باور اشتباه میان سخنرانان

۵ باور اشتباه میان سخنرانان که باید از آن‌ها دوری جست

مثل معروفی وجود دارد که می‌گوید افراد پیش از سخنرانی آماده هستند تا شلاق بخورند اما در مقابل دیگران حاضر نشوند؛ این در حالی است که در پایان آن حاضر هستند گلوله بخورند و به کار خود ادامه دهند! برای خیلی‌ها سخنرانی دستِ کمی از جنگ‌ها و کشمکش‌های داخلی یک کشور ندارد. در چنین شرایطی هر بخش از بدن ساز خودش را می‌زند و هماهنگ کردن متن با آن چه که واقعا روی صحنه اتفاق می‌افتد تقریبا غیرممکن می‌شود. سخنرانان بزرگی مثل هانری وارد‌پیچر در ابتدا از سخنرانی کردن هراس داشتند اما به سبب شرایط شغلی و مسائلی که با آن درگیر بودند مجبور شدند بین تمام بخش‌های بدن اتحاد ایجاد و به این وسیله کم‌تر دست و پای خود را در سخنرانی گم کنند. کارشناسان بر این باور هستند که شکست‌ها، ترس‌ها و هراس‌های ناشناخته بیهوده ما ناشی از باور اشتباه میان سخنرانان است که تحرک را از سخنرانی می‌گیرد و تمام نقشه‌های یک سخنران را نقش بر آب می‌کند.

پیش از این اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی را مرور کردیم و دانستیم که بی هدف سخن گفتن، عدم ایجاد این اشتیاق در مخاطب، تنبلی و حرص بیش از حد سخنران از جمله عواملی هستند که باعث شکست او می‌شوند. به جز این اشتباهات گاهی سخنران مغلوب تصورات مردود در سخنرانی می‌شود که خیلی زود باید رد آن‌ها را از ذهن بزداید. هنوز هم باورهای اشتباه دیگری میان سخنرانان وجود دارد که خیلی از سخنرانان بدان گرفتار هستند. در ادامه مروری خواهیم داشت به برخی از این باورهای غلط و سپس راه‌های دوری جستن از هر یک را بررسی می‌کنیم.

۵ باور اشتباه میان سخنرانان که باید از آن‌ها دوری کرد

بخشی از باورهای غلطی که در ذهن سخنرانان وجود دارد و در آن‌ها به عادت تبدیل شده است را با هم می‌خوانیم:

بازیگری و حرکات تصنعی

ارائه یک سخنران باید معتبر، اصیل و کاملا طبیعی باشد. یک باور اشتباه میان سخنرانان این است که مخاطبان بیش‌تر به سخنران پرسروصدایی که تمایل به خودنمایی و شوخ‌طبعی دارد توجه نشان می‌دهند و از این رو سخنران کم کم از خود واقعی و طبیعی خود فاصله می‌گیرد و شبیه به هر سخنران دیگری می‌شود که از او الگو گرفته است.

در اطراف شما فردی آرام و کاملا درونگرا وجود دارد که تا زمانی که با او صحبت نکنید، او هم لب به سخن نمی‌گشاید؟ اگر چنین فردی را در اطراف خود می‌شناسید حتما دیده‌اید وقتی شروع به صحبت کردن می‌کند همه سکوت اختیار نموده و شش دانگ حواسشان را به سمت او متمرکز می‌کنند. تجربه نشان داده است که این وضعیت روحی و چنین سکوتی که بعد از مدتی به این شکل شکسته می‌شود خیلی بیش‌تر از یک سخنران پرهیاهو که با سعی دارد با حرکات تصنعی جلب توجه کند، مطلوب مخاطبان واقع می‌شود.

باور اشتباه میان سخنرانان

هرگز در طول ارائه یک سخنرانی یک شخصیت جدید از خود ایجاد نکرده و به جادوهایی که فکر می‌کنید به واسطه آن‌ها ممکن است بر مخاطبان پیروز شوید تکیه نکنید!

چه طور این باور را در خود ریشه‌کن کنیم؟

به یاد داشته باشید که مخاطب به یک سخنران واقعی واکنش نشان می‌دهد؛ سخنرانی که همان طور که در صحنه سخنرانی حاضر می‌شود در زندگی واقعی خود نیز حضور داشته باشد. به همین منظور برای از بین بردن این باور اشتباه میان سخنرانان به خودتان در زندگی واقعی فکر کنید. در زندگی خود چه شکلی هستید؟ چه شخصیتی دارید؟

نقاط بالت و اسلایدهای بی‌اثر

طراحی و تنظیم عنوان‌ها اسلایدها در سخنرانی‌ها یکی از مهم‌ترین بخش‌های بصری می‌باشد که استفاده بیش‌ از حد از بالت‌ها یا اسلایدها آن را ضعیف می‌کند. این باور غلط بین همه وجود دارد که تمامی اسلایدها باید در یک قالب ثابت و واحد تنظیم شوند و به یک شکل باشند. و این دقیقا همان چیزی است که باعث می‌شود پای سخنرانی بلنگد!

بالت‌ها بخش دیگری هستند که به صورت مکرر در تهیه اسلایدها مورد استفاده قرار می‌گیرند اما در حقیقت وجود این نقطه‌های توپر بزرگ در هر یک از اسلایدها و در تیم حجم منطقی نیست.

چه طور این باور را برای همیشه از بین ببریم؟

در صورتی که اطلاعات جزئی زیادی دارید که فکر می‌کنید شاید برخی به این داده‌ها نیاز دارند می‌تواند یک فایل متنی را به صورت سند در انتخاب پاورپوینت ضمیمه کنید و آن را در اختیار همه قرار دهید. به این روش می‌توانید از به کارگیری بالت‌ها به صورت مکرر جلوگیری کنید. علت این کار هم مشخص است؛ پاورپوینت‌ تنها ابزاری بصری برای نمایش چکیده‌ای از مطلب یا عناوین به مخاطب است؛ نه یک گزارش چندین و چند صفحه‌ای!

به جای استفاده از بالت و اسلایدها‌ی بی‌اثر، از تصاویر با کیفیت عالی استفاده کنید. دقت کنید که کیفیت تصاویر خیلی بیش‌تر از متون در خاطر مخاطب باقی می‌مانند

برخی از پاورپوینت تحت عنوان “رسانه نگاه” یاد می‌کنند. رسانه‌ای که باید با نگاه لحظه‌ای مرور شود به اندازه همان نگاه هم زمان می‌برد تا طراحی شود

باور اشتباه میان سخنرانان

شروع سخنرانی با عذرخواهی از دیگران

  • “عذر می‌خواهم که زمان کافی برای طراحی اسلایدها نداشتم و سخنرانی از حیث اسلایدها قوی نیست”
  • “عذر می‌خواهم که به علت بیماری، صدا من همان چیزی که همیشه بوده است نیست!”
  • “عذر می‌خواهم کمی عصبانی هستم؛ امروز روز پرتنشی بوده است”

این عبارات و بسیاری از عبارت‌های آشنا دیگر به بهانه عذرخواهی از حاضرین مطرح می‌شوند و اتفاقا مطابق با این باور اشتباه میان سخنرانان، عذرخواهی کردن به نشانه ادب در ابتدا سخنرانی لازم است!

موضوع این است که گاهی بدون عذرخواهی و یادآوری‌های ما، ممکن است کسی متوجه نقص‌ها یا کمبودها نشود. بنابراین عذخواهی در شروع بحث نیز یکی باور اشتباه میان سخنرانان است که با منفی‌بافی سخنران شروع می‌شود.

چه طور این باور را برای همیشه کنار بگذاریم؟

شروع سخنرانی را با مثبت‌اندیشی پیش ببرید و کاملا مثبت سخن بگویید. برای شروع سخنرانی و شکل‌گیری اولین تاثیر تنها ۶ ثانیه زمان دارید؛ این زمان را با عذرخواهی بیهوده تلف نکنید!

باور اشتباه میان سخنرانان

باور این که یک سخنران خوب هرگز “اوم” نمی‌گوید!

