مروری بر اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند

نقدی روان‌شناختی بر اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند

بسیاری از شما در حالی مشغول خواندن این مطلب هستید که به عنوان یک سخنران بارها و بارها اسلایدهای شلوغ با خطوط نزدیک و آزاردهنده را در معرض دید مخاطب قرار داده‌اید. شاید پیش خودتان فکر می‌کنید اسلایدهای پاورپوینت دیگر چه اهمیتی دارد که بخواهید زمان مجزا و جداگانه‌ای برای طراحی متفاوت آن صرف کنید و هر چه قدر هم حرفه‌ای‌تر می‌شوید بیش از پیش به این حقیقت ایمان می‌آورید. خبر ناگوار این که واقعیت خلاف تمام تصورات شما است و آن چه که به عنوان اصول طراحی پاورپوینت مطرح می‌شود دقیقا مثل سایر بخش‌های یک سخنرانی مهم و قابل بحث است!

مروری بر اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند

به طور معمول برای طراحی اسلایدها اولین کاری که می‌کنیم رفتن به سراغ لپ تاپ یا کامپیوتر و باز کردن نرم‌افزار معروف پاورپوینت است. البته ناگفته نماند که برخی به با استفاده از نرم افزار پرزی به ارائه ای تحسین برانگیز سخنرانی می‌پردازند و اصولا در استفاده از نرم‌افزارهای جدیدی که امکانات تازه‌تر و چشم‌نواز امروزی دارد پیشتاز هستند. اما این میان روی صحبت ما با عموم سخنرانان است که غالبا از پاورپوینت استفاده می‌کنند و پیوسته به دنبال طراحی حرفه‌ای پاورپوینت هستند اما همچنان اندر خم یک کوچه‌ هستند و نحوه طراحی آن‌ها نسبت به یکی دو سال گذشته هیچ تغییری نداشته است.

چنان چه که خود شما طراحی پاورپوینت را بر عهده دارید و کاملا مستقل و بر حسب سلیقه خودتان عناصر را در اسلایدهای پاورپوینت جایگذاری می‌کنید هرگز این مطلب را از دست ندهید! بعد از خواندن نقد روانشناسانه امروز می‌آموزید که چه طور باید از ویژگی‌های شخصیتی مخاطبان در جهت طراحی پاورپوینت کاربرپسند استفاده کرد.

مروری برمروری بر اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند

اگر به خوبی یاد گرفته باشید که چه طور از فرآیند شناخت مخاطبان در جهت بهبود سخنرانی استفاده کنید حتما اکنون می‌دانید که برخی از سخنرانی‌ها اصلا به پاورپوینت نیازی ندارد. موضوع سخنرانی، آنالیز مخاطبان، فضا و امکاناتی که سالن سخنرانی در اختیار سخنران قرار می‌دهند و  ویژگی‌ها و نوع مخاطبان هستند که تعیین می‌کنند به پاورپوینت نیاز داریم یا نه.

اگر فکر می‌کنید شیوه سخنرانی شما و موضوع مورد بحث با پاورپوینت لازم و ملزوم یکدیگر هستند حتما به اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند دقت کنید.

مروری بر اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند

۸ اصل روان‌شناختی در طراحی پاورپوینت سخنرانی

  1. اصل ارتباط: ارتباط بین موضوع بحث و عناصری که در پاورپوینت به کار می‌بریم بسیار مهم است؛ چه پاورپوینت حاوی اطلاعات زیادی باشد چه تنها شامل تصاویر باشد
  2. اصل دانش کافی سخنران: ارائه حرفه‌ای پاورپوینت نیازمند دانش کافی سخنران نسبت به مفاهیم، سمبل‌ها و اصطلاحات می‌باشد
  3. اصل برجستگی: پاورپوینت به نحوی طراحی شده باشد که توجه مخاطبان را به نکات برجسته متمایل کند
  4. اصل تمایز: در میان تمام بخش‌هایی که در پاورپوینت قرار داده می‌شوند نکات پررنگ و برجسته باید با استفاده از روش‌های مناسب متفاوت و متمایز شوند
  5. اصل سازمان ادراکی مخاطبان: این اصل در تمام انسان‌ها مشترک است که با دیدن عناصر مجزا و غیرپیوسته تلاش دارند آن‌ها را گروه‌بندی کنند و نهایتا به یک واحد برای به ساده به خاطر سپردن برسند
  6. اصل سازگاری: با توجه به این اصل یک پیام یا مفهوم زمانی که با معنای خود سازگار و مرتبط باشد ساده‌تر توسط مخاطب درک می‌شود
  7. اصل تغییر محتوا: مردم برای فهم تفاوت بین دو عنصر متفاوت، نیاز به مشاهده تغییر دارند. بر اساس این اصل هر دو اسلاید باید حاوی تغییرات ملموسی باشند تا بهتر درک شوند
  8. اصل محدودیت ظرفیت: مردم ظرفیت مشخص و محدودی در پردازش اطلاعات دارند. بنابراین در صورتی که حجم بالایی از اطلاعات به خورد مخاطب داده شود در درک آن مشکلاتی رخ خواهد داد

مروری بر اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند

اصل تغییر محتوا و خوانایی متون در اسلایدهای پاورپوینت

شاید خوانا بودن پاورپوینت تا حد زیادی به تنظیم فونت در طراحی اسلایدها مربوط شود که قبلا هم به بررسی بایدها و نبایدهای آن پرداخته بودیم. همان طور که در اصل تغییر محتوا گفته شد مخاطب برای درک اطلاعات جدید به مشاهده تغییراتی در اسلایدها نیاز دارد. به همین دلیل است که توصیه می‌شود در یک بند، یک ردیف، یک جدول و خلاصه بخشی از اطلاعات که همگی زیرمجموعه یه عنوان هستند از یک نوع فونت با یک افکت خاص استفاده شود. به طور کلی مخاطب با دیدن تغییر فونت در یک اسلاید تصور می‌کند وارد مبحث جدیدی شده یا این که با خود فکر می‌کند مبادا مقصود سخنران چیز دیگری بوده است.

توجه به اصل تغییر محتوا در کنار خوانایی متون ناخودآگاه اصل آخر را به یاد می‌آورد. به این شکل که به رعایت فونت‌ها ظرفیت مخاطب در پذیرش اطلاعات بالاتر می‌رود.

مروری بر اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند

رنگ، تحرک، بافت و صدای اسلایدها و اصل سازمان ادراکی

یکی از اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند بر مبنا تحلیل روان‌شناختی اصل سازمان ادراکی است. رنگ‌ها ابزار خوبی برای تسهیل سازمان ادراکی اذهان هستند. با استفاده از رنگ‌های مشترک بین عناصر مشترک می‌توان ذهن مخاطب را سریع‌تر بدان اتحادی که مایل است ببیند نزدیک کند. مثلا آبی رنگ کردن یک سری کلمات نشان دهنده ارتباط آن کلمات به یکدیگر است و ذهن خود به خود آن‌ها را در یک گروه قرار می‌دهد. توصیه می‌شود برای همه عناوین از یک رنگ مشترک و برای بدنه متن نیز از یک رنگ مشترک متفاوت دیگر استفاده شود.

زمانی که نیاز داشتید دو عنصر را به هم مربوط کنید می‌توانید از رنگ‌های چشم‌نواز استفاده کنید که در عین ایجاد سازمان ادراکی موجب ایجاد تمایز در ذهن مخاطب شود.

مروری بر اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند

اطلاعات کمی و اصل برجستگی

اطلاعات کمی دایره گسترده‌ای از نمودارها را شامل می‌شود. نمودارهای پایه، جداول بصری، نمودارهای خطی، نمودارهای نواری، نمودار گام به گام و…از جمله نمودارهایی هستند که حاوی اطلاعات کمی می‌باشند. سخنران در رسم این نمودارها در طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند باید به اصل برجستگی توجه کند.

هنگام طراحی نمودار، قطعا برخی از بخش‌ها نسبت به بخش‌های دیگر مهم‌تر است. این بخش‌ها را می‌توانید مثل برش‌های پیتزا از کل نمودار جدا کنید و به این شکل بخشی از جداول یا چارت و گراف را برجسته‌تر سازید. اگر قرار باشد تمام بخش‌های یک نمودار در اسلاید نمایش داده شود مخاطب یک لحظه برای این که دقیقا به کجا نگاه کند حیران می‌ماند. از طرف دیگر برای پیاده‌سازی اصل برجستگی می‌توان مجددا از رنگ‌ها برای متمایز کردن بخشی از نمودار، جدول، چارت و…استفاده کرد.

مروری بر اصول طراحی پاورپوینت مخاطب‌پسند

اطلاعات کیفی و اصل محدودیت ظرفیت مخاطبان

اطلاعات کیفی نیز دایره گسترده‌ای دارند و در عین حال ابزارهای متعددی برای نمایش آن‌ها داریم. نقشه‌ها، دیاگرام، چارت، تصاویر و کلیپ‌آرت‌ها از جمله روش‌های نمایش اطلاعات کیفی می‌باشند. از آن جا که ظرفیت مخاطبان در جذب و درک اطلاعات محدود است استفاده از ابزارهایی مثل کلیپ‌آرت یا تصاویر بین اسلایدها زنگ تفریح خوبی برای مخاطب است تا در عین ایجاد تنوع ما بین جریان ثابت و خسته‌کننده تکراری فرصتی برای آنالیز بهتر اطلاعات داشته باشد.

به زبان ساده‌تر با استفاده از اطلاعات کیفی لا به لای اسلایدها به جای درج متن می‌توان شانس هضم و جذب دوباره مطالب را به مخاطب داد.

چه طور از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنیم؟

چه طور از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنیم؟

اگر راهنما کاربردی آنالیز مخاطبان پیش از شروع سخنرانی را در دانشگاه زندگی دنبال کرده باشید و پیگیر سری مطالب مرتبط با آنالیز مخاطبان بوده باشید حتما تا کنون آموخته‌اید که از کجا و چه طور باید ویژگی‌های فردی مخاطبان خود را مورد بررسی قرار دهید. در طول آنالیز مخاطبان حجم انبوهی از داده‌ها به دست می‌آید که حاوی اطلاعات فردی و گروهی مخاطبان شما هستند و با مطالعه آن می‌توان چشم‌انداز کلی از شنوندگانی که قرار است به سخنرانی شما گوش فرا دهند به دست آورد. اما با وجود این اطلاعات همچنان یک علامت سوال بزرگ وجود دارد: چه طور باید از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنیم؟ از این داده‌ها چه طور استفاده کنیم؟

روند آنالیز مخاطبان ساده است. بر اساس روش‌هایی که قبلا گفته شد پارامترهایی به صورت حضوری یا غیرحضوری از مخاطبان پرسیده می‌شود. این اطلاعات در نهایت تشکیل یک بانک اطلاعاتی بزرگ را می‌دهد که هر سخنران در هر لحظه می‌تواند برای امور مختلف مثل انتخاب موضوع سخنرانی، استایل و پوشش خود در طول سخنرانی یا فنون بیان خود به آن‌ها نگاهی بیندازد. به عنوان مثال اگر موضوع سخنرانی شما تجارت آنلاین و خرید اینترنتی باشد، با استفاده از فرم‌های شناخت مخاطبان می‌توانید تمایلات و ترجیح آن‌ها را در ارتباط با خرید اینترنتی و انجام فعالیت‌های مرتبط به شکل زیر جمع‌آوری کنید:

  • به طور متوسط هر خریدار پیش از اقدام به خرید از ۳ سایت فروشگاهی بازدید می‌کند
  • ۳۳ درصد از مخاطبان خرید اینترنتی خود را ساعت ۶ بعد از ظهر به بعد انجام می‌دهند
  • افراد ۱۸ تا ۳۵ ساله بیش از سایر رده‌های سنی تمایل به خرید اینترنتی دارند
  • ۷۱ درصد کاربرانی که از فروشگاه‌های اینترنتی خرید می‌کنند باور دارند که خرید به صورت آنلاین از نظر مالی و ارزش محصول به نفع آن‌ها خواهد بود

چه طور از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنیم؟

با این مثال ساده و در ادامه مطلب متوجه خواهید شد که چه طور می‌توان از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کرد.

