر بحث دو بخش کلی دارد: پشتیبانی و سپس نتیجه‌گیری.

در بخش پشتیبانی از جملاتی به عنوان شاهد و برای تثبیت ایده استفاده می‌کنیم و در نهایت هم در نتیجه‌گیری اصل مطلب را تلخیص می‌کنیم. فرض کنید در یک سخنرانی مرتبط با پیشگیری از چاقی از دوران کودکی قرار دارید. اگر قرار باشد پشتیبانی از ایده داشته باشید تا نهایتا به یک نتیجه‌گیری قوی برسید باید از چنین الگویی استفاده کنید:

  1. چاقی در سنین بالا ارتباط تنگاتنگی با استفاده از فست فود در دوران کودکی دارد
  2. چاقی کودکان ارتباط نزدیکی با ابتلا به دیابت نوع دو در بزرگسالی دارد؛ عاملی که با تاثیرات زنجیره‌وار منفی زیادی روی سلامت دارد

نتیجه‌گیری: با توجه به عوارض این سبک زندگی، از همین حالا و از سنین پایین باید رژیم غذایی کودکان را متناسب با سن آن‌ها سالم‌سازی و تعدیل کرد

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

چنین نتیجه‌گیری که با پشتیبانی از ایده از همان ابتدا انجام می‌شود منتج به بحث می‌شود. فکر می‌کنید به راه انداختن بحث در سخنرانی چه فایده‌ای دارد؟

بحث؛ اساس یک سخنرانی موفق و پربازده

مطرح کردن مطالب طوری که بحث‌برانگیز باشد دو فایده اساسی برای سخنران و مخاطبان دارد:

  1. یک سخنرانی بحث‌برانگیز موجب دخالت دادن دیگران در بحث می‌شود؛ طوری که مخاطب تصور می‌کند ابراز ایده‌هایش در نتیجه‌گیری بحث موثر می‌شود
  2. پشتیبانی از ایده نهایتا منجر به شکل‌گیری بحث می‌شود. مخاطبی که طی چنین فرآیندی وارد بحث می‌شود خیلی دیرتر مطالب را فراموش می‌کند

انواع و اقسام شیوه‌های حمایت از ایده

روش‌های زیادی توسط سخنرانان در کنفرانس‌ها، اجلاس یا مراسم‌های غیررسمی‌تر استفاده می‌شود:

نقل قول‌ها

نقل قول‌ها به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم و در مواقع مختلفی به کار گرفته می‌شوند:

  1. استفاده از نقل قول مستقیم هنگام روایت مستقیم از یک نویسنده
  2. استفاده از نقل قول مستقیم برای پررنگ کردن بخشی از بحث
  3. استفاده از نقل قول مستقیم برای آنالیز و تحلیل در طول بحث

ترجمه و تفاسیر آزاد

در این شیوه به انتقال مفهوم مدنظر یک نویسنده در قالب، فرم یا زمینه دلخواه خود می‌کنیم. از این روش در موقعیت‌های زیر استفاده می‌شود:

  1. زمانی که تحلیل و ایده شما دقیق‌تر از خود نویسنده است
  2. زمانی که انتقال واژه به واژه و عینی یک مطلب کمکی به سخنرانی شما نمی‌کند

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

پشتیبانی عددی

گاهی سخنرانان مجبور می‌شوند برای پشتیبانی از ایده خود به اعداد، روزها و تاریخ متوسل شوند. باید نسبت به تفسیر مخاطب از این اعداد دقت کافی را به خرج داد و به نکات زیر نیز توجه داشت:

  1. شفاف سازی آمار و خودداری از اعلام ارقام حدودی
  2. پیش‌بینی دیدگاه مخاطبان بعد از اعلام این اعداد و برداشت آن‌ها

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

حمایت تصویری یا بصری

نمایش یک دیاگرام، تصاویر، گیف‌ها، کلیپ‌ و… به سان کمک‌های اولیه در سخنرانی هستند. تصاویر مفهوم واقعی یک موضوع شناخته یا ناشناخته را به مخاطب انتقال می‌دهند و به این وسیله از ساخته‌های ذهنی که مخاطب طبق موارد تئوری در ذهن خود ساخته پشتیبانی می‌کند.