سخنرانان بر این باور هستند که یک گوینده، یا هرگز از کلمات پرکننده و تکه کلام‌ها در سخنرانی نظیر “اوم” استفاده نمی‌کند، یا در هر صورت قطعا یک بازنده است! این اولین نکته‌ای است که سخنرانان می‌آموزند؛ در حالی که ما در زندگی روزمره بارها از این کلمات نظیر “آااا” یا “امممم” استفاده می‌کنیم!

باید دانست که در حقیقت سخنرانی که روی کمال‌گرایی و بی‌نقص بودن سخنانش اصرار می‌ورزد غیرمنطقی است و در ارائه سخنرانی به شیوه طبیعی و با دوری از حالات ساختگی و تصنعی شکست می‌خورد!

چه طور این باور اشتباه را از ذهن پاک کنیم؟

طبیعی نمودن یک سخنرانی، از فاکتورهای کلیدی آن است. برای این که سخنرانیتان از چارچوب اصلی خارح نشود به کلمات پرکننده توجهی نکرده و در نهایت قبول کنید که “اممم”، “اااا” و “اِاِاِ” بخش طبیعی و جداناشدنی زبان هستند!

سخنرانی به قصد بُرد!

صبح روز سخنرانی پیش از این که بخواهید از منزل خارج شوید با خود می‌گویید: من برای پیروزی آمده‌ام و قطعا در سخنرانی پیروز خواهم شد! اما باید پذیرفت که اگر یک درصد شکست بین تمام سخنرانی‌های دنیا وجود داشته باشد بدون شک متعلق به همان کسانی است که با هدف پیروزی قطعی و به شرط بُرد روی صحنه آمده‌اند!

باور اشتباه میان سخنرانان

اگرچه آمادگی بخش مهمی از هر سخنرانی است اما باید در نهایت بپذیریم که هرگز نمی‌شود در تمام موارد پیروز میدان بود! بنابراین راه حل پیشنهادی ما کسب آمادگی کافی برای سخنرانی، بدون توجه به نتیجه یا بُرد و باخت آن است.

عادت بد سخنرانان

۱۰ عادت بد سخنرانان را حین اجرا روی صحنه بشناسید!

نبض زندگی ما به شدت به عادت‌های خوب و بدی که ترک آن‌ها تقریبا غیرممکن است وابسته شده است. طوری که اگر یکی از این عادت‌ها از زندگی روزمره حذف شوند انگار شریان اصلی حیات پاره شده و همه چیز متوقف می‌شود. سخنرانی هم بخش از زندگی ما است که سرشار از این عادت‌های رنگارنگ خوب و بد می‌باشد. عادت نشستن و ایستادن، عادت‌های حرف زدن از جمله تکه کلام‌هایی که ناخواسته به زبان می‌آوریم، عادت به نگاه‌هایی که مخاطبان را از ما دلسرد می‌کنند و خلاصه هر چیزی که ترک آن برای ما گاهی از مرگ هم ترسناک‌تر است! خبر بد آن که عادت بد سخنرانان بیش‌تر اوقات روی صحنه و هنگام سخنرانی بروز می‌یابد!

بعضی از این عادت‌هایی که در سخنرانی‌ها داریم خیلی جزئی و ریزتر از آن هستند که متوجه آن‌ها شویم. علت هم واضح است؛ مدیریت و سکانس‌بندی کل سخنرانی تمرکز زیادی می‌خواهد و ما را از پرداختن به امور جانبی بازمی‌دارد. با این حال جای نگرانی نیست. مجموعه‌ای از ۱۰ عادت بد سخنرانان را که متداول‌تر هستتند را جمع‌آوری نمودیم که احتمالا آشنایی با هر یک بسیاری از اشتباهات شما را روی صحنه سخنرانی اصلاح خواهد کرد.

مروری بر ۱۰ عادت بد سخنرانان حین اجرا روی صحنه

نگاهی بر شیوه سخنوری سخنرانان مطرح دنیا از جمله فن بیان ماهرانه و سخنرانی الهام‌بخش استیوجابز و سایر بزرگان، یک سخنرانی بی‌عیب و نقص را به ما نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد همه چیز از جمله سالن سخرانی تا تمام تجهیزاتی که مورد نیاز یک سخنران است تعدیل شده تا ما شاهد نطقی حرفه‌ای باشیم؛ اما برای سخنرانان مبتدی‌تر که با تجربه کم‌تر و شرایط متفاوتی قصد دارند کار خود را شروع کنند همه چیز این قدر خوب و ایده‌آل شروع نمی‌شود. خصوصا اگر گرفتار عادت‌های بدی باشیم که سخنرانی ما را کم و بیش تحت تاثیر قرار دهد.

عادت بد سخنرانان

عادت بد اول: خاموش کردن روشنایی سالن به صورت کامل

با شروع سخنرانی و روشن کردن اسلایدها، اولین چیزی که بیننده انتظار دیدن آن را دارد خاموش شدن روشنایی و تبدیل آن به سالن سینما پرهیجان است! در صورتی که مخاطبان شما نوجوان یا کم و سن سال‌تر باشند این اشتیاق برای خاموش شدن سالن بیش‌تر هم می‌شود. اگر تا کنون بلافاصله بعد از نمایش اسلایدها درخواست خاموش شدن روشنایی سالن را داشتید از همین حالا این عادت بد سخنرانان را ترک کنید، رو به رو مخاطبان بایستید، عذر‌خواهی کرده و بگویید: ما به روشنایی سالن نیاز داریم!

خاموش کردن و قطع روشنایی سالن به صورت کامل عادت بد سخنرانان است؛ عادتی که اتفاقا هرگز نسبت به ترک آن اقدامی انجام نشده است چون به صورت طبیعی همه دوست دارند توجه حاضرین داخل سالن روی اسلایدها باشد و با خاموش شدن روشنایی تنها چیزی که دیده شود اسلایدها باشند. از طرف دیگر اگر قرار باشد روشنایی سالن به صورت کامل متوقف شود ارتباط شما با مخاطبان قطع می‌شود. خیلی وقت‌ها تماس چشمی برای انتقال داده‌ها لازم است.

چه طور این عادت را ترک کنیم؟

برای عادت به خاموش نکردن روشنایی سالن بهتر است دلایلی که وجود دارد را مدام با خود مرور کنید. مهم‌ترین دلیلی که هر سخنران می‌تواند داشته باشد جلوگیری از تبدیل سخنرانی به سالن سینما است. به علاوه تا زمانی که مخاطبان شما را رو در رو مشاهده نکنند نمی‌توانند آن چه که گفته شده را به خوبی هضم و جذب کنند.

عادت بد سخنرانان

عادت بد دوم: تمرکز افراطی روی یکی از بخش‌های سخنرانی

اگر سخنرانی را به یک سه‌پایه تشبیه کنیم، آن گاه هر یک از پایه‌های آن عبارتند از:

  1. محتوا سخنرانی/ پیام سخنرانی
  2. نحوه ارائه سخنرانی
  3. محتوا بصری

نمونه دیگر از عادت بد سخنرانان که اتفاقا خیلی رایج است، تمرکز و مانور بیش‌از حد روی یکی از این پایه‌ها است؛ مثلا:

  • برخی به شدت روی محتوا  و حفظ متن سخنرانی تمرکز کرده و پایه بعدی مثل نحوه ارائه متن غفلت می‌کنند
  • برای برخی دیگر بداهه سخن گفتن در سخنرانی مهم‌تر از طراحی اسلایدها و تنظیم عناوین آن است

عادت بد سخنرانان

این در حالی است که سه پایه سخنرانی به شدت به هم وابسته هستند و اگر قرار باشد یکی از پایه‌ها معیوب باشد قطعا در تعادل و ایستایی سخنرانی اختلالاتی پیش می‌آید.

کدام پای سخنرانی شما می‌لنگد؟

حتی اگر آگاه‌ترین فرد روی زمین نسبت به موضوعی که انتخاب کرده‌اید باز هم به آمادگی قبل از سخنرانی و تمرکز روی متن، نحوه ارائه و محتوا بصری نیاز دارید. اگر ویدیویی از سخنرانی‌های قبلی دارید یک بار تماشا کنید و ببینید کدام پایه سخنرانی شما می‌لنگد؟ کدام بخش است که به تقویت نیاز دارد.

