نکاتی برای کسب آمادگی پیش از سخنرانی از راه اصولی

۶ نکته کلیدی در کسب آمادگی پیش از سخنرانی: اصولی تمرین کنید!

قبل از شروع ورزش، فرآیند گرم کردن برای هر ورزشکاری ضروری است. پیش از شروع جدی ورزش، بیشتر عضلات بدن شما منقبض یا خاموش هستند. گرم کردن نظیر گرم کردن موتور خودرو پیش از حرکت برای گرم شدن موتور بدن لازم است و باعث می‌شود بدن و عضلاتی که غیرفعال بودند بیدار شوند. بدنه سخنرانی هم مثل بدن آدمی برای روشن شدن و رسیدن به نقطه اوج، نیاز به گرم کردن دارد. کسب آمادگی پیش از سخنرانی همان فرآیندی است که که باعث می‌شود سخنران با اعتماد به نفس و تسلط بیش‌تری مقابل مخاطبان بایستد؛ به شرط این که اصولی تمرین کرده باشد.

اگر دستی در سخنرانی داشته باشید و به زبان ساده‌تر سخنرانی بخش زیادی از کسب وکار شما را تشکیل می‌دهد حتما بر این باور هستید که مراحل سخنرانی هر چه قدر هم که پیچیده و دشوار باشد به مرور آسان شده و شاید برای هر موضوعی، دیگر نیازی به تمرین و تکرار نباشد. اما قانون نانوشته‌ای در سخنرانی و فن بیان وجود دارد که هر چه قدر بیش‌تر تمرین کنید، سخنرانی از آن چیزی که فکر می‌کنید ساده‌تر می‌شود؛ بدون این که خودتان متوجه باشید!

کسب آمادگی پیش از سخنرانی نیز مثل سایر مراحلی که در صفر تا صد سخنرانی پشت سر می‌گذاریم مسیری مشخص و اصول از پیش تعیین‌شده‌ای دارد. آموزش امروز مسیر درست و اصولی تمرین کردن پیش از شروع سخنرانی را در اختیار شما قرار می‌دهد.

نکاتی برای کسب آمادگی پیش از سخنرانی از راه اصولی

در فنون سخنوری هیتلر خواندید که این سیاستمدار سرشناس زمان و انرژی زیادی را برای تمرین قبل از سخنرانی اختصاص می‌داد. تمرینات جلو آینه تا آنالیز متن سخنرانی توسط چندین نفر تنها بخشی از آمادگی‌های قبل از سخنرانی هیتلر بوده که ما از آن باخبر هستیم.

نکاتی برای کسب آمادگی پیش از سخنرانی از راه اصولی

شاید اولین قدم در کسب آمادگی پیش از سخنرانی، ارائه متن مقابل جمعیت باشد. جمعیتی که واقعی و غیرتخیلی باشند، اظهار نظرات طبیعی و زنده داشته باشند و قادر به عکس‌العمل باشند می‌توانند صحنه آزمایشی مناسبی را برای سخنران فراهم کنند تا با قرار گرفتن در فضای سخنرانی به کم و کاستی‌های خود پی ببرد.

چرا تا این حد روی تمرین پیش از سخنرانی تاکید می‌شود؟

تمرین و تکرار نه فقط برای سخنرانی بلکه برای هر امر دیگری که قرار است مقابل جمع کثیری به عنوان مخاطب برگزار شود ضروری است. اما دلیل آن به ساختار ذهنی ما برمی‌گردد و ظرفیت‌هایی که در وجود ما نهفته شده تا هر کاری را به بهترین شکل ممکن انجام دهیم.

در سیستم مغزی ما همه چیز بر خلاف این عقیده کلیشه‌ای “شنیدن کی بود مانند دیدن!” است و شما هم بارها و بارها این حقیقت را تجربه کرده‌اید. مثلا همین که می‌توانید به تنهایی بنشینید، کتاب بخوانید و شرح واقعه را در ذهنتان تصور کنید یعنی مغز ما برای لمس حقایق اطراف لزوما به اشیا فیزیکی نیاز ندارد؛ نیرو تصور ما فراتر از اجسام فیزیکی است و می‌توان حتی با تصور واقعیت، طعم خوب یا بد آن را چشید!

به دلیل این که مغز ما می‌تواند به صورت مجازی همه چیز را تصور کند و اتفاقا با همین تصورات ما تجربیات مختلفی از اطراف خود کسب می‌کنیم، متخصصان بر کسب آمادگی خیلی بیشتر از گذشته تاکید می‌کنند؛ چون سخنران می‌تواند فضای سخنرانی را تصور کند و با تصور شرایط مشابه برای تسلط بهتر روی بحث آمادگی بیش‌تری پیدا کند. به علاوه همیشه کیفیت سخنرانی‌ها با تمرین یا بدون تمرین با هم متفاوت است!

نکاتی برای کسب آمادگی پیش از سخنرانی از راه اصولی

اصول شش‌گانه تمرین پیش از سخنرانی

هر اقدامی که قبل از سخنرانی انجام دهید لزوما به معنا این نیست که شما آمادگی کافی برای ارائه سخنرانی را پیدا کرده‌اید. تنها در صورتی اگر هنگام تمرین از اصول زیر پیروی کرده باشید می‌توان گفت که در کسب آمادگی پیش از سخنرانی موفق بوده‌اید:

  • سخنرانی با آگاهی کامل از امکانات، مخاطبان و موضوع مورد نظر برگزار می‌شود
  • هنگام تمرین اطلاعات دقیق، مرتبط و کاملا به روزی جمع‌آوری کرده باشید
  • برای ارائه داده‌ها در سخنرانی یا انتقال نقل قول‌ها در سخنرانی آمادگی کافی دارید
  • همه چیز برای نمایش جلوه‌های بصری فراهم شده است
  • جریان روانی از اطلاعات در ذهنتان وجود دارد که می‌توانید آن را به صورت داستان قابل فهمی به مخاطب انتقال دهید
  • سخنرانی با مقدمه خوبی شروع می‌شود و قطعا برای یک پایان قوی در سخنرانی برنامه‌ریزی کرده‌اید

۶ گام برای کسب آمادگی پیش از سخنرانی

هر متنی که برای سخنرانی آماده کرده‌اید را پیش روی خود قرار دهید، اتاق یا سالن مورد نظری که برای تمرین انتخاب کرده‌اید ترجیحا بزرگ باشد، به حرکات بدن خود در طول تمرین سخنرانی توجه کنید و نکات زیر را مدنظر قرار دهید:

با صدای بلند یا با میکروفون تمرین کنید!

سه تا شیش با سخنرانی را تمرین کنید و هر بار با صدای بلند جملات و عبارات را بیان کنید. مطمئن باشید مغز ما به همان اندازه که توانایی خیال‌پردازی دارد برای پردازش کلمات به تمرین و تکرار با صدای بلند نیاز دارد.

نکاتی برای کسب آمادگی پیش از سخنرانی از راه اصولی

هر بار ساختار جملات را تغییر دهید

به جمله زیر دقت کنید:

نطق معروف گیتسبورگ توسط آبراهام لینکلن و با تاکید بر ارزش‌های آمریکایی برگزار شد

این جمله را می‌توان به اشکال مختلفی بیان کرد و در صورتی که درک درستی از جمله داشته باشیم می‌توانیم آن را با جمله‌بندی‌های مختلفی به زبان بیاوریم:

  1. آبراهام لینکلن نطق معروف گیستبورگ را دارد
  2. ارزش‌های آمریکایی مدیون نطق گیتسبورگ آبراهام لینکلن است
  3. میراث ماندگار آبراهام لینکلن نطق گیتسبورگ است که باعث ماندگار شدن ارزش‌های آمریکایی شد

بازه زمانی را حفظ کنید

زمان‌بندی در سخنرانی فرآیند دشواری است که قطعا باید قبل از سخنرانی تمرین شود. یکی از مزایا کسب آمادگی پیش از سخنرانی تنظیم کردن هر بخش از متن و زمان‌گیری دقیق است. به علاوه سخران را قادر می‌سازد تا لحن و سرعت ادا کلمات را متناسب با زمانی که در اختیار دارد تنظیم کند. ارقام دقیقی در این باره در دست نیست اما معمولا اگر یک سخنرانی قرار باشد ۳۰ دقیقه طول بکشد زمان تمرین آن، نباید بیش از ۱۸ تا ۲۵ دقیقه به درازا بینجامد.

نکاتی برای کسب آمادگی پیش از سخنرانی از راه اصولی

در تمرین سخنرانی سوالات احتمالی را پیش‌بینی کنید

اگر مقابل مخاطبان زنده و واقعی تمرین کنید این امکان برای شما فراهم می‌شود تا حین تمرین سخنرانی زمانی را برای سوالات احتمالی مخاطبان پیش‌بینی کنید و با علامت‌سوال‌های محتملی که در ذهن آن‌ها به وجود می‌آید آشنا شوید.

زمان بیش‌تری به شروع و پایان سخنرانی اختصاص دهید

یکی از مشکلات مهم سخنرانان این است که چه طور سر صحبت را برای شروع سخنرانی باز کنیم. مقدمه و پایان هر سخنرانی نقطه عطف آن محسوب می‌شوند؛ چون معمولا مخاطب ابتدا و انتها سخنرانی هوشیارتر از بخش‌های دیگر است. شروع و پایان طنزآمیز در سخنرانی ایده خوبی برای ورود به موضوع اصلی است. شاید هم بهتر باشد اطلاعات دقیقی را به عنوان معرفی خودتان و سپس موضوع سخنرانی ارائه کنید.

تمرینات را ضبط کنید

در صورتی که صدای خودتان را ضبط می‌کنید یا هنگام کسب آمادگی پیش از سخنرانی از خودتان فیلم می‌گیرید می‌توانید به محض تمام شدن تمرین جز به جز عملکرد خود را بررسی کنید.

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

۵ تیپ شخصیتی پردردسر را میان مخاطبان در سخنرانی بشناسید

در دنیا ایده‌ال اطراف ما و در حین سخنرانی همه چیز رو به راه است. مخاطبان یکی یکی بعد از صحبت شما در بحث شرکت می‌کنند، تعامل مثال‌نزدنی و دل‌چسبی بین شما و مخاطبان شکل می‌گیرد، شما از ایده‌های بقیه پشتیبانی می‌کنید و دیگران نیز به ایده‌های شما توجه دارند، همه چیز در با احترام متقابل پیش می‌رود و همه افراد چه سخنران و چه مخاطبان تاثیر مثبت روی یکدیگر دارند. در چنین جهانی سخنرانی قطعا بدون‌چالش‌ترین امر ممکن خواهد بود و می‌توان آن را بدون دشواری‌ها و نگرانی‌های رایج مثل آب خوردن پشت سر گذاشت. اما چه دوست داشته باشید و چه دوست نداشته باشید سخنرانی در چنین دنیای ایده‌الی رخ نمی‌دهد و همه چیز در کمال ناباوری می‌تواند دقیقا عکس موارد گفته شده رخ دهد. احتمالا یکی از مهم‌ترین عواملی که باعث می‌شود سخنرانی کاملا مطابق با میل ما پیش نرود مخاطبان در سخنرانی هستند که تیپ‌های شخصیتی متفاوتی از هم دارند.

در دنیا واقعی ما سخنرانی و گفتگو ممکن است به هزار راه پیش‌بینی نشده‌ای برسد. بزرگ‌ترین چالش سخنرانی در دنیا اطراف ما رو به رو شدن و تعامل با افرادی است که خواسته یا ناخواسته شخصیت‌های دشوار، پیش‌بینی‌نشده و سرد و خشنی را از خود نشان می‌دهند. هر چه که باشد شما به عنوان یک سخنران مسئول مدیریت این رفتارها هستید.

بعد از بررسی و آنالیز انواع تیپ‌های شخصیتی میان مخاطبان در سخنرانی تصمیم گرفتیم ۵ تیپ شخصیتی پردردسر را که احتمالا در طول سخنرانی بیش از سایرین شما را درگیر می‌کنند تحلیل کنیم. همراه ما باشید.

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

در یک جمع صد و بیست نفری به تعداد صد و بیست نفر عقیده و طرز فکر متفاوتی وجود دارد. تیپ شخصیتی مخاطبان به خوبی از شیوه تعامل و واکنشی که به گفتگو نشان می‌دهند طی بحث مخاطب‌شناسی در سخنرانی قابل تشخیص است.