بلافاصله که احساس می‌کنید مخاطبان در حال فاصله گرفتن از شما هستند می‌توانید کمک‌های اولیه را استفاده کنید؛ اما در استفاده از آن‌ها باید به نکات زیر توجه کنید:

  1. استفاده از حمایت تصویری تنها در صورتی که به کوتاه شدن بحث کمک می‌کند
  2. استفاده از روش‌های بصری برای کمک به تثبیت موضوع و تکرار و یادآوری مجدد آن
  3. استفاده از حداقل کلمات در محتوا بصری

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

نکاتی پشتیبانی از ایده: در ایده‌های خود غرق شوید!

پشتیبانی از ایده با ابزارهای مختلفی امکان‌پذیر است. همین که سخنران یک مثل را در جای درست خود به کار ببرد یا از گراف، داده‌ها و آمار استفاده کند یعنی به طریقی سعی داشته ایده خود را حمایت کند. به هر حال راهکارهای خلاقانه‌تری هم وجود دارد:

استفاده از تنوع برای پشتیبانی از ایده

هیچ چیزی قادر نیست سخنرانی را در نطفه خفه کند مگر استفاده از روش‌های تکراری بارها و بارها به صورت مداوم. هر یک از روش‌هایی که ایده اصلی را در بدو سخنرانی پشتیبانی می‌کند باید مانند چاشنی‌های غذا به اندازه مناسب استفاده شود؛ کاملا متعادل.

از طرف دیگر در سخنرانی باید تفاوت سلیقه مخاطبان را نیز در نظر گرفت. برخی از افراد مایل به شنیدن نقل قول در سخنرانی، روایات و شرح اموری هستند که توسط شما در آزمایشگاه، کارگاه یا طی تحقیق و تجربه به دست آمده است و برخی دیگر مایل به تماشا جدول داده‌ها و مقایسه آماری هستند. استفاده از روش‌های متنوع به جای یک روش مانع از کسالت مخاطب می‌شود. حتما می‌دانید که حتی آن افرادی هم که به شدت شیفته خوردن شکلات هستند بالاخره زمانی بعد از خوردن مداوم آن خسته می‌شوند!

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

انتخاب چارچوب مناسب بحث

سخنرانی سطوح مختلفی دارد. درجه جدیت و اهمیت سخنرانی‌ها طبقه‌بندی می‌شود و اصول به همین دلیل است که ما قبل از هر چیز به آنالیز مخاطبان پیش از سخنرانی نیاز داریم. مسلما چارچوب ما برای پشتیبانی از ایده‌ها در سخنرانی رسمی صبحگاهی با سخنرانی صمیمی‌تر حین صرف ناهار تفاوت دارد. گاهی روش‌های داستان‌سرایی ما برای جذب مخاطبان و قانع کردن آن‌ها در یک سخنرانی معمولی جواب می‌دهد؛ اما در سخنرانی‌های رسمی‌تر به اعتبار ما صدمه می‌زند.

پرهیز از عبور از مرزها در پشتیبانی از داده‌ها

هر سخنرانی با هر موضوعی نهایتا به سه منبع برای پشتیبانی از ایده‌ها نیاز دارد. مثلا یک روایت از متون سخنرانی اوباما، نمایش آمار موفقیت او در مذاکرات و نهایتا یک فیلم کوتاه از ارتباطات مردمی وی کافی است تا دیگران به ایده اصلی شما یعنی مردم‌گرایی اوباما در طول ریاست جمهوری ۸ سال‌اش ایمان بیاورند!

هدف از این ابزار پشتیبانی از ایده سخنرانی است؛ نه استفاده از سخنرانی برای پشتیبانی از شواهد!