بلافاصله بعد از شناخت نقطه ضعف سخنرانی روی همان تمرکز کنید، پایه محتوا را در کنار نزدیک شدن به مخاطبان روی صحنه و تمرین زبان بدن اصولی تقویت نمایید.

عادت بد سوم: انتخاب موضوعاتی که مخاطبان را ناخواسته خسته می‌کند

سخنرانی‌های تخصصی که معمولا با بار اطلاعاتی علمی زیادی همراه هستند برای بسیاری از سخنرانان رعب‌آور هستند؛ چون به خاطر تمرکز روی محتوا و تلاش برای به خاطر سپردن و سپس ارائه متن تقریبا فرصتی برای ارتباط گرفتن با مخاطبان و تعامل از راه گفتگو باقی نمی‌ماند. نمونه دیگر عادت بد سخنرانان نیز همین موضوعاتی هستند که کل بحث را خشک و بی‌تحرک می‌کنند!

عادت بد سخنرانان

موضوع اصلی را در لایه‌ای از داستان بپوشانید!

اگر نکات مختلفی را می‌خواهید با سکانس‌بندی در سخنرانی انتقال دهید چه بهتر که این نکات را در لایه‌ای از داستان بپوشانید؛ دقیقا مثل لایه‌های کیک! تجربه نشان داده است که یک سخنرانی ۱۸ دقیقه‌ای یکنواخت که در آن صرفا به انتقال اطلاعات پرداخته شود قطعا برای نیمی از مخاطبان خسته‌کننده خواهد بود؛ اما نیم ساعت سخنرانی توام با محتوا بصری که در قالب لایه‌های یک داستان تعریف شود برای مخاطبان همچنان دلچسب است!

چه طور ترک عادت کنیم؟

از دیدگاه برخی یک سخنران واقعی کسی است که بتواند در جمع افرادی با رژیم گوشتخواری صحبت کند و آن‌ها را رژیم گیاهخواری مطلق علاقمند سازد! داستان سرایی در سخنرانی به این سادگی‌ها هم نیست. برای این که بخواهیم یک موضوع مشخص را در قالب داستان به مخاطب تحویل دهیم قطعا به آمادگی قبلی بالایی نیاز داریم. پس قبل از سخنرانی به دنبال سرهم‌بندی داستان واقعی یا حتی غیرواقعی باشید که به موضوع بحث مرتبط است و در حد ممکن ظرفیت انتقال پیام مورد نظر ما را دارد.

عادت بد سخنرانان

عادت بد چهارم: روخوانی صفر تا صد یک مطلب در سخنرانی

در سخنرانی‌های بزرگ و در حضور کسانی که به موضوع مورد بحث شما کاملا تسلط دارند، روخوانی از روی مطلب تقلب و خیانت بزرگی است. روخوانی صفر تا صد از روی یک مطلب به جز این که نشانگر عدم آمادگی و تسلط شما باشد این حس را به مخاطبان القا می‌کند که انگار توسط شما گول خورده‌اند!

چه طور این عادت را ترک کنیم؟

بهترین راه برای ترک عادت بد سخنرانان در روخوانی از روی متن، استفاده از عناوین یا سرتیترهایی است که به صورت خلاصه مقابل سخنران قرار می‌گیرند و کلید شروع هر مبحث هستند. حتی می‌تواند کلمات کلیدی هر مبحث را زیر همان عنوان ذکر کنید تا اگر احیانا یک بخش را فراموش کردید با این کلیدها سریع نکات را به یاد آورید. به علاوه می‌توانید از ترفندهای سخنرانی از روی متن، طوری که از روی متن نمی‌خوانید استفاده کنید. این ترفندها کمک می‌کند که در شرایط بحرانی و مواقعی که امکان حفظ کردن تمام سخنرانی وجود ندارد همچنان از متن کمک بگیرید.

بررسی 5 سد ارتباطی در سخنرانی و راه های حذف آن‌ها

۵ سد ارتباطی در سخنرانی و راه‌های از میان برداشتن آن‌ها

فرض کنید در حال صحبت کردن با شخصی هستید که می‌خواهد نظر شما را بابت توسعه ارتباطات کاری جلب کند. به سمت شما می‌آید و با صدایی آرام، یکنواخت و خیلی خسته‌کننده می‌گوید: مشتاق کار با شما هستیم و امیدواریم به این همکاری رضایت دهید. به چهره او نگاه می‌کنید؛ بی‌روح بی‌روح! در این مدت حتی یک ثانیه هم احساس نکرده‌اید با او چشم تو چشم شده باشید و برای نشان دادن توجه هم که شده به شما نگاه کرده باشد. اوضاع زمانی وخیم‌تر می‌شود که درباره سوابق کاری و مهارت‌ها از آن‌ها سوال می‌پرسید و هیچ واکنش خاصی از او نمی‌بینید. انگار که سد ارتباطی بین شما و طرف مقابلتان وجود دارد که مانع از برقراری آن حس اعتمادی که دنبالش هستید می‌شود و این بی‌اعتمادی رشته سست ارتباط بین شما و او را بالاخره خواهد گسست!

چه قبل از سخنرانی، چه میانه‌های سخنرانی و چه بعد از آن سوژه‌های مختلفی وجود دارد که هر کدام می‌توانند برای سخنران مسئله باشند. همین جای‌گیری و ژست‌ها در سخنرانی، آماده‌سازی متن‌ها، مشکلاتی که در سوال و پاسخ با حاضران به وجود می‌آید و… همه و همه گره‌هایی هستند که کم کم کوره می‌شوند؛ تا این که به سد ارتباطی بین سخنران و مخاطبانش تبدیل می‌شوند.

این مطلب آگاهی شما را نسبت به همین سدها و راه‌های از میان برداشتن آن‌ها بیش‌تر می‌کند؛ سدهایی که خیلی وقت‌ها با آگاهی خود سخنران ایجاد می‌شوند!

بررسی ۵ سد ارتباطی در سخنرانی و راه های حذف آن‌ها

اگر دقیق‌تر به استخوان‌بندی ارتباطات در سخنرانی بنگریم متوجه می‌شویم که این ارتباط در واقع فرآیند پیچیده‌ای است که در مغز ما در حال انجام می‌باشد و ما سعی داریم با مهارت‌های کلامی خود آن را به بقیه منتقل کنیم. سخنرانی منوط به همین ارتباط اثربخشی است که بتواند سازمان فکری فردی را تغییر دهد. این اثر بخشی زمانی رخ می‌دهد که پیام شما به بهترین شکل و به نحو احسنت توسط گیرنده دریافت شود. اهل فن معتقدند بخش عمده‌ای از مسئولیت انتقال پیام بر عهده سخنرانان است.

شایسته است ما به عنوان یک سخنران موانع راه پر فراز و نشیبی را که در پیش داریم بشناسیم.

بررسی 5 سد ارتباطی در سخنرانی و راه های حذف آن‌ها

سد ارتباطی اول: عدم اشتیاق در سخنران

همه چیز از بی اعتمادی شروع می‌شود. دقیقا همان لحظه‌ای که شما مشغول معرفی محصولی هستید که خودتان به کارایی و عملکردش شک دارید! یک سخنران حرفه‌ای که اتفاقا به تمام جوانب مسلط است می‌داند که قبل از هر چیز باید این شوق و تمایل در چهره او نسبت به محصول، خدمت، نوآوری یا هر سوژه دیگر وجود داشته باشد تا بالاخره در مخاطبان هم ایجاد شود!

با کمی اشتیاق این سد را برای همیشه حذف کنید!

بد نیست کار را با توجه بیش‌تر نسبت به حالات چهره شروع کنید. این که چه طور این کار را انجام دهید هم مهم است و حتما شش کلاه تفکر در فن بیان در این زمینه به شما کمک خواهد کرد.