چه طور از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنیم؟

هر نوع اطلاعاتی که در هر روش آنالیزی از مخاطبان خود به دست آورده‌اید احتمالا ۷ راه زیر کمک کند تا از داده‌های خود برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنید:

  1. انتخاب پوشش مشابه با مخاطبان: بعد از شناخت مخاطبان مثل آن‌ها لباس پوشیده یا شبیه به آن‌ها لباستان را انتخاب کنید
  2. انتخاب فرمت سخنرانی متناسب با موقعیت و شرایط: بر اساس اطلاعاتی که به دست آورده‌اید فرمت مناسب مخاطبان را انتخاب کنید
  3. توجه به بخش‌های کلیدی سخنرانی: برای پشتیبانی از ایده خود در سخنرانی به آن نکاتی توجه کنید که به نظر می‌رسد بیش‌تر مورد اقبال مخاطبان قرار می‌گیرند
  4. انتخاب واژگانی متناسب با دایره لغات مخاطبان: راه دیگر برای به کارگیری آنالیز مخاطبان جهت بهبود و بهتر شدن سخنرانی انتخاب واژگان مناسب است
  5. استفاده از منابع مورد تایید مخاطبان: بعد از شناخت مخاطبان از همان منابع، آمار و داده‌هایی استفاده کنید که مخاطبان آن‌ها را قبول دارند
  6. استفاده از داستان‌های الهام‌بخش برای مخاطبان: از داستان و روایاتی استفاده کنید که به مخاطب انگیزه دهد
  7. طراحی هوشمندانه بخش‌های بصری: جلوه‌های بصری سخنرانی برای مخاطبان جذاب باشند

چه طور از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنیم؟

در ادامه همه این ۷ راهی که گفته شد را به صورت مفصل می‌خوانید و متوجه خواهید شد که چه طور از اطلاعات آنالیز مخاطبان برای بهبود سخنرانی خود استفاده کنید.

۷ راه برای بهبود سخنرانی بعد از شناخت مخاطبان

انتخاب لباس و استایل مناسب سخنرانی بعد از شناخت مخاطبان

شاید پوشش سخنران به نظر پیش‌پا‌افتاده باشد؛ خصوصا وقتی که تا این حد تنوع سلیقه و اختلاف عقیده بین افراد وجود دارد. به هر صورت هماهنگی لباس سخنران و مخاطبان نکته مثبتی در سخنرانی به شمار می‌رود. همان طور که قبلا هم گفتیم پوشش سخنران باید دو ویژگی مهم داشته باشد:

  1. راحت و بی‌تکلف باشد
  2. شلوغ و پرت‌ کننده حواس نباشد

انتخاب فرمت مناسب سخنرانی بعد از شناخت مخاطبان

گاهی استفاده از اسلاید در سخنرانی لازم است، گاهی نه. گاهی باید بخش سوال و جواب وجود داشته باشد واگرنه ابهامات زیادی در ذهن مخاطبان باقی می‌ماند، گاهی نه. برخی از مخاطبان استایل سنتی و متداول سخنرانی را دوست دارند و برخی دیگر به استایل‌های نوین تمایل بیش‌تری نشان می‌دهند.

آنالیز مخاطبان به سخنران می‌گوید که باید بر اساس تمایلات و خواسته مخاطب خود سخنرانی کند؛ نه صرفا روشی که با آن راحت‌تر بوده و بدان عادت کرده است. توجه کنید که انتخاب فرمت مناسب سخنرانی به این معنا نیست که حتما باید خواست مخاطب را اجرا کنید و ۱۰۰ درصد سخنرانی بر اساس خواسته آن‌ها هدایت شود؛ چرا که در برخی از موارد لازم است سخنران با روش‌های خاص خود مخاطب را شگفت‌زده و غافلگیر نماید.

چه طور از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنیم؟

شناخت راه‌های پشتیبانی از ایده بر اساس شناخت مخاطبان

زمانی که در حال آماده شدن برای سخنرانی هستید احتمالا به بخش‌های متعددی برخورد می‌کنید که می‌توانند پشتیبان خوبی برای ایده اصلی سخنرانیتان باشند. قبلا این روش‌های را به صورت مفصل بررسی کرده‌ایم. با این حال به علت محدود بودن بازه زمانی سخنرانی‌ها نمی‌توان به تمام این بخش‌ها (نظیر داستان، نقل‌قول و…) پرداخت. شناخت مخاطبان به سخنران کمک می‌کند سریع‌تر متوجه شود کدام یک از روش‌های پشتیبانی از ایده اصلی برای مخاطب ترغیب‌کننده و متقاعد‌کننده‌تر است. مخاطبان با استدلال مالی متقاعد می‌شوند یا استدلالی ساده از محیط اطراف کفایت می‌کند؟ به امنیت بیش‌تر از آزادی ارزش می‌دهند؟ سادگی را بیش‌تر از راحتی می‌پسندند؟ و…

انتخاب واژگان مناسب بعد از شناخت مخاطبان

منظور از واژگان تنها آن کلماتی نیستند که بر زبان می‌آورید. آن چه که روی اسلایدها یا داخل بروشورها نیز درج شده‌اند بخشی از این واژگان هستند که باید با حساسیت و آگاهی نسبت به مخاطبان تنظیم شوند. مدیریت واژه‌ها ساده است. مثلا وقتی که باید از دلار استفاده کنید واژه یورو را به کار نبرید. وقتی که مقابل جمعیت میانسال صحبت می‌کنید از اصطلاحات عامیانه رایج بین نوجوانان و جوانان استفاده نکنید یا نسبت به تلفظ کلمات خاصی که مخاطبان روی آن‌ها حساسیت دارند دقیق باشید.

چه طور از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنیم؟

استفاده از منابع مورد تایید مخاطبان بعد از شناخت آن‌ها

برای به حداکثر رساندن تاثیرگذاری نقل‌قول‌ها، عبارات، روایات، آمار، داده‌ها و …از آن دسته از منابعی استفاده کنید که مخاطبان قبول دارند و حتی برای آن احترام و ارزش بیش‌تری قائل می‌شوند. یک مثال ساده می‌تواند استفاده از نقل‌قول‌های بیل گیتس زمان سخنرانی در مقابل کارآفرینان بزرگ در یکی از صنایع کشور و استفاده از نقل‌قول‌ها یا طرح داستان مربوط به زندگی یکی از افراد مشهور جوان هنگام سخنرانی در جمع نوجوانان کم سن و سال باشد.

طراحی اسلایدها بر اساس آنالیز مخاطبان

برای طراحی موثر و منحصر به فرد اسلایدها چه بهتر که موضوع مهم و نقطه نظر مشترک بین همه مخاطبان را در نظر بگیرید و مثلا با یک تصویر مرتبط احساسات آن‌ها را برانگیزید. مثلا اگر در نظرسنجی پیش از سخنرانی درباره دو غذا محبوب بین مخاطبان سوالاتی پرسیده بودید عکس همان غذایی که محبوب‌تر است را ما بین اسلایدها قرار دهید.

چارت‌ها و جداول نیز باید حاوی اطلاعاتی باشند که سخنران با بررسی آن‌ها به جواب بسیاری از ابهامات و علامت سوال‌های ذهن مخاطب برسد.

چه طور از شناخت مخاطبان برای بهتر شدن سخنرانی استفاده کنیم؟

شناخت و طراحی سخنرانی برای مخاطبان خاص

مواردی که گفته شد بسیاری از ویژگی‌های شخصیتی مخاطبان را شامل می‌شود؛ اما همچنان مخاطبانی وجود دارند که خاص هستند و آن چه که گفته شد شامل این دسته از افراد نمی‌شود.

  • مخاطبان داوطلب: این دسته از افراد داوطلبانه و بدون اجبار در سخنرانی شرکت‌ کرده‌اند و معمولا قانع کردن آن‌ها راحت‌تر است
  • مخاطبان متخاصم: این افراد از روی دشمنی یا عداوت سعی دارند ادعا شما را زیر سوال ببرند
  • مخاطبان خسته: افرادی که به هر دلیلی مثل دیر بودن زمان سخنرانی خسته و بی‌حوصله هستند و مخاطب باید تا پایان سخنرانی آن‌ها را بیدار و باانرژی نگه دارد
  • مخاطبان حاضر در کنفرانس‌ها: در کنفرانس‌ها، فضای سخنرانی بزرگ بوده و ارتباط گرفتن با تک تک مخاطبان دشوار است
راهنما جامع و ساده انتخاب موضوع سخنرانی

از جستجو برای انتخاب موضوع سخنرانی کلافه شده‌اید؟ حتما بخوانید

جستجو برای انتخاب موضوع سخنرانی ساده به نظر می‌رسد؛ نه؟ چاره کار باز کردن مرورگر، جستجو ساده یا همان گوگل کردن همیشگی و دستیابی به منابع بی‌نهایتی است که به رایگان در اختیار همه کاربران قرار گرفته‌اند. اما حقیقت در دنیای سخنرانی با آن چه که تصور می‌کنیم به اندازه فاصله زمین تا آسمان تفاوت دارد!

شاید جستجو در گوگل، الهام و حتی تقلید از فن بیان و روش‌های سخنوری سخنرانان دیگر تا مدت کوتاهی برای سخنرانی‌های غیررسمی مختصر جواب بدهد، اما به محض این که سخنران قدم در مسیر حرفه‌ای سخنرانی عمومی می‌نهد همه چیز عوض می‌شود و این بار تمام اعتبار یک سخنران تراوش ذهنی او و دانسته‌ها و آموزه‌هایی می‌باشد که قرار است در طول سخنرانی با مخاطبان به اشتراک گذاشته شود. اگر قرار باشد یک سخنران بدون تقلید و استفاده از منابع موجود و صرفا با بهره‌گیری از ذهنیات خود سخنرانی کند انتخاب موضوع سخنرانی مثل گذشته ساده نخواهد بود.

هدف از مطلبی که امروز برای انتخاب موضوع سخنرانی، از راه‌های ساده‌تر، خلاقانه‌تر و بدون سردرگمی این است که:

  • بیاموزید چه طور یک نظریه پژوهشی را ارائه داده و چه طور نظریات دیگر را نیز بپذیرید
  • استراتژی‌هایی را بیاموزید که از آن‌ها در عادات جستجو خود استفاده کنید
  • منابع متعدد را با آگاهی و جرئت بیش‌تر زیر و رو کرده و از آن‌ها برای مدیریت و تسلط خود بر سخنرانی استفاده نمایید

راهنما جامع و ساده انتخاب موضوع سخنرانی

راهنما جامع و ساده انتخاب موضوع سخنرانی

انتخاب موضوع جذاب در سخنرانی اصول خاص خود را دارد. برای انتخاب موضوع پیش از این که بخواهید در میان منابع مختلف جستجو کنید و ببینید چه اطلاعاتی برای سخنرانی بهتر و قانع‌کننده به دست می‌آورید ابتدا باید سه ناحیه اصلی در یک سخنرانی را مورد آنالیز و بررسی قرار دهید:

آنالیز مخاطبان پیش از سخنرانی

مهم‌ترین ناحیه‌ای که برای انتخاب موضوع سخنرانی باید مورد توجه قرار گیرد مخاطبان هستند. طی آنالیز مخاطبان پیش از سخنرانی هویت واقعی آن‌ها، شیوه تفکر و عقاید عمده آن‌ها و استراتژی‌هایی که برای ارتباط گرفتن با آن‌ها باید استفاده شوند مشخص خواهند شد. بهترین کار در آنالیز مخاطبان پیش‌بینی سوالاتی است که در خلال بحث ممکن است پرسیده شود. اگر می‌بینید برای سوالات احتمالی به اندازه کافی آماده نیستید و ممکن است از پس پاسخ دادن به آن‌ها برنیایید در جمع‌آوری اطلاعات و موضوع انتخاب شده بازبینی کنید.

آنالیز موقعیت سخنرانی و شرایط برگزاری آن

ناحیه مهم دیگر که برای انتخاب موضوع سخنرانی اهمیت دارد مسائل فیزیکی سخنرانی است. سخنرانیتان یک کنفرانس آکادمیک است یا یک نشست گروهی؟ قرار است این سخنرانی با تجمع گروه‌ها و حزب‌های مختلف برگزار شود؟ بزرگی سالن سخنرانی چه قدر است؟ برای سخنرانی حتما از میکروفون استفاده می‌کنید؟ اتاق یا سالن سخنرانی تجهیزات کافی را برای نمایش اسلایدها یا جلوه‌های بصری دیگر دارد؟ مدت زمان یا زمانبندی سخنرانی چه قدر است؟ برای سخنرانی برنامه‌ریزی کرده‌اید و آیا قرار است با سکانس‌بندی سخنرانی آن را به بحش‌های جداگانه‌ای تقسیم کنید؟

آنالیز موضوعات ممکن و در دسترس

این ناحیه، مهم‌ترین بخشی است که یک سخنران باید برای آن وقت بیش‌تری بگذارد.

راهنما جامع و ساده انتخاب موضوع سخنرانی

چه طور از مناسب بودن موضوع سخنرانی مطمئن شویم؟

باید قبول کنیم که جستجو برای انتخاب سخنرانی زمانبر است؛ حتی گاهی از جمع‌آوری اطلاعات پیرامون آن موضوع هم پرزحمت‌تر! اما روند انتخاب موضوع در تیپ‌های رایج سخنرانی تقریبا برای همه سخنرانان به همین شکل است.