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

تقویت فن بیان و غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

آشنایی با زندگی برخی از کارآفرینان و افراد مطرح دنیا در حوزه تجارت و بازرگانی، گاه به شدت بهت‌آور و تعجب‌برانگیز می‌شود. تصور اغلب ما از افراد موفق، ثروتمند و سرشناس در تاریخ انسان‌هایی خارق‌العاده و دارای توانایی‌ و استعدادهای فراتر از انتظار است که روی هر چیزی که دست بگذارند بعید است بدان نرسند. اما واقعیت چیز دیگری است و با تصورات ما فرسنگ‌ها فاصله دارد. این تناقض در مرور زندگی “وارن بافِت”، کارآفرین، بازرگان، سرمایه‌گذار و نیکوکار آمریکایی که به‌عنوان موفق‌ترین سرمایه‌گذار قرن بیستم شناخته می‌شود به خوبی مشهود است. بافت فردی عصبی، مضطرب و پیوسته نگران بود که به دلیل ترس از سخنرانی عمومی و در جمع، در انتخاب کلاس‌هایش برای جلوگیری از رو به رو شدن با جمعیت زیادی از دانشجویان، دقت زیادی به خرج می‌داد. حتی مطابق با حقایق منتشر شده در برخی از منابع، وارن بافت از مشتریان پر و پاقرص کلاس‌های فن بیان و تقویت اعتماد به نفس برای حضور در سخنرانی عمومی بود؛ اما همیشه پیش از شروع کلاس‌ها از شرکت در دوره‌ها انصراف می‌داد!

در سن ۲۱ سالگی، وارن بافت با وجود تمام کمبود‌هایی که به خاطر ترس از سخنرانی احساس می‌کرد کسب وکار خود را در حوزه بورس اوراق بهادار شروع کرد. بسیاری از کارشناسان و تحلیل‌گران، ۲۱ سالگی و شروع کسب وکار را به عنوان استارت یا قدم اول در غلبه بر ترس از سخنرانی توسط وارن بافت دانسته‌اند.

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

اولین گام بافت شرکت در دوره‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به همراه ۳۰ نفر دیگر که مثل خود او حتی از بلند شدن و معرفی خود در جمع‌های بزرگ وحشت داشتند بود. بافت در گام‌های بعدی تجربه‌هایی در زمینه غلبه بر ترس از سخنرانی کسب کرده است که بخشی از آن‌ها را در ادامه با هم مرور می‌کنیم.

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

۲۱ سالگی نقطه عطف زندگی وارن بافِت بوده است؛ چون در این بازه برای همیشه با هراس از سخنرانی خداحافظی کرده است و چنان اعتماد به نفسی به دست آورده که توانسته در کارهای سرمایه‌گذاری به صورت خودجوش شرکت کند. نقطه عطف زندگی شما کجاست؟

به ترس خود بها ندهید!

هر روز که از محیط منزل خارج می‌شوید حتما ترس‌های زیادی به همراه دارید. ترس فراموش کردن وسایل شخصیتان، ترس دیر رسیدن یا به سلامت رسیدن فرزندان به مدرسه، ترس مورد قبول واقع نشدن تمام زحماتی که یک ماه اخیر در محیط کار خود کشیده بودید و …

وارن بافِت از آن دسته از افرادی بود که می‌دانست چه طور باید به توانمندی‌های خود بها دهد و در مقابل ترس را ناچیز انگارد. در حالی که معمولا اطراف میز کار هر فرد تابلو سوابق کاری و افتخارات علمی و حرفه‌ای او متصل شده است در اتاق بزرگ‌ترین سرمایه‌دار ایرانی با افتخار تابلو گذراندن دوره فن بیان نصب شده است!

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

رابطه اصلی غلبه بر ترس و موفقیت در کسب وکار همان اعتماد به نفسی است که به خاطر سخنرانی قدرتمند در فرد ایجاد می‎شود و سعی دارد این اعتماد به نفس را در تمام بخش‌های کاری خود دخالت دهد.