دقت کنید که حالت چهره با حرف‌هایی که آن لحظه به زبان می‌آورید هماهنگی داشته باشد. اگرچه معمولا حالات چهره با احساسات واقعی ما گره می‌خورند و هماهنگ هستند، اما اگر حالت چهره با پیام شما همخوانی نداشته باشد اولین سد ارتباطی در سخنرانی به وجود آمده است. در این حالت شنونده فکر می‌کند وقتی خودتان به حرف‌هایتان ایمان ندارید پس قطعا کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه است!

سد ارتباطی دوم: حرکاتی که باعث حواس‌پرتی می‌شوند

بیش از ۵۰ درصد سخنرانانی که شاهد سخنرانی آن‌ها در مراسم‌های بزرگ و رسمی بودم عادت به حرکاتی داشتند که معمولا باعث حواس‌پرتی می‌شوند. حرکاتی که نشانگر ضعف سخنران در مدیریت زبان بدن در سخنرانی می‌باشند؛ مثل حرکات پا روی هوا، گرفتن خودکار به دست و بازی کردن با سر و ته آن، لمس حلقه دور انگشت‌هایشان و…

بررسی 5 سد ارتباطی در سخنرانی و راه های حذف آن‌ها

این سخنرانان حتی اگر این حرکات اضافی را ترک کنند بالاخره هنگام حرف زدن به حرکت‌های شدید دست نیاز دارند؛ طوری که در تمام لحظات آرنج آن‌ها به اواسط کمرشان قفل شده است و ما به عنوان شنونده همواره شاهد یک ظاهر یکنواخت و تکراری هستیم. اگر شما هم فکر می‌کنید این سد ارتباطی در شما هم به واسطه حرکات بدنتان وجود دارد ابتدا این دو سوال را از خود بپرسید:

  1. فکر می‌کنید از دست‌ها و اشیا اطراف خود بیش از حد استفاده می‌کنید؟ تحرک شما روی صحنه تا چه حد است؟
  2. قبل از سخنرانی، هدف خاصی از برخی از حرکاتتان برای خود مشخص کرده بودید؟

استفاده از حرکت بدن به شرط نیاز برای حذف این مانع

همان طور که گفتیم در یک سخنرانی ترغیب‌کننده همه چیز به جا و اصولی خواهد بود؛ خصوصا حرکات دستی که زبان بدن ما را تشکیل می‌دهند. دست‌ها را به صورت دوره‌ای در طول بدن قرار دهید و هر بار حرکت متفاوتی نسبت به قبل در آن‌ها ایجاد کنید.

مانع اصلی در سخنرانی زمانی به وجود می‌آید که آن چه می‌گویید هیچ ارتباط محسوسی با آن طور که شما این کلمات را بیان می‌کنید ندارد!

بررسی 5 سد ارتباطی در سخنرانی و راه های حذف آن‌ها

حرکت به شرط نیاز در طول سخنرانی باعث می‌شود:

  1. از یک متن، یک تصویر ذهنی به واسطه حرکات بدن شما برای مخاطب شکل بگیرد که مدت زمان ماندگاری بیش‌تری دارد.
  2. انرژی مضاعفی به مخاطبانی تزریق شود که به واسطه یک سخنرانی خسته‌کننده کلیشه‌ای کسل شده‌اند

سد ارتباطی سوم: عدم تمرکز کافی

هر چه قدر که اطلاعات مازاد بیهوده‌ای را به بحث اضافه کنید، امکان حواس‌پرتی و تداخل مطالب در ذهن مخاطب بیش‌تر می‌شود. از این شاخه بدان شاخه پریدن مشکلی است که اکثرا به دلیل سوالات مخاطبان به وجود می‌آید و مانع از تمرکز کافی سخنران به عنوان سد ارتباطی مهمی در سخنرانی می‌شود.

برای حذف این مانع متمرکز بمانید!

  1. خودتان را مثل قطاری تصور کنید که در حال راندن و حمل و نقل مسافران است. به محض این که احساس کردید موضوع در حال بحث از موضوع اصلی فاصله گرفته است ترمز قطار را بکشید!
  2. کلمات کلیدی مهم را به خاطر بسپارید
  3. برای جلوگیری از اختلال در ارائه مطالب پرسش و پاسخ‌ها را به آخر بحث موکول کنید

بررسی 5 سد ارتباطی در سخنرانی و راه های حذف آن‌ها

سد ارتباطی چهارم: پاورپوینتی که چشم و گوش سخنران می‌شود!

مانع ارتباطی بعد درست از جایی شروع می‌شود که پاورپوینت چشم، گوش و سرانجام همه چیز سخنران می‌شود؛ طوری که اگر از پایین به او نگاه کنیم او را فقط در حال روخوانی می‌بینیم! کیفیت سخنرانی زمانی تضمین می‌شود که سد ارتباطی چهارم را با بازنگری در طراحی، انتخاب و تنظیم اسلایدها در سخنرانی از میان بردارید. برای طراحی بهتر اسلایدها به نکات زیر توجه کنید:

  1. اسلایدهای تصویر محور بسازید؛ نه متن محور
  2. پاورپوینت را بر اساس زاویه دید مخاطبان، مدت زمان لازم برای مرور آن‌ها توسط مخاطبان، فریم مناسبی که خواندن در آن راحت‌تر باشد و …طراحی کنید
  3. جزئیات و بخش‌های فرعی را از ساختار اسلایدها حذف کنید. فراموش نکنید که قرار نیست کل متن‌ها را در اسلایدها جمع‌آوری کنیم
  4. اگر بیش از ۶ ماه است که چارچوب اسلایدهای شما در سخنرانی‌های مختلف عوض نشده است، دیگر وقت آن رسیده تا اسلایدها را نونوار کنید!

سد ارتباطی پنجم: قطع تماس چشمی

تنها شاهراه برای بنیان‌گذاری ارتباط، اعتماد است. وقتی که بخشی از سخنرانی را فراموش می‌کنید ناخودآگاه به زمین، سقف یا در و دیوار و سرانجام مخاطبان نگاه می‌کنید. در چنین حالتی تازه کلماتی مثل اِم، اوم و سایر کلمات پرکننده شنیده می‌شوند.

فراموش نکنید که برقراری تماس چشمی تنها راه پایدار برای برقراری ارتباط با مخاطبان است. کسی که از شما به چشم، توجه دیده است وامدار نگاهتان می‌شود و این ارتباط را قطع نمی‌کند!

تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

۸ تصور مردود بین سخنرانان و راه‌های گردگیری ذهن از آن‌ها

خیلی از سخنرانان با احساس گناه بابت تصورات فعلی یا قبلی خود در سخنرانی رو به رو هستند. تصوراتی که روی رفتار آن‌ها در طول سخنرانی تاثیر می گذارد و گاه همه پل‌های پشت سر یک سخنران را همین تفکرهای اشتباه بر باد می‌دهد. میزان آمادگی قبل از سخنرانی می‌تواند یک مثال بارز تصور مردود بین سخنرانان باشد. آن لحظه ‌ای که هنگام تمرین و تکرار برای سخنرانی متوقف می‌شوید و فکر می‌کنید با همین اندک تسلطی که روی موضوع اصلی پیدا کرده اید می‌توانید همه حاضرین را بهت زده کنید؛ اما بعد از حضور روی صحنه احساس کرده‌اید کاخ آرزوهایتان خراب شده است و هیچ چیز با تصورهای پیشین شما از سخنرانی کردن تطابق ندارد!

شاید آشنایی با اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی عمومی که قبلا مفصل درباره آن بحث شد چشم و گوش شما را تا حد زیادی نسبت به خطاهای محتمل در سخنرانی باز کرده باشد. سخنرانی سرشار از انواع و اقشام تصور مردود بین سخنرانان است که در ذهن افراد تثبیت می‌شوند و ردِ آن ها تا مدت ها در ذهن سخنران باقی می‌ماند.

شاید وقت آن رسیده باشد که ذهن را برای همیشه از تمام این تفکرها و خصوصا ۸ تصور مردود بین سخنرانان که در ادامه بررسی می‌شود گردگیری کنیم.