برای جمع کردن ذهنیتات و رسیدن به موضوعی که قطعا نتیجه‌بخش و مناسب سخنرانی باشد لازم است که به نکات زیر توجه کنید:

  • در انتخاب موضوع مخاطب محور و خدمات گرا باشید: بدانید که سخنرانی برای خودتان نیست؛ برای تحصیل مخاطب، متقاعد کردن او و در نهایت انگیزه بخشیدن برای اهداف بزرگ‌تر است. موضوعاتی را انتخاب کنید که هم برای کاربر جذابیت داشته باشد و هم آن قدر به روز باشد که بتوانید آخرین اطلاعات مرتبط بدان را استخراج کنید
  • خودآگاه باشید و ضعف‌های خود را بپذیرید: هر لحظه ممکن است در طول سخنرانی مشکلاتی به وجود آید که شما هیچ تخصص و مهارتی در رفع آن ندارید. مثل عدم تسلط کافی بر مدیریت اسلایدها. سخنرانی که خودآگاه باشد و نسبت به ضعف‌های خود علم کافی داشته باشد پیش از سخنرانی به برطرف کردن نقاط ضعف می‌پردازد
  • برای غلبه بر ترس جستجو و تحقیق کامل کنید: اگر دانش و مهارت‌های شما متزلزل و محدود باشد با دو مشکل اصلی رو به رو می‌شوید. اول این که هر نوع تغییر ناگهانی در شرایط سخنرانی برای شما و در ارائه مطالب مشکل‌ساز می‌شود و دوم در بخش پرسش و پاسخ به موانع زیادی برخورد می‌کنید. تنها راه غلبه بر ترس از سخنرانی در این موارد جستجو و تحقیق کامل است
  • موضوعاتی که به آن‌ها علاقمند هستید را انتخاب کنید: بی‌نهایت موضوع سخنرانی وجود دارد که حتی اگر پرکارترین سخنران دنیا هم باشید باز هم موضوع تازه‌ای برای مانور وجود دارد. با این حال توصیه ما انتخاب موضوعات مرتبطی است که بیش از سایر موضوعات نسبت به آن‌ها مشتاق هستید

راهنما جامع و ساده انتخاب موضوع سخنرانی

۶ نکته برای بهبود عادات جستجو در انتخاب موضوع سخنرانی

خیلی از سخنرانانی که در سال سخنرانی‌های متعددی دارند در نهایت به نقطه معلقی می‌رسند که در آن برای انتخاب موضوع سخنرانی پا در هوا مانده‌اند.

پیش از جستجو بدنه مطالب، موضوع خود را انتخاب کنید

جستجو در اینترنت و سایر منابع و دیدن موضوعات متعدد باعث می‌شود سخنران به سمت موضوعات بی‌اهمیت دیگر نیز سوق داده شود. اصلا خیلی از اوقات در اینترنت مطالب مختلفی را پیدا می‌کنیم که اتفاقا مرتبط و خوب هستند اما نمی‌توان از کنار هم قرار دادن آن‌ها به موضوع جامع و واحدی رسید. پیشنهاد ما برای رفع این مشکل انتخاب دقیق موضوع پیش از اقدام به جمع‌آوری اطلاعات می‌باشد.

راهنما جامع و ساده انتخاب موضوع سخنرانی

کوچک‌ترین منبعی که از آن استفاده کردید را ذکر کنید

جمع‌آوری اطلاعات برای ساده‌ترین موضوع سخنرانی هم ممکن است هفته‌ها و ماه‌ها به طول انجامد. در طول این مدت ممکن است ما بین منابع مختلف اسامی کتب و سایت‌های منبع به فراموشی سپرده شود. برای جلوگیری از این مشکل حتما جزئیات منابع را همان لحظه ثبت کنید.

به اعتبار منابع نیز دقت کنید. گاهی ممکن است سخنرانی، یک نطق ساده آکادمیک باشد، گاهی هم یک بخش از روزنامه. متن سخنرانی هر چه که باشد به واسطه منابع آن اعتبار می‌یابد.

راهنما جامع و ساده انتخاب موضوع سخنرانی

راه‌ها و ابزارهای جستجو موضوع سخنرانی

  • استفاده از کتابخانه‌های شخصی یا عمومی: قفسه کتاب‌های یک سخنران حرفه‌ای حاوی انبوهی از کتاب‌های مرجع، زبان اصلی و تاریخی است که می‌توانند الهام خوبی برای تنظیم و نگارش متن سخنرانی باشند
  • ژورنال‌ها: فارغ از موضوعی که انتخاب می‌کنید اطلاعات داخل ژورنال‌ها به انتخاب آگاهانه موضوع سخنرانی در هر زمان کمک می‌کند
  • لغت‌نامه و کتاب‌های مرجع: این کتاب‌ها هم منبع خوبی برای جمع‌آوری اطلاعات هستند
  • مردم: گاهی موضوع سخنرانی را می‌توان به وسیله پرس‌و جو از اطرافیان انتخاب کرد؛ خصوصا اگر یکی از این اطرافیان مهارت خاصی داشته و متخصص باشد
  • ویکی‌پدیا: بزرگ‌ترین دانشنامه تحت وب ویکی پدیا است که نه انتخاب اول، اما به عنوان اولویت‌های بعدی سخنران در انتخاب موضوع سخنرانی است

راهنما جامع و ساده انتخاب موضوع سخنرانی

راهنما تنظیم فونت در طراحی اسلایدها در سخنرانی

راهنما تنظیم فونت در طراحی اسلایدها در سخنرانی

فن بیان سخنران و نحوه اجرا جنبه‌های متعدد و حتی تازه‌ای را در سخنرانی خلق می‌کند که شاید تا کنون برای خیلی از سخنرانان بی‌اهمیت بوده است. اصلا تا به حال فکر کرده‌اید بعد از تمام شدن سخنرانی، مخاطبان چه فکری با خودشان درباره نحوه سخنرانی شما می‌کنند؟ احتمالا غافلگیر می‌شوید اگر بشنوید مخاطبان حتی در ارتباط با تنظیم فونت در طراحی اسلایدها نیز نظر می‌دهند و فونت‌ها، این بخش ظاهرا بی‌اهمیت، از نظر مخاطبان دقیقا مثل سایر بخش‌ها ارزیابی می‌شود.

در سخنرانی‌هایی که با کمک اسلایدها رهبری شده و پیش می‌روند مخاطب در ارتباط با فونتی که روی اسلایدهای مختلف می‌بیند احتمالا دو دیدگاه مشخص زیر را دارد:

  1. فونت‌ اسلایدها خوانا، جذاب، متفاوت و کاملا بهینه بودند؛ طوری که مانع از سردرد هنگام مشاهده اسلاید می‌شد
  2. اصلا به فونت اسلایدها توجه نکردم

بسیاری از سخنرانان از جذاب نبودن، چشمگیر نبودن یا به زبان ساده‌تر به چشم نیامدن فونت اسلایدها برای مخاطب می‌نالند. در حالی که فونت تنها قسمتی است که بر خلاف سایر بخش‌های سخنرانی اتفاقا باید غیرچشمگیر باشد و موجب حواس‌پرتی مخاطب نشود. مهم‌ترین ویژگی در تنظیم فونت در طراحی اسلایدها خوانایی و روان بودن آن است و آن چه که باید در ذهن مخاطب ثبت شود محتوا هر اسلاید می‌باشد؛ نه فونت آن. خصیصه‌ای که معمولا به دلیل مشغله زیاد سخنران نادیده گرفته می‌شود.

آموزش امروز راهنما کامل و در عین حال ساده‌ای برای اننتخاب آگاهانه و عاقلانه فونت‌ها در طراحی اسلایدهای سخنرانی است. توجه به این عامل در کنار سایر عوامل نظیر تنظیم عناوین اسلایدها در سخنرانی یا انتخاب تعداد اسلایدها برای سخنرانی به فهم بهتر مطالب توسط مخاطب کمک می‌کند.

راهنما تنظیم فونت در طراحی اسلایدها در سخنرانی

با توجه به آموزش‌های قبلی که در دانشگاه زندگی خواندید حتما اکنون می‌دانید که هر اسلاید بهتر است محتوا بصری غیرمتنی داشته باشد. به هر حال اگر برای انتاقل مطالب به درج مطالبی در قالب بالت نیازمندیم لازم است به اصول پنج‌گانه در انتخاب و تنظیم فونت در طراحی اسلایدها توجه کنیم.

راهنما تنظیم فونت در طراحی اسلایدها در سخنرانی

اصول پنج‌گانه در انتخاب فونت مناسب هر اسلاید در سخنرانی

  1. خوانایی اسلایدها: مطابق با این اصل، فونت هر اسلاید باید به گونه‌ای باشد که اگر بیننده خسته در انتهای روز در یک اتاق تاریک و از پشت پروژکتور به اسلاید نگاه کند خوانا باشد
  2. سایز اسلایدها: فونت‌ها تا حد امکان باید بزرگ انتخاب شوند. در هر سخنرانی و در مجموعه اسلایدها بهتر است نهایتا از سه سایز فونت مختلف استفاده شود
  3. شکل فونت اسلایدها: شکل فونتی که انتخاب می‌شود باید متناسب با پیام سخنرانی، فضای سخنرانی و مخاطبان حاضر در سخنرانی باشد و نهایتا از دو فرمت مختلف فونت استفاده کنید
  4. افکت و دکوراسیون فونت در اسلایدها: هرگز از افکت‌های سه بعدی استفاده نکنید و حالاتی مثل افکت سایه برای فونت را به کار نبرید
  5. رنگ فونت در اسلایدها: مطمئن باشید از رنگی استفاده می‎کنید که کنتراست یا تضاد بالا بین متن و زمینه حفظ شود

در ادامه می‌خوانید که یک سخنران چه طور باید این اصول را در تنظیم فونت در طراحی اسلایدها در سخنرانی به کار ببرد.

راهنما انتخاب فونت خوانا و واضح در شرایط مختلف

در تنظیم خوانا بودن فونت‌ها قبل از هر چیز باید به شرایطی که در آن در حال طراحی اسلاید هستید توجه کنید. پشت کامپیوتر اسلاید را طراحی می‌کنید؟ ابزار شما لپ تاپ ۱۵ اینچی است یا در دستگاه‌های کوچک‌تر اسلاید طراحی می‌شود؟ نور اتاق هنگام تنظیم فونت در طراحی اسلایدها چگونه است؟

راهنما تنظیم فونت در طراحی اسلایدها در سخنرانی

تجربه نشان داده است که در سالن سخنرانی شرایط مشاهده اسلایدها به اندازه‌ای که در منزل و در شرایط خارج از سخنرانی بهینه می‌باشد ایده‌آل نیست. گاهی سالن سخنرانی بیش از اندازه بزرگ است و گاهی هم پرده نمایش اسلایدها بیش از حد کوچک است. به طور معمول صفحه پروژکتور در سالن سخنرانی تیره‌تر و مات یا محو‌تر از آن چیزی است که در کامپیوتر یا لپ تاپ مشاهده می‌کنیم.

در صورتی که فقط یکی از مخاطبان آلرژی فصلی داشته باشد یا شب گذشته خوب نخوابیده باشد به محض عوض شدن اسلایدها، تصویر را تار می‌بیند. کلید حل این مشکل طراحی اسلاید در بزرگ‌ترین ابزار در دسترس شما است. ابزاری که صفحه نمایش آن مثل پروژکتور بزرگ باشد.

استفاده از فونت‌های بزرگ با سایز بالا

برای تنظیم فونت در طراحی اسلایدها راه‌های مختلفی وجود دارد. ساده‌ترین راه سنجش بزرگی و کوچک بودن فونت با کمک مخاطبان زنده و آزمایشی است. به این شکل که می‌توانید سایز فونت مختلف را مشابه با تصویر زیر زیر هم قرار دهید و با استفاده از آن مخاطبان خود را آزمایش کنید.

راهنما تنظیم فونت در طراحی اسلایدها در سخنرانی

هر بار یک سایز فونت را به مخاطبان نشان دهید و هر بار احساس راحتی بیننده را از مشاهده فونت بپرسید. ببینید با کدام سایز فونت بیننده احساس راحتی بیش‌تری هنگام خواندن اسلایدها داشته است. هنگام نمایش فونت‌ها حتما مشابه با تصویر بالا سایز فونت را در کنار هر خط قرار دهید تا بتوانید در آینده بدون دردسر فونت‌ها را وارد کنید.