از تمرین‌های نمایش تراپی استفاده کنید!

نمایش تراپی یا روش موثر درمان ترس به شیوه قرار گرفتن در معرض همان ترس‌ها ، یکی از راه های شناخته شده برای غلبه بر ترس‌های ناشناخته‌ای است که از سخنرانی‌های عمومی داریم. روش وارن بافِت هم دقیقا همین روش نمایش تراپی بوده است. روشی که فرد خودش را در موقعیت‌های استرس‌زا و ترسناک سخنرانی قرار می‌دهد تا به مرور به این ترس عادت کند.

ناگفته نماند که استفاده از این روش خرجی ندارد. اگر هم امکان حضور در سخنرانی‌های بزرگ را ندارید گفتگوهای دوستانه و تبادل نظرات روزانه در قالب گروه‌ شروع خوبی است.

شرایط منفی را مثبت تفسیر کنید

بعد از قرار گرفتن در شرایطی که ناخودآگاه به شما هیجان، اضطراب و احساس خجالت منتقل می‌کند، مثل قرار گرفتن در مراسم دفاع از پایان‌نامه که چندین متنقد برای زیرسوال بردن نتایج تلاش‌‌هایتان مقابل شما قرار دارند این بار باید شرایط منفی را به نفع خودتان مثبت تفسیر کنید.

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

بازی احساسات و تنظیم هورمون‌ها مطابق با شرایط

تفسیر شرایط منفی، به شکل مثبت کار ساده‌ای نیست. از طرفی هم به عقیده بسیاری این ترفندها کارساز نیست؛ اما اگر با ساز و کار سیستم عصبی و هورمونی خود آشنا باشید متوجه می‌شوید که تمام اعمال حیاتی و غیرحیاتی بدن از تفاسیر منفی و مثبت ما تاثیر می‌پذیرند. به محض این که سیگنال‌های مفی بعد از گفتن جمله “می‌ترسم” از طریق نورون‌های مغزی منتقل می‌شوند همه اجزا هورمونی و عصبی در تعاملی هماهنگ و سازمان‌یافته با هم هورمون‌های استرس و تنظیم کننده فشار خون از جمله اپی نفرین و نور اپی نفرین را برای تغییر ضربان قلب، تعداد تنفس، فشار و قند خون آزاد می‌شوند. نتیجه این تغییرات قرار گرفتن بدن در حالت آماده‌باش برای حضور یافتن در شرایط تحت استرس است. چیزی که آرامش را از بدن سلب می‌کند!

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

حقه‌های ذهنی برای تغییر چرخه‌های هورمونی بدن

مدیریت ذهن و تفسیر شرایط منفی به صورت مثبت، ترفندی که همواره وارن بافِت از آن بهره گرفته است، به بدن کمک می‌کند پاسخ‌های آرام‌تری را ارسال کرده و به این ترتیب احساسات مخرب فروکش کنند. اهمیتی ندارد که چه مقدار زمان در اختیار شما قرار گرفته است. مدیریت سخنرانی‌های کوتاه و یا بلند از همان زمانی شروع می‌شود که دلشوره‌ها را احساس می‌کنید. همان لحظه بهترین زمان است تا فاکتورهای اصلی یعنی اعتماد به نفس، انرژی و ثبات خود را بالا ببرید.

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

در سبک وارن بافِت می‌بینیم که علی‌رغم ترس از رو به رو شدن با جمعیت انبوه، به سرعت روی صحنه حاضر می‌شود و مدام به خود یادآوری می‌کند: این سخنرانی یک فرصت است!