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

تیپ اول: شنونده ساکت و بی‌صدا

اگر قرار باشد صفر تا صد سخنرانی را مدیریت کنید چه طور شخصیت‌های ساکت و بی‌صدا را میان سایر مخاطبانی که ظاهرا همگی ساکت و بی‌صدا هستند تشخیص می‌دهید؟ برای شناخت این تیپ شخصیتی دو راه ساده وجود دارد:

  1. افراد ساکت و بی‌صدا از هر گونه حرکت بدن که ممکن است توجه بقیه را به سمت آن‌ها جلب نماید خودداری می‌کنند
  2. این افراد تنها زمانی لب به سخن می‌گشایند که مستقیما مورد خطاب قرار گیرند
  3. شخصیت ساکت و آرام معمولا زمانی که قرار است صحبت نماید احساس راحتی نمی‌کند

تاثیر شخصیت‌های آرام و درونگرا بر سخنرانی

ظاهر ساکت یکی از نشانه‌های افراد درونگرا است. همان طور که می‌دانید برقراری ارتباط با این افراد مهارت خاصی می‌طلبد و حتی نیازمند یادگیری فنون سخنرانی میان افراد درونگرا برای برقراری ارتباط با آن‌ها هستیم. به هر حال این تیپ شخصیتی روی سخنرانی تاثیر منفی می‌گذارد؛ چون:

  1. تمام مخاطبان در سخنرانی غالبا به صورت ارادی و کاملا خودخواسته در سخنرانی شرکت می‌کنند. حضور این افراد در میان سایر جمعیت تعامل را بر هم می‌ریزد و ترکیب متعادل ایده‌ها را مختل می‌کند
  2. افراد ساکت و بی‌صدا معمولا احساس تعلق و مسئولیتی نسبت به گروه و بحثی که در آن قرار گرفته‌اند ندارند

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

با افراد آرام درونگرا در طول سخنرانی چه کنیم؟

به هر حال در هر سخنرانی و بحثی، این تیپ شخصیتی در میان مخاطبان در سخنرانی وجود دارد. برای مدیریت بهتر:

  1. هر نفر را شخصا مورد خطاب قرار دهید و از آن‌ها نظر بخواهید
  2. هنگامی که حرف می‌زنند با حرکات سر و بدن آن‌ها را به ادامه تعامل تشویق کنید

تیپ دوم: مخاطب نافذ و چیره بر دیگران در سخنرانی

افراد چیره و مسلط بر فضای سخنرانی را با استفاده از دو راه زیر بشناسید:

  1. هر زمان که سوالی از مخاطبان می‌پرسید اولین کسانی هستند که برای پاسخ دادن و اظهار نظر داوطلب می‌شوند
  2. در طول سخنرانی مدام صحبت می‌کنند و حتی وقتی چیزی برای گفتن ندارند شروع به اظهارنظرات تکراری می‌کنند

تاثیر شخصیت‌های چیره بر سخنرانی

  1. این افراد بدون این که خودشان بخواهند جو نامتعادلی ایجاد می‌کنند
  2. با واکنش‌های پی در پی خود در عمل فرصت تعامل را از مخاطبان ساکت و درونگرا می‌گیرند
  3. اگر تعامل و گفتگو با این افراد در سخنرانی توسط سخنران کنترل نشود به تدریج مسیر سخنرانی به مسیر ذهنی و عقاید آن‌ها تغییر می‌یابد و زمام بحث از دستان سخنران خارج می‌شود

با افراد آرام چیره و نافذ در دیگران در طول سخنرانی چه کنیم؟

  1. قدردان مشارکت افراد چیره و نافذ بر دیگران در سخنرانی باشید اما هرگز بحث را به آن‌ها واگذار نکنید
  2. برای متوقف کردن آن‌ها مستقیما بگویید: بگذارید از نظرات دیگران هم در سخنرانی بهره‌مند شویم

تیپ سوم: مخاطب‌نماهای اخلال‌گر

این دسته از مخاطبان بسیار بارز هستند و حتما با آن‌ها در طول سخنرانی مواجه شده‌اید. همان افرادی که مدام با سوالات حاشیه‌ای و غیرمرتبط و به قصد کشف مباحث حاشیه‌ای به بحث سعی دارند مسیر سخنرانی را از موضوع و هدف اصلی منحرف سازند. ما این افراد را مخاطب‌نما اخلال‌گر اطلاق می‌کنیم؛ چون هم نظیر مخاطب واقعی پیگیر موضوع اصلی نیستند و هم مشکلات زیادی به بار می‌آورند که سخنرانی را مختل می‌کند.

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

تاثیر شخصیت‌های مخاطب‌نما بر سخنرانی

  1. به مرور زمان سایر مخاطبان با شنیدن مباحثه حاشیه‌ای طولانی از سخنرانی ناامید می‌شوند
  2. بحث مولد کم کم منحرف می‌شود و از خط اصلی نیز خارج می‌گردد. حضور این دسته از مخاطبان در برنامه‌ سخنرانی لغزش ایجاد می‌کند و اداره و ارائه مطالب در سخنرانی را مشکل می‌نماید
  3. عمده مخاطب‌نماهایی که با وجود تذکر سخنران به اخلال در بحث می‌پردازند مقاصد شخصی و سیاسی دنبال می‌کنند و اصولا با همین هدف در سخنرانی شرکت کرده‌اند

با شخصیت‌های مخاطب‌نما در طول سخنرانی چه کنیم؟

سخنران هوشیاری باشید. انحرافات بحث‌های حاشیه‌ای کوتاه به خوبی قابل کنترل است اما همین که این گفتگو به درازا بکشد همه چیز از کنترل خارج می‌شود. با یکی از دو راه زیر می‌توانید این مخاطبان سرکش را آرام کنید:

  1. اگر قصد دارید در آینده با آن‌ها بحث کنید سوال یا ابهام آن‌ها را روی کاغذ یا مثلا تخته سفید یادداشت کنید و به آن‌ها اطمینان دهید که پایان سخنرانی به آن‌ها می‌پردازید
  2. اگر قرار نیست در همان سخنرانی به موضوع مطرح شده بپردازید از افراد بخواهید که در به صورت مستقل و شخصی موضوع را مطرح کنند

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

تیپ چهارم: مخاطبان همیشه شاکی در سخنران

شناخت این افراد میان مخاطبان در سخنرانی سخت نیست. برخی از نشانه‌های این افراد عبارتند از:

  1. به صورت مداوم از همه چیز شکایت می‌کنند
  2. دائما ادعا می‌کنند که این گفتگو هیچ فایده‌ای ندارد ( مثلا این سخنرانی بی‌فایده است و مدیریت هر چه تصمیم بگیرد همان می‌شود)

تاثیر شخصیت‌های شاکی و پرگلایه بر سخنرانی

این افراد کم کم این تصور را بر بقیه مخاطبان القا می‌کنند که این جلسه برای غر زدن و شکایت ما برپا شده است و هیچ هدف دیگری دنبال نمی‌کند.

با شخصیت‌های شاکی و پر گلایه در طول سخنرانی چه کنیم؟

  1. صبور باشید؛ گاهی این شکایت‌های پی در پی درمانی برای درد جمع می‌شود و حتی پیوند گروه مخاطبان را بیش‌تر می‌کند
  2. به ایده‌های بهتری فکر کنید و قبل از شروع سخنرانی سعی کنید سخنرانی را با راهکارهای بهتر و اثربخش‌تری آغاز نمایید
  3. رسالت سخنرانی را یک بار دیگر با قطعیت تکرار کرده و مدام یادآوری شوید برای چه چیزی این جا جمع شده‌اید
  4. مثبت‌اندیش بمانید

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

تیپ پنجم: شخصیت‌های ایدئولوژیک

تیپ مشکل‌ساز بعدی افرادی هستند که که از پذیرش عقاید گروه مخالف یا افرادی که تفکرات متفاوتی دارند سر باز می‌زنند. این افراد به سه علت برای یک سخنرانی مشکل‌ساز می‌شوند:

  1. رضایت عمومی در سخنرانی با حضور آن‌ها تهدید می‌شود
  2. اشتیاق افراد برای مشارکت در بحث به صفر می‌رسد
  3. این افراد جدایی‌طلب هستند

با شخصیت‌های ایدئولوژیک در طول سخنرانی چه کنیم؟

برای ارتباط گرفتن با این عده در میان مخاطبان در سخنرانی باید یک زمینه مشترک پیدا کنید. این زمینه مشترک دروازه ورود به نقاط اشتراک بین شما و این دسته از مخاطبان پردردسر در سخنرانی می‌باشد.

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

۶ تکنیک ساده برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

تنوع در سخنرانی لازم است؛ اما گاهی سخنرانان حق دارند اگر از خسته‌کننده بودن برخی از بخش‌ها برای مخاطبان با وجود تنوعی که در سخنرانی ایجاد می‌کنند گلایه کنند. داده‌ها یکی از همان بخش‌های به شدت خسته‌کننده و یکنواخت است که سخنران را برای مدیریت بحث مستاصل می‌‌کند. البته همه این مشکلات نه به خاطر خود سخنران، بلکه به خاطر ذات داده‌ها و آمار و ارقام در سخنرانی است. داده‌ها را نه می‌توان از ساختار سخنرانی حذف کرد و نه می‌توان با استفاده از ترفندهایی مثل طنز در سخنرانی یا صمیمیتی که بداهه‌گویی به دنبال دارد مدیریت کرد. همه چیز باید از روی اطلاعاتی کامل موثق و از پیش تعیین شده روخوانی شوند. با این حال طبق معمول هیچ چیز در سخنرانی و فن بیان بدون راه حل نمانده است و تجربه سخنرانان دیگر چراغ راه ما خواهد بود تا با استفاده از تکنیک‌های ارائه قابل فهم داده‌ها ، این بخش از سخنرانی را از حالت خشک و روتین قبلی خارج کنیم.

برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی نرم‌افزارهای زیادی وجود دارد. شاید بسیاری از سخنرانان داده‌ها را در برنامه‌هایی نظیر اکسل یا ابزارهای پاورپوینت منظم کنند و برخی نیز از تصاویر آماده حاوی گراف یا جداول استفاده نمایند. هر نرم‌افزاری که استفاده می‌کنید مهم این شیوه ارائه داده‌ها است؛ طوری که:

  • داده‌های ستونی به خوبی توضیح داده شوند
  • زیرمجموعه‌ها را در داده‌ها تفسیر کنید
  • برای فهم بهتر داده‌ها توضیحات عمیق و بازتری ارائه دهید
  • برچسب یا نشانگر را درست نزدیک داده‌ها قرار دهید
  • به “چرا” و “چگونه‌ها” که با دیدن گراف، جدول یا هر ابزار دیگری در ذهن مخاطب ایجاد می‌شوند پاسخ مناسبی بدهید
  • انرژی شما مکمل بحث هنگام ارائه داده‌ها باشد

بر همین اساس، آموزش امروز دانشگاه زندگی را جهت یادگیری تکنیک‌های ساده ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی ترتیب داده‌ایم.

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

داده‌ها بخش‌های مبهم زیادی دارند. درک مفاهیمی که در قالب داده‌های جدول یا نمودار نمایش داده می‌شوند زمان بیش‌تری می‌طلبد. از طرفی هم هر نمودار یا جدولی به خودی خود قابل فهم نیست و معمولا برای تفسیر آن به راهنما مشخصی نیاز داریم. از آن جا که صحنه سخنرانی و زمانی که برای ارائه سخنرانی در اختیار داریم محدود است پس تفسیر داده‌ها مستقیما بر عهده خود سخنران خواهد بود.

تکنیک‌هایی که در ادامه می‌خوانید کمک می‌کنند تا هم شما و هم مخاطبان تجربه بهتری از آنالیز داده‌ها در طول سخنرانی داشته باشید.

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

توضیح شفاف ستون و محورهای موجود در نمودار

هیچ یک از نمودارها توضیحات خاصی ندارند. معمولا زیر ستون‌ها متنی نوشته نمی‌شود و نهایتا سخنران با نمایش آن‌ها می‌گوید: در این نمودار مقایسه متغیر A و متغیر B را با هم مشاهده می‌کنید.

اولین نکته این است که سخنران دریابد خیلی از نمودارها و داده‌ها صرفا با دیدن درک نمی‌شوند؛ خصوصا اگر داده‌های ثابت یا استاتیک باشند.