تصور مردود بین سخنرانان و راه‌های برطرف کردن آن‌ها

مجموعه‌ای که پیش روی شما قرار دارد کمک می‌کند تا:

  • تصورهای ذهن فعال و خودسر خود را نسبت به اصول سخنرانی و ارائه آن تغییر دهید
  • با آثار متعاقب این تصورها در آینده کسب و کار خود آشنا شوید
  • یاد بگیرید چه طور به جنگ این تصورهای اشتباه بروید

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

۸ تصور مردود بین سخنرانان درباره سخنرانی

شما هم قبلا یا اکنون درباره سخنرانی ها، این تصورات ساختگی را در ذهن می‌پروراندید؟

  1. آشنایی عمیق با موضوع مورد بحث در سخنرانی، به من کمک می‌کند تا ایده‌های حتی فی البداهه پیرامون آن در سخنرانی مطرح کنم
  2. مخاطبان من قدرت ذهن خوانی سخنرانی که مقابل آن ها ایستاده است را دارند
  3. می‌توانم درباره موضوعی که تمرین کردن آن ۳۰ ماه طول می‌کشد، در طول ۲۰ دقیقه صحبت کنم
  4. همه مخاطبان جایگاه برابری از دید من دارند
  5. من به بلندخوانی به عنوان بهترین تمرین برای سخنرانی اعتقادی ندارم
  6. برای رسیدن به محل سخنرانی، وقت زیادی دارم
  7. صحنه یا استیج را حذف کنید؛ به این طریق می‌توانم به مخاطبان نزدیک تر باشم!
  8. صحبت کردن با سرعت متوسط و میانه، باعث می‌شود اکثر قریب به اتفاق مخاطبان متوجه حرف‌های من شوند

همراه ما باشید تا درستی یا غلطی برخی از این تصورات را با هم بررسی کنیم.

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

تصور اول: آشنایی عمیق با بحث به ارائه ایده‌های جدید در سخنرانی کمک می‌کند

داشتن اطلاعات عمیق درباره یک موضوع، مثلا موضوع پر سر و صدا “اشتغال در ایران و اوضاع بیکاری در استان‌های مختلف” می‌تواند خیلی مفید باشد؛ اما فقط تا جایی که بتوانید روی مخاطب اثر بگذارید. شما در طول سخنرانی نیازهای دیگری هم دارید که باید آن ها را تبیین کنید؛ مثلا:

  • انتقال پیام در آخر: می‌خواهید مخاطبان بعد از ترک سالن سخنرانی چه احساسی داشته باشند؟ به زبان ساده تر دوست دارید سطح اطلاعاتی مخاطب بعد از سخنرانی چه تغییراتی کرده باشد؟
  • لزوم هدفگذاری مخاطبان: مخاطبان شما چه کسانی هستند؟ چه توقعاتی دارند؟ سطح درک و دانش اولیه آن‌ها چه طور است؟ بر اساس همین داده‌ها در هدفگذاری مخاطبان می‌توانید بهترین لوازم سخنرانی را تهیه کنید
  • توجه به تدارکات: زمانبندی سخنرانی چگونه است؟ مجموع حاضرین چند نفر هستند؟ بهترین داده تصویری برای شما چیست؟ فیلم؟ اینفوگرافیک؟ عکس؟ شما به این اطلاعات برای تنظیم کردن سخنرانی نیاز دارید.

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

با این اوصاف تصور اول، از ۸ تصور مردود بین سخنرانان است؛ چون صرفا با دانستن موضوع نمی‌توان به سخنرانی مسلط بود.

تصور دوم: مخاطبان من ذهن خوانی می کنند!

متاسفانه یا خوشبختانه مخاطبان شما تا زمانی که چندین بار هدف و نتیجه کار را یادآوری نکنید، نمی‌توانند دقیقا منظور شما را آنالیز کنند. بر خلاف آن چه که ممکن است همین لحظه به ذهنتان رسیده باشد، یک مخاطب معمولی به تک تک واژه‌هایی که به زبان می‌آورید متوسل نمی‌شود. تنها لازم است مسیر اصلی و اهداف مشخص باشد تا شنونده مجبور به حدس، آزمون و خطا نباشد.

تصور سوم: ارائه سخنرانی هایی که ۳ ماه تمرین لازم دارند تنها در ۲۰ دقیقه!

این مشکل برخاسته از همان حس خودنمایی سخنران به مخاطبان است. حسی که مایل است اثبات کند شما باهوش‌تر از آن هستید که برای یک سخنرانی ساده تا این حد وقت اختصاص دهید! خب طبیعی است؛ اما به یاد داشته باشید که ارائه سخنرانی بدون متن و یا با متن، به تمرین نیاز دارد.

به جز مشکلاتی مثل تپق زدن در طول سخنرانی و عدم تسلط عالی روی مطالب، مشکلات دیگری هم وجود دارد. مثلا سخنران عجولی که بخواهد با این تصور مردود بین سخنرانان، در ۲۰ دقیقه بهترین سخنرانی دنیا را ارائه دهد، فرصت را از مخاطبان خود برای جذب اطلاعات گرفته است.

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

تصور چهارم: همه مخاطبان با هم برابر هستند

اگرچه در تمام موقعیت ها، همه انسان‌ها با هم برابر اند و کسی بر کسی برتری ندارد، اما در سخنرانی به ناچار باید روی این قانون خط قرمز بکشیم! در سخنرانی سطح توجه مخاطبان و واکنش‌هایی که از آن‌ها می‌بینیم باعث می‌شود چند گروه مستقل از آن ها در ذهن خود تشکیل دهیم.

به عنوان مثال یک گروه قدرت تصمیم گیری بیشتری دارند و تاثیرگذارتر هستند. گروه دیگر کندتر هستند و متوسط بودن قدرت جذب اطلاعات توسط آن ها، باعث می‌شود آن ها را از گروه اول جدا کنید.

تصور پنجم: عدم نیاز به بلندخوانی هنگام تمرین

فکر کردن در طول سخنرانی با بلند خواندن قبل از سخنرانی، خیلی تفاوت دارد و از این رو نیازی به بلند خوانی نداریم. این استدلال باعث می‌شود از بلندخوانی دست بکشید؟

به طور کلی بلند خوانی قبل از این که وارد صحنه اصلی سخنرانی شوید به مسیر ذهنی شما شکل می دهد. به این صورت که هنگام فکر کردن در سخنرانی، همین صدا و تمریناتی که به صورت بلند داشته اید احتمالا در ذهن شما بار دیگر تداعی شده و به یافتن سوژه بعدی کمک خوبی می‌کند.

تصور ششم: حدف استیج یا صحنه از محل برگزاری سخنرانی

فکر می‌کنید حذف اندک اختلافی که از نظر ارتفاع با مخاطبان خود دارید مانع از نزدیکی شما به آن ها می‌شود؟ بد نیست بدانید تنها در صورتی مجاز به حذف استیج هستید که:

  • مخاطبان شما نه انگشت شمار، اما کم تر از ۲۰ یا ۳۰ نفر باشند
  • اتاق یا سالن سخنرانی برای چنین مراسمی از پیش آماده شده باشد
  • مطمئن هستید که کاملا توسط مخاطبان خود حتی بدون استیج دیده می‌شوید

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

یکی از مزایا همین استیج که مثل انواع دیگر تصور مردود بین سخنرانان، سعی دارید آن را از سخنرانی خود حذف کنید برقراری تماس چشمی با مخاطبان و کسانی که نمی شناسید، درست زمانی است که نمی‌دانید دقیقا به کدام نقطه نگاه کنید.

تصور هفتم: لزوم سخنرانی با سرعت متوسط

استاندارد سرعت ادا کاراکترها در میان آمریکایی‌ها، ۱۲۰ تا ۱۶۰ کلمه در دقیقه است. اما این استاندارد قطعا بین ما فارسی زبانان متفاوت خواهد بود. از این رو سخنرانان نیاز دارند که بر اساس منطقه ای که در آن قرار دارند سرعت حرف زدن خود را تغییر دهند.

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

۳ راه نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی مرتکب می شویم!

