ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

۳ راه نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی مرتکب می شویم!

می گویند انسان جایزالخطا است اما هیچ چیز در طول دوران حرفه ای من بدتر از لحظاتی نبوده که به هر دلیلی رشته کلام از دستم خارج شده و مسیر سخنرانی تقریبا به بیراهه رفته است! تصور کنید لحظه ای را که چندین نفر به عنوان مخاطب متوقع رو به رو شما نشسته یا ایستاده اند و منتظر کلام شما هستند، اما شما تقریبا هیچ چیزی در آستین ندارید که تحویل آن ها بدهید یا این که آن قدر اشتباه بزرگی در طول حرف زدن مرتکب شده اید که تقریبا روی صحبت کردن برای شما باقی نمانده است! نه فقط شما، بلکه هر سخنرانی با این اشتباهات مهلکی که ممکن است هر یک از ما مرتکب شویم رو به رو شده است!

وقتی که اشتباهاتی مثل اشتباهات لفظی، خطاهای متداول در برقراری ارتباط غیرکلامی و …مرتکب می شویم اولین واکنش ما دست پاچه شدن و نگرانی است. خصوصا وقتی که از آن دست اشتباهات ترامپ گونه به سبک رئیس جمهور آمریکا در طول سخنرانی داشته باشیم که قرار باشد رسانه ای شود و به گوش عده زیادی برسد. اما همه ما بتوانیم به سبک ترامپ روی این اشتباهات سرپوش بگذاریم احتمالا راه های خیلی ساده ای برای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی مرتکب می شویم یافته ایم!

مطلبی که پیش روی شما قرار گرفته آموزش کاملی برای ریکاوری اشتباهات مهلک ما در طول سخنرانی و ادامه آن، حتی قدرتمند تر از قبل می باشد. این آموزش را دنبال کنید.

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

شاید کلیدی ترین و بهترین واکنش برای ریکاوری و نجات از این اشتباهات حفظ حالت خونسردی و به روی خود نیاوردن باشد! همان ترفندی که بارها سعی می کنیم به کار ببریم اما معمولا این خود ما هستیم که در طول سخنرانی به خاطر اشتباهات مضحکمان لبخند می زنیم یا بلافاصله با عذرخواهی، جمع را این اشتباه آگاه می سازیم!

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

نجات از این خطاهای متداول راه های ساده تری هم دارد:

با طناب خودمان به چاه نیفتیم!

سال ها قبل به اتفاق چندی از دوستانم در فضای دانشگاه تصمیم گرفتیم که برای رقبت انتخابی بازیگر تئاتر به صورت آماتور شرکت کنیم و یک نمایش خودمانی را در سطح دانشگاه اجرا کنیم. کارگردان این نمایش فردی سخت گیر و به شدت ریزبین بود. در حالی که پیوسته از ما خرده می گرفت و سعی داشت اشتباهات ما را در جمع فاش کند ما هم مدام از او بابت اشتباهات و کم و کاستی عملکردمان در رشته ای که اصلا در آن تخصص نداشتیم عذرخواهی می کردیم و حتی گاهی بابت این خطاها می خندیدیم!

در همان حال بود که کارگردان به ما تشر زد و گفت: هیچ کس دندان های حرفه ای ها را در طول نمایش نمی بیند (حرفه ای ها نمی خندند!)، هیچ کس چروک روی پیشانی حرفه ای ها نمی بیند (حرفه ای ها بابت اشتباهاتشان اخم نمی کنند یا ناراحت نمی شوند) و هیچ فرد حرفه ای سکوتش را با مخاطبانش تقسیم نمی کند!

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

چنین خاطره ای خیلی خوب نشان می دهد که چه طور ممکن است ما با عملکرد خودمان و در واقع طناب خودمان به چاه بیفتیم!

بی خیال خودمان شویم!

شاید اگر همان زمانی که صرف تشریح اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی مرتکب می شویم را صرف برطرف کردن خطاها بدون سر و صدا می کردیم در اصول فن بیان و سخنوری موفق تر از امروز بودیم!