بر حسب داده‌ها و زمان کلی سخنرانی لازم است ستون و داده‌ها تشریح شوند:

  • مقادیر و کمیت‌هایی که هر یک از ستون یا خطوط نشان می‌دهند را یادآوری کنیم (مثل نرخ باروری در مقایسه با نرخ امید به زندگی هنگام تولد)
  • پیش از شروع توضیحات داستانی درباره این که چرا این دو کمیت را مقایسه کرده‌اید ترتیب دهید (مثل پیشینه جهان سوم و جهان غرب)
  • می‌توانید پیش از شروع بررسی، از مخاطبان بخواهید نتیجه مقایسه دو متغیر را پیش‌بینی کنند

زمانی که هر سخنران برای ارائه قابل فهم داده‌ها به این شکل صرف می‌کند خیلی کم‌تر از چیزی است که فکرش را بکنید. گاهی کم‌تر از یک دقیقه کافی است تا مخاطب درک بهتری از همه داده‌هایی که با آن‌ها رو به رو می‌شود داشته باشد.

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

برجسته کردن زیرمجموعه داده‌ها

سخنران پیوسته تلاش می‌کند داده‌های پیچیده‌ای را که ماه‌ها، هفته‌ها یا روزها برای جمع‌آوری و ارائه آن‌ها زحمت کشیده است را توضیح دهد؛ اما مخاطبان همچنان بابت ابهامات موجود گنگ هستند. این روزها دیگر همه سخنرانان به این حقیقت پی برده‌اند که نمی‌توان داده‌ها را ابا جزئیات توصیف کرد؛ اما در عوض می‌توان زیرمجموعه‌ای از آن‌ها را با دقت گزینش نمود:

مثال اول: فرض کنید در حال توضیح آماری از رخدادها، تاریخ‌ها و وقایع میان کشورها در این بازه زمانی هستید. اگر بحث خود را به شکل ارائه کنید در واقع پیش زمینه‌ای برای مخاطب با استفاده از زیرمجموعه‌ها به وجود آوردید:

  • سال‌های ۱۹۶۴ تا ۲۰۰۳: کشور ویتنام و ایالات متحده آمریکا
  • سال ۱۹۶۰ تا ۲۰۰۳: کشورهای کره جنوبی، اوگاندا و عربستان صعودی

نگاهی عمیق‌تر برای تحلیل عمیق‌تر موضوع

سخنرانان معمولا درگیر سطح ابتدایی از تفاسیر می‌شوند که در نگاه اول به هر نمودار یا جدولی به دست می‌آید. تفاوت زمانی حاصل می‌شود که نگاهی ژورنالیستی به تمام داده‌ها داشته باشیم.

به نمودار زیر دقت کنید. اگر قرار باشد این نمودار را به عنوان تفاوت‌های سطح درآمد مردمان ملل مختلف نشان دهیم چه طور باید توضیحات عمقی خود را ارائه دهیم؟

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

  • مثال اول: مقایسه درآمد و جمعیت از روی نمودار
  • مثال دوم: تولید ناخالصی داخلی در مقایسه با نرخ بقا کودکان

برچسب‌گذاری در نزدیک‌ترین مکان به داده‌ها

بسیاری از نمودارهایی که در سخنرانی‌ها ارائه می‌شوند فاقد توضیحات یا برچسب هستند. این امر دو دلیل می‌تواند داشته باشد:

  • این که سخنران تصور می‌کند قادر است توضیحات کامل و جامعی را برای فهم نمودار ارائه کند و از این رو به برچسب نیازی ندارد
  • مخاطب با دیدن این برچسب‌ها گمراه می‌شود

این در حالی است که عدم استفاده از برچسب‌ها یا همان تیکت‌های کوچک در کنار نمودارها باعث می‌شود مخاطب مدام چشمانش را به جلو و عقب و چپ و راست ببرد و به دنبال عنوان هر یک از محورها بگردد.

برای ارائه قابل فهم داده‌ها حتما برچسب‌ها را در نزدیک‌ترین موقعیت ممکن به محورها قرار دهید. به علاوه لازم است محتوا داخل برچسب‌ها با آن چه که به صورت کلامی در آن لحظه بیان می‌شود هماهنگی و قرابت داشته باشد.

پاسخ به تمام علامت‌های سوال ذهن مخاطبان با تفسیر نمودار

سخنران به سرعت داده‌ها را مرور می‌کند و یکی پس از دیگری از اسلایدها گذر می‌نماید. این وسط مخاطب مانده است وهزاران علامت سوالی که با دیدن گراف‌ها در ذهنش به وجود آمده است: چرا این مقدار بالا/پایین/ زوج/ منفی و …شد؟ چرا به این دیتا در این مرحله نیاز داریم؟ و…

مسلما هیچ سخنرانی نمی‌تواند به تمام سوالات تمام مخاطبان خود پاسخ دهد؛ اما با یک آینده‌نگری هوشمندانه می‌توان حین تدوین و انتخاب داده‌ها “چرا” یا “چگونه”‌های ذهن مخاطبان را پیش‌بنی کرد؛ مثلا:

  • چرا ویتنام در ده ۱۹۹۰ با سرعت بیش‌تری رشد کرده است؟
  • چرا سیر حرکت چین در نمودارها همواره به سمت راست و بالا بوده است؟

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

پیش‌بینی سوالات دو مزیت بزرگ برای سخنران دارد:

  • این که سخنران توانسته حس کنجکاوری مخاطب را به خوبی ارضا کند؛ در حالی که با همان سرعت همیشگی سخنرانی کرده و هیچ مخاطبی با پرسیدن سوالات احتمالی خود سرعت و روند سخنرانی را مختل نکرده است
  • نشان می‌دهد که خود شما به عنوان سخنران برداشت کاملی و بی‌نقصی از موضوع سخنرانی داشته‌اید

ارائه پرانرژی داده‌ها تا لحظه آخر

حرکات و زبان بدن سخنرانی ابزار کمکی خوبی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی است؛ مثلا:

  1. سخنران تا پایان کار به اندازه گراف و محورها دستانش را حرکت دهد و هرگزاز فعالیت متوقف نشود
  2. نمایش افت و خیرهای نمودار با حرکات دست‌ها در سخنرانی به صورت باز یا بسته
اصول اساسی و ضروری در ویرایش سخنرانی

۵ اصل اساسی و ضروری ویرایش سخنرانی پیش از ارائه آن

عقل سلیم با تکیه بر تجربیاتی که برترین و ماهرترین سخنرانان در طول فعالیت حرفه‌ای خود کسب کردند می‌گوید بهترین سخنرانی، متنی نیست که نوشته شده باشد؛ بلکه متنی است که بازنویسی شده باشد. با این حال بسیاری از سخنرانان متنی ما بین نسخه اولیه و نسخه بازنویسی شده را ارائه می‌دهند و معمولا چک‌نویس‌ها و تمارین را به عنوان متن نهایی سخنرانی در نظر می‌گیرند. شما که مثل خیلی از این سخنرانان نسبت به ویرایش سخنرانی بی‌تفاوت نیستید؟!

بعد از نوشتن متن سخنرانی هر سخنران برای تضمین کیفیت سخنرانی هم که شده لازم است زمان مشخصی را برای ویرایش سخنرانی با تمرکز ویژه بر شفافیت موضوع، تنوع؛ تکرار و تداوم نکات کلیدی و قطعیت اختصاص دهد. ویرایش سخنرانی در واقع زیرمجموعه همان تمرین سخنرانی و افزایش تسلط به موضوع است؛ با این تفاوت که بسیاری از کم و کاستی‌های سخنرانی را مشخص می‌کند و فرصت غلط‌گیری را فراهم می‌سازد.

در این مقاله یاد می‌گیرید که چه طور مهارت‌های فن بیان و سخنوری خود را با ویرایش چندین و چند باره سخنرانی و اصلاح و بازبینی آن توسعه دهید. با دانشگاه زندگی همراه باشید.

اصول اساسی و ضروری در ویرایش سخنرانی

همه چیز در سخنرانی از یک چک‌نویس ساده شروع می‌شود. همان کاغذهای به دردنخوری که زمینه نوشتن یک ایده می‌شوند و در نهایت این ایده به یک طرح بزرگ برای سخنرانی منتهی می‌شود. اولین برگه را با استفاده از افکار از هم گسیخته اما معنادار خود پر می‌کنید. دومین برگه بعد از برگه اول و همین روند تا برگه‌های بیش‌تر ادامه دارد. به جایی می‌رسید که اطرافتان را کاغذهای سیاه مختلفی پر کرده‌اند که هر یک دارای اجزا و بخش‌های مختلف است. بعد از نوشتن این برگه‌ها هم است که تازه به این فکر می‌افتید چه طور باید عناصر موجود در هر برگه را با برگه دیگر مرتبط ساخت و از آن یک چیز درست حسابی و مسنجم درآورد. هر آن چه که در این مسیر انجام می‌دهید همان اصل ضروری ویرایش سخنرانی می‌باشد.

اصول اساسی و ضروری در ویرایش سخنرانی

قدم بعدی به شدت تکراری است! همان زیر و رو کردن دست‌نوشته‌ها. البته که اولین نوشته معمولا بهترین نوشته نیست. به مرور زمان و هر چه که به کاغذهای بعدی می‌رسید حتما باید کیفیت و تسلط شما در بیان موضوعات خاص بیش‌تر شده باشد.

هرگز عاشق دست‌نوشته‌هایتان نشوید!

از گام‌های اولیه دیگر در ویرایش سخنرانی دل کندن از برگه‌هایی است که به نظر محتوا خیلی کامل و خوبی برای سخنرانی دارند؛ اما سخنرانی شما جایگاه بازگو کردن آن نیست. از این رو لازم است هرگز به عناصری که در چک‌نویس‌های اولیه به کار برده‌اید دل‌بسته نشوید!

ویرایش سخنرانی را از کجا شروع کنیم؟

هنگام ویرایش سخنرانی، همه عناصر سخن را بی‌رحمانه زیر و رو کنید. هر نقطه، هر آمار و ارقام، هر نقل قول، هر داستان، هر شوخی و یا جلوه‌های بصری باید از پیام اصلی ما در سخنرانی پشتیبانی کنند؛ در غیر این صورت محکوم به حذف هستند!

در ویرایش سخنرانی دو فرآیند به صورت موازی و همزمان با هم انجام می‌شوند:

ویرایش بزرگ (Macro-editing )

طی ویرایش بزرگ پاراگراف‌ها، داستان‌ها و بخش‌های بزرگ و قابل توجه متن هستند که مورد توجه قرار می‌گیرند. به این شکل که سخنران تمام پاراگراف‌ها، داستان‌ها و بخش‌های طولانی‌تر را با هم ادغام می‌کند تا نهایتا از آن‌ها یک داستان جامع بسازد.

ویرایش کوچک (Micro-editing )

طی ویرایش کوچک کلمات و عبارات به شیوه‌ای کاملا انگیزشی ادغام می‌شوند تا مخاطب از شنیدن ترکیب آن‌ها به سادگی بتواند تصویر ذهنی خود را تجسم کند. اگر قرار بود جستجو در ویرایش کوچک و بزرگ را با یک ابزار خاص انجام می‌دادیم احتمالا در ویرایش بزرگ به دوربین چشمی و در ویرایش کوچک به دلیل دقت عملی که باید داشت به ذره‌بین نیاز داشتیم.

اصول اساسی و ضروری در ویرایش سخنرانی

اصول اساسی ویرایش سخنرانی

صفر تا صد مراحل سخنرانی اصول خاص خود را دارد. ویرایش نیز یکی از این مراحل حساس است که باید با استفاده از قوانین زیر پیش رود:

ویرایش سخنرانی برای تمرکز روی بخش‌های خاص

نظرات و بازخوردهایی که از مخاطبان دریافت می‌کنیم کافی هستند تا به ایدها و نبایدهای سخنرانی پی ببریم. مخاطبان خودشان با نظراتشان اعلام می‌کنند که سخنران باید از چه چیزی دوری کند و در عوض روی کدام بخش تمرکز بیش‌تری کند.

یکی از بازخوردهای متداول کاربران از هم گسیختگی مطالب و از این شاخه بدان شاخه پریدن سخنران هنگام بیان مطالب است. در صورتی که در میان دست نوشته‌ها عناصر و بخش‌های اضافه می‌بینید که از ایده اصلی پشتیبانی نمی‌کنند و فقط باعث می‌شوند از هر دری سخنی بگویید، آن‌ها را حذف نمایید. ضمنا در حذف بخش‌های اضافی کاملا قاطع عمل کنید!

اصول اساسی و ضروری در ویرایش سخنرانی

ویرایش سخنرانی برای شفافیت بیش‌تر

در این بخش نیز بازخورد مخاطبان همه چیز را برای سخنران روشن می‌کند. حتما شنیده‌اید که برخی از مخاطبان بعد از سخنرانی می‌گویند: جالب بود اما ما که چیزی نفهمیدیم!