می گویند انسان جایزالخطا است اما هیچ چیز در طول دوران حرفه ای من بدتر از لحظاتی نبوده که به هر دلیلی رشته کلام از دستم خارج شده و مسیر سخنرانی تقریبا به بیراهه رفته است! تصور کنید لحظه ای را که چندین نفر به عنوان مخاطب متوقع رو به رو شما نشسته یا ایستاده اند و منتظر کلام شما هستند، اما شما تقریبا هیچ چیزی در آستین ندارید که تحویل آن ها بدهید یا این که آن قدر اشتباه بزرگی در طول حرف زدن مرتکب شده اید که تقریبا روی صحبت کردن برای شما باقی نمانده است! نه فقط شما، بلکه هر سخنرانی با این اشتباهات مهلکی که ممکن است هر یک از ما مرتکب شویم رو به رو شده است!

وقتی که اشتباهاتی مثل اشتباهات لفظی، خطاهای متداول در برقراری ارتباط غیرکلامی و …مرتکب می شویم اولین واکنش ما دست پاچه شدن و نگرانی است. خصوصا وقتی که از آن دست اشتباهات ترامپ گونه به سبک رئیس جمهور آمریکا در طول سخنرانی داشته باشیم که قرار باشد رسانه ای شود و به گوش عده زیادی برسد. اما همه ما بتوانیم به سبک ترامپ روی این اشتباهات سرپوش بگذاریم احتمالا راه های خیلی ساده ای برای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی مرتکب می شویم یافته ایم!

مطلبی که پیش روی شما قرار گرفته آموزش کاملی برای ریکاوری اشتباهات مهلک ما در طول سخنرانی و ادامه آن، حتی قدرتمند تر از قبل می باشد. این آموزش را دنبال کنید.

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

شاید کلیدی ترین و بهترین واکنش برای ریکاوری و نجات از این اشتباهات حفظ حالت خونسردی و به روی خود نیاوردن باشد! همان ترفندی که بارها سعی می کنیم به کار ببریم اما معمولا این خود ما هستیم که در طول سخنرانی به خاطر اشتباهات مضحکمان لبخند می زنیم یا بلافاصله با عذرخواهی، جمع را این اشتباه آگاه می سازیم!

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

نجات از این خطاهای متداول راه های ساده تری هم دارد:

با طناب خودمان به چاه نیفتیم!

سال ها قبل به اتفاق چندی از دوستانم در فضای دانشگاه تصمیم گرفتیم که برای رقبت انتخابی بازیگر تئاتر به صورت آماتور شرکت کنیم و یک نمایش خودمانی را در سطح دانشگاه اجرا کنیم. کارگردان این نمایش فردی سخت گیر و به شدت ریزبین بود. در حالی که پیوسته از ما خرده می گرفت و سعی داشت اشتباهات ما را در جمع فاش کند ما هم مدام از او بابت اشتباهات و کم و کاستی عملکردمان در رشته ای که اصلا در آن تخصص نداشتیم عذرخواهی می کردیم و حتی گاهی بابت این خطاها می خندیدیم!

در همان حال بود که کارگردان به ما تشر زد و گفت: هیچ کس دندان های حرفه ای ها را در طول نمایش نمی بیند (حرفه ای ها نمی خندند!)، هیچ کس چروک روی پیشانی حرفه ای ها نمی بیند (حرفه ای ها بابت اشتباهاتشان اخم نمی کنند یا ناراحت نمی شوند) و هیچ فرد حرفه ای سکوتش را با مخاطبانش تقسیم نمی کند!

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

چنین خاطره ای خیلی خوب نشان می دهد که چه طور ممکن است ما با عملکرد خودمان و در واقع طناب خودمان به چاه بیفتیم!

بی خیال خودمان شویم!

شاید اگر همان زمانی که صرف تشریح اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی مرتکب می شویم را صرف برطرف کردن خطاها بدون سر و صدا می کردیم در اصول فن بیان و سخنوری موفق تر از امروز بودیم!

یکی از دلایلی که باعث می شود در قبال خودمان ناحقی کنیم خودخواهی ما نسبت به خودمان است. اگر کسی از بیرون یک سخنران که مرتکب اشتباهی در طول حرف زدن شده ببیند تصور می کند سعی دارد اشتباهش را جار بزند و به همه اعلام کند که اشتباه کرده است. این در حالی است که تقریبا از بین مخاطبان ما ۵ درصد ممکن است متوجه اشتباهات لپی، تپق زدن در طول سخنرانی یا هر اشتباه دیگری که فکرش را کنید شود. پس چه بهتر که بی خیال خودمان و اشتباهاتمان در طول سخنرانی شویم!

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

آماده ام، زحمت کشیده ام، همه چیز رو به راه است!

فکر می کنید چه چیزی باعث و بانی اشتباهات خطرناک شما در فن بیان است؟ هر چند که رقیب قدری باشید و با کسب تجربه تبدیل به یک سخنرانی همه فن حریف شده باشید سه اصل آمادگی، تمرین و حفظ خونسردی را فراموش نکنید.

نه فقط برای سخنرانان مبتدی، بلکه هر سخنرانی باید تا ۱۰۰ بار متن سخنرانی را مرور، تمرین و تکرار کند تا بتواند بدون نیاز به ابزارهای کمکی، خودش یک تنه سخنرانی را مدیریت کند. شما چند بار سخنرانی را تمرین می کنید؟ تکنیک شما برای تمرین سخنرانی چیست؟

تکنیک های کنترل شرایط بحرانی در طول سخنرانی

مقابل جمعیت پشت تریبون ایستاده اید. تمرین و تکرار از حد گذشته است؛ الان دیگر وقت آن رسیده تا خودی نشان دهید! پشت میکروفون می روید، شروع به صحبت می کنید اما هیچ صدایی از میکروفون خارج نمی شود. چند بار تست می کنید ولی فایده ای ندارد. بعد از کلی آمد و شد تازه متوجه می شوید که میکروفون را اشتباه روشن می کردید و داستان های ساده ای مثل این!

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

حالت بعدی زمانی است که شما قرار است با کمک پاورپوینت شروع به سخنرانی کنید اما انگار اسلایدها تنبل تر از این هستند که پا به پای شما پیش بروند. از طرفی هم متمرکز شدن به صورت همزمان روی این دو کمی مشکل به نظر می رسد. در چنین مواردی یا هر بحران مشابه دیگر که تجربه کرده اید و باعث شده اشتباهات مهلکی را مرتکب شوید از راهکارهای زیر استفاده کنید:

مراقب اسلایدها باشید

اسلایدهایی که قرار است ارائه داده شوند را بررسی کنید. خیلی وقت ها قرار نیست از روی اسلاید صحبت کنیم اما چون باید پا به پای اسلایدهای پاورپوینت توضیحات را ارائه کنیم لازم است به ترتیب آن ها و مدیریت صحیح آن ها دقت کنیم.

در تنظیم اسلایدها نیز باید به برخی از نکات توجه کرد. شاید علت دستپاچه شدن خیلی از ما هنگام سخنرانی دستپاچگی هنگام تغییر دادن اسلایدها باشد. محتوایی که قرار است در قالب پاورپوینت ارائه شود را تقسیم کنید. به صورت استاندارد هر اسلاید باید تا ۶ سطر توضیحات با فونت متوسط تا درشت داشته باشد. از انتخاب فونت های خاصی که خواندن آن برای همه مقدور نباشد خودداری کنید. در این باره می توانید اصول تهیه پاورپوینت را در فضای وب جستجو کنید.

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

حذف عبارت های دوپهلو، اختصاصی و جاگیر از سخنرانی و اسلایدها

طبق تجربه ای که کسب کرده ایم شیوه تهیه اسلایدها یکی دیگر از همین اشتباهات مهلکی است که بدون خواست خودمان، ما را سردرگم می کنند. فضای داخل اسلایدها را با عبارت های معادل فارسی پر کنید و سعی کنید اسلایدها دو زبانه یا فینگلیش نباشند.