یکی از دلایلی که باعث می شود در قبال خودمان ناحقی کنیم خودخواهی ما نسبت به خودمان است. اگر کسی از بیرون یک سخنران که مرتکب اشتباهی در طول حرف زدن شده ببیند تصور می کند سعی دارد اشتباهش را جار بزند و به همه اعلام کند که اشتباه کرده است. این در حالی است که تقریبا از بین مخاطبان ما ۵ درصد ممکن است متوجه اشتباهات لپی، تپق زدن در طول سخنرانی یا هر اشتباه دیگری که فکرش را کنید شود. پس چه بهتر که بی خیال خودمان و اشتباهاتمان در طول سخنرانی شویم!

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

آماده ام، زحمت کشیده ام، همه چیز رو به راه است!

فکر می کنید چه چیزی باعث و بانی اشتباهات خطرناک شما در فن بیان است؟ هر چند که رقیب قدری باشید و با کسب تجربه تبدیل به یک سخنرانی همه فن حریف شده باشید سه اصل آمادگی، تمرین و حفظ خونسردی را فراموش نکنید.

نه فقط برای سخنرانان مبتدی، بلکه هر سخنرانی باید تا ۱۰۰ بار متن سخنرانی را مرور، تمرین و تکرار کند تا بتواند بدون نیاز به ابزارهای کمکی، خودش یک تنه سخنرانی را مدیریت کند. شما چند بار سخنرانی را تمرین می کنید؟ تکنیک شما برای تمرین سخنرانی چیست؟

تکنیک های کنترل شرایط بحرانی در طول سخنرانی

مقابل جمعیت پشت تریبون ایستاده اید. تمرین و تکرار از حد گذشته است؛ الان دیگر وقت آن رسیده تا خودی نشان دهید! پشت میکروفون می روید، شروع به صحبت می کنید اما هیچ صدایی از میکروفون خارج نمی شود. چند بار تست می کنید ولی فایده ای ندارد. بعد از کلی آمد و شد تازه متوجه می شوید که میکروفون را اشتباه روشن می کردید و داستان های ساده ای مثل این!

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

حالت بعدی زمانی است که شما قرار است با کمک پاورپوینت شروع به سخنرانی کنید اما انگار اسلایدها تنبل تر از این هستند که پا به پای شما پیش بروند. از طرفی هم متمرکز شدن به صورت همزمان روی این دو کمی مشکل به نظر می رسد. در چنین مواردی یا هر بحران مشابه دیگر که تجربه کرده اید و باعث شده اشتباهات مهلکی را مرتکب شوید از راهکارهای زیر استفاده کنید:

مراقب اسلایدها باشید

اسلایدهایی که قرار است ارائه داده شوند را بررسی کنید. خیلی وقت ها قرار نیست از روی اسلاید صحبت کنیم اما چون باید پا به پای اسلایدهای پاورپوینت توضیحات را ارائه کنیم لازم است به ترتیب آن ها و مدیریت صحیح آن ها دقت کنیم.

در تنظیم اسلایدها نیز باید به برخی از نکات توجه کرد. شاید علت دستپاچه شدن خیلی از ما هنگام سخنرانی دستپاچگی هنگام تغییر دادن اسلایدها باشد. محتوایی که قرار است در قالب پاورپوینت ارائه شود را تقسیم کنید. به صورت استاندارد هر اسلاید باید تا ۶ سطر توضیحات با فونت متوسط تا درشت داشته باشد. از انتخاب فونت های خاصی که خواندن آن برای همه مقدور نباشد خودداری کنید. در این باره می توانید اصول تهیه پاورپوینت را در فضای وب جستجو کنید.

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

حذف عبارت های دوپهلو، اختصاصی و جاگیر از سخنرانی و اسلایدها

طبق تجربه ای که کسب کرده ایم شیوه تهیه اسلایدها یکی دیگر از همین اشتباهات مهلکی است که بدون خواست خودمان، ما را سردرگم می کنند. فضای داخل اسلایدها را با عبارت های معادل فارسی پر کنید و سعی کنید اسلایدها دو زبانه یا فینگلیش نباشند.