راهنما تنظیم فونت در طراحی اسلایدها در سخنرانی

اگر استفاده از این روش ممکن نبود می‌توانید به تجریبات سخنرانان دیگر اعتماد کنید. مثلا به طور معمول اغلب بیننده‌ها قادر به مشاهده خطوط از بالا تا خط هشتم یا نهم یا سایز ۱۶ پوینت هستند و کوچک‌تر از آن قابل خواندن نیست. جالب‌تر این که در بیش از ۹۰ درصد سخنرانی‌ها حداقل یک نفر وجود دارد که تا خط پنجم یعنی سایز ۲۸ پوینت را می‌تواند ببیند و خطوط ریزتر برای او مات و ناواضح است. از این آمار نتیجه می‌گیریم که با توجه به سایز سالن سخنرانی، سایز پرده نمایش و کیفیت پروژکتور سخنران مجبور است اسلایدها را با فونت ۲۸ پوینت یا بالای ۲۸ پوینت طراحی کند تا مطمئن شود همه مخاطبان قادر هستند اسلایدها را به خوبی ببینند.

از چند سایز فونت در اسلایدهای سخنرانی استفاده کنیم؟

اندازه فونت‌ها را به اندازه کافی بزرگ انتخاب کردیم؛ آیا لازم است در بزرگی آن‌ها نیز تنوع داشته باشیم؟ پاسخ به این سوال هم می‌تواند مثبت باشد و هم منفی. همه چیز به شما و سخنرانی شما بستگی دارد! به هر حال در تنظیم فونت در طراحی اسلایدها و انتخاب سایز مناسب به نکات زیر توجه داشته باشید:

  • سایز بدنه متن باید ثابت و در همه اسلایدها مشترک باشد
  • سایز عناوین باید بزرگ‌تر از بدنه متن باشد اما قطعا باید از عناوین تمام اسلایدها اندازه ثابت و مشترکی داشته باشند
  • مطالبی که در قالب جداول و باکس‌های مختلف به کار برده می‌شوند می‌توانند از بدنه اصلی متن کوچک‌تر باشند

اگر قرار باشد از این نکات پیروی کنیم در یک سخنرانی متوسطی که امکانات متوسطی به جهت اندازه دارد سایز بدنه متن ۳۶ پوینت، سایز عنوان ۴۴ پوینت و سایز مناسب برای مطالب حاشیه‌ای که اهمیت کم‌تری دارند ۳۰ پوینت می‌باشد.

راهنما تنظیم فونت در طراحی اسلایدها در سخنرانی

فونت متناسب با موضوع و مخاطبان سخنرانی انتخاب کنید

یک قانون عمومی وجود دارد که فونت در همه سخنرانی‌ها با هر درجه از رسمیت بهتر است کاملا اصیل، جدی و رسمی انتخاب شود. هر چند که فونت اسلاید اعتبار یک سخنران نیست اما بهتر است در انتخاب شکل فونت به دو فاکتور موضوع و مخاطبان توجه داشت.

برای مطالب انگلیسی فونت رسمی و شناخته شده در دنیا فونت Tahoma است. با این حال برخی از سخنرانان تحت شرایطی مثل تمایل به استفاده از فونت اختصاصی برندشان که در سایت و کتب مختلف از آن استفاده شده ترجیح می‌دهند از فونت‌های دیگری استفاده کنند. در هر صورت مهم است که:

  1. از یک فرمت مشخص فونت در اسلایدها استفاده شود و در انتخاب شکل فونت تنوع‌طلب نباشیم
  2. استفاده از بیش از دو شکل فونت باعث حواس‌پرتی مخاطب می‌شود و از طرفی هم ظاهر خوبی به اسلایدها نمی‌دهد
نحوه معرفی سخنران هنگام نوشتن متن سخنرانی

آشنایی با نحوه معرفی سخنران هنگام نوشتن متن سخنرانی

همیشه اولین‌ها حرف اول را می‌زنند و به این اولین‌ها هستند که موجب شکل‌گیری تصویر ذهنی اطرافیان از ما می‌شوند. اگر سخنرانی را یک دیدار گروهی در نظر بگیریم که خیلی از اوقات برای بسیاری از شرکت‌کنندگان این دیدار، دیدار اول با سخنران است قطعا ملاقات اول مهم‌تر از هر ملاقات دیگر خواهد بود. پیش از شروع سخنرانی اگرچه بخش زیادی از مخاطبان در ارتباط با پیشینه سخنران تحقیق می‌کنند اما تنها این خود سخنران یا مجری سخنرانی است که می‌توانند اولین چشم‌انداز از سخنرانی و سبک سخنرانی یک سخنران را ترسیم کنند. این رو نحوه معرفی سخنران، چه توسط خود سخنران باشد و چه قرار باشد فرد دیگری از سخنران دعوت کند، هنگام نوشتن متن سخنرانی اهمیت می‌یابد.

معرفی سخنران از آن بخش‌های لحظه آخری است که معمولا نادیده گرفته می‌شود. خیلی وقت‌ها برای معرفی سخنران متنی از پیش آماده نمی‌شود و اگر هم متنی وجود داشته باشد حاوی جملات و کلمات تکراری است که در عمل اطلاعاتی به دانسته‌های مخاطب اضافه نمی‌کند. اما بد نیست بدانید که معرفی سخنران به تنهایی یعنی طی کردن یکی از پله‌های دشوار سخنرانی که می‌تواند بار مسئولیت سخنران را حین سخنرانی سبک کند. اصلا به واسطه نحوه معرفی سخنران است که اولین رشته‌های اعتماد نسبت به سخنرانی که اولین بار می‌بینیم شکل می‌گیرد.

چه متن سخنرانی را خودتان تنظیم می‌کنید و خودتان هم ارائه می‌دهد و چه سخنران توسط فرد دیگری به مخاطبان معرفی می‌شود نکاتی که در ادامه می‌خوانید برای پیشبرد سخنرانی ضروری است.

نحوه معرفی سخنران هنگام نوشتن متن سخنرانی

خیلی از اوقات سخنرانی صرفا جلسه معارفه است. مثل معارفه کارمندان در اولین روز ریاست یا معارفه با دانشجویان در اولین روز سال تحصیلی که هر کدام به خودی خود ساختار سخنرانی دارند. اصلا به همین دلیل است که گاهی لازم است سخنران به طراحی سخنرانی برای معرفی خود بپردازد و در اولین دیدار خود با مخاطبان بهترین خاطره را در ذهن آن‌ها ثبت کند.

نحوه معرفی سخنران هنگام نوشتن متن سخنرانی

آن چه از تحلیل فن بیان سخنرانان بزرگی مثل فن بیان آبراهام لینکلن عاید ما می‌شود این است که اکثر آن‌ها از روش‌های نامحسوسی برای معرفی خود و شروع سخنرانی استفاده کرده‌اند. روش‌هایی که در ادامه می‌خوانید برداشتی آزاد از سبک و نحوه معرفی سخنران در سخنرانی‌های بزرگ دنیا است.

برای معرفی خود به سوالات سه‌گانه پاسخ دهید!

وقتی که قرار باشد پیش از شروع سخنرانی، سخنران و سوابق او معرفی شوند اولین هدف تهیه متنی است که مخاطبان از شنیدن آن هیجان‌زده و حتی غافلگیر شوند. بدین منظور قبل از هر چیز باید به سوالات سه‌گانه زیر پاسخ دهید:

  1. موضوع سخنرانی چیست؟
  2. چرا این موضوع برای مخاطبان حاضر در سخنرانی مهم شده است؟
  3. سخنران چه طور استحقاق ارائه این سخنرانی را پیدا کرده است؟

توجه به این سه سوال و پاسخ به آن‌ها هنگام معرفی سخنران انگیزه مخاطبان را برای توجه به سخنرانی بیش‌تر می‌کند.

نحوه معرفی سخنران هنگام نوشتن متن سخنرانی

برای معرفی خود به اندازه کافی تمرین کنید!

همان طور که گفته شد گاهی خود سخنران است که به معرفی سوابق خود می‌پردازد و گاهی هم فرد دیگری وظیفه معرفی سخنران را بر عهده می‌گیرد. هر کدام که باشد فرقی ندارد؛ نحوه معرفی سخنران مهم است و نمی‌توان با این ادعا که “معرفی کردن تمرین نمی‌خواهد” یا “معرفی کردن بخش مهمی نیست و باقی سخنرانی مهم‌تر است” این بخش را نادیده گرفت.

در کنار یک شروع قدرتمند و انگیزشی در سخنرانی هیچ چیز به اندازه یک معرفی مختصر اما جامع و آگاهی‌بخش نمی‌تواند مسیر یک سخنرانی را تغییر دهد. سر سری عبور کردن از این بخش و دست کم گرفتن آن اعتبار سخنران را تضعیف می‌کند.

برای معرفی خود، ترجیحا به حفظیاتتان تکیه کنید

هر چند که استفاده استادانه و حرفه‌ای از یادداشت‌ها را در سخنرانی حتی به سخنرانان توصیه می‌کنیم اما اگر برای معرفی خود به حفظیاتتان تکیه کنید خیلی بهتر است. به طور کلی بخش معرفی سخنران بیش‌تر شبیه یک توصیه‌نامه یا تضمین‌نامه برای مخاطبان است. چه بهتر که این توصیه‌نامه را بدون استفاده از کاغذ و یادداشت و با تکیه بر حافظه خودتان ارائه دهید.

در معرفی خود، مثبت‌ و مشتاقانه عمل کنید

رفتار و حالات یک سخنران سرنخی برای مخاطب است تا از همان حالات و رفتار الهام گرفته و مشابه با آن رفتار کند. اگر خود شما به عنوان سخنران نسبت به موضوع مشتاق و مثبت‌اندیش باشید مخاطب هم همین حالت را دنبال می‌کند. کلمات، تُن صدا، نحوه ایستادن، حرکات دست در سخنرانی و تماس چشمی همه و همه باید این اشتیاق را از سخنران به مخاطب منتقل کنند. شما چه طور از مشتاق بودن خود مطمئن می‌شوید؟

نحوه معرفی سخنران هنگام نوشتن متن سخنرانی

برای معرفی سخنران، سخنران را کاملا بشناسید!

گاهی ممکن است شما فقط نقش تهیه‌کننده یک متن سخنرانی را داشته باشید و در این متن بخواهید معرفی‌نامه مختصری از سخنران را بگنجانید. خود شما به عنوان اولین مخاطب باید برای شناخت سخنران در تهیه و نگارش متن سخنرانی مشتاق باشید. اولین قدم پرس‌وجو و سپس جستجو در گوگل برای مشاهده سوابق و پیشینه آن فرد است.

اشتباهات تلفظ را هنگام معرفی سخنران به حداقل برسانید

اگر شما معرف سخنران در یک سخنرانی هستید و قرار است بعد از معرفی وی، او را روی صحنه دعوت کنید بدترین اتفاقی که ممکن است رخ دهد تلفظ اشتباه نام سخنران و عنوان سخنرانی می‌باشد.

در معرفی سخنران دقیق عمل کنید

نوشتن متن سخنرانی برای معرفی سخنران کار دشواری است. در تهیه متن دقت داشته باشید مبادا سخنران مجبور باشد بعد از خوانده شدن سوابق، به اصطلاح اشتباهات بپردازد.

نحوه معرفی سخنران هنگام نوشتن متن سخنرانی

در معرفی خود، عنوان سخنرانی را هرگز تغییر ندهید!

عنوان سخنرانی یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی است که قطعا برای تنظیم آن وقت زیادی صرف شده است. بسیاری از سخنرانان روی عناوین سخنرانی و مطرح کردن موضوع آن دقیق و حساس هستند. هر واژه‌ای که در عنوان سخنرانی به کار برده شده حاصل بازی با کلمات می‌باشد و قطعا استراتژی مشخصی پشت آن وجود داشته است. تحت هیچ شرایطی و زمانی که مشغول معرفی خود یا معرفی سخنران هستید عنوان سخنرانی را تغییر ندهید.

هنگام معرفی خود از ذکر جزئیات سخنرانی خودداری کنید!

گاهی بیش از حد پرداختن به موضوع سخنرانی هنگام معارفه باعث می‌شود بخش‌های اصلی سخنرانی مثل قسمت‌های جذاب آن فاش شود و بدین ترتیب جذابیت خود را برای مخاطب از دست دهند. بلافاصله بعد از معرفی خود، می‌توانید به معرفی سرفصل‌ها بپردازید.

در معرفی خود، به ذکر سوابق مرتبط با سخنرانی بپردازید

یکی از اشتباهات رایج در سخنرانی و هنگام معرفی سخنران، پرداختن به ویژگی‌های غالبا بیوگرافیک به عنوان سوابق می‌باشد. اطلاعاتی نظیر سن، محل تحصیل، مدرک تحصیلی و…که به موضوع مورد بحث در سخنرانی ارتباطی ندارد و برای مخاطبان نیز مدرک قابل‌توجهی نیستند.