تمرین حروف متجانس در طول حرف زدن

یکی دیگر از تمریناتی که به شدت توصیه می کنیم، خصوصا برای سخنرانانی که عادت دارند تند و با عجله صحبت کنند، تمرین حروف متجانس پیش از سخنرانی است. به برخی از این حروف در زبان فارسی نگاه کنید:

ب پ – ج چ – ک گ – ل ر – س ز – ش ژ – و ف – د ت

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

این حروف معمولا با هم اشتباه می گردند و به در نهایت منجر می شوند کلمات را چیز دیگری تلفظ کنیم. احتمالا با تمرین این حروف و کلماتی که مخرج مشترک دارند این مشکل برطرف می شود.

سه اشتباه در سخنرانی

در بحت آموزش سخنرانی و مهارت فن بیان سه اشتباه پایه و اساسی در سخنرانی معرفی می شود که این سه اشتباه در سخنرانی شما را به انجام کارهایی وادار می سازند که ضرورتی برای انجام آنها وجود ندارد.

آیا همچنان به سه اشتباه در سخنرانی عمومی اعتقاد ندارید؟

این سه اشتباه در سخنرانی شما را به انجام کارهایی وادار می سازند که ضرورتی برای انجام آنها وجود ندارد.

اشتباه در سخنرانی

  1. سخن شما اهمیت ندارد بلکه نحوه بیان سخن مهم می باشد

بدون شک شما نیز شنیده اید که برخی افراد بر این باورند که ۷% پیام شما از طریق کلمات، ۳۸% از طریق لحن صدا، و ۵۵% از طریق زبان اشاره منتقل می شود. شواهدی برای اثبات این آمار و ارقام در مورد مکالمات روزمره عادی و سخنرانی های ما وجود ندارد.

این اعداد حاصل مطالعه ای می باشند که در حدود ۴۳ سال پیش توسط آلبرت مهرابیان انجام گرفت. این مطالعه از نظر کاربردی بسیار محدود بود. من این بررسی را در یک جمله می توانم خلاصه کنم: مهرابیان و ارتباط غیر زبانی. در عرض ۴۳ سال اخیر، هیچ تحقیقی برای اثبات ادعای وی در شرایط روزمره انجام نگرفته است.

در ایمیلی به مکس آتکینسون که بخشی از آن نیز در کتاب “به من گوش بده” آمده است، آلبرت مهرابیان می گوید:

من به دلیل نقل قول نادرست از کتابم بسیار ناراحت هستم. از همان ابتدا من سعی داشتم که محدودیت های یافته های خودم را به افراد نشان دهم. متاسفانه مشاورین با افراد متخصصی در ارتباط هستند که تجربه روانشناختی بسیار اندکی دارند. (۳۱ اکتبر ۲۰۰۲).

شایان ذکر است که مکس آتکینسون مقالات متعددی را در زمینه غیرمعقول بودن این اعداد نوشته است. به منظور رد نمودن بسیار زیبای افسانه مهرابیان توصیه می کنیم انیمیشن تهیه شده توسط مارتین شاول و مارتا لیتون را تماشا کنید. مارتین همچنین مقاله بسیار ارزشمندی در زمینه محدودیت های تحقیقات مهرابیان نگارش نموده است.

بنابراین این اعداد را فراموش کنید. این اشتباه در سخنرانی منجر می شود شما فکر کنید ترفندهای خاصی برای سخنرانی عمومی وجود دارد که یادگیری آنها به آموزش های خاصی نیاز دارد.

بیایید این موضوع را به طور ساده تر بیان کنیم. محتوا (مطالبی که بیان می کنید) و نحوه بیان مهم می باشند. محتوا اساس یک سخنرانی خوب می باشند. نحوه ارائه نیز منجر به تقویت یا نابودی محتوا می گردد.

  1. خود را با شیوه یادگیری مخاطبین خود سازگار کنید

شیوه یادگیری نظریه ای است که هر فرد برای یادگیری از آن استفاده می نماید و شما نیز به عنوان یک سخنران باید تمام شیوه های یادگیری را در نظر داشته باشید. مدل های مختلفی برای یادگیری وجود دارند، اما یکی از محبوب ترین روش ها VAK (بصری، شنیداری و حرکتی) می باشد. نظریه شیوه یادگیری نشان می دهد که تمام اطلاعاتی که شما ارائه می دهد باید دارای یکی از سه بعد فوق الذکر باشد.

من اخیرا جستجویی در تحقیقات اخیر در زمینه شیوه های یادگیری انجام دادم. بررسی تحقیقات انجام گرفته در زمینه شیوه های یادگیری حاکی از شواهدی برای پشتیبانی از نظریه خاصی برای شیوه های یادگیری نمی باشد. این بدین معنا نیست که ما با استفاده از شیوه های یادگیری چیزی فرا نگرفته و یا تفاوتی در روش یادگیری ما وجود ندارد. بلکه معنای این جمله این است که زمانی که ما اطلاعاتی را ارائه می دهیم، نیازی به انتقال آن از هر سه روش نمی باشد.

بنابراین هرگز نگران نباشید که کدامیک از مخاطبین شما از طریق شنیدن و کدامیک از طریق دیدن مطالب را فرا می گیرند. همه افراد از هر دو روش برای دریافت مطالب استفاده می کنند. بنابراین با توجه به اطلاعات، شیوه ارائه آنها را انتخاب کنید. در نتیجه برخی اوقات استفاده از اسلایدها و برخی اوقات استفاده از صدای شما می تواند بیشترین تاثیر را داشته باشد.

اشتباه در سخنرانی

  1. شما باید توجه مخاطبین را در آغاز سخنرانی جلب نمایید

دنیای سخنرانی عمومی این اصل را از تبلیغات برگرفته است. تبلیغ کنندگان با چالش دور کردن توجه ما از مشغله ها مواجه هستند تا ما تبلیغات آنها را مشاهده کنیم. تبلیغ کنندگان باید در ابتدا توجه فرد را جلب کنند.

اما در شرایط سخنرانی عمومی، افراد نشسته و منتظر آغاز سخنرانی از سوی شما هستند. آنها ممکن است با فرد کنار خود صحبت کرده و یا مشغول گوشی خود باشند اما همزمان با آغاز سخنرانی شما، آنها توجه خود را به شما جلب خواهند کرد. چالش اصلی در سخنرانی، جلب توجه نیست، بلکه تداوم توجه می باشد.

این امر توسط نمودار نشان داده شده است که بیانگر توجه دانشجویان در طی یک سخنرانی ۵۰ دقیقه ای می باشد.

بدین دلیل است که این اشتباه در سخنرانی نیز دردسرساز می باشد. شروع با استفاده از آمار شگفت زده کننده یا جملات عجیب روش مناسبی نمی باشد. این امر منجر به تبدیل شدن سخنرانی به یک عملکرد می گردد. این روش کاملا سنتی گردیده است. در این صورت شما جالب ترین مطالب خود را در ابتدای سخنرانی ارائه نموده و در نتیجه سیری نزولی خواهید داشت.

شما با آغاز سخنرانی توجه مخاطبین را به خود جلب کرده اید. در طی لحظات اول سخنرانی شما باید به دنبال ایجاد رابطه ای صمیمی با مخاطبین خود باشید.

6Public-Speaking-mistake.jpg

اشتباهات خطرناک در فن بیان که باعث رویگرداندن دیگران از شما می شوند

اگرچه جلب توجه دیگران با فن بیان به سادگی امکان پذیر است اما فن بیان به سان با نعمت باران است! شما می توانید با بارش سخنان خود روی مخاطب تاثیر باورنکردنی داشته باشید و به زبان دیگر ذهن و روح او را تسخیر کنید و یا این که  با سیل کلمات نامناسب و عبارات نسنجیده اصل کلام خود را زیر سوال ببرید. همان طور که می توان با فن بیان حرفه ای و موفق عمل کرد می توان اعتبار کاری را از دست داد و بنابراین لازم است از اشتباهات خطرناک در فن بیان بر حذر بود.