تمرین حروف متجانس در طول حرف زدن

یکی دیگر از تمریناتی که به شدت توصیه می کنیم، خصوصا برای سخنرانانی که عادت دارند تند و با عجله صحبت کنند، تمرین حروف متجانس پیش از سخنرانی است. به برخی از این حروف در زبان فارسی نگاه کنید:

ب پ – ج چ – ک گ – ل ر – س ز – ش ژ – و ف – د ت

ترفندهای نجات از اشتباهات مهلکی که در طول سخنرانی رخ می دهد

این حروف معمولا با هم اشتباه می گردند و به در نهایت منجر می شوند کلمات را چیز دیگری تلفظ کنیم. احتمالا با تمرین این حروف و کلماتی که مخرج مشترک دارند این مشکل برطرف می شود.

سه اشتباه در سخنرانی

در بحت آموزش سخنرانی و مهارت فن بیان سه اشتباه پایه و اساسی در سخنرانی معرفی می شود که این سه اشتباه در سخنرانی شما را به انجام کارهایی وادار می سازند که ضرورتی برای انجام آنها وجود ندارد.

آیا همچنان به سه اشتباه در سخنرانی عمومی اعتقاد ندارید؟

این سه اشتباه در سخنرانی شما را به انجام کارهایی وادار می سازند که ضرورتی برای انجام آنها وجود ندارد.

اشتباه در سخنرانی

  1. سخن شما اهمیت ندارد بلکه نحوه بیان سخن مهم می باشد

بدون شک شما نیز شنیده اید که برخی افراد بر این باورند که ۷% پیام شما از طریق کلمات، ۳۸% از طریق لحن صدا، و ۵۵% از طریق زبان اشاره منتقل می شود. شواهدی برای اثبات این آمار و ارقام در مورد مکالمات روزمره عادی و سخنرانی های ما وجود ندارد.

این اعداد حاصل مطالعه ای می باشند که در حدود ۴۳ سال پیش توسط آلبرت مهرابیان انجام گرفت. این مطالعه از نظر کاربردی بسیار محدود بود. من این بررسی را در یک جمله می توانم خلاصه کنم: مهرابیان و ارتباط غیر زبانی. در عرض ۴۳ سال اخیر، هیچ تحقیقی برای اثبات ادعای وی در شرایط روزمره انجام نگرفته است.

در ایمیلی به مکس آتکینسون که بخشی از آن نیز در کتاب “به من گوش بده” آمده است، آلبرت مهرابیان می گوید:

من به دلیل نقل قول نادرست از کتابم بسیار ناراحت هستم. از همان ابتدا من سعی داشتم که محدودیت های یافته های خودم را به افراد نشان دهم. متاسفانه مشاورین با افراد متخصصی در ارتباط هستند که تجربه روانشناختی بسیار اندکی دارند. (۳۱ اکتبر ۲۰۰۲).

شایان ذکر است که مکس آتکینسون مقالات متعددی را در زمینه غیرمعقول بودن این اعداد نوشته است. به منظور رد نمودن بسیار زیبای افسانه مهرابیان توصیه می کنیم انیمیشن تهیه شده توسط مارتین شاول و مارتا لیتون را تماشا کنید. مارتین همچنین مقاله بسیار ارزشمندی در زمینه محدودیت های تحقیقات مهرابیان نگارش نموده است.

بنابراین این اعداد را فراموش کنید. این اشتباه در سخنرانی منجر می شود شما فکر کنید ترفندهای خاصی برای سخنرانی عمومی وجود دارد که یادگیری آنها به آموزش های خاصی نیاز دارد.

بیایید این موضوع را به طور ساده تر بیان کنیم. محتوا (مطالبی که بیان می کنید) و نحوه بیان مهم می باشند. محتوا اساس یک سخنرانی خوب می باشند. نحوه ارائه نیز منجر به تقویت یا نابودی محتوا می گردد.