برای حل این مشکل قبلا راهکارهایی مثل ضرورت سکانس‌بندی در سخنرانی را معرفی کردیم که با استفاده از آن صرفا جهت افزایش شفافیت موضوع و بیان بهتر آن برای مخاطب، سخنرانی را به بخش یا سکانس‌های مجزا تقسیم می‌کردیم. به جز این راه حل، ویرایش کوچک کلمات نیز به سخنران کمک می‌کند. به شرط این که سخنران هنگام جای‌گذاری کلمات دیگر از خود بپرسد:

  • آیا این جمله واضح‌تر از آن چه نوشته شده می‌تواند بازنویسی شود؟
  • تا چه حد در طول سخنرانی دچار گرفتگی زبان و تپق زدن شده‌اید؟

ویرایش سخنرانی برای نتیجه‌گیری از بحث

بعد از سخنرانی از تعدادی از مخاطبان می‌پرسید روند بحث چه طور پیش رفت؟ راضی بودید؟ در همان لحظه یکی از شنوندگان می‌گوید: سخنران تخته گاز گرفته بود و بدون توجه به ما مدام حرف می‌زد و حرف!

اصول اساسی و ضروری در ویرایش سخنرانی

کمال و موفقیت در سخنرانی زمانی به دست می‌آید که چیزی برای بردن و قاپیدن مخاطب از سخنران وجود نداشته باشد؛ نه این که چیزی برای اضافه کردن به مباحث قبلی وجود نداشته باشد! توصیه می‌کنیم برای کل سخنرانی و این که وقت کافی برای نتیجه‌گیری از بحث را نیز داشته باشید تمام بخش‌های غیرضروری را حذف کنید. به علاوه به نکات زیر نیز توجه داشته باشید:

  1. تمام داستان‌ها و احیانا خاطراتی که فکر می‌کنید برای مخاطبان جذاب و خنده‌دار هستند را به شرطی که به اصل مطلب آسیب نزنند حذف کنید
  2. کلماتی را که بودن یا نبودن آن‌ها تغییر خاصی در معنا اصلی ایجاد نمی‌کنند را حذف کنید

ویرایش سخنرانی برای حفظ تداوم در سخنرانی

در برخی دیگر از بازخوردهای مخاطبان می‌شنویم که: از اسلاید چهارم به بعد تقریبا گیج شدم! این مشکل برای بسیاری از سخنرانان وجود دارد. راه حل آن هم استفاده از کلمات ربط و جملاتی است که ربط را به خوبی نشان دهند. شاید یکی از عواملی که باعث این سردرگمی یا از پاره شدن زنجیره مطالب می‌شود شیوه تقسیم‌بندی اشتباه در اسلایدها باشد. مثلا همین که بخشی از یک مطلب به ناچار در اسلاید دیگری درج می‌شود کافی است تا کاربر گیج شود و تصور کند مطلبی که می‌گویید جدا از مطلب قبلی است.

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

تقارن در سخنرانی ؛ عامل تعادل و وضوح گفتار هنگام سخن گفتن

تا به حال شده است وسط سخنرانی و دقیقا زمانی که انتظار دارید همه از گفته‌های شما هیجان‌زده شوند و شما را سوال‌پیچ کنند آرزو کنید ای کاش راهی وجود داشت که مخاطبانتان بهتر منظور شما را درک می‌کردند؟ شما هم برای منظور و مقصود خود دچار مشکل می‌شوید؟ شما هم تا کنون به ناتوانی خود برای فهماندن برخی از مطالب به مخاطبان اعتراف کرده‌اید؟ خبر خوب این که این مشکل هم همانند بسیاری از افت و خیرهای چالش‌برانگیز سخنرانی بدون راه حل نمانده است. “تقارن در سخنرانی” یکی از آن تکنیک‌های نوشتاری مفید و پرکاربردی است که شاید کم‌تر اسم آن را شنیده باشید؛ اما قطعا بارها در نوشتن متن سخنرانی از آن استفاده کرده‌اید.

تقارن یا رعایت موازات در نوشتار، یکی از فنون در تهیه متون سخنرانی است که مهم‌ترین دستاورد آن شفاف‌سازی، وضوح بیش‌تر گفتار و به تبع آن درک بهتر مطالب توسط مخاطب می‌باشد. به این شکل که سخنران با استفاده متقارن از الگوهای دستوری در کلمات، عبارت و جملات سعی دارد فرم یا ساختاری کاملا موازی و مشابه به هم ایجاد کند؛ دقیقا مثل اشکال هندسی متقارن که هر گوشه متناظر با گوشه دیگر کاملا قرینه هم هستند.

شاید در نگاه اول چنین ساختاری خسته‌کننده، تکراری و کلیشه‌ای به نظر برسد؛ اما همه چیز کاملا بر خلاف تصورات ما است. درس امروز دانشگاه زندگی به معرفی و تحلیل مفهوم تقارن در سخنرانی اختصاص دارد. به امید این که مشکلات احتمالی سخنرانان در انتقال مفاهیم با به کارگیری این تکنیک کم‌تر و کم‌تر شود.

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

همان طور که گفته شد رعایت موازات و تقارن در نوشتن متن سخنرانی به هیچ وجه خسته‌کننده نیست. در این روش نویسنده متن که در اغلب موارد خود سخنران است تنها بخش‌های خاصی نظیر افعال، اسامی و صافت را تکرار می‌کند. پیش از این در دانشگاه زندگی به بحث تکرار و افزونگی در فن بیان و باید‌ها و نبایدهای آن پرداخته بودیم.

مثال‌های کاربردی برای استفاده از تقارن در سخنرانی

برخی از نطق‌های معروف مثل سخنرانی‌ها و فن بیان آبراهام لینکلن سرشار از این تکنیک‌های ریز و معجزه‌آسایی هستند که حتی امروز هم بسیار پرکاربرد می‌باشند. تکرار در سخنرانی‌های لینکلن متعدد است. به نمونه زیر توجه کنید:

  • دولت مردم، توسط مردم، برای مردم (تکرار اسم)
  • ما نمی‌توانیم وقف کنیم، ما نمی‌توانیم اهدا کنیم، ما نمی‌توانیم این زمین را تقدیس کنیم (تکرار فعل)

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

در فن بیان جان اف کندی هم فن تقارن در سخنرانی بارها به چشم می‌خورد:

  • ما هر هزینه‌ای را می‌پردازیم، هر مسئولیتی را می‌پذیریم، هر گونه سختی را تحمل می‌کنیم، هر دوستی را حمایت می‌کنیم و به هر دشمنی رو به رو می‌شویم تا از بقا و موفقیت آزادی مطمئن شویم

نمونه جالب و چشم‌گیر دیگر را در ساختاری پیچیده‌تر و در سخنرانی معروف گرسنه بمان، احمق بمان استیوجابز در دانشگاه استنفورد آمریکا می‌بینیم:

  • مادر من که هیچ وقت از هیچ دانشگاهی فارغ‌اتحصیل نشد و پدرم که هرگز از دبیرستان فارغ‌التحصیل نشد

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

مزایا استفاده از تقارن و موازات در متن در سخنرانی

تکرار و تقارن تکنیکی است که در گوشه به گوشه زندگی ما وجود دارد. نگاهی به روزنامه‌ها و سایت‌ها ما را با همین تقارن دل‌انگیز رو به رو می‌کند. مهم‌ترین مزایا و فوایدی که استفاده از تقارن در سخنرانی به همراه دارد عبارتند از:

شفافیت و وضوح گفتار

با استفاده از این ساختار مخاطبان از بارها و بارها خواندن متن روی پاورپوینت‌ها یا مرور کردن گفته‌های شما برای فهم مطلب بی‌نیاز می‌شوند.

تعادل در سخنرانی

استفاده از تقارن شدت، فرکانس و کشش را بین کلمه‌ای که چندبار تکرار می‌شود تقسیم کرده و از این رو باعث می‌شود مخاطب صدای تعدیل شده‌ای را بشنود و احساس رضایت نماید.

ریتم در سخنرانی

سه یا تعدادی بیش‌تری تکرار در سخنرانی و ایجاد ساختار متقارن باعث به وجود آمدن ریتم دل‌انگیری می‌شود که معمولا خیلی خوب به خاطر می‌ماند.

قیاس پذیری جملات

تشابه یا تضاد بین دو عنصر در طول یک جمله یا چند جمله با استفاده از تقارن در سخنرانی واضح‌تر و ملموس‌تر به نظر می‌رسد.

تصدیق بخش‌های مختلف سخنرانی

برای متقارن کردن عبارات مجبور به تکرار آن‌ها می‌شویم. همین تکرار را فرصت را برای تصدیق گفته‌های قبلی و یک نتیجه‌گیری کامل فراهم می‌سازد.

ماندگار کردن سخنرانی برای مخاطبان

با توجه به سایر مزایا گفته شده، تقارن در نهایت باعث ماندگار شدن سخنرانی می‌شود

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

نحوه استفاده از تقارن حین نوشتن متن سخنرانی

همه این فوایدی که گفته شد درست؛ حالا باید چه طور و چه زمانی این تکرارها را برای ایجاد یک ساختاری موازی در سخنرانی به کار گرفت؟

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

استفاده از تقارن برای برجسته کردن تضاد و تشابهات

به بخشی ازنطق نیل آرمسترانگ در سال ۱۹۶۹ توجه کنید:

این یک قدم بزرگ برای انسان است، یک پرش بزرگ برای بشریت!

در این جمله تضاد بین قدم کوچک و پرش بزرگ و همچنین تفاوت‌های یک انسان و کل جهان بشریت مشخص شده است. برای فهم بهتر به مثال‌های دیگری نیز توجه کنید:

سیاست‌های اجتماعی من خانواده‌ها را در کنار هم نگه می‌دارد و سیاست‌ها شما خانواده‌ها را از هم جدا می‌کند

استفاده از تقارن هنگام بیان کردن لیستی از واژگان

در انتظار یک دیدار، صاحب خانه علف‌ها را هرس کرده، حصار را بریده، زمین را آب و جارو کرده، دیوار را نقاشی کرده…

خاتمه دادن جملات متقارن با ترکیب حروف مشابه

به جمله زیر دقت کنید:

دانشمند تاکید کرد که اطلاعات آگاهانه پردازش شده عاقلانه تنظیم و طبقه بندی گشته است.

این دسته از کلمات نظیر آگاهانه، هوشمندانه، عاقلانه و …همان ترکیب کاملا متقارنی هستند که با ترکیب حروف مشابه در جای خود به کاربرده شده‌اند.

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

استفاده از تقارن و تکرار در تهیه اسلایدهای سخنرانی

به همان اندازه که استفاده از تقارن در سخنرانی و هنگام تهیه متن مربوط به ما کمک می‌کند در اسلایدها و بخش‌هایی نیز که به صورت مستقیم توسط مخاطب دیده می‌شوند تاثیرگذار هستند. بالت‌ها یا همان بخش‌هایی که به صورت لیستی با شماره یا دایره‌های مشکی از هم جدا می‌شوند را چک کنید. این قسمت ظرفیت بالایی برای استفاده از تقارن و موازات دارد.

دقت کنید که برای استفاده از تقارن، در تهیه اسلایدها زیاده‌روی نکنید. اول به تعداد اسلایدها در سخنرانی توجه داشته باشید و سپس به طول هر یک از اسلایدها و تعداد کاراکترهای داخل آن دقت نمایید.

مکث هنگام استفاده از ساختارهای متقارن

تفاوتی ندارد که متنی برای سخنرانی تهیه کرده‌اید. بهترین متن را هم که نوشته باشید این شیوه ارائه سخنرانی می‌باشد که تعیین‌کننده است. از آن جایی که بسیار از گفته‌های ما در سخنرانی معمولا توسط مخاطب ناشنیده گرفته می‌شود، بلافاصله بعد از رسیدن به جملات متقارن مکث کنید. بد نیست هنگام نوشتن متن سخنرانی بین بخش‌های تکراری حتما از علامت ویرگول استفاده شود.