نحوه معرفی سخنران هنگام نوشتن متن سخنرانی

فرض کنید قرار است اطلاعاتی درباره سوابق خود در سخنرانی با موضوع تحول در کسب وکار ارائه دهید. سوابق کاری مرتبط با موضوع در این سخنرانی می‌تواند اطلاعاتی نظیر سابقه فعالیت شما در یک صنف مشخص، دستاوردهای شما به عنوان نوآوری در کسب وکار و احیانا کتاب‌هایی باشد که در این مدت از شما چاپ شده اند.

راه‌های شروع سخنرانی برای میخکوب کردن مخاطبان

۵ راه شروع سخنرانی برای آن که از همان ابتدا مخاطب را میخکوب کنید

کمال‌گرایی و تعارفات بیهوده‌ای که هرگز در مکالمات روزمره جایی ندارند را ممنوع کنید، جمله کلیشه‌ای “از این که در مقابل شما سخنرانی می‌کنم خوشحال هستم” را برای همیشه فراموش کنید و به تمام پیش‌پاافتادگی‌هایی که در شروع سخنرانی درگیر آن‌ها شده بودید خاتمه دهید. احتمالا شما هم از دیدن خمیازه‌های پی در پی کسانی که با نحوه شروع سخنرانی شما تا پایان به خواب می‌روند خسته شدید و به دنبال راهی متفاوت برای آغاز کردن سخنرانی خود هستید؛ اما چه راهی و چه طور؟

اگر سخنرانی دریاچه‌ای باشد که سخنران برای آغاز آن مجبور باشد به هر طریقی که شده تن به آب بزند، بسیاری از سخنرانان معمولا حرکت آرام و نامحسوس را برای ورود به دریا سخنرانی انتخاب می‌کنند. این در حالی است که برای جلوگیری از اعتراض مخاطبان در سخنرانی لازم است سخنران در دریای کلمات و عبارات شیرجه بزند و با نحوه ورود خود از همان اول مخاطبان را متوجه خود سازد.

اگر سخنران از همین روش برای شروع سخنرانی خود استفاده کند مثل شناگری خواهد بود که در وهله اول بدون مقدمه چینی و با تمام وجود در دریای واژگان غرق می‌شود. اگر تا کنون تجربه این چنین استایلی را در سخنرانی خود نداشتید و از مزایا و معایب آن نیز اطلاعاتی ندارید همراه با دانشگاه زندگی بمانید. در پایان این مطلب می‌آموزید که چه طور با راه‌های متفاوت شروع سخنرانی، مخاطب را از همان ابتدا میخکوب کنید.

راه‌های شروع سخنرانی برای میخکوب کردن مخاطبان

فرض کنید در سالن سخنرانی قرار دارید و قرار است به شیوه متفاوتی سخنرانی را شروع کنید. اگر این شروع متفاوت با راه‌هایی باشد که در ادامه معرفی می‌کنیم توانستید از همان ثانیه اول مخاطبان خود را قلقلک دهید. مخاطبان نیز انگار چشمان خود را به روی سوژه متفاوتی باز کرده‌اند و از همان ابتدا مجذوب موضوع سخنرانی خواهند شد. حالا دست روی علاقمندی‌های اکثر مخاطبان خود بر اساس آن چه که در آنالیز مخاطبان پیش از سخنرانی به دست آوردید گذاشته و با تراوش هیجانی که از شیرجه شما با شروع متفاوت سخنرانی ایجاد می‌شود مخاطبان را وادار به عکس‌العمل کنید.

راه‌های شروع سخنرانی برای میخکوب کردن مخاطبان

فاکتورهای ضروری برای شروع یک سخنرانی

هر نوع سخنرانی برای این که از همان ابتدا جذاب و باورپذیر باشد می‌تواند حاوی یکی از عناصر زیر و یا ترکیبی از آن‌ها باشد:

  1. مدارک و شواهد
  2. حکایات و نقل‌قول‌ها
  3. بیانیه‌ها
  4. مثال‌های مختلف

راه‌های شروع سخنرانی برای میخکوب کردن مخاطبان

فرض کنید قرار است یک سخنرانی کامل درباره ضرورت سخنرانی عمومی ارائه دهید. از هر یک از این تکنیک‌ها به شکل زیر می‌توانید استفاده کنید:

  1. حکایات و نقل‌قول‌ها: شروع سخنرانی می‌تواند با یک نقل‌قول شنیدنی از فردی مشهور و شناخته شده یا مورد احترام مردم باشد
  2. مدارک و شواهد: می‌توانید شواهدی را ارئه دهید که بر اساس آن‌ها سخنرانی عمومی در کسب وکار شما مفید واقع شده است و از این رو ضروری می‌باشد
  3. بیانیه: می‌توانید بیانیه‌ای در باب اهمیت سخنرانی عمومی روی کیفیت زندگی و کسب وکار اعلام کنید
  4. نمونه و مثال: می‌توانید درباره کسی یا کسانی سخن بگویید که وضعیت زندگی و شغلی آن‌ها به واسطه مهارت سخنرانی عمومی متحول شده است

سخنرانی خود را با مدارک و شواهد شروع کنید

فرض کنید در همان سخنرانی قرار دارید و می‌خواهید اهمیت سخنرانی عمومی و فن بیان برای هر فرد در زندگی را با استفاده از مدارک و شواهد نشان دهید. به متن زیر به عنوان نمونه دقت کنید و مشابه آن را به عنوان مدارک و شواهد در سخنرانی ارائه دهید:

دانشگاه میشیگان طی تحقیقات به عمل آمده از ۱۲۹۰ فارغ‌التحصیل در ارتباط با عنصری که باعث موفقیت این فارغ‌التحصیلان و آمادگی آن‌ها در کسب وکار شد سوالاتی پرسید. بیش از۷۰ درصد افرادی که در این تحقیق شرکت کرده بودند مهارت برقراری ارتباط با دیگران را به عنوان مهارت برتر در کسب وکار فردی خود اعلام نمودند.

راه‌های شروع سخنرانی برای میخکوب کردن مخاطبان

سخنرانی خود را با نقل‌قول یا داستان شروع کنید

بازگویی داستانی به طور مستقیم از اشخاص شناخته‌شده و معروف تاثیر خوب و شگرفی روی مخاطبان خصوصا در شروع سخنرانی دارد؛ البته اگر بخواهید شروع سخنرانی خوب و قابل‌ قبولی داشته باشید. داستان زیر نمونه‌ای از همان داستان‌های متقاعدکننده‌ای است که می‌تواند شروع خوبی برای سخنرانی با موضوع فرضی ما یعنی “ضرورت سخنرانی عمومی” باشد:

در دنیای غرب، یکی از موارد پزشکی غیرقابل‌باور که با استفاده از مهارتهای ارتباط اجتماعی درمان شد ایزابل است. دختری که به مدت ۶ سال تنها و در فضایی عاری از هر گونه صوت و صدا بود. این فضا و بودن در خانواده‌ای که همه اعضا آن به صورت مادرزادی ناشنوا بودند و توانایی حرف زدن نیز نداشتند توانایی‌های ابزابل را از او سلب نمودند. اما در کمال ناباوری ایزابل با قرار گرفتن در جهان پر از صدایی که ارتباطات در آن موج می‌زد توانست در عرض ۶ ماه ۲ هزار لغت تازه بیاموزد و تارهای صوتی خود را احیا کند. همه این دستاوردها به سبب قدرت باورنکردنی صحبت کردن و ارتباط با جهان پیرامون است.

سخنرانی خود را با بیانیه دندان‌شکنی آغاز کنید

بیانیه مشابه با همان عبارات و جملاتی است که در قالب گفتگوهای روزمره بر زبان می‌آوریم. با این تفاوت که این عبارات به واسطه استفاده از آرایه‌ها یا تاکید فراوان ما پررنگ‌تر و برجسته‌تر می‌شوند. آن چه که می‌خوانید می‌تواند بیانیه‌ای در ارتباط با اهمیت مهارت سخنرانی به عنوان یک مهارت فردی باشد که برای شروع سخنرانی خصوصا شروع انگیزشی سخنرانی مناسب به نظر می‌رسد:

سخنرانی عمومی ضروری‌ترین رکن رهبری است و بدون آن نمی‌توان بر مردم رهبری کرد. در مقابل با برخورداری از این مهارت قادر خواهید بود ملل مختلف را هدایت کنید، ارتش‌ها را برانگیزید و روح تازه‌ای بر قلب انسان‌ها بدمید.

راه‌های شروع سخنرانی برای میخکوب کردن مخاطبان

سخنرانی خود را با نقل‌قولی از یک فرد مشهور شروع کنید

سخنان افراد مشهوری که مورد قبول مردم هستند به عنوان افراد تاثیرگذار می‌تواند شروع خوبی برای سخنرانی باشد. به این شکل که در شروع سخنرانی و پیش از نقل‌قول نام فرد مشهور را اعلام می‌کنید و سپس به بازگویی نقل‌قول می‌پردازید. مثلا:

اگر قرار باشد تمام لذت‌های دنیا را از من بگیرند و فقط یکی را به انتخاب نگه دارم بدون شک قدرت گفتار و مهارت‌های کلامی را به عنوان لذت بزرگ دنیا انتخاب می‌کنم؛ چون به واسطه آن است که می‌توانم تمام لذت‌های از دست‌رفته را دوباره به دست آورم. کسی که می‌تواند فکر کند اما نمی‌داند چه طور افکارش را به زبان آورد با فردی که توانایی فکر کردن و تامل ندارد فرقی ندارد.

سخنرانی خود را با یک مثال ساده شروع کنید

به عنوان راه حل نهایی شاید بد نباشد این بار سخنرانی خود را با یک مثال ساده شروع کنید. مثالی که شاید حقیقی نباشد و ساخته ذهن خودتان باشد؛ اما به هدایت مسیر سخنرانی از همان ابتدا کمک کند. مثلا:

بعد از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه و در رشته میکروبیولوژی و شیمی، دوست من بیش از این که روی میکروفون زمان بگذارد به میکروسکوب و مهارت‌های آزمایشگاهی مشغول شد. بعد از شروع به کار به دلیل اختلافاتی که در محل کار با یکی از همکارانش پیدا کرد تصمیم گرفت با همکاری مسئولین شرکت خودش را تاسیس کند و از این پس مستقل باشد. همان دوره بود که ناگهان خودش را در حجم بالایی از سخنرانی‌های کاری و دیدارهای مختلف دید و توانست با ارتباطی که به واسطه مهارت‌های اجتماعی خود برقرار کرده بود با شرکت‌های خارجی زیادی همکاری کند. او سخنرانی عمومی را رمز این پیشرفت می‌داند و می‌گوید: سخنرانی تنها فنی است که به واسطه آن می‌توان جمع زیادی از مردم را تحت تاثیر قرار داد و با آن‌ها ارتباط گرفت.

راه‌های شروع سخنرانی برای میخکوب کردن مخاطبان

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی: چه طور ادعا خود را ثابت کنیم؟

حتما شما هم متوجه برخی از قفسه‌های کتاب شده‌اید که دو دو طرف و پشت به کتاب‌هایی که چیده شده‌اند حاوی حائل یا تکیه‌گاه هستند. از منظر فیزیکی، این حائل فلزی یا چوبی که مقابل کتاب‌ها در هر ردیف کتابخانه قرار می‌گیرد باعث انسجام و کنار هم قرار گرفتن کتب می‌شود. اما از منظر زیبایی‌شناختی نقش این حائل فراتر است و به چینش کتاب‌ها تقارنی زیبا و محسوس می‌دهد که اغلب از دیدگاه بیننده خوشایند است؛ چون به خواننده این حس را القا می‌کند که این دسته از کتاب‌ها خاص‌تر هستند و به آن‌ها توجه ویژه‌ی داشتیم. سخنرانی‌ها هم دقیقا مثل کتاب‌هایی که در یک قفسه در کنار هم قرار می‌گیرند به چنین حائلی نیاز دارد. حائلی که برای پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی ضروری به نظر می‌رسد.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

منظور از حائل در سخنرانی تکیه‌گاه یا پشتیبانی است که می‌تواند از بدنه سخنرانی حمایت کند و در صورت نیاز آن را اثبات کند. شروع و پایان سخنرانی با استفاده از عناصر مشابه و مشترک نظمی هنری و تقارنی دلچسب را به اول و آخر آن می‌بخشد. اصلا با استفاده از همین ترفندهای پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی است که ممکن است مخاطب به خاص بودن و مستند بودن گفته‌های ما ایمان بیاورد و به این شکل توجه ویژه‌تری به روند سخنرانی داشته باشد.