  1. خود را با شیوه یادگیری مخاطبین خود سازگار کنید

شیوه یادگیری نظریه ای است که هر فرد برای یادگیری از آن استفاده می نماید و شما نیز به عنوان یک سخنران باید تمام شیوه های یادگیری را در نظر داشته باشید. مدل های مختلفی برای یادگیری وجود دارند، اما یکی از محبوب ترین روش ها VAK (بصری، شنیداری و حرکتی) می باشد. نظریه شیوه یادگیری نشان می دهد که تمام اطلاعاتی که شما ارائه می دهد باید دارای یکی از سه بعد فوق الذکر باشد.

من اخیرا جستجویی در تحقیقات اخیر در زمینه شیوه های یادگیری انجام دادم. بررسی تحقیقات انجام گرفته در زمینه شیوه های یادگیری حاکی از شواهدی برای پشتیبانی از نظریه خاصی برای شیوه های یادگیری نمی باشد. این بدین معنا نیست که ما با استفاده از شیوه های یادگیری چیزی فرا نگرفته و یا تفاوتی در روش یادگیری ما وجود ندارد. بلکه معنای این جمله این است که زمانی که ما اطلاعاتی را ارائه می دهیم، نیازی به انتقال آن از هر سه روش نمی باشد.

بنابراین هرگز نگران نباشید که کدامیک از مخاطبین شما از طریق شنیدن و کدامیک از طریق دیدن مطالب را فرا می گیرند. همه افراد از هر دو روش برای دریافت مطالب استفاده می کنند. بنابراین با توجه به اطلاعات، شیوه ارائه آنها را انتخاب کنید. در نتیجه برخی اوقات استفاده از اسلایدها و برخی اوقات استفاده از صدای شما می تواند بیشترین تاثیر را داشته باشد.

اشتباه در سخنرانی

  1. شما باید توجه مخاطبین را در آغاز سخنرانی جلب نمایید

دنیای سخنرانی عمومی این اصل را از تبلیغات برگرفته است. تبلیغ کنندگان با چالش دور کردن توجه ما از مشغله ها مواجه هستند تا ما تبلیغات آنها را مشاهده کنیم. تبلیغ کنندگان باید در ابتدا توجه فرد را جلب کنند.

اما در شرایط سخنرانی عمومی، افراد نشسته و منتظر آغاز سخنرانی از سوی شما هستند. آنها ممکن است با فرد کنار خود صحبت کرده و یا مشغول گوشی خود باشند اما همزمان با آغاز سخنرانی شما، آنها توجه خود را به شما جلب خواهند کرد. چالش اصلی در سخنرانی، جلب توجه نیست، بلکه تداوم توجه می باشد.

این امر توسط نمودار نشان داده شده است که بیانگر توجه دانشجویان در طی یک سخنرانی ۵۰ دقیقه ای می باشد.

بدین دلیل است که این اشتباه در سخنرانی نیز دردسرساز می باشد. شروع با استفاده از آمار شگفت زده کننده یا جملات عجیب روش مناسبی نمی باشد. این امر منجر به تبدیل شدن سخنرانی به یک عملکرد می گردد. این روش کاملا سنتی گردیده است. در این صورت شما جالب ترین مطالب خود را در ابتدای سخنرانی ارائه نموده و در نتیجه سیری نزولی خواهید داشت.

شما با آغاز سخنرانی توجه مخاطبین را به خود جلب کرده اید. در طی لحظات اول سخنرانی شما باید به دنبال ایجاد رابطه ای صمیمی با مخاطبین خود باشید.

6Public-Speaking-mistake.jpg

اشتباهات خطرناک در فن بیان که باعث رویگرداندن دیگران از شما می شوند

اگرچه جلب توجه دیگران با فن بیان به سادگی امکان پذیر است اما فن بیان به سان با نعمت باران است! شما می توانید با بارش سخنان خود روی مخاطب تاثیر باورنکردنی داشته باشید و به زبان دیگر ذهن و روح او را تسخیر کنید و یا این که  با سیل کلمات نامناسب و عبارات نسنجیده اصل کلام خود را زیر سوال ببرید. همان طور که می توان با فن بیان حرفه ای و موفق عمل کرد می توان اعتبار کاری را از دست داد و بنابراین لازم است از اشتباهات خطرناک در فن بیان بر حذر بود.