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

راهکارهای مدیریت ذهن: نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

ایمانوئل کانت، چهره محوری در فلسفه جدید می‌گوید: تجربه بدون نظریه کور است؛ اما نظریه یا تئوری بدون تجربه همچون بازی فکری باقی می‌ماند.  در این مطلب متوجه می‌شوید که این جمله کانت در فن بیان و سخنوری جایگاه ویژه‌ای دارد. به طور کلی دو نوع سخنران در دنیا وجود دارد. دسته اول سخنرانانی که با بارش اطلاعات و داده‌ها مخاطبان را زیر بهمن مطالب خود مدفون می‌کنند و دسته دوم سخنرانانی که آرمانی و مطابق با نظریه‌ها صحبت می‌کنند و به طور کلی اتصال مخاطب را از دنیا واقعی قطع می‌کنند. جز هر دسته که باشید سخنرانی شکست‌خورده هستید که در انتقال مطالب به مخاطبانش مغلوب شده است؛ چون هنوز چیزی از راهکارهای مدیریت ذهن و نردبان انتزاع در سخنرانی چیزی نمی‌دانید!

نردبان انتزاع همان ابزار پرکاربرد سخنران هنگامی است که مخاطب از کسالت بیش از حد به ساعت خود خیره می‌شود، در و دیوار را نگاه می‌کند و به هر دری می‌زند تا سرگرمی دیگری برای وقت‌گذرانی انتخاب کند. این اصطلاح در واقع یک تکنیک تفکر است که اولین بار توسط زبان‌شناسی به نام ساموئل ای هایاکاوا در سال ۱۹۳۹ و در کتاب “Language in Action” به دنیا معرفی شد. این نردبان شیوه برقراری انسان‌ها را در سطوح مختلف انتزاع نشان می‌دهد و کمک می‌کند تا حال و هوای کسالت‌بار سخنرانی دگرگون شود.

آن چه که پیش روی شما است در واقع راهکارهای مدیریت ذهن نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی است که قصد داریم برای اولین بار در مجموعه دانشگاه زندگی نقد و بررسی کنیم. همراه ما بمانید.

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

برای فهم بهتر مقهوم نردبان انتزاع بگذارید با هم طی یک نردبان ذهنی (!) این اصطلاح را موشکافی کنیم. ابتدا در ذهن خود یک نردبان مطابق با تصویر زیر را تصور کنید.

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

پایین این نردبان و درست جایی که روی زمین قرار گرفته است انتها نردبان را تشکیل می‌دهد. انتها نردبان در این مفهوم نشانگر تمام چیزهای واقعی و ملموسی است که اطرافتان قرار دارند؛ مثل:

  • شیشه مربایی که روی میز آشپزخانه قرار دارد
  • ماهی‌های داخل آکواریوم خانه
  • استخوان گچ گرفته شده زانو دوست شما
  • نان تازه‌ای که بلافاصله بعد از خروج از تنور می‌بینید
  • بوسه‌ از گونه‌های مادرتان

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

درست مقابل انتها این نردبان مفاهیمی قرار می‌گیرند که کاملا انتزاعی و در حد یک ایده هستند. به عبارت دیگر در نقطه بالا مفاهیم و معانی گسترده‌تر شده‌اند و درک آن‌ها در دنیا فیزیکی غیرممکن است؛ مثلا:

  • دموکراسی
  • ثروت
  • آزادی
  • عدالت
  • حقیقت
  • زیبایی
  • سرنوشت
  • حقیقت

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

بخش‌های میانی نردبان انتزاع را پله‌هایی تشکیل می‌دهند که نه کاملا واقعی هستند و نه کاملا خیالی و انتزاعی. بسته به این که به انتها پایین و یا انتها بالای نردبان نزدیک‌تر باشید مفاهیم رنگ و بوی حقیقت یا انتزاع را به خود می‌گیرند؛ مثلا:

  • موسیقی کلاسیک
  • چارت سازمانی
  • احشام و حیوانات
  • موسسات آموزشی

بِسی؛ گاو دوست‌داشتنی و نردبان انتزاع!

ساموئل ای هایاکاوا برای توصیف بهتر مفاهیم انتزاعی و حقیقی با استفاده از این نردبان از گاوی به نام من‌درآوردی “بِسی” کمک می‌گیرد و سعی دارد روابط سلسله مراتبی این گاو و صاحب گاو را به شکل زیر شرح دهد:

  • ثروت صاحب گاو (ثروت در بالاترین پله نردبان)
  • دارایی‌های کلی صاحب گاو
  • دارایی‌های مزرعه
  • حیوانات مزرعه
  • گاوها
  • گاوی به نام بِسی
  • اتم و مولکوهایی که بدن بِسی را تشکیل داده‌اند (اتم در پایین‌ترین پله نردبان)

نمونه‌های نردبان انتزاع در دنیا اطراف

دنیای ما، کلمات و واژگان و حروف همه و همه ارتباطی انتزاعی با هم دارند. به برخی از مثال‌های زیر دقت کنید:

  • مربا و ساندویچ (کاملا واقعی)، ساندویچ (نیمه واقعی)، تغذیه (انتزاعی)
  • گوشی آیفون ۶ (کاملا واقعی)، اسمارت فون ( نیمه واقعی)، گوشی اینترنتی (انتزاعی)

اهمیت نردبان انتزاع در فن بیان و سخنوری

نردبان و تمام مفاهیم گفته شده زمانی اهمیت می‌یابد که در تله‌های سخنرانی گرفتار می‌شویم و این تله‌ها دقیقا با پله‌های نردبان تطابق دارد. چه سخنران در ابتدا و چه در انتها سخنرانی گیر کند و روی این پله‌ها متوقف شود حالتی در سخنرانی ایجاد می‌شود که بدان “انتزاع مرده” گفته می‌شود. این حالت دقیقا همان شرایط بی‌تابی و بی‌حوصلگی را در مخاطبان ایجاد می‌کند؛ اما چه طور؟

توقف روی پله اول (انتها نردبان)

این توقف را با دو مثال زیر بهتر درک خواهید کرد:

  • یک مدیر پروژه لیست بودجه‌های مصرفی و دستاوردهای کار را با دقت می‌نویسد اما نمی‌تواند دقیقا به مخاطبان بفهماند هر یک از این آمار و ارقام چه معنایی می‌دهند
  • یک مهندس خیلی عمیق به بررسی جزئیات فنی و تکنیکی می‌پردازد اما از ذکر بخش مهم و چشمگیر غافل می‌ماند

توقف روی پله آخر (بالا نردبان و کاملا انتزاعی)

  • یک سیاستمدار مجموعه ای از اصلاحات قانونی عمومی را پیشنهاد می کند؛ اما نمی‌تواند دقیقا عنوان کند این قانون‌گذاری چه تاثیری روی وضعیت شهروندی دارد
  • یک استاد دانشگاه مخالف تئوری های علمی رقابتی است؛ اما نمی‌تواند مثال رد آن‌ها را در زندگی روزمره عنوان کند

برای یک سخنرانی موفق با نردبان بازی کنید!

نردبان انتزاع زمانی مفید واقع می‌شود که سخنران ابتدا و انتها نردبان را با کلمات و مباحث خود تطبیق دهد و سپس به صورت مداوم با نردبان بازی کند؛ به این شکل که از پایین به بالا برود و از بالا مجددا به پایین بنگرد. علت هم مشخص است. مخاطبان به صورت توام به مفاهیم انتزاعی و واقعی نیاز دارند؛ در غیر این صورت سخنرانی قانع‌کننده نخواهد بود. به علاوه تا زمانی که ترکیب کلمات و محتوا اصلاح نشود تلاش برای به کارگیری زبان بدن مثل تمرکز روی حرکت دست‌ها در سخنرانی بی‌فایده خواهند بود.

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

چه طور از نردبان انتزاع پایین بیاییم؟

در صورتی که اصل سخنرانی شما انتزاعی و غیرواقعی است لازم است مفاهیم انتزاعی کمتری بدان تزریق کنید و به این شکل بین دنیا واقعی و تصورات تعادل برقرار نمایید. بدین منظور چند راهکار کلیدی معرفی می‌کنیم:

  1. عبارت “به عنوان مثال…” را در سخنرانی به آغوش بکشید: با بیان این عبارت می‌فهمید که حتما باید در کنار مفاهیم انتزاعی و برای درک بهتر مطلب یک مثل ملموس از دنیا واقعی ذکر کنید
  2. از زبان محسوس استفاده کنید: کاری کنید که مخاطبان به جز گوش دادن لمس کنند، ببویند، بچشند و ببینند
  3. از نقل‌قول‌ها و داستان‌ها استفاده کنید: یکی از ترفندهای پشتیبانی از ایده در سخنرانی استفاده از نقل‌قول‌ها می‌باشد
  4. در جواب سوال “چه طور…” سخنرانی کنید: با این سوال سخنران مجبور می‌شود دست به دامن مثال‌های ملموس دنبال اطراف خود باشد
  5. مخاطبان را فراخوان به عمل بدهید: به آن‌ها نشان دهید چه طور می‌توانند پیام صحبت‌های شما را در عمل به کار ببندند
  6. از آمار و داده‌های مستند استفاده کنید: داده‌ها پشتیبانی برای اثبات مفاهیم انتزاعی هستند و مخاطب را به حقایق نزدیک می‌سازند

چه طور از نردبان انتزاع بالا برویم؟

اگر فکر می‌کنید مدام در دنیا ناتمام جزئیات سخنرانی گم می‌شوید بار سفر را ببندید و پله‌ها را به سمت بالا طی کنید. برای بالا رفتن از نردبان انتزاع از ترفندهای زیر استفاده نمایید:

  1. به سوال “چرا این موضوع اهمیت دارد؟” پاسخ دهید: پاسخ به این سوال باعث می‌شود در نهان حقایق و جزئیات به معانی مخفی و گسترده‌تری فکر کنید
  2. الگو و روابط را در کلام آشکار کنید: به مخاطبان کمک کنید تا بین ایده‌ها و افکاری که ذکر شده ارتباط برقرار کنند
  3. از چارت و دیاگرام استفاده کنید: چارت و بخش‌های تصویری به کاربر کمک می‌کنند مدل‌های ذهنی بسازد
  4. سخنرانی را در قالب اصول و اساس خاتمه دهید
بررسی صفر تا صد مراحل سخنرانی

صفر تا صد مراحل سخنرانی : آن چه در فرآیند یک سخنرانی رخ می‌دهد

هر یک از ما روزانه با سوژه‌های مختلفی رو به رو می‌شویم و این رویارویی آغاز شکل‌گیری ایده‌ای می‌شود برای سخنرانی. مثلا با دیدن مسئله ترافیک شهری یا رفتارهای شهروندان در طول زمان و انتظار آن‌ها زمان ترافیک، از هر چه که رخ داده سرنخ می‌گیریم و آن را برای یک سخنرانی پر آب و تاب پرورش می‌دهیم. شاید برخی فکر کنند این ایده‌ها و مراحل توسعه و رشد آن‌ها نتیجه جادوگری سخنران باشد؛ اما حقیقت چیز دیگری است و یک سخنران برای به ثمر رساندن ایده‌هایش مراحل مختلفی را طی می‌کند. مراحلی که نه فقط قبل از سخنرانی بلکه در طول خود سخنرانی پشت سر هم سپری می‌شوند. اصلا اگر شغل اصلی شما سخنرانی باشد دیگر بهتر از هر کسی می‌دانید برای این که حرف‌های سخنران در مراحل سخنرانی شنیده شود سه رکن اساسی لازم است: مهارت سخنران، شور و اشتیاق سخنران و تسلط به پیامی که قرار است منتقل شود.

اولین قسمت از سخنرانی تنظیم پیامی است که بدون هیچ ابهامی به صورت منسجم قابلیت انتقال داشته باشد. دومین بخش مهارت برقراری ارتباط برای شنیده شدن پیام است. در آخر هم باید سرمایه‌گذاری عاطفی و احساسی روی پیام داشته باشیم.

با این مقدمه موضوع اصلی امروز یعنی تحلیل صفر تا صد مراحل سخنرانی را آغاز می‌کنیم. در نهایت در می‌یابید که چه طور سخنرانی می‌تواند با پشت سرگذاشتن چالش‌ها، از شکل و مدل پایه به یک گفتگو دوطرفه و دوجانبه تبدیل شود.

بررسی صفر تا صد مراحل سخنرانی

مدل‌های سخنرانی و آن چه که در فرآیند سخنرانی رخ می‌دهد کاملا به کلاس درس و ارتباطی که معلم با دانش‌آموزان برقرار می‌کند شبیه است. دو مدل رایج و متداول در سخنرانی که با مسئله بازخورد گرفتن از مخاطب توام است عبارتند از: مدل تعاملی و مدل معامله‌ای.