پشتیبانی از ایده برای اثبات ادعایی که در سخنرانی داریم روشی ظریف است و این دیدگاه را در مخاطبان به وجود می‌آورد که سخنران با دقت زیادی به جزئیات موضوع پرداخته است. نتیجه چنین رویکردی در سخنران افزایش اعتماد مخاطبان و باورپذیری هر چه بیش‌تر ادعاهای شما در سخنرانی است. برای این که با این تکنیک آشنا شوید همراه ما بمانید.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

استراتژی‌های زیادی برای پشتیبانی از ایده‌ها در سخنرانی وجود دارد که پیش از این به برخی از آن‌ها در معرفی ترفندهای پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی پرداختیم. این که از چه راهی برای حمایت از ایده اولیه و اصلی سخنرانی استفاده کنیم کاملا به موضوع سخنرانی و زمینه بحث بستگی دارد. استفاده از روش‌های رنگارنگ برای پشتیبانی و حمایت از ایده اصلی سخنرانی مثل قرار دادن کتاب رمان در کنار کتاب‌های علمی است. پس یک روش را به خوبی شناخته و آن را به کار بگیرید.

پشتیبانی از ایده‌ها با استفاده از دو داستان

یکی از ساده‌ترین ایده‌هایی که اتفاقا بارها و بارها در برررسی اهمیت داستان در سخنرانی بدان پرداختیم همین قصه‌های کوتاهی است که باید به صورت خلاقانه و هوشمندانه بازگویی شوند. اما چرا دو داستان؟

در ابتدا سخنرانی، سخنران موضوع را با استفاده از یک داستان کوتاه و بی‌انتها آغاز می‌کند. سخنران در این مرحله کل داستان را تعریف نمی‌کند و فقط سرنخی به مخاطب می‌دهد تا از سیر و کلیات داستان خبردار شود. در این بخش کاراکترهای اصلی و چالش مهم داستان به تصویر کشیده می‌شود بعد از آن هسته اصلی سخنرانی است که توسط سخنران بیان خواهد شد.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

در مرحله بعدی یعنی انتهای سخنرانی به آن چه که از کل داستان باقی مانده است مجددا پرداخته می‌شود تا یک نتیجه روشن به دست آید. در صورتی که برای آغاز و پایان سخنرانی از داستان جهت پشتیبانی از ایده و حرف‌هایتان استفاده می‌کنید باید دقت داشته باشید که:

  1. کل داستان به ایده شما مرتبط باشد و آن چه که می‌گویید به نحوی با موضوع اصلی سخنرانی گره خورده باشد. به عنوان مثال اگر موضوع سخنرانی دنبال کردن آرزوهای کودکی در جوانی است قطعا باید کاراکتر اصلی داستان شما فردی باشد بلندپرواز که در پی آرزوهای خود تلاش می‌کند
  2. در بخش اول سخنرانی صرفا معرفی کوتاهی از داستان داریم و این که چه طور مسیر داستان عوض می‌شود را در پایان سخنرانی بحث می‌کنیم

پشتیبانی از ایده سخنرانی با طرح پرسش

اگر به خیلی از مطالبی که تا کنون در دانشگاه زندگی خوانده‌اید دقت کرده باشید می‌بینید که همیشه ابتدا آموزش‌ها با یک چارچوب تکراری شروع نشده است. در ابتدا بسیاری از مطالب ما موضوع را با طرح سوال پیش برده‌ایم. طرح سوال چارچوب مفیدی و خوبی است که سخنرانان برای به چالش کشیدن مخاطبان خود نیز می‌توانند در سخنرانی‌های خود استفاده کنند.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

برای پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی با سوال پرسیدن به شکل زیر عمل کنید:

  • سخنرانی را با طرح یک سوال ساده شروع کنید و از همان اول مخاطبان را در معرض چالش‌های خاص خود قرار دهید
  • در پایان سخنرانی با پاسخ دادن به همین سوالات نتیجه‌گیری کنید
  • اگر دنبال حال و هوای هیجانی و پرانرژی هستید و می‌خواهید رقابت سخت‌تری بین مخاطبان ایجاد کنید حتما یادآوری نماییدکه پاسخ این سوال را در پایان سخنرانی اعلام می‌کنید
  • شاید بد نباشید در طرح سوالات کمی پیچیدگی بدان اضافه کنید و به این ترتیب در مسیر پاسخگویی به سوالات برای مخاطبان مانع‌تراشی کنید

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

پشتیبانی از حرف‌ها در سخنرانی با نقل قول

هر چه از مزایا نقل قول در سخنرانی‌ها بگوییم کم است. در صورت تمایل می‌توانید اول و آخر سخنرانی را با استفاده از نقل قول بیان کنید. استفاده از نقل قول خصوصا زمانی که ماهیت سخنرانی شما مهر تاییدی بر معنا و مفهوم نقل قول است ایده مناسبی به نظر می‌رسد. بد نیست هنگام انتقال نقل قول کمی حس شوخ طبعی به کار ببرید و از همین ابزار برای پشتیبانی ایده خود استفاده کنید.

پشتیبانی از ایده‌ها با استفاده از نقل‌قول‌های متعارض

گاهی یک ادعا را از راه بیان ادله متعارض بهتر ثابت می‌شود. نقل قول ابزار خوبی برای بیان این تعارض است. اگر قصد دارید از این روش برای پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی استفاده کنید باید:

  • سخنرانی را با نقل قول و زمینه‌ اصلی بحث خود شروع کنید ( مثلا درباره تولد یا دوران دانشجویی صحبت کنید)
  • سخنرانی را با نقل قول و نگرش کاملا مخالف و متعارض به پایان ببرید (مثلا درباره مرگ یا زمانی که تدریس کردید حرف بزنید)

پشتیبانی از ادعاها در سخنرانی با استفاده از اسلاید

  • از یک اسلاید مشخص برای شروع سخنرانی استفاده کنید
  • در پایان سخنرانی همان اسلاید را دقیقا نمایش دهید یا این که از اسلایدی با تفاوت‌های خیلی جزئی استفاده کنید

با این کار از همان شروع سخنرانی تصویری در ذهن مخاطب ثبت می‌شود که با دیدن آن در پایان سخنرانی تصور می‌کند این اسلاید نتیجه سخنرانی شما بوده است. اسلاید اول سخنرانی می‌تواند حاوی یک عکس ساده باشد اما در پایان اسلایدی با تصاویر بیش‌تری استفاده کنید.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

پشتیبانی از ایده سخنرانی با عناصر دیگر

به جز نقل قول، اسلایدها یا داستان‌سرایی ابزارها و عناصر دیگری نظیر فیلم، عبارات، عناوین و …وجود دارند که می‌توانند سوژه ما برای شروع سخنرانی باشند. از هر یک از این عناصر که استفاده می‌کنید همان عنصر را در پایان سخنرانی نیز باید تکرار کنید.

یادداشت‌ها حین سخنرانی

چه طور استادانه و حرفه‌ای از یادداشت‌ها حین سخنرانی استفاده کنیم؟

تنها یکی از جملاتی که در ادامه می‌خوانید در ارتباط با استفاده از یادداشت‌ها حین سخنرانی صحیح می‌باشد. می‌توانید حدس بزنید کدام یک درست است؟

  1. سخنران هرگز نباید از یادداشت استفاده کند؛ چون با این کار ممکن است از دیدگاه مخاطبان آماده به نظر نرسد
  2. یک سخنران همیشه باید از یادداشت استفاده کند تا ضعف حافظه و احتمال فراموش کردن متن سخنرانی را به صفر برساند
  3. سخنران هرگز نباید از اسلایدهای متنی به عنوان یادداشت سخنرانی استفاده کند

اگر هنوز هنوز نتوانستید پاسخ صحیح را حدس بزنید یا در درستی و نادستی پاسخ خود شک دارید حتما مطلب امروز دانشگاه زندگی را دنبال کنید. در این مطلب با ریزبینی بیش‌تری بررسی می‌کنیم که حافظه برای مدیریت سخنرانی کفایت می‌کند یا برای پیشبرد سخنرانی حتما به یادداشت نیاز داریم. در هر بخشی که می‌خوانید برای هر ایده‌ای که جهت استفاده از یادداشت‌های حین سخنرانی به بهترین شکل ارائه می‌دهیم ۲۱ نکته کلیدی و مفید را مورد بحث قرار خواهیم داد.

چند نکته راهبردی برای استفاده از یادداشت‌ها حین سخنرانی

قبلا در دانشگاه زندگی و در اصول استفاده موثر از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی هر دو روش استفاده یا عدم استفاده از یادداشت به عنوان ابزار کمکی را مورد تحلیل قرار دادیم. در نهایت به این نتیجه رسیدیم که هر سخنران بنا به کمیت و کیفیت سخنرانی خود می‌تواند به یک اندازه از هر دو روش بهره‌مند شود. با این حال گفتیم که برای اغلب سخنرانی‌ها بهتر است متن سخنرانی به صورت کامل (خط به خط) تهیه و تنظیم شده و مقابل چشمان سخنران قرار داشته باشد. اما در برخی از سخنرانی‌ها استفاده از یادداشت نه یک ترجیح، بلکه یک ضرورت برای سخنران به شمار می‌رود:

  • وقتی که در حال یک سخنرانی کاملا رسمی هستید (مثل جشن فارغ‌التحصیلی)
  • وقتی که یک سخنرانی را باید سرشار از احساسات ارائه دهید و یا ناخودآگاه احساسات شما در فن بیان و نحوه سخنوری شما دخیل می‌شود (مثل صحبت کردن در مجالس عروسی)
  • وقتی که مجبور هستید واژه به واژه متن سخنرانی دقیقا مشابه با آن چه که در متن سخنرانی آمده است ادا کنید (مثل بیانیه یک شرکت یا نطق سیاسی)
  • وقتی که فرد دیگری نویسنده متن سخنرانی شما بوده و بنابراین به ناچار باید از یادداشت‌ها حین سخنرانی استفاده کنید
  • وقتی که زندگی و مشغله‌های شما مانع از کسب آمادگی کامل قبل از سخنرانی می‌شود
  • وقتی که هنوز شیوه سخنرانی شما و شهرتتان به یک برند شناخته‌شده تبدیل نشده و اعتماد به نفس کافی را برای سخنرانی صرفا با تکیه بر حافظه خود ندارید

یادداشت‌ها حین سخنرانی

بر خلاف آن چه خواندید برخی دیگر از سخنرانان معتقدند استفاده از یادداشت‌ها حین سخنرانی به کلی مردود است و برای این که نطق بهتری داشته باشیم لازم است به حفظیات خود تکیه کنیم. مثل وقتی که:

  • زمان سخنرانی بین افراد مختلف تقسیم شده و شما تنها باید در یک بازه زمانی محدود و مثلا ۲۰ دقیقه سخنرانی کنید
  • مشتریان بالقوه، سرمایه‌گذاران، کارفرمایان و …را مورد خطاب می‌دهید. معمولا هر نوع سخنرانی که در فضای آکادمیک و یا حرفه‌ای و کاری برگزار شود در این دسته قرار می‌گیرد
  • وقتی که تنها اجراکننده یک مراسم هستید و برای اعلام برنامه‌ها زمان محدودی دارید
  • وقتی که سخنرانی شما بدون این که محدودیتی اعمال شود خود به خود کوتاه است و برای ارائه آن می‌توانید به قدرت حافظه خود اعتماد کنید

یادداشت‌ها حین سخنرانی

اگر هر دو روش گفته شده را کنار بگذاریم به حالتی می‌رسیم که در آن سخنران همزمان هم از حافظه خود و هم از یادداشت‌ها کمک می‌گیرد. روشی که شاید قابل‌قبول‌تر از دو راه قبلی باشد. این روش در موقعیت‌های خاصی کاربرد دارد:

  • در قالب سخنرانی در حال تدریس دوره‌ای هستید که چند روز طول می‌کشد و قطعا نیاز به استفاده همزمان از یادداشت‌ها حین سخنرانی دارید
  • در حال ارائه وبینار هستید و می‌توانید با ترفندهای سخنرانی از روی متن طوری که انگار از روی متن نمی‌خوانید از یادداشت‌ها کمک بگیرید
  • موقعیتی که متن سخنرانی آن قدر طولانی است که نمی‌توان آن را به طور کامل به حافظه سپرد؛ در عین حال سخنرانی آن قدر رسمیت ندارد که بخواهید از روش اول یعنی استفاده از متن کامل سخنرانی استفاده کنید

استادانه از یادداشت‌ها در سخنرانی استفاده کنید!