ترس‌های سخنرانی را در تمرین شبیه‌سازی کنید

تمرین و تکرار ساده‌ترین راه برای شناخت ریشه‌های ترس در سخنرانی است؛ با این تفاوت که هر تمرینی شما را از شر وحشت و هراسی که دارید نمی‌کاهد. کلید اصلی این تمرین افزودن چاشنی استرس و هیجان تحت شرایط مختلف به تمرینات است. تجربه ثابت کرده است که اندک اضطراب یا هیجانی در مقابل اندک جمعیتی نظیر افراد حاضر در یک کلاس، به صورت خیلی محسوسی از ترس ما در سخنرانی‌های بزرگ‌تر می‌کاهد.

چه طور چاشنی هیجان را به تمرین سخنرانی اضافه کنیم؟

فراهم کردن شرایط پر استرس و کمی متفاوت در تمرینات کار دشواری نیست. یک راه ساده می‌تواند سخنرانی با صدای بلند و بدون سخنرانی مقابل گروهی از دوستان یا جمع کوچک خانوادگی باشد. ترفند بعدی می‌تواند مرور اسلایدها بدون توجه به محتوا داخل آن‌ها باشد تا بتوانید آمادگی خود را بسنجید.

مدت‌ها قبل از این که وارن بافِت به یک مولتی میلیاردر در آمریکا تبدیل شود دانست که برای تحقق اهدافش باید یک بار برای همیشه سخنرانی و ریسک‌های آن را بپذیرد. فکر می‌کنید تقویت فن بیان و توانایی‌های سخنرانی عمومی به جز این که اعتماد به نفس سخنران را برای حضور در در فضای رقابت افزایش می‌دهد چه مزایا دیگری در کسب وکار و زندگی شخصی می‌تواند داشته باشد؟

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

۷ کاری که در مدیریت سخنرانی‌های کوتاه باید انجام دهیم

اخیرا در یکی از سخنرانی‌های عام‌المنفعه در یکی از مراکز خیریه شرکت کرده بودیم. با وجود این که اواخر سال بود و درگیری‌های زیادی داشتم اما اشتیاق من برای درگیر شدن با امور این مرکز مانع از عدم شرکت در جلسه شد. همه چیز خوب و طبق برنامه در حال پیش رفتن بود و تقریبا یک ساعت زمان پیش‌بینی شده برای سخنرانی تمام شده بود که ناگهان با سخنرانی یکی از مدعوان همه چیز از این رو به آن رو شد و سخنرانی کوتاهی که قرار بود تنها چند دقیقه طول بکشد به درازا کشید. طولانی شدن این سخنرانی نه تنها باعث نگرانی حاضرین در جلسه شد و تقریبا می‌شد صدای پچ پچ تک تک افراد را در سالن به وضوح شنید بلکه کل جو سخنرانی را متشنج کرد. از یک طرف افرادی که روی صندلی‌ها نشسته بودند برای ایستادن و ترک مراسم این دست و آن دست می‌کردند و از طرف دیگر هم افرادی که پیش از شروع سخنرانی آن شخص بلند شده بودند برای ترک کردن یا ترک نکردن سالن سخنرانی مردد شده بودند. به نظر می‌رسید سخنران آخر ضعف بزرگی در مدیریت سخنرانی‌های کوتاه داشت و نه تنها مورد توجه مخاطبان قرار نگرفت بلکه توانایی‌های او در مدیریت بحث تقریبا زیر سوال رفت!

شما هم در چنین موقعیتی قرار گرفته‌اید؟ موقعیتی که هر یک از مخاطبان برای حفظ ظاهر و رعایت احترام طرف مقابل بالاجبار روی صندلی‌ها می‌نشینند اما همه فکر و ذهن آن‌ها جای دیگری است. موقعیتی که تقریبا موجب بر هم زدن نظم یک جلسه رسمی می‌شود و تاب و قرار را از مخاطب می‌گیرد. همه این مشکلات در حالی شکل می‌گیرد که سخنران در کمال آرامش و با عذرخواهی‌های متعدد کار خودش را پیش می‌برد و تقریبا نسبت به اصل وقت‌شناسی در سخنرانی بی‌توجه است.