مدل تعاملی در سخنرانی

تشبیه این مدل از ارتباطات به سخنرانی کمی دشوار است. در ارتباطات تعاملی همواره یک منبع، یک کانال و یک دریافت‌کننده یا گیرنده داریم. در سخنرانی منبع همان سخنران، گیرنده مخاطب و کانال‌ها احتمالا همان ارتباط کلامی و ارتباط غیرکلامی در سخنرانی باشند که توسط سخنران به کار گرفته می‌شوند. در مدل تعاملی پیام پیوسته بین منبع و گیرنده در حال تبادل است. از این رو یک جریان دو طرفه در حال انتقال است و هرگز متوقف نمی‌شود مگر عامل خارجی یا مزاحم در سخنرانی وجود داشته باشد.

بررسی صفر تا صد مراحل سخنرانی

فرآیند رمزگشایی در سخنرانی تعاملی

در مراحل سخنرانی تعاملی بخش دیگری به عنوان رمزگشایی وجود دارد و بیشتر به مواقعی که سخنران از مهارت‌های غیرکلامی استفاده می‌کند مربوط می‌شود. مثلا وقتی که سخنران از حرکت‌های دست خود برای نمایش احساساتش استفاده می‌کند و سعی دارد به وسیله زبان در سخنرانی بدون حرف زدن ارتباط بگیرد.

طبیعی است اگر دایره لغت سخنران ثقیل باشد و فهم آن برای مخاطبان سنگین باشد،  مخاطب‌شناسی در سخنرانی به درستی انجام نشده باشد و زمان و ابزارهای انتقال پیام به خوبی انتخاب نشده باشند این رمزگشایی دیرتر صورت می‌گیرد.

بازخوردها در سخنرانی تعاملی

زمانی که رمزگشایی در مراحل سخنرانی با موفقیت انجام شود و مخاطب پیام را به خوبی دریافت کند بدان پاسخ می‌دهد. پاسخی که به دنبال رمزگشایی می‌آید همان بازخوردهایی هستند که برای گرفتن آن از مخاطب همواره در تلاش هستیم.

انواع و اقسام مختلفی از بازخوردها را در سخنرانی شاهد هستیم: بازخورد مستقیم، بازخورد ملایم و نیمه مستقیم و بازخورد غیرمستقیم.

بازخورد مستقیم زمانی رخ می‌دهد که گیرنده پیام نظراتش را مستقیما با منبع که همان سخنران است در میان بگذارد. مثلا وقتی که سخنران، سخنرانی را با یک سوال تمام کند و مخاطبان نظرات خود را به وضوح اعلام کنند در چنین شرایطی بازخورد مستقیم بوده است.

بازخوردهای ملایم نیمه مستقیم را زمانی دریافت می‌کنیم که پیام‌ها هم از دریچه کلامی و هم غیرکلامی منتقل می‌شوند؛ مثل زمانی که مخاطب به صورت مخفیانه به ارسال پیام متنی از طریق گوشی می‌پردازد یا با تکان دادن سر یا دستان خود احساس رضایت، نارضایتی، جواب مثبت یا منفی خود را نشان می‌دهد.

بازخورد غیرمستقیم را بدون تعامل با مخاطب می‌گیریم. مثلا اگر در پایان سخنرانی برای نظرسنجی اقدام کرده باشید و نظرات را به صورت کتبی یا الکترونیک ببینید آن گاه ارتباط به صورت غیرمستقیم رخ داده است.

بررسی صفر تا صد مراحل سخنرانی

در مراحل سخنرانی عمومی دو بازخورد اول یعنی مستقیم و نیمه مستقیم از اهمیت بالایی برخوردارند.

مدل معامله‌ای در سخنرانی

زمانی که چندین منبع یا سخنران قرار باشد روی صحنه بروند و همراه یا پشت سر هم سخنرانی کنند مدل اول یعنی تعاملی جواب نمی‌دهد؛ چون در چنین مواردی بین گوینده و منبع همپوشانی به وجود می‌آید، گاهی سخنران مخاطب می‌شوند و گاهی مخاطب جای سخنران می‌نشیند و در چنین مواردی آشفتگی رخ می‌دهد.

ویژگی اصلی این مدل دریافت یا ارسال دائمی پیام توسط سخنران یا مخاطب است. در این حالت معمولا هیچ تقابل و همپوشانی با مخاطب رخ نمی‌دهد.

تئوری گفتمان و گفتگو در سخنرانی عمومی

با شنیدن سخنرانی بلافاصله یک جایگاه یا تریبون، چند ردیف صندلی و یک سالن بزرگ با نورپردازی ویژه در ذهن هر کسی شکل می‌گیرد که در آن یک نفر در حال صحبت کردن است. (مونولوگ) حال آن که سخنرانی می‌تواند خیلی فراتر از یک مونولوگ خشک و توخالی باشد و با وجود دیالوگ‌ها سبک و سیاق گفتگو  به خود بگیرد.

بررسی صفر تا صد مراحل سخنرانی

دیالوگ در سخنرانی بیش از مونولوگ طرفدار دارد و توصیه می‌شود؛ چرا که:

دیالوگ بیانی طبیعی و رایج‌تر نسبت به مونولوگ است. مونولوگ در زندگی عادی زمانی رخ می‌دهد که فرد با خودش حرف بزند!

واژه‌ها در میان مردم و در یک گفتگو معنا می‌یابند

معنای مختلف کلمات و عبارات در موقعیت‌هایی دوجانبه برای ما مشخص می‌شود

بررسی صفر تا صد مراحل سخنرانی

ارائه سخنرانی دیالوگ باشد یا مونولوگ؟

حتی اگر به مراحل سخنرانی مونولوگ هم نگاه کنیم در صورتی که سخنران در پایان بحث سوالاتی را مطرح کند این سخنرانی را به دیالوگ تبدیل کرده است. در سخنرانی‌ها زبان بدن در یک دیالوگ مفهوم دارند و در مونولوگ بی‌معنا هستند. مثلا معنا بالا و پایین بردن دست‌ها تنها زمانی مشخص می‌شود که فرد دومی در طول یک گفتگو صحبت کند.

متخصصان دیالوگ را نسبت به مونولوگ ترجیح می‌دهند؛ چون این دیالوگ است که نشان می‌دهد دیدگاه مخاطب نسبت به موضوع سخنرانی با شما چه قدر تفاوت ممکن است داشته باشد. این تفاوت مفاهیم مهم‌ترین عاملی هستند که ما را به دیالوگ در مراحل سخنرانی نیازمند می‌کنند. اگر در سخنرانی منظور شما از “گرگ” حیوانی با چشمان مسحورکننده باشد اما از دیدگاه مخاطب جانداری باشد که در چشم بر هم زدن به بزرگ و کوچک حمله می‌کند!

بررسی صفر تا صد مراحل سخنرانی

مخاطبانی که وارد دیالوگ می‌شوند ابعاد مختلف روان‌شناختی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی دارند. هر یک از مخاطبان که وارد گفتگو می‌شود با خود کوله‌باری از عقاید متفاوت را وارد بحث می‌کند.

تاثیر زمان برگزاری سخنرانی بر دیالوگ‌ها

گاهی اوقات زمان برگزاری و برپایی یک سخنرانی به نحوی است که بازخورد گرفتن و شرکت دادن مخاطب در سخنرانی تعاملی یا معامله‌ای تقریبا دشوار می‌شود. در واقع این که چه زمانی از طول روز را برای مراسم انتخاب می‌کنیم بخشی از زمان‌بندی در سخنرانی می‌باشد. معمولا حوالی یازده تا دوازده و نیم پیش ظهر یعنی پیش از صرف ناهار زمان مناسبی برای برگزاری سخنرانی‌هایی است که نیاز به گرفتن بازخورد و همکاری آن‌ها در طول بحث داریم.

عناصر زبان در سخنرانی

عناصر زبان در سخنرانی: راهنما فن بیان واژگان هنگام سخنوری

تاریخ ثابت کرده است که بزرگ‌ترین کشف بشریت در کنار تمام آن چه که از زمان خلق آدم کشف شده، زبان است و بس. زبان بستری است که تصور و معنی تازه ای از جهان برای انسان آفرید و او را به درک معانی ارزشمند مفاهیم زندگی، عشق، زیبایی و علوم مختلف دیگر نائل کرد. علاوه بر نقش ارتباطی، زبان در تفکر نیز نقش قابل توجهی دارد و از فاکتورهای موثر در شکل‌گیری اندیشه ما است. بدین معنی که نحوه ادراک و توصیف فرد از جهان تحت تاثیر زبان او شکل می‌‌گیرد. قدرت انتزاع و تخیل نیز به میزان رشد زبان فرد بستگی دارد. به عبارتی، هر چه زبان فرد از رشد بیشتری برخوردار باشد تفکر انتزاعی او به مراتب بهتر است. بنابراین انتخاب نوع واژگانی که فرد یا سخنران به زبان می‌آورد ( عناصر زبان در سخنرانی) کاملا به قدرت زبانی او بستگی دارد.

این که سخنران از پیچیده و سخت‌ترین کلمات در دایره لغات خود استفاده کند یا اتفاقا کلمات آشنا و متداولی را برگزیند فرقی ندارد؛ این عناصر زبان در سخنرانی و فن بیان سخنران در بیان کردن واژگان هستند که به تجربه خوب یا بدی را برای مخاطب رقم می‌زنند. حتما شما هم شاهد تفاوت بیان یک مطلب مشترک توسط دو نفر بوده‌اید که احساس کنید یکی همین مطلب را خیلی بهتر از دیگری تفهیم می‌کند. علت این برتری در انتقال مفاهیم همان عناصر زبان در سخنرانی هستند که همه ما بدون این که با آن‌ها آشنایی داشته باشیم هر روز در مکالمات خود این فاکتورها را حس می‌کنیم.

برای این که بهتر و بیش‌تر از گذشته با قدرت زبان و معجزه آن در سخنرانی آشنا شوید راهنما امروز را تحت عنوان فن بیان واژگان هنگام سخنوری یا سخنرانی آماده کردیم. همراه دانشگاه زندگی بمانید.

معرفی عناصر زبان در سخنرانی و فن بیان واژگان

زبان منعطف‌ترین ابزار در دست یک سخنران است. شاید بخشی از ظاهر و ارائه سخنرانی از جمله حرکات دست سخنران محدود و از پیش تعیین شده باشند. مثلا کسی نتواند در طول ده سال آینده یک حرکت جدید ابداع کند و عنصر جدیدی به حرکت دست‌ها اضافه کند؛ اما در زبان و بخش‌های گفتاری که شامل بیان واژگان می‌شود همه چیز سیال و در حال تغییر است.

عناصر زبان در سخنرانی

معرفی عنصر شفافیت و وضوح در زبان

مهم‌ترین بخش زبان همان وضوح یا شفافیتی است که به سخنران یا گوینده این اطمینان را می‌دهد مخاطب متوجه مضامین و مقصود ما شده است. جالب است بدانید زبان به همان اندازه که ابزار انتقال پیام و مفاهیم ما می‌باشد می‌تواند مشکل‌ساز شود. مثلا اگر یک کلمه دومعنایی باشد یا واژگان با توجه به تقابل یا تشابهی که دارند در جایگاه درستی به کار برده نشودن می‌توانند عامل سوتفاهم و سوبرداشت مخاطبان شود. مثلا در جمله” من تو را بیشتر از او دوست دارم” این تشابه و این دوپهلویی عاملی است که با عنصر شفافیت در تضاد است. این جمله از دید هر یک از مخاطبان می‌تواند معنا مختلفی داشته باشد و به طور کلی دو برداشت از آن می‌شود:

  • من تو را بیشتر از مقداری که او تو را دوست دارد، دوست دارم
  • من بیشتر از این که او را دوست داشته باشم، تو را دوست دارم

همین حالت در جمله “زن آموزگار را دیدم” به وجود می‌آید که می‌تواند دو معنا زیر را داشته باشد:

  • زنی را که شغلش آموزگاری بود دیدم.
    زنی را که همسر یک مرد آموزگار بود دیدم

عنصر اقتصاد در انتخاب واژگان

یکی دیگر از باورهای اشتباه میان سخنرانان این است که در عناصر زبان در سخنرانی تصور می‌کنند هر چه تعداد کلمات بیش‌تر باشد اثرگذاری بیش‌تر است؛ در حالی که در سخنرانی همه چیز کاملا برعکس می‌شود و زمانی که سخنرانی به خاطر کلمات بیش‌تر به درازا بکشد قطعا مخاطبان خسته و کسل می‌شوند.