درس امروز دانشگاه زندگی مروری بر رایج ترین خطاها در فن بیان، چه در طول سخنرانی و چه در طول صحبت کردن با دیگران است که گاهی اثرات جبران ناپذیری به دنبال داشته اند. لذا لازم است پیش از این که وارد عرصه سخنرانی شوید و مثلا بخواهید از معجزه فن بیان برای انتقاد کردن از دیگران استفاده کنید به این اشتباهات رایج توجه نمایید.

معرفی و بررسی اشتباهات خطرناک در فن بیان

برخی از اشتباهات رایج که بیشتر در فن بیان و صحبت با دیگران رخ می دهند عبارتند از:

شایعه پراکنی

صحبت کردن درباره افرادی که در میان ما حضور ندارند اصولا کار منطقی به نظر نمی رسد؛ چه برسد به این که به شایعه پراکنی نسبت به این افراد نیز بپردازیم. منظور از شایعه گفتن حرف ها و نسبت دادن چیزهایی به انسان های دیگر است که حقیقت ندارند.

فراموش نکنید که در فن بیان همه چیز روان است و در جریان می باشد. شایعه پراکنی مشابه با حباب های این جریان می باشد. این حباب ها لحظه ای هستند و در لحظه دیگر ناپدید می شوند. گاهی هم دور از چشم شما دوباره ایجاد می شوند. شک نکنید کسی که به شایعه پراکنی و بدگویی در طول صحبت خود بپردازد در آینده خودش قربانی همین برخورد دیگران می شود.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

قضاوت نابجا

اگر بخواهیم فردی باشیم که دیگران رازهایشان را با ما در میان بگذارند باید از مقام قضاوت استعفا دهیم! انسان ها برای صحبت کردن به کسانی نیاز دارند که پیش از صحبت پرونده آن ها را نبسته باشند! جامعه انسانی از مسئله قضاوت نابجا به شدت رنج می برد و حتی فن بیان هم گاهی حریف این مشکل نمی شود. تنها لازم است برای برطرف کردن این چالش در خود و رفتارهایمان تغییر ایجاد کنیم؛ واگرنه فن بیان به هیچ وجه تاثیری به دنبال خود نمی آورد.

منفی نگری

یکی از اشتباهات خطرناک در فن بیان که ما در طول سخن گفتن با دیگران تجربه می کنیم منفی بافی است! منفی بافی نه تنها در فن بیان بلکه در طول سخنرانی می تواند وجهه شما را خراب کند. برای این که انسان مثبتی در نگاه اطرافیان باشید اولا نسبت به همه چیز با خوش بینی عمل کنید و از به کار بردن حروف منفی ساز بپرهیزید. فردی که منفی باف باشد نمی تواند فن بیان خوبی داشته باشد و دیگران را تحت تاثیر خود قرار دهد.

گله و شکایت کردن

اگر قرار است با فن بیان و البته تکنیک های درخواست افزایش حقوق مدیرتان را قانع کنید گله و شکایت کردن را برای همیشه کنار بگذارید. گله و شکایت کردن یکی از راه های انتقال امواج منفی است که همواره نکوهش می شود.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

بهانه آوردن در صحبت کردن

یکی از عواملی که موجب تغییر تفکر دیگران نسبت به شما می شود چنگ زدن به هر بهانه ای است که بتواند شما را از مخمصه نجات دهد. فراموش نکنید که انسان های شجاع همیشه بیشتر مورد قبول واقع می شوند و موفق تر هم هستند.

تعصب بیش از حد

تعصب روی یک مسئله خاص موجب بسته شدن چشمان شما به روی حقیقت می شود. اگر قرار باشد نسبت به یک مسئله خاص بیش از حد واکنش نشان دهید نمی تواند شنونده خوبی باشید. حال آن که یکی از شروط فن بیان همیشه خوب شنیدن و دوری از پرگویی می باشد. از تعصب بپرهیزید و تنها زمانی سعی کنید فن بیان را به خوبی یاد بگیرید که بی تعصب و کاملا متعادل بتوانید برخورد کنید.

اما برخی از اشتباهات هم در کنار اشتباهات خطرناک در فن بیان مستقیما سخنرانی شما را تحت تاثیر قرار می دهند. در ادامه با خطاهای متداول در سخنرانی آشنا می شوید:

عدم آمادگی کافی در سخنرانی

شکست قطعی زمانی رقم می خورد که نتوانید با دانش و آمادگی کافی روی صحنه حاضر شوید. فراموش نکنید که در طول سخنرانی همه چیز در دستان شما قرار داد و شما مسئول این جمعیتی هستید که قرار است در مقابلشان سخن بگویید. برای وقتی که دیگران گذاشته اند ارزش قائل شوید و با ناشی گری وقت را تلف نکنید!

اشتباهات خطرناک در فن بیان

استفاده یش از حد از زبان بدن

پیش از این درباره تکنیک های ارائه سخنرانی جذاب صحبت کرده ایم. مسلما استفاده از زبان بدن مثل حرکت به اطراف، تکان دادن دست و گاهی حرکات سریع برای تغییر جو سخنرانی لازم است. اما به یاد داشته باشید که زبان بدن و برخی از حالات چهره سخنران که باعث جذابیت بیشتر موضوع می شود در نقش یک چاشنی یا ادویه هستند. استفاده بیش از حد از ادویه نه تنها به خوشمزه تر شدن سخنرانی شما کمکی نمی کند بلکه آن را تلخ و سرگیجه آور می کند.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

شوخی های نامناسب

گاهی جو سخنرانی صمیمی تر از همیشه است و مخاطبان در سن یکسان و نزدیکی قرار دارند. بنابراین استفاده از شوخی مفید تر و راحت تر به نظر می رسد. اما در شوخی باید حد و مرز را نگه داشت. تمسخر اقوام، دین و آیین و مذهب افراد از بزرگ ترین اشتباهات خطرناک در فن بیان و در طول سخنرانی می باشند.

عدم مدیریت زمان

حتما برای شما هم پیش آمده است که در سخنرانی حضور داشته اید و خود سخنران بارها به استفاده بیش از حد از وقت خود اعتراف کرده است؛ با این حال از حرف زدن دست نکشیده است!

در این مواقع بدترین واکنش حضار ترک سالن می باشد. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی زمان خود را به خوبی مدیریت کنید و از محدوده تعیین شده فراتر نروید.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

بی وقفه سخن گفتن

عجله در سخن گفتن و مداوم حرف زدن در طول سخنرانی قطعا خسته کننده است. همان طور که گفته شد افراد ظرفی به نام صبر و البته حافظه دارند. حتی اگر به احترام شما هم سالن را ترک نکرده و صبر به خرج دهند هیچ بخشی از حرف های شما در ذهنشان ثبت نمی شود.

خشک صحبت کردن

شوخی در سخنرانی لازم است؛ اما همیشه منظور از شوخی تعریف جوک و نکات خنده دارد نیست. برای این که خشکی صحبت های شما برطرف شود و به عبارت دیگر صمیمتی که باید و شاید میان شما و مخاطبان برقرار شود اولا از لحن رسمی خود کمی بکاهید؛ ثانیا کاملا بر حقایق ، آمار و نکاتی علمی تکیه نکنید. همیشه نمونه های عینی بیش تر تاثیرگذار هستند و بهتر در خاطر افراد ثبت می شوند.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

استفاده زیاد کلمات پیچیده و علمی

اگر سخنرانی شما توام با کلمات و عبارات علمی نامفهوم باشد بیش تر شبیه یک فروشنده هستید تا یک سخنران! فروشنده ای که می خواهد علمش را به رخ بکشد و نهایتا به مشتری بفروشد. برای این که چنین برداشتی از سخنان شما ایجاد نشود اولا از اصل خلاصه گویی و کوتاهی کلام که گفته شد استفاده کنید، ثانیا عبارات علمی را به سادگی برای مخاطبان توضیح دهید تا همه متوجه منظور شما شوند.

به کارگیری بیش از حد از قیدها

برخی از سخنرانان پیوسته از قید احتمالا، مسلما، در حقیقت، قطعا یا در واقع استفاده می کنند. تکرار بیش از حد این کلمات از اشتباهات خطرناک در فن بیان می باشد.