تا کنون توصیه‌های زیادی را در باب نحوه ارائه یک سخنرانی خوانده و شنیده‌اید. این بار به صورت ویژه روی سخنرانی‌های کوتاه و چند دقیقه‌ای تمرکز می‌کنیم تا نحوه مدیریت سخنرانی‌های کوتاه را می‌آموزید.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

یکی از بخش‌های پررنگ و آموزنده در سخنرانی‌های رندی پاش رعایت اختصار است. مشابه با رندی پاش، متن‌های سخنرانی اوباما هم سرشار از اختصار و تکرار هستند. شاید خود شما هم به عنوان سخنران سخنرانی ۵ دقیقه‌ای را به انواع و اقسام دیگر سخنرانی‌ها ترجیح بدهید؛ چون تقریبا هر لحظه آن با اشتیاق مخاطب برای قاپیدن مطالب همراه است. اما همین که سخنرانی مدت‌دار می‌شود این شوق و اشتیاق به مرور زمان فروکش می‌کند.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

به یاد داشته باشیم که سخنرانی‌های کوتاه هم ظرفیت و کشش تبدیل شدن به سخنرانی‌های طولانی و خسته‌کننده را دارند و این موضوع با توجه به این که مخاطب انتظار شنیدن این حجم از مطالب را ندارد حیاتی است. به همین دلیل لازم است در مدیریت سخنرانی‌های کوتاه به نکات زیر توجه داشته باشیم.

وسواس را در سخنرانی کوتاه دور بریزید

در انواع سخنرانی‌هایی که مدت زمان زیادی طول نمی‌کشند یک کشش، رغبت یا در واقع وسوسه در وجود سخنران وجود دارد که مایل است در همین مدت کوتاه همه چیز را بیان کرده و به این وسیله کل مطلب را پوشش دهد.

به عنوان یک سخنران در چنین شرابطی خواه ناخواه مجبور هستید که سرنوشتار یا عناوینی از یک موضوع طولانی را برگزیده و دقیقا همان مطالب را بدون بخش‌های اضافی بیان کنید. در این سخنرانی‌ها باید برای هر دقیقه برنامه‌ریزی داشته باشید. توصیه می‌کنیم از تکنیک‌های سکانس‌بندی در سخنرانی بر اساس موضوع استفاده کنید تا همزمان از افسارگسیختگی ذهن مخاطب جلوگیری کرده باشید.

با برنامه‌ریزی و تدبیر پیش بروید

برنامه‌ریزی برای همه و در هر شرایطی لازم است. چه ۵ روز قبل از سخنرانی به شما خبر داده باشند و چه نیم ساعت قبل از این که نوبت به شما برسد شما را از فرصت به وجود آمده آگاه کنند. خیلی از اوقات سخنرانی‌ها غیرمترقبه هستند و برای آن‌ها آمادگی نداریم. مثلا زمانی که در یک مهمانی رسمی قرار گرفته‌ایم از ما برای حضور در صحنه دعوت می‌شود. در چنین شرایطی شاید سخنرانی ما چند جمله کوتاه غیر از عبارت‌های تکراری و تقلید از دیگران نباشد؛ اما از هیچ بهتر است. حتی در این شرایط هم با برنامه‌ریزی و تدبیر می‌توان مدیریت سخنرانی‌های کوتاه را به دست گرفت.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

خیلی از خطاها از جایی شروع می‌شود که فکر می‌کنیم به خاطر کوتاه بودن سخنرانی به آمادگی کم‌تری نیاز داریم. غافل از آن که مدیریت سخنرانی‌های کوتاه به آمادگی و تدبیر بیش‌تری نیاز دارد.

خودتان را از چرخه سخنرانی حذف کنید!