عناصر زبان در سخنرانی

برای جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی توصیه می‌کنیم در استفاده از کلمات کاملا اقتصادی عمل کنید. به این شکل که برای بیان منظور و مقاصد خود به متعادل‌ترین حجم از کلمات بسنده کنید. یکی از عواملی که باعث زیاده‌روی در استفاده از کلمات می‌شود سطح علمی سخنرانی است. مثلا گاهی سطح علمی مخاطبان به اندازه‌ای است که ما را از ذکر جزئیات و توضیحات بیش‌تر بی‌نیاز کند و به این ترتیب حجم کلمات کاهش یابد.

“حریم حرفه‌ای” در سخنرانی

عناصر زبان در سخنرانی همیشه به لحن، ریتم و فرکانس صدا سخنران نمی‌پردازند. بخش دیگری که برای حفظ احترام دوجانبه بین مخاطبان و سخنران باید مورد توجه خاص ما قرار گیرد “حریم حرفه‌ای” است. بر اساس این عنصر استفاده از شوخ‌طبعی در سخنران بستگی به تیپ‌های مختلف سخنرانی که قبلا معرفی شد حدود خاصی پیدا می‌کند.

زبان مبهم/ اصطلاحات در سخنرانی

اصطلاحات و زبان مبهم یا غیرشفاف هر دو کاملا به هم مرتبط هستند. منظور از زبان مبهم استفاده از واژگانی است که برای اغلب مخاطبان غیرقابل فهم است. فرض کنید در کنفرانسی قرار دارید و سخنران در حال سخنرانی است: این روزها ممکن است بلافاصله بعد از رسیدن به منزل و زمان استراحت پتشی را در نواحی مختلف بدن خود مشاهده کنید…

کلمه “پتشی” به همان اندازه که برای برخی نام‌آشنا است برای برخی نیز غریب و مبهم است. این در حالی است که اغلب مردم معنی خونریزی‌های سطحی زیر پوست را می‌دانند و حتی با آن بارها رو به رو شده‌اند؛ اما وقتی سخنران زبان مبهمی را برای ارائه سخنرانی خود انتخاب می‌کند این مشکلات به وجود می‌آید.

عناصر زبان در سخنرانی

سخنرانان هنوز هم می‌توانند از زبان مبهم شامل اصطلاحات تخصصی و خاص استفاده کنند که برای همه آشنا نیست؛ اما موظف است توضیحات مختصری درباره کلمات ارائه دهد.

عناصر زبان در سخنرانی

بخش بعدی کلمات و اصطلاحات خاص یک صنف هستند؛ مثل واژگانی که توسط یک صنف خاص نظیر وکلا یا مهندسان مورد استفاده قرار می‌گیرد. مشکل در سخنرانی زمانی به وجود می‌آید که سخنران تصور می‌کند اصطلاحات خاص مربوط به یک رشته جهانی است! یکی از مثال‌های رایج که باعث ابهامات زیادی در مخاطبان می‌شود همین سرواژه‌هایی می‌باشند که برای کلمات ترکیبی و در هر رشته ساخته می‌شود؛ مثل نشانگان یا سندرم پس از فلج اطفال یا Pps.

در سخنرانی‌های سیاسی هم همین موقعیت ایجاد می‌شود و بسیاری از قراردادها یا عهدنامه‌ها با سرواژه‌های مختلفی مثل “برجام” مشخص می‌شوند. این رو در موقعیت‌های مختلف باید عناصر زبان در سخنرانی را با دانش و آگاهی مخاطبان به کار ببریم.

عنصر قدرت کلمات در سخنرانی

قدرت کلمات همان توانایی سخنران در قانع کردن مخاطب برای شکل‌گیری کوچک‌ترین تغییر در گرایش، عملکرد و عقاید او می‌باشد. نمونه‌های زیر شاهد خوبی هستند تا بدین وسیله به برای زبان قدرتمند یک سخنران در سخنرانی پی ببریم:

  • درخواست مستقیم: این که از دیگران بدون حاشیه درخواست کنیم تغییراتی در رفتار خود ایجاد کنند
  • توافق: طرفین بر اساس یک توافق دوطرفه برای انجام کاری با هم عهد می‌بندند
  • ایجاد انگیزه: بدون درخواست مستقیم و به صورت کاملا غیرمستقیم در طرف مقابل برای انجام کاری انگیزه ایجاد کنیم

عناصر زبان در سخنرانی

در مقابل در صورتی که رفتارهای زیر را در سخنران مشاهده کردید می‌توانید به زبان ضعیف او پی ببرید:

  • دو دل بودن: که نشان می‌دهد سخنران حرف‌های خود را باور ندارد
  • تاکید بیش‌از حد روی هر بخش: که خیلی زود مخاطب را خسته می‌کند
  • تلاش سخنران برای زیرسوال بردن شایستگی یا صلاحیت دیگران که نشانه ضعف زبان او در سخنرانی است
اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم و ضرورت کسب آن

در دنیایی که پیام‌ها به واسطه رسانه‌های نوینی نظیر تلویزیون، اینترنت و ماهواره مخابره می‌شود و مردم روزانه با هزار و یک رنگ تبلیغات و خبر بمباران می‌شوند یک سوال اساسی به ذهن مخاطبانی که به دنبال یادگیری مهارت سخنرانی عمومی هستند می‌رسد. این که آیا در چنین وضعیتی هنوز هم کسی مثل گذشته به سخنرانی بها می‌دهد و کسی طالب یادگیری این مهارت به عنوان یک علم یا حرفه می‌باشد یا نه؟

هر چند که قطعا پاسخ به این سوال با شرایط هر منطقه و هر فرد متفاوت خواهد بود اما تنها یک حستجو ساده در سایت‌ بزرگ آمازون با کلمه کلیدی سخنرانی عمومی کافی است تا بیش از دو هزار نتیجه تحت عناوین مختلف و کتب گوناگون به کاربر معرفی شود. همین شواهد ما را به این نتیجه می‌رساند که فن بیان و سخنرانی به عنوان بخشی از تکنولوژی، همراه با مهارت ارتباطات توسعه می‌یابد و روز به روز بر اهمیت آن افزوده می‌شود. به علاوه سخنرانی با پیشرفت تکنولوژی به شدت گره خورده است و توسعه فناوری اطلاعات نقش به سزایی در پیشبرد اهداف ما در سخنرانی داشته است. حتما می‌دانید که آخرین سخنرانی رندی پاش به صورت آنلاین برگزار شده است!

فن بیان و کسب مهارت سخنرانی عمومی بخشی از ارتباطات نوین در کسب وکار را تشکیل می‌دهد. همین که برای درخواست افزایش حقوق اقدام می‌کنید یا قرار باشد نامه مرخصی خود را به مافوق خود تحویل دهید، اگر پاهایتان لرزید و بابت این که چه طور درخواست خود را مطرح کنید دچار تردید شدید نیاز به یادگیری مهارت سخنوری را قطعا احساس کرده‌اید.

در فرصت به وجود آمده ابتدا می‌فهمیم که چرا و چگونه سخنرانی در هر روز ما موثر است و سپس درمی‌یابیم چه طور قرار است فن بیان و سخنوری به نفع ما تمام شود.

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

سخنرانی به عنوان یک مهارت در کنار خواندن و نوشتن ضروری است. به نظر می‌رسد شاید اگر سال‌ها وقتی که در مدارس صرف شد را به سخنرانی و آموزش فنون آن اختصاص داده بودیم خیلی موفق‌تر از امروز در کسب وکار خود عمل می‌کردیم!

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

هر روز با سخنرانی آغاز می‌شود!

در ایالات متحده و سایر کشورهای جهان دیگر مشخص شده است که هر فرد صبحگاه و با خروج از منزل حداقل یک بار با فردی به عنوان مخاطب رو به رو می‌شود و با او گفتگو می‌پردازد. به جز این، تقریبا در هر روز در ایالات متحده آمریکا انواع و اقسام سخنرانی‌ها برگزار می‌شود و حتی مجمعی در این کشور برای ارزیابی سخنرانی برتر ماه وجود دارد که چیزی مشابه سیستم‌های امتیازدهی می‌باشد.

سخنرانی‌هایی که به طور معمول در سراسر دنیا برگزار می‌شوند در یکی از تیپ‌های سخنرانی اصلی زیر جای می‌گیرند:

  1. سخنرانی آموزنده
  2. سخنرانی متقاعدکننده
  3. سخنرانی سرگرم‌کننده

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

لزوم سخنرانی آموزنده در دنیا امروز

سخنرانی‌های آموزنده متنوع و حتی گاهی سرگرم‌کننده هستند. در این نوع سخنرانی، سخنران درباره یک موضوع اطلاعات مرتبط و مفیدی را به مخاطب عرضه می‌کند. مثلا ممکن است از یک سخنران دعوت شود تا نحوه ساخت یک نرم افزار را به حاضرین بیاموزد یا این که راه‌های تقویت فن بیان و غلبه بر ترس را به آن‌ها آموزش دهد. هر موضوعی که این سخنرانی داشته باشد، مهم این است که طی آن تلاش می‌شود اطلاعاتی به مخاطب عرضه شود. از آن جایی که امر آموزش هیچ وقت در دنیا تکراری نمی‌شود و همواره به آموزش نسل‌ها نیاز خواهیم داشت پس لزوم سخنرانی آموزنده خصوصا در دنیایی که با این سرعت در حال حرکت است احساس می‌شود.

لزوم سخنرانی قانع‌کننده در دنیا امروز

شاید دومین دلیل یک سخنران برای سخنرانی کردن تلاش برای متقاعد سازی یک فرد یا افراد است. چیزی که در ادبیات ما با انگیزه دادن به دیگران، ایجاد تحولات در باورها و به هر حال عوض کردن نظرات افراد شناخته می‌شود.

این شکل از سخنرانی را احتمالا بارها در متن سخنرانی اوباما یا سایر سیاستمردان داخلی و خارجی شنیده یا دیده‌اید، چون شرط پیروزی در انتخابات بزرگ و کوچک قانع کردن مخاطبان نسبت به کرده‌ها و ناکرده‌ها می‌باشد.

لزوم سخنرانی سرگرم‌کننده در دنیا امروز

این نوع سخنرانی قطعا برای همه آشنا است. همان نطق افراد بعد از صرف شام در مراسم‌های متعدد نوعی سخنرانی سرگرم‌کننده است که صرفا برای سرگرم‌ کردن یا مجلس‌گرمی ارائه می‌شود. این نوع سخنرانی‌ها هم اکنون بسیار متداول شده‌اند و یکی از راه‌های کسب درآمد سخنرانان به شما می‌روند.

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

در تمام سخنرانی‌ها و انواع و اقسام آن، مهارت های کلامی و غیر کلامی باید به صورت متوازن و متعادل توسط سخنران به کار گرفته شوند. مثلا سخنران باید از حرکات اضافی مثل بازی با مو، بازی با سرآستین، حرکات نابحا میکروفون و …خودداری کند.  مردم ایالات متحده سالانه هزینه‌ زیادی را برای استخدام مربی فن بیان و سخنوری جهت تقویت مهارت سخنرانی عمومی می‌کنند.

مزایا یک سخنرانی باکیفیت برای سخنران

جامعه‌شناسان معققدند ارتباط زبانی و گفتاری اولین و مهم‌ترین مهارت هر فرد بعد از فارغ‌التحصیلی در دانشگاه می‌باشد. سخنرانی مزایا شخصی زیادی برای خود سخنران دارد؛ مثلا:

  • سخنرانی مهارت‌های فکر کردن و اندیشیدن را در فرد ناخودآگاه توسعه می‌دهد
  • سخنرانی باعث می‌شود سخنران به مرور زمان استفاده از مهارت‌های کلامی و غیرکلامی را بیاموزد
  • سخنرانی عمومی ترس و خجالت فرد را از بین می‌برد و اعتماد به نقس او را افزایش خواهد داد
  • سخنران با استفاده از سخنرانی عمومی می‌تواند بر یک جمعیت یا حتی دنیا اثر بگذارد
  • سخنرانی کردن مهارت رهبری را در افراد تقویت می‌کند
  • سخنرانی برای سخنران به مرور زمان تبدیل به نردبان اندیشه فرد می‌شود که می‌تواند از روی آن با خیال ساده عبور کند

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

یادگیری مهارت سخنرانی برای رهبران و مدیران

حتی اگر در موقعیت رسمی مدیریت و رهبری قرار نداشته باشید، همان طور که گفته شد یادگیری سخنرانی و سخنوری برای موفقیت به مرور تبدیل به نردبان اندیشه هر فرد می‌شود؛ یعنی دقیقا همان چیزی که هر فرد برای حضور در دنیا کسب وکار و تجارت بدان نیاز دارد.