برای استفاده از یادداشت‌ها هنوز هم بی‌شمار گزینه مقابل شما قرار دارد. از یک طرف می‌توانید از اسلایدهای متنی بالت‌دار مطابق با آن چه که در راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها در سخنرانی گفته شد استفاده کنید؛ از طرفی نیز می‌توانید فرمت آن را عوض کنید و همان یادداشت‌های دستی را به عنوان یادآور استفاده نمایید.

یادداشت‌ها حین سخنرانی

استفاده از کارت‌های کلاسیک به عنوان یادداشت

از این روش معمولا در مدارس استفاده می‌شود. با این حال سخنران هم می‌تواند از این کارت‌ها به تعداد موردنیاز استفاده کند و با همان روش همیشگی کارت‌ها را به ترتیب به هم متصل کند

استفاده از کارت‌هایی با فونت بزرگ

برخی از سخنرانان برای جلوگیری از دست‌پاچه شدن حین سخنرانی، هر کلمه کلیدی را با فونت خیلی بزرگ و با رنگ‌های مختلف روی کاغذ یا کارت‌های هم‌اندازه چاپ می‌کنند.

یادداشت‌ها حین سخنرانی

استفاده از تبلت و ابزارهای دیجیتالی

در خیلی از سخنرانی‌های مدرن امروزی استفاده از تبلت و ابزارهای دیجیتالی رایج شده است. با این حال در صورت طولانی شدن سخنرانی همواره بیم تمام شدن شارژ تبلت یا مدیریت سریع و بی‌دردسر اسلایدها وجود دارد

طراحی یادداشت‎ها برای بهتر خوانده شدن در طول سخنرانی

برای این که هر یادداشت یا کارت بهتر دیده و خوانده شود طراحی یادداشت‌ها نیز مهم است:

واژه‌های هر کارت را به حداقل برسانید

هر کارت صرفا برای متحد کردن رشته‌های افکار شما است. لذا از جملات و عبارات در کارت‌ها استفاده نمی‌شود

کارت را تا حد ممکن خوانا طراحی کنید

معمولا استفاده از دست‌نوشته وقتی که قرار باشد مطالب مختلف را در مدت زمان محدود مدیریت کنید گمراه‌کننده است. بهتر است به جای دست‌نوشته از نوشته‌های چاپی بدون خط‌خوردگی استفاده کنید

فرمت کارت‌ها را یکسان و دقیق تنظیم کنید

برای همه کارت‌ها لازم است از یک فرمت خاص استفاده شود. بولد کردن یا خط دار کردن مطالب توجه شما را بیش‌تر جلب می‌کنند

یادداشت‌ها حین سخنرانی

چه طور سخنرانی خوبی توام با استفاده از یادداشت ارائه دهیم؟

اگر از متن کامل یا همین یادداشت‌ها به عنوان سرنخی برای ادامه سخنرانی استفاده می‌کنید حتما نکات زیر را مدنظر داشته باشید:

هرگز بابت استفاده از یادداشت عذرخواهی نکنید

استفاده از یادداشت‌ها حین سخنرانی نیاز همه سخنرانان است. عذرخواهی بابت این موضوع صرفا نشان‌دهنده ضعف یا عدم اعتماد به نفس شما است.

یادداشت‌ها را در چشم برهم زدنی برانداز کنید

هنگام صحبت کردن، برقراری تماس چشمی با مخاطبان در سخنرانی از هر چیزی مهم‌تر است. به همین منظور مدت زمان نگاهتان به یادداشت‌ها را با ترفندهایی تعدیل کنید. به عنوان مثال زمانی که می‌خواهید به یکی از یادداشت‌ها نگاهی داشته باشید در همان لحظه اسلاید را عوض کنید تا مخاطبان به سرعت حواسشان جذب اسلاید تازه و محتوا آن شود. این زمان کوتاه فرصت خوبی است تا به صورت کاملا نامحسوس نگاهی به یادداشت‌هایتان داشته باشید.

در لحظات خاص و مهم هرگز به یادداشت‌ها نگاه نکنید

لحظه شرع سخنرانی، پایان سخنرانی و زمان‌های کلیدی مثل زمانی که مخاطبان سوالی از شما می‌پرسند باید در کمال اعتماد به نفس و بدون استفاده از هر گونه یادداشتی مدیریت شوند. لذا در این لحظات از نگاه کردن، حتی نگاه مختصر اجمالی به یادداشت‌ها بپرهیزید.

یادداشت‌ها در صورت امکان به دست نگیرید

به دست گرفتن یادداشت‌ها و حرکت همزمان سخنران حواس‌پرتی دیداری یا شنوایی برای مخاطبان ایجاد می‌کند. به علاوه اگر یک دست بابت نگه داشتن برگه‌ها درگیر باشد فرصت تغییر ژست و حرکات دست در سخنرانی را از شما سلب می‌کند. یادداشت‌ها را در صورت امکان روی یک سطح در دسترس قرار دهید.

ترفندهایی برای تعامل بیش‌تر مخاطبان در آخر سخنرانی

با این ترفندها حتی در آخر سخنرانی مخاطب را به تعامل وادار کنید!

معمولا وقتی که در حال چت کردن یا نامه‌نگاری هستیم ناگهانی نامه را نیمه‌کاره رها و مخاطب را به این شکل متحیر نمی‌کنیم. هر نامه‌ای درست مثل آغاز خاصی که دارد پایان منحصر به فردی نیز دارد و هیچ مکالمه حضوری یا غیرحضوری بدون مقدمه و یک پایان مناسب شکل نمی‌گیرد. سخنرانی هم مشابه با چارچوب یک نامه رسمی و دقیقا مثل شروع آن که چارچوب خاصی دارد پایان برنامه‌ریزی‌شده‌ و مدونی دارد. اصلا آخر سخنرانی خیلی از اوقات از ابتدا آن مهم‌تر می‌شود و در پایان سخنرانی است که سخنران برای جلب توجه مخاطبان هوشیار خود باید با برنامه‌ریزی ویژه‌ای پیش برود.

اما بر خلاف آن چه که به صورت تئوری برای پایان دادن به سخنرانی و تاثیرگذاری بیش تر  گفته می‌شود بسیاری از سخنرانان آخر سخنرانی و اهمیت آن را باور نمی‌کنند. به همین دلیل در بسیاری از سخنرانی‌ها شاهد پایانی آبکی، بی‌رمق و ناکارآمدی هستیم که چندان چنگی به دل نمی‌زند و صرفا برای رفع تکلیف توسط سخنران ارائه می‌شود.

یکی از ویژگی‌های اصلی آخر سخنرانی و متن پایانی آن، فراخوانی مخاطب به تعامل است. به همان اندازه که یک پایان ضعیف می‌تواند منجر به نادیده گرفته شدن کل سخنرانی شود، پایان قوی می‌تواند مخاطب را مشتاقانه برای تعامل با شما تحریک کند.

در مطلبی که پیش روی شما قرار دارد به معرفی کیفیت و ویژگی‌های آخر سخنرانی، طوری که منجر به فراخوانی کاربر شود، می‌پردازیم. همراه با دانشگاه زندگی باشید.

ترفندهایی برای تعامل بیش‌تر مخاطبان در آخر سخنرانی

تعامل در سخنرانی یا فراخوانی مخاطبان به تعامل به دنبال سخنرانی‌هایی به وجود می‌آید که در آخر کشش و جاذبه‌ای برای مخاطب جهت ارتباط بیش‌تر با سخنران یا موضوع سخنرانی ایجاد کرده باشند. منظور از فراخوانی به عمل یا جذب تعامل افراد این است که حتی بعد از تمام شدن سخنرانی، گفتگو شما با مخاطبان به صورت فرد به فرد ادامه یابد و افراد پیگیر اهداف دنبال شده در سخنرانی باشند.

به عنوان یک سخنران مثلا ممکن است مخاطبان خود را با اهداف زیر در آخر سخنرانی فراخوانی کند:

  • تعامل با مخاطبان برای شروع یک سکب وکار جدید
  • ترغیب مخاطب برای سرمایه‌گذاری یا حمایت از یک حرکت خاص
  • تعامل با مخاطب برای شرکت در جلسات مشابه
  • دعوت از مخاطب برای عضویت در یک گروه
  • ترغیب مخاطب برای جمع‌آوری رای یا شرکت در رای‌گیری‌ها
  • شروع و گسترش شیوه ترتیبی یا آموزشی جدید

ترفندهایی برای تعامل بیش‌تر مخاطبان در آخر سخنرانی

چه طور مخاطبان را در آخر سخنرانی به تعامل فراخوانی کنیم؟

عملکرد هر سخنران برای فراخوانی مخاطبان به سخنرانی در آخر سخنرانی به نسبت موضوع سخنرانی متفاوت است. با وجود تمام فرمول‌هایی که بدین منظور ارائه می‌شود چند راهکار کلیدی زیر به شما کمک می‌کند تا:

  • شفاف‌تر و راحت‌تر از همیشه از مخاطبان در آخر سخنرانی بازخورد بگیرید
  • مخاطبان را سریع‌تر از همیشه به تعامل دعوت کنید
  • موانع بین سخنران و مخاطب برای تعامل بیش‌تر کاهش یابد
  • مزایا تعامل و مشارکت با سخنران برای مخاطبان به خوبی تشریح شود
  • همه مخاطبان را تک به تک و نفر به نفر فراخوانی به عمل کنید

ترفندهایی برای تعامل بیش‌تر مخاطبان در آخر سخنرانی

چه طور از مخاطبان در آخر سخنرانی بازخورد بگیریم؟

برای فراخوانی و بازخورد گرفتن از مخاطبان در آخر سخنرانی تعلل نکنید، ایما و اشاره نکنید و کاملا شفاف صحبت کنید. زبان مستقیم و بدون مقدمه‌چینی بهترین راه برای جذب مخاطبان است. مثلا:

به جای این که در آخر سخنرانی بگویید” می‌توانید به انجمن ما در…بپیوندید” بگویید: به انجمن ما حتما ملحق شوید

به جای این که پیشنهاد شرکت در نظرسنجی پایان سخنرانی را به مخاطبان بدهید بگویید: حتما در نظرسنجی ما شرکت کنید!

ترفندهایی برای تعامل بیش‌تر مخاطبان در آخر سخنرانی

خیلی از اشتباهات رایج سخنرانان در سخنرانی، این است که تصور می‌کنند مخاطبان از قبل می‌دانند چه چیزی باید انجام شوند و نسبت به تمام نکاتی که مدنظر آن‌ها است آگاهی دارند.

چه طور باعث شویم مخاطبان زودتر به تعامل با ما بپردازند؟

اگر در بخشی از سخنرانی احساس کردید که تا کنون سخنرانی انگیزشی و ترغیب‌کننده‌ای داشتید و مخاطبان را از نظر احساسی درگیر کرده‌اید اکنون بهترین زمان است تا آن‌ها را خیلی سریع‌تر از همیشه به تعامل وادارید.

هر چه قدر که دیرتر این حالت بین شما و مخاطبان ایجاد شود تعامل و فراخوانی آن‌ها به مشارکت در بحث‌ها حتی بعد از اتمام سخنرانی به تعویق می‌افتد.

چه طور موانع را برای شروع تعامل با مخاطب به حداقل برسانیم؟

برای تعامل بهتر و برداشتن سدهایی که از ابتدا سخنرانی بین شما و مخاطبان قرار دارد پیش از شروع سخنرانی این سوالات را درباره مخاطبان خود بپرسید:

  1. آیا قرار است به واسطه این سخنرانی در جلسه، انجمن یا گروهی عضوگیری شود؟ در صورت نیاز ابزارهای نوشتاری لازم نظیر کاغذ و خودکار را برای مخاطبان خود تامین کنید تا خیلی راحت‌تر وارد گفتگو و تعامل با شما شوند
  2. مخاطبان برای آشنایی با خدمات یا اجناسی که در طی سخنرانی گفته شد به اطلاعات اضافی یا تکمیلی نیاز دارند؟ در طول سخنرانی بروشور یا کتاب‌های مرتبط را بین مخاطبان تقسیم کنید
  3. مخاطبان برای همکاری، شروع کسب وکار و یا در دوره‌ها نیاز به پرداخت دارند؟ در این صورت راه‌ای پرداخت وجه را برای آن‌ها تسهیل کنید
  4. قرار است به واسطه جلسه‌ای که برگزار شده مشتری جذب کنید؟ فرم و برگه‌های لازم را در اسرع وقت در اختیار شرکت‌کنندگان قرار دهید

ترفندهایی برای تعامل بیش‌تر مخاطبان در آخر سخنرانی

مهم‌ترین مانعی که برای برقراری تعامل بین سخنران و شرکت‌کنندگان در سخنرانی وجود دارد سد روانی است. سدی که باعث می‌شود مخاطب تصور کند شرکت در انتخابات، رای دادن، خرید سهام، شروع کسب وکار یا مثلا شرکت در یک دوره آموزشی خاص پریسک و مخاطره‌آمیز باشد. در چنین حالتی خیلی بهتر است که فراخوانی به عمل و دعوت از شرکت‌کنندگان به صورت چندمرحله‌ای و با پیشنهادات کوچک‌تر و با ریسک کم‌تری باشد.