احتمالا در کل تاریخ، هیچ سخنرانی تا کنون وجود نداشته است که با خود بگوید ای کاش سخنرانی بیش‌تر طول بکشد! اوقات اضافه در سخنرانی می‌توانند بدون حضور سخنران در چرخه اصلی سخنرانی و با گفتگوهای دو یا چند نفره پر شوند. اگر در پایان سخنرانی زمان اضافی داشتید هرگز با لاف زدن و سخنان بی‌ربط، سخنرانی را به درازا نکشانید!

تقسیم سخنرانی به فواصل تک دقیقه‌ای

در سخنرانی‌های کوتاه مجبور هستیم که جهت انتقال مطالب به تک تک دقایق تکیه کنیم. هر یک از این دقیقه‌ها می‌توانند با یک نتیجه‌گیری کوتاه مشخص شوند. در یک سخنرانی ده دقیقه‌ای، دو دقیقه اول برای معرفی و مقدمه، دو دقیقه دوم برای تشریح بحث، دو دقیقه سوم برای معرفی مواد و ابزار، دو دقیقه چهارم برای نتیجه‌گیری و دقایق پایانی برای جمع‌بندی نهایی خواهد بود.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

بیش از حرف زدن، به نمایش بگذارید!

برای سخنرانی‌های کوتاه و چند دقیقه‌ای بهتر است از اجسام و ابزارهای فیزیکی یا مجازی نظیر تصاویر، گراف‌ها، جداول مربوط به آمار و ارقام یه نمونه عینی استفاده کنید؛ چرا که قطعا دیدن چیزی که با چشم و از نزدیک دیده می‌شود لزوم ذکر جزئیات و وصف اشیا را برطرف می‌کند. به جز این، استفاده از اشیا تاثیرگذاری سخنان را بالاتر می‌برد. برای درک بهتر این موضوع به دو جمله زیر دقت کنید و سپس خودتان قضاوت نمایید که کدام یک روی مخاطب تاثیر بیش‌تری می‌گذارد؟

  1. روز گذشته یک قرارداد تاریخی امضا کردیم
  2. (خودکار را به دست بگیرید و بگویید) روز گذشته، با استفاده از این خودکار، قراردادی امضا شد که قرار است تاریخ کشور را دگرگون کند

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

سخنرانی را خصوصی و خاص برگزار کنید

لازم نیست که زیر و رو زندگی خود را با مخاطب تقسیم کنید؛ اما سخنرانی‌های چند دقیقه‌ای کوتاه‌تر از این هستند که سخنران برای تاثیرگذاری بیش‌تر فرصت برقراری ارتباط و تعامل نزدیک را با مخاطب پیدا کند. از این رو توصیه می‌کنیم از نمایش احساسات شخصی و ابراز نظرات خودتان بین سخنرانی ابایی نداشته باشید. اگر خبر خوبی را به مخاطب مخابره می‌کنید حس غرور و خوشحالی خود را با آن‌ها تقسیم کنید و هنگام ذکر جزئیات تلخ از بیان و ابراز تاسف و غم خود نترسید.

بلندتر از همیشه سخن بگویید

همه مراحل قبلی، از آمادگی تا استفاده از اشیا و ابزارهای فیزیکی و مجازی بی‌فایده می‌شوند وقتی که مخاطبان شما نتوانند همین مدت زمان کمی هم که در اختیار دارند را از سخنان شما استفاده ببرند. اگر امکانات کافی در اختیار دارید حتما استفاده کنید؛ در غیر این صوت ابتدا سخنرانی از مخاطبان درباره کیفیت و بلندی صدا بپرسید.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

یک ترفند جالب برای جلب توجه، ابراز وجود در ابتدا سخنرانی و مطمئن شدن از این قضیه دعوت از مخاطبان برای بالا بردن دست‌ها در صورت شنیدن صدای شما می‌باشد. اگر بخشی از افراد حاضر، دست‌هایشان را بالا نیاورده‌اند می‌توانید در آرامش کامل به این مشکل رسیدگی کنید و خودتان خیلی سریع صدایتان را با جمعیت هماهنگ سازید.