درس امروز دانشگاه زندگی مروری بر رایج ترین خطاها در فن بیان، چه در طول سخنرانی و چه در طول صحبت کردن با دیگران است که گاهی اثرات جبران ناپذیری به دنبال داشته اند. لذا لازم است پیش از این که وارد عرصه سخنرانی شوید و مثلا بخواهید از معجزه فن بیان برای انتقاد کردن از دیگران استفاده کنید به این اشتباهات رایج توجه نمایید.

معرفی و بررسی اشتباهات خطرناک در فن بیان

برخی از اشتباهات رایج که بیشتر در فن بیان و صحبت با دیگران رخ می دهند عبارتند از:

شایعه پراکنی

صحبت کردن درباره افرادی که در میان ما حضور ندارند اصولا کار منطقی به نظر نمی رسد؛ چه برسد به این که به شایعه پراکنی نسبت به این افراد نیز بپردازیم. منظور از شایعه گفتن حرف ها و نسبت دادن چیزهایی به انسان های دیگر است که حقیقت ندارند.

فراموش نکنید که در فن بیان همه چیز روان است و در جریان می باشد. شایعه پراکنی مشابه با حباب های این جریان می باشد. این حباب ها لحظه ای هستند و در لحظه دیگر ناپدید می شوند. گاهی هم دور از چشم شما دوباره ایجاد می شوند. شک نکنید کسی که به شایعه پراکنی و بدگویی در طول صحبت خود بپردازد در آینده خودش قربانی همین برخورد دیگران می شود.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

قضاوت نابجا

اگر بخواهیم فردی باشیم که دیگران رازهایشان را با ما در میان بگذارند باید از مقام قضاوت استعفا دهیم! انسان ها برای صحبت کردن به کسانی نیاز دارند که پیش از صحبت پرونده آن ها را نبسته باشند! جامعه انسانی از مسئله قضاوت نابجا به شدت رنج می برد و حتی فن بیان هم گاهی حریف این مشکل نمی شود. تنها لازم است برای برطرف کردن این چالش در خود و رفتارهایمان تغییر ایجاد کنیم؛ واگرنه فن بیان به هیچ وجه تاثیری به دنبال خود نمی آورد.

منفی نگری

یکی از اشتباهات خطرناک در فن بیان که ما در طول سخن گفتن با دیگران تجربه می کنیم منفی بافی است! منفی بافی نه تنها در فن بیان بلکه در طول سخنرانی می تواند وجهه شما را خراب کند. برای این که انسان مثبتی در نگاه اطرافیان باشید اولا نسبت به همه چیز با خوش بینی عمل کنید و از به کار بردن حروف منفی ساز بپرهیزید. فردی که منفی باف باشد نمی تواند فن بیان خوبی داشته باشد و دیگران را تحت تاثیر خود قرار دهد.

گله و شکایت کردن

اگر قرار است با فن بیان و البته تکنیک های درخواست افزایش حقوق مدیرتان را قانع کنید گله و شکایت کردن را برای همیشه کنار بگذارید. گله و شکایت کردن یکی از راه های انتقال امواج منفی است که همواره نکوهش می شود.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

بهانه آوردن در صحبت کردن

یکی از عواملی که موجب تغییر تفکر دیگران نسبت به شما می شود چنگ زدن به هر بهانه ای است که بتواند شما را از مخمصه نجات دهد. فراموش نکنید که انسان های شجاع همیشه بیشتر مورد قبول واقع می شوند و موفق تر هم هستند.

تعصب بیش از حد

تعصب روی یک مسئله خاص موجب بسته شدن چشمان شما به روی حقیقت می شود. اگر قرار باشد نسبت به یک مسئله خاص بیش از حد واکنش نشان دهید نمی تواند شنونده خوبی باشید. حال آن که یکی از شروط فن بیان همیشه خوب شنیدن و دوری از پرگویی می باشد. از تعصب بپرهیزید و تنها زمانی سعی کنید فن بیان را به خوبی یاد بگیرید که بی تعصب و کاملا متعادل بتوانید برخورد کنید.