این نردبان درست زمانی ساخته می‌شود که فرد در حال ایده‌پردازی برای تنظیم یک متن مناسب، در نهایت یک سخنرانی را طوری اداره می‌کند که انگار به ایده و ذهنیت مخاطبان خود از قبل دسترسی داشته باشد. تنها راه ساختن چنین نردبانی هم همین دست‌اندازی به ایده‌های دیگران و استفاده بهینه از آن‌ها می‌باشد.

خیلی از افراد دانش کافی یا ایده‌پردازی خوبی دارند؛ اما به دلیل ضعف در برقراری ارتباط هرگز به جایگاه سخنران درست نمی‌یابند.

اثرگذاری سخنرانی‌ها روی اوضاع داخلی و خارجی ملل

حتی اگر ارتباط کافی با دولت یا افرادی که دست‌اندر کار هستند نداشته باشید، باز هم این مردمان عادی هستند که در قالب سخنرانی روی شرایط منطقه و اوضاع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی منطقه خود تاثیر می‌گذارند.

اهمیت و لزوم یادگیری مهارت سخنرانی عمومی در قرن بیست و یکم

اگر عبارت citizens speak out را در گوگل جستجو کنید با نتایج جالبی برخورد می‌کنید که احتمالا قبل‌ها به آن‌ها در سرخط خبرها برخورد کرده بودید. نتایجی که مشاهده می‌کنید حاصل پایش‌های مردمی و سخنرانی‌هایی هستند که مردم به صورت رسمی و غیررسمی برگزار کردند و در کشورهایی با شاخص دموکراسی نتیجه داده است. مثلا عده‌ای از مردم مایل به قانون منع حمل اسلحه شده‌اند یا تعدادی در اعتراض به آسیب به منابع طبیعی، نسبت به سوخت ناقص گاز معترض شده بودند.

این سخنرانی‌ها توسط سخنرانان ناشناخته یا شناخته‌شده‌ای مدیریت شده اند و نشانگر ظرفیت یا قدرت کافی سخنرانی عمومی برای تاثیرگذاری روی دنیا هستند.

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

تیپ‌های رایج سخنرانی و راه‌های توسعه موضوع آن‌ها با مخاطبان

برای برخی از سخنرانان، تصمیم‌گیری درباره موضوع سخنرانی و مسئله‌ای که قرار است حول آن به صحبت بپردازند گاهی مشکل می‌شود. شاید کمی عجیب برسد که سخنران در انتخاب موضوع هم سردرگم شود اما این چالش کاملا طبیعی و متداول است؛ چون در اکثر موارد از سخنرانان با توجه به زمینه کاری آن‌ها مثلا سیاست، حوزه اجتماعی، آموزشی و…دعوت می‌شود و انتخاب موضوع بحث را به خود او واگذار می‌کنند. این چالش با این سوال شروع می‌شود که دقیقا چه موضوعی برای یک سخنرانی پربار، پرمعنی، عمیق و حاوی اطلاعات مفید مناسب است. بعد از آن باید به دنبال ساختاربندی و پشتیبانی از ایده سخنرانی برای ماندگار کردن آن بود. چه بهتر که سخنران یکی از تیپ‌های رایج سخنرانی را به عنوان موضوع یا زمینه بحث انتخاب کند و سپس به توسعه آن با مخاطبان بپردازد.

انتخاب موضوع جایگاه ویژه‌ای در سخنرانی دارد و در صورتی که به آن توجه نشود عواقب سختی برای سخنران دارد که درست روی صحنه گریبان‌گیر او می‌شود؛ تا جایی که مجبور می‌شویم مسئولیت مدیریت سخنرانی در مورد یک موضوع خسته کننده را تا پایان بر عهده گیریم. قطعا هر تیپ سخنرانی را که برمی‎گزینیم، باید دارای چهار ویژگی اصلی باشد:

  1. علاقه و کشش برای آن بحث بین مخاطبان وجود داشته باشد
  2. سخنران اطلاعات کافی درباره بحث را داشته باشد
  3. سخنران احاطه کافی به شرایط بحث و چالش‌های آن داشته باشد
  4. موضوعی که برای سخنرانی انتخاب می‌شود با سطح علمی مخاطبان نیز تطایق داشته باشد و به عبارت دیگر با سطح دانش آن‌ها همخوانی داشته باشد

با توجه به این سه فاکتور، تیپ‌های رایج سخنرانی و راه‌های توسعه موضوع با مخاطبان را بررسی می‌کنیم.

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

برای یک سخنرانی موفق، هر سه عامل مخاطب، سخنران و امکانات دست به دست هم داده و کم و کسری‌ها را پوشش می‌دهند. منظور از شرایط امکانات سالن از جمله ظرفیت، مدت زمان سخنرانی و لزوم زمانبندی آن توسط سخنران می‌باشد.

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

تیپ اول: سخنرانی‌های چندمنظوره

این دسته از سخنرانی‌ها، موضوعاتی مرتبط با objects یا اشیا دارند. اشیا نه به معنی هر آن چه که اطراف ما وجود دارد؛ بلکه به معنا مردم، موقعیت‌ها، مواردی که حضور فیزیکی ندارند نظیر تکنولوژی و دنیا مجازی و خلاصه مسائلی که به صورت چندمنظوره در یک سخنرانی بررسی می‌شوند.

در میان تیپ‌های رایج سخنرانی، این تیپ بیش از سایر تیپ‌ها به چشم می‌خورد. برخی از موضوعاتی که در این دسته قرار می‌گیرند و می‌توانید از آن‌ها الهام بگیرید عبارتند از:

  • اختراعات نظیر کشف تلسکوپ برای اولین بار
  • قرون وسطی و عوامل اثرگذار در شکل‌گیری این دوره
  • کشف سلول
  • تاریخچه به وجود آمدن تلفن همراه
  • همه چیز درباره دره سیلیکون
  • زندگینامه باراک اوباما

در هر موضوع سخنرانی صرفا نمی‌توان روی یک فاکتور تمرکز کرد. انسان‌ها بخش مهمی از یک موضوع را تشکیل می‌دهند و بنابراین نمی‌توان از ذکر آن‌ها اجتناب نمود. همه هدف یک سخنران از انتخاب سخنرانی چندمنظوره و موضوعات بالا را می‌توان در جند جمله زیر خلاصه کرد:

  • عواملی که در کشف یک عنصر موثر در تاریخ نظیر تلسکوپ نقش داشته‌اند را به اطلاع مخاطب برسانیم
  • عملکرد اوباما و قیاس آن با عملکرد سایر سیاستمردان آمریکا به خوبی روشن می‌شود
  • مخاطب با تکامل اروپا از زمان قرون وسطی به بعد آشنا می‌شود

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

تیپ دوم: مردم

در این تیپ از سخنرانی، موضوع مورد نظر را با استفاده از اسامی و مردمانی که در سوژه ما تاثیرگذار بودند هدایت می‌کنیم. انسان‌های نامدار و موثر زیادی در تاریخ وجود داشتند که هر یک در شکل گیری بخشی از تاریخ به صورت خاص نقش داشته‌اند. روایت بخشی از زندگی آن‌ها، نقل قول‌ها در سخنرانی و ربط عملکرد آن‌ها به موضوع سوژه خوبی می‌شود و ما را از باقی ترفندها بی‌نیاز می‌سازد.

برخی از افراد نامدار در تاریخ که می‌توانیم برای هدایت سخنرانی از روند زندگی آن‌ها استفاده کنیم عبارتند از:

  • دالایی لاما

  • فضانوردان

  • تزار نیکلاس دوم

  • ماتا هاری

  • کاترین بزرگ

  • ماهاتما گاندی

  • مادام کوری

  • آمادئوس موتزارت

  • ارسطو

  • دکتر حسابی

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

در بین تیپ‌های رایج سخنرانی، این تیپ کمی حساس‌تر است؛ چون هر لحظه ممکن است سخنرانی ما شکل یک بیوگرافی یا مرور زندگی‌نامه افراد را به خود بگیرد؛ در حالی که باید به همان ساختار سخنرانی ادامه یابد.

برای جلب کافی توجه مخاطب لازم است به صورت همزمان به گذشته فرد، آینده، دستاوردها و تاثیرگذاری آن‌ها بپردازید.

تیپ سوم: رویدادها

رویداد می‌تواند هر چیز و هر حادثه‌ای باشد که در گوشه‌ای از زمان اتفاق افتاده است. به برخی از سورژه‌هایی که می‌توانند موضوع یک سخنرانی باشند و آن‌ها را روی بیلبوردها یا بنرهای سطح شهر ببینیم توجه کنید:

  • مروری بر روند کشف و بازنگری بر تولید واکسن x
  • مروری بر انقلاب صنعتی و دستاوردهای آن برای غرب
  • نقدی بر نامزدهای اسکار امسال
  • نقد و بررسی هنر و معماری اسلامی از دیدگاه تیتوس بورکهارت

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

یک رویداد جنبه‌های مختلفی برای تمرکز دارد. هنر یک سخنران کشف بخشی از رویداد است که می‌تواند روی منظور و مقصود ما صحه بگذارد. به نکات گلچین شده ما از یکی از رویدادهای جالب دنیا که احتمالا در یک سخنرانی تاثیرگذارتر واقع می‌شوند دقت کنید:

  1. مسابقات دو ۱۱۵۰ مایل در ده تا هفده روز و در حیات وحش برگزار می‌شود
  2. در این مسابقات بر خلاف انسان‌ها سگ‌ها برای به نمایش گذاشتن توانایی‌های بدنی خود شرکت می‌کنند
  3. یک سگ برای شرکت در این مسابقات باید حداقل ۱۰ سال سن داشته باشد

تیپ چهارم: تئوری  و مفاهیم

از تیپ‌های رایج سخنرانی، مفاهیم و مباحث غیرعملی نیز وجود دارند که شامل فرضیات و نظریات می‌شوند؛ مثلا:

  • نژادپرستی در دنیا
  • بیماری اوتیسم
  • مفهوم کارما
  • سلامتی در دنیا امروز
  • برابری حقوق اجتماعی
  • رویا آمریکایی در سیاست

در چنین مواردی سخنران به بررسی مفاهیمی می‌پردازد که برای توضیح آن‌ها هیچ ابزاری جز اشکال و گفتار ندارد. به زبان دیگر سخنران متکلم وحده می‌شود و گاه با تعامل و گاه بدون تعامل حاضران به تشریح یک موضوع خاص به صورت تئوری می‌پردازد. مثلا اگر قرار باشد سخنران درباره رویا آمریکایی صحبت کند به طور کلی ابتدا این مفهوم را به عنوان چیزهای ناشدنی و محال تعریف می‌کند و سپس از آن در مباحث دیگر کمک می‌گیرد.

بررسی تیپ‌های رایج در سخنرانی و توسعه موضوع آن

تیپ پنجم: بررسی روند و فرآیندها

در برخی دیگر از سخنرانی‌ها هم هدف آشنا کردن مخاطبان با یک روند خاص است. مثلا:

  • روند فرسایش خاک
  • روند تقسیم سلولی
  • فیزیوتراپی
  • فوران آتشفشانی
  • بازیافت کاغذ
  • ارزیابی اعتبار مصرفی
  • بورس تحصیلی
  • توسعه بیماری آلزایمر

موانع توسعه موضوع سخنرانی برای مخاطبان

در توسعه یک سخنرانی و بسط دادن موضوع بحث، موانع زیادی پیش روی سخنران قرار دارند:

  • مشکلات زبانی: گاهی ممکن است مخاطب زبانی که در سخنرانی استفاده می‌کند را نفهمد. مثلا معنا غذای طبیعی را به خوبی بداند اما با شنیدن عبارت “غذای ارگانیک” متحیر شود
  • پیچیدگی موضوع برای تجسم مخاطب: گاهی سوژه سخنرانی آن قدر پر پیچ و خم می‌شود که تجسم و رویاپردازی آن برای مخاطب غیرممکن می‌شود؛ مثل چرخه گردش خون و مسیر آن. در چنین حالتی لازم است قبل از شروع توضیحات کلیاتی را به مخاطب ارائه دهیم و ذهن او را آماده‌سازی کنیم
  • باورناپذیر بودن مطلب: گاهی موضوع سخنرانی به دلیل باورناپذیر بودن برای مخاطب قابل درک نیست. در چنین شرایطی سخنران می‌توان ابتدا به صورت ضمنی و تلویحی به تشریح موضوع بپردازد و سپس به صورت مستقیم آن را بررسی کند