فراخوانی مخاطبان از طریق ذکر مزایا مشارکت و تعامل آن‌ها

شیوه بیان کردن پیشنهادت برای مشارکت مخاطبان هم مهم است. برای بیان پیشنهاداتی که در آخر سخنرانی برای مخاطبان دارید استفاده از جملاتی مثل “همکاری شما باعث خوشحالی ما است”،” همکاری شما کمک می‌کند تا موسسه ما….”و… چندان کارآمد نخواهد بود. برای کسب نتیجه بهتر مزایایی که به دنبال این مشارکت در انتظار شرکت‌کنندگان است را ذکر کنید. مثلا:

  • ثروت مالی خود را با ….بسازید
  • جامعه خود را از راه مشارکت در …..برای خودتان و فرزندانتان امن‌تر کنید
  • با داوطلب شدن در این زمینه این بار خودتان هستید که مهارت را در خودتان ایجاد کردید

ترفندهایی برای تعامل بیش‌تر مخاطبان در آخر سخنرانی

جذب تعامل شرکت‌کنندگان با روش‌های اختصاصی و منحصر به فرد

واکنش مجموعه مخاطبان قابل پیش‌بینی نیست؛ چون واکنش هر فردی که در سخنرانی شرکت دارد خاص خود او می‌باشد. فرض کنید هدف شما در سخنرانی راه‌اندازی یک کسب وکار تازه است و در این مسیر به دنبال مشارکت نیروهای متخصص و مشتاق به همکاری هستید. برای این که حتی آخر سخنرانی شاهد این مشارکت از سوی مخاطبان باشید از همان ابتدا و  هر فرد با تجربه‌های متفاوت را به یک شیوه خاص به مشارکت دعوت کنید. مثلا:

  1. برای افراد معمولی فراخوانی به عمل می‌تواند دعوت به شرکت در دوره‌های کارآموزی باشد
  2. برای افرادی که تجربه مدیریت دارند فراخوانی به عمل می‌تواند پیشنهاد شغلی مرتبط در همان زمینه باشد
نقد سازنده با استفاده از تکنیک ساندویچ

ارزیابی اصولی و نقد سازنده با استفاده از تکنیک ساندویچ

در جهان امروز نقش احساسات و افکار انسانی در توسعه و تکامل سازمان‌ها و جوامع بسیار پررنگ‌تر شده و برقراری ارتباطات و هم‌اندیشی بین آنها اهمیت بیش‌نری یافته است. در تشکل‌ها و فعالیت‌های سازمانی این افکار و اندیشه‌ها نقش مهم‌تری دارند و برای عملکرد مطلوب و مورد انتظار ضروری‌تر خواهند بود. اما در این بین گاهی افکار، مهارت‌ها و روش‌های هر فرد نیاز به اصلاح دارند که می‌بایست از راه اصولی و موثر خود یعنی نقد سازنده منعکس شود. نقد اگر در دنیا ما به درستی انجام شود سازمان‌ها و جوامع را به سوی تعالی سوق می‌دهد. این در حالی است که نقد منفی و مخرب درست در نقطه مقابل نقد سازنده، روحیه خصومت و پرخاشگری و تضاد را بین انسان‌ها گسترش داده و بسیار مخرب است. هر نقد سازنده‌ای متکی به فن بیان منتقد است و یکی از اصول شناخته‌شده برای ارزیابی صحیح و نقد سازنده تکنیک ساندویچ می‌باشد.

نقد به شرطی که در انتقال آن از فن بیان قوی و موثری استفاده شده باشد نقش عمده‌ای در روابط اجتماعی ایفا می‌کند. در بسیاری از جوامع پیشرفته حال حاضر نقد به عنوان یک رکن اساسی در فعالیت‌های سازمانی نهادینه شده و از آن می‌توان برای ایجاد تحرک در گروه یا تیم‌ها و اعمال نفوذ در اشخاص مختلف برای تغییر خط فکری و عملی آن‌ها استفاده کرد. همه این نکات و نتایج مثبتی که به دنبال آن می‌بینیم به شرطی صادق هستند که نقد، سازنده و اصولی و با استفاده از تکنیک‌های شناخته‌شده و استانداردی انجام شود.

تکنیک ساندویچ از ساده‌ترین تکنیک‌های پایه در ارزیابی افراد می‌باشد که فرصت نقد سازنده را به واسطه فن بیان به افراد می‌دهد. این تکنیک در هر مکان و هر زمانی به درد همه افرادی که به نحوی با جامعه درگیر شده‌اند می‌خورد؛ حتی وقتی که قرار باشد عملکرد ساده همکار خود را ارزیابی کرده و نقاط ضعف او را بیان کنید.

برای آشنایی با تکنیک ساندویچ و چگونگی استفاده از آن در نقد سازنده همراه ما باشید.

نقد سازنده با استفاده از تکنیک ساندویچ

به کارگیری ضعیف انتقاد و عدم آشنایی با روش صحیح ارزیابی، شکست سختی را برای یک تیم متحد یا سازمانی که اتحاد شرط اول و آخر موفقیت آن است به دنبال دارد. از سوی دیگر استفاده آگاهانه و خردمندانه از انتقاد گام بزرگی برای اوج گرفتن یک فعالیت گروهی است.

اصول اولیه ساندویچ برای ارزیابی

اگر هنوز با تکنیک ساندویچ برای برای ایجاد فضای انتقادی و بازخورد بیشتر در سخنرانی یا هر گفتگو دیگری آشنایی ندارید ابتدا با اصول اولیه آن آشنا شوید:

  1. اولین قدم در این تکنیک بیان کردن و حتی بزرگ‌نمایی نقاط قوت فرد مورد نظر شما است
  2. در گام بعدی بخش‌هایی از رفتار یا روش فرد که احتمالا ظرفیت ارتقا یا بهبود را دارند مورد بررسی قرار داده می‌شوند
  3. در آن در کنار برجسته کردن نقاط برجسته افراد و با نگاهی رو به آینده نتیجه‌گیری می‌کنیم

نقد سازنده با استفاده از تکنیک ساندویچ

چرا ساندویچ؟!

علت نام‌گذاری این روش در انتقاد سازنده، قرار گرفتن فیدبک یا نقدهای ما بین همان نقطه نظرات مثبتی است که در قدم اول و قدم سوم یادآوری می‌کنیم. این فن بیان حالتی را ایجاد می‌کند که انگار نقد ما، حتی از نوع تند و تیزش، ساندویچ شده است و تقریبا قابل مشاهده یا ملموس نیست! تئوری این روش این است که با استفاده از تکنیک ساندویچ و وقتی که همه نقاط منفی با بازخوردهای مثبت ما محاصره شده باشند گوینده بیش‌تر به نقد توجه می‌کند.

تکنیک ساندویچ: خوب، بد، زشت

در روش اولیه ساندویچ نقاط ضعف و سوبرداشت‌هایی دیده می‌شود که باعث روی برگرداندن افراد از این روش برای نقد سازنده خواهد شد؛ مثلا:

  • برخی تصور می‌کنند ساندویچ یعنی نقاط قوت- نقاط ضعف- نقاط قوت؛ در حالی که نقد نباید از دید منتقد و فردی که مورد نقد قرار می‌گیرد نقطه منفی تلقی شود!
  • اثر پیوسته موقعیت کلمات روی مخاطب: مخاطبان اصولا به اول و آخر جمله بیش از اواسط جمله توجه می‌کنند
  • افراد عموما نقاط مثبت را بهتر به خاطر می‌سپارند و در نتیجه فرصت برای بهبود نقاط قوت از دست می‌رود
  • ناکامل بودن نقد به روش ساندویچ: در انتقادها به این روش صرفا روی نقاطی که مطلوب ما نبوده‌اند دست می‌گذاریم؛ اما به این که مخاطب باید چه طور به بهبود نقاط قوت خود بپردازد اشاره نمی‌کنیم

نقد سازنده با استفاده از تکنیک ساندویچ

روش اصلاح شده تکنیک ساندویچ برای نقد و ارزیابی

برای انتقاد نرم، نامحسوس و موثر از دنیا اطراف و در حالی که بهترین نتیجه را کسب کنیم روش اصلاح شده‌ای از همان تکنیک ساندویچ وجود دارد که با استفاده از آن می‌توان سازنده نقد کرد. در این روش هر ساندویچ از سه لایه تشکیل شده است:

  1. لایه اول: نان ساندویچ یا همان عنصر ستایش مخاطب توسط منتقد
  2. لایه دوم: ادویه‌جات یا همان مناطقی که جای بهبود دارند
  3. لایه سوم: محتویات اصلی نظیر گوشت یا همان پیشنهادات اختصاصی ما برای مخاطب و در جهت بهبود عملکرد او

نقد سازنده با استفاده از تکنیک ساندویچ

اگر با استفاده از این روش پیش بروید نقد شما نسبت به روش‌های قبلی مزایا خیلی بیش‌تری به دنبال دارد و به زبان ساده‌تر سازنده‌تر است؛ چون:

  1. در این روش بیش‌تر روی نقاط قوت، بخش‌هایی که می‌توانند بهتر باشند و مجددا ستایش مخاطب تمرکز داریم؛ نه الگو خوب- بد – خوب
  2. تشبیه روش ارتقا و بهبود نقاط قوت به بخش‌های اصلی ساندویچ مثل گوشت و سبزیجات نشان می‌دهد که همین بخش یعنی آموزش راهکارهای بهبود نقاط قوت هر فرد، نقاط قوت یک نقد سازنده هستند و تاثیرات به مراتب بهتر و موثرتری دارند

چند نکته حیاتی برای نقد سازنده‌تر

در استفاده از تکنیک ساندویچ چه طبق گذشته و چه با تغییر ساختاری که گفته شد باید به چند نکته توجه داشته باشید؛ واگرنه زمام نقد از دستانتان خارج می‌شود.

انتقاد را ماست‌مالی نکنید!

زمانی یک نقد سازنده به سمت بزرگ‌نمایی و بیهودگی (ماست‌مالی کردن) پیش می‌رود که صرفا ساندویچ لایه خارجی (نان) داشته باشد؛ بی‌محتوا و سیرکننده غیرمغذی! در این حالت لایه خارجی خشک و خسته‌کننده می‌شود و حداقل مواد مغذی را برای مخاطبان دارد. در این حالت منتقد فقط به ستایش مخاطب می‌پردازد و هیچ فضایی برای بهبود و ارتقا باقی نمی‌گذارد. در نهایت نیز هیچ پیشنهاد و راهکاری به فرد ارائه داده نمی‌شود.

نقد سازنده با استفاده از تکنیک ساندویچ

ستایش کاذب را کنار بگذارید

دقیقا مشابه با نکته قبلی، در این حالت نیز منتقد به ستایش مخاطب می‌پردازد و لایه خارجی یا نان ساندویچ توخالی و فقط هوا دارد! در این حالت منتقد با ستایش دروغین و ذکر نقاط مثبتی که در واقعیت وجود ندارند سعی دارد نقدی سازنده داشته باشد؛ اما قطعا نتیجه عکس می‌گیرد!

چاشنی ساندویچ را زیاد نکنید!

تصور کنید برای ظهر مهمانی ترتیب داده‌اید و از مهمانان با سس مایونز به عنوان ناهار پذیرایی کنید. در چنین حالتی احتمالا می‌توانید تصور کنید که مهمانان اولین قاشق را می‌خورند اما بعد از اولین قاشق قطعا از سس مایونز با وجود همه تمایلی که شاید داشته باشند دلزده می‌شوند. چاشنی یا همان لایه دوم ساندویچ نیز به همین صورت است. اگر قرار باشد کل نقد را با انتقاد کوبنده محض به اتمام برسانیم از همان ابتدا مخاطبان خود را دلزده کرده‌ایم. تصور کنید بعد از سخنرانی، منتقد انتقاد موثر و سازنده خود را درباره فن بیان شما به صورت پیوسته و به این شکل بیان کند: تماس چشمی با مخاطب خیلی بد بود، صراحت بیان و فصاحت کلام نداشتید، زبان بدن چنگی به دل نمی‌زد، صدایتان در طول سخنرانی گوشخراش و ناراحت‌کننده بود، زیاد تپق زدید، جلوه‌های بصری نظیر پاورپوینت به سختی قابل خواندن بودند و …

نقد سازنده با استفاده از تکنیک ساندویچ