اما برخی از اشتباهات هم در کنار اشتباهات خطرناک در فن بیان مستقیما سخنرانی شما را تحت تاثیر قرار می دهند. در ادامه با خطاهای متداول در سخنرانی آشنا می شوید:

عدم آمادگی کافی در سخنرانی

شکست قطعی زمانی رقم می خورد که نتوانید با دانش و آمادگی کافی روی صحنه حاضر شوید. فراموش نکنید که در طول سخنرانی همه چیز در دستان شما قرار داد و شما مسئول این جمعیتی هستید که قرار است در مقابلشان سخن بگویید. برای وقتی که دیگران گذاشته اند ارزش قائل شوید و با ناشی گری وقت را تلف نکنید!

اشتباهات خطرناک در فن بیان

استفاده یش از حد از زبان بدن

پیش از این درباره تکنیک های ارائه سخنرانی جذاب صحبت کرده ایم. مسلما استفاده از زبان بدن مثل حرکت به اطراف، تکان دادن دست و گاهی حرکات سریع برای تغییر جو سخنرانی لازم است. اما به یاد داشته باشید که زبان بدن و برخی از حالات چهره سخنران که باعث جذابیت بیشتر موضوع می شود در نقش یک چاشنی یا ادویه هستند. استفاده بیش از حد از ادویه نه تنها به خوشمزه تر شدن سخنرانی شما کمکی نمی کند بلکه آن را تلخ و سرگیجه آور می کند.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

شوخی های نامناسب

گاهی جو سخنرانی صمیمی تر از همیشه است و مخاطبان در سن یکسان و نزدیکی قرار دارند. بنابراین استفاده از شوخی مفید تر و راحت تر به نظر می رسد. اما در شوخی باید حد و مرز را نگه داشت. تمسخر اقوام، دین و آیین و مذهب افراد از بزرگ ترین اشتباهات خطرناک در فن بیان و در طول سخنرانی می باشند.

عدم مدیریت زمان

حتما برای شما هم پیش آمده است که در سخنرانی حضور داشته اید و خود سخنران بارها به استفاده بیش از حد از وقت خود اعتراف کرده است؛ با این حال از حرف زدن دست نکشیده است!

در این مواقع بدترین واکنش حضار ترک سالن می باشد. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی زمان خود را به خوبی مدیریت کنید و از محدوده تعیین شده فراتر نروید.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

بی وقفه سخن گفتن

عجله در سخن گفتن و مداوم حرف زدن در طول سخنرانی قطعا خسته کننده است. همان طور که گفته شد افراد ظرفی به نام صبر و البته حافظه دارند. حتی اگر به احترام شما هم سالن را ترک نکرده و صبر به خرج دهند هیچ بخشی از حرف های شما در ذهنشان ثبت نمی شود.

خشک صحبت کردن

شوخی در سخنرانی لازم است؛ اما همیشه منظور از شوخی تعریف جوک و نکات خنده دارد نیست. برای این که خشکی صحبت های شما برطرف شود و به عبارت دیگر صمیمتی که باید و شاید میان شما و مخاطبان برقرار شود اولا از لحن رسمی خود کمی بکاهید؛ ثانیا کاملا بر حقایق ، آمار و نکاتی علمی تکیه نکنید. همیشه نمونه های عینی بیش تر تاثیرگذار هستند و بهتر در خاطر افراد ثبت می شوند.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

استفاده زیاد کلمات پیچیده و علمی

اگر سخنرانی شما توام با کلمات و عبارات علمی نامفهوم باشد بیش تر شبیه یک فروشنده هستید تا یک سخنران! فروشنده ای که می خواهد علمش را به رخ بکشد و نهایتا به مشتری بفروشد. برای این که چنین برداشتی از سخنان شما ایجاد نشود اولا از اصل خلاصه گویی و کوتاهی کلام که گفته شد استفاده کنید، ثانیا عبارات علمی را به سادگی برای مخاطبان توضیح دهید تا همه متوجه منظور شما شوند.

به کارگیری بیش از حد از قیدها

برخی از سخنرانان پیوسته از قید احتمالا، مسلما، در حقیقت، قطعا یا در واقع استفاده می کنند. تکرار بیش از حد این کلمات از اشتباهات خطرناک در فن بیان می باشد.