اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

اصول استفاده موثر از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

سالن سخنرانی آماده شده است. یک روز قبل برای تست میکروفون و صدا مراجعه کرده‌اید و احتمال می‌دهید همه چیزهایی که به امکانات صوتی و تصویری سالن مربوط می‌شود بدون مشکل باشند. در طول چند هفته‌ای که قبل از سخنرانی زمان داشتید آمادگی نسبی به دست آورده‌اید. سخنرانی، نطقی طولانی و مفصل است که در حوزه کسب وکار و حرفه شما رقم می‌خورد؛ پس تاثیر زیادی روی آینده شغلی شما خواهد گذاشت. به عنوان یک کسی که سابقه این دست سخنرانی‌ها را دارد به خوبی می‌دانید که ارائه دادن سخنرانی با تکیه بر حافظه برای یک سخنرانی دو سه ساعته کار ساده‌ای نیست. از طرف دیگری هم در استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی تردید دارید؛ چون باور دارید که رسالت یک سخنران روخوانی از روی متن حاضر آماده‌ای نیست. در چنین شرایط انتخاب اصلح چیست؟ به اصول سخنرانی‌های کوتاه‌تر پایبند باشیم و مفهوم سخنرانی را با تکیه بر آن چه که به خاطر مانده است ارائه دهیم یا دست به دامن متن و نوشته‌ها شویم؟

بر خلاف تصور برخی که استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی را از اصل نهی می‌کنند و مخالفت زیادی با این روش دارند، همه انواع سبک‌های سخنرانی با هر روش ارائه‌ای که پیش از این در دانشگاه زندگی خوانده‌اید به یادداشت‌های کوچکی نیاز دارند که سرنخ سخنران برای مدیریت بحث باشند. در سخنرانی‌های کوتاه چند دقیقه‌ای نه، اما حتما شما هم در سخنرانی‌های طولانی‌تر سخنران را دیده‌اید که با یادداشت یا برگه‌های کوچکی روی صحنه می‌رود و شروع به سخنرانی می‌کند.

هر نوع سیستمی که برای استفاده موثر از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی استفاده می‌کنید فرقی ندارد. اصولی که در ادامه می‌خوانید به شما امکان مدیریت همزمان متن، توجه به مخاطبان، استفاده از امکانات بصری و پرداختن به زبان بدن را می‌دهد.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

منظور از یادداشت به هیچ وجه کل متن سخنرانی نیست. یادداشت ویژگی‌های خاص خود را دارد. مثلا حاوی گلچینی از بخش‌های کلیدی است تا سخنران با نیم نگاهی به آن به بیراهه نرود و از مسیر اصلی منحرف نشود.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

مزایا استفاده از یادداشت توسط سخنران

استفاده از یادداشت چیزی شبیه به ضمانت است. ضمانتی که هر لحظه شما را در طول سخنرانی بیمه می‌کند. توجه به متن، سخنرانی را از هر لحاظ گارانتی می‌کند و مشکلات فراموش کردن متن سخنرانی را برای همیشه برطرف می‌کند. بنابراین همراه داشتن یک برگه کاغذ به عنوان یادداشت برای سخنران اعتبار می‌‌آورد.

جدا از این اعتبار، همراه داشتن کل متن سخنرانی هر لحظه سخنران را به نگاه کردن به متن و از روی آن خواندن ترغیب می‌کند. مزیت بعدی در استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی، مدیریت بهتر آن‌‌ها است. با وجود یادداشت‌ها سخنران هرگز بیم جا به جا کردن برگه‌ها و گم کردن خطی که به دنبال آن بود را ندارد. لرزش دست‌ها از استرس یا هول شدن روی صحنه سخنرانی رخدادی طبیعی است که باعث دستپاچه شدن سخنران می‌شود.

تهیه و مدیریت یادداشت‌ها در سخنرانی

برای نوشتن یادداشت‌ها عجله نکنید. نیازی نیست روی هر تکه کاغذ هر یک از نکات را بنویسید. خیلی از اوقات تعداد زیاد یادداشت‌هایی که در برگه‌های کوچک کاغذی نوشته شده‌اند بیش‌تر از کاغذ بزرگ سخنران را دست‌پاچه می‌کند.

برای تهیه یادداشت‌ و برای هر نوع سخنرانی، سعی کنید کل متن و بخش‌های کلیدی را با توجه به راهنما زیر حداکثر در ۵ نوت یا یادداشت جمع‌آوری کنید:

  1. هر یک از برگه‌ها باید یک طرفه باشد و فقط در یک سمت آن مطلب نوشته شود
  2. برگه‌ها برای این که به راحتی در دست جا به جا شوند بهتر است در سایر ۴ × ۶ تهیه شوند
  3. از پنج کارت، یک کارت به مقدمه و توضیحات مقدماتی مربوط به معرفی سخنران و بحث مورد بحث اختصاص دارد
  4. روی هر کارت تعداد محدودی کلمه درج می‌شود. کوچک نوشتن کلمات و تلاش برای جای دادن واژه‌های بیش‌تر یادداشت را به کل متن سخنرانی شبیه می‌کند
  5. سه کارت یا برگه حاوی نکات کلیدی سخنرانی است
  6. کارت آخر صرفا برای نتیجه‌گیری است

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

درج مطالب در برگه یا یادداشت‌ها

هر برگه یا کارتی که تهیه می‌کنید تنها حاوی کلمات کلیدی است؛ نه کل یک عبارت یا بحث. کلماتی که از یک پاراگراف انتخاب می‌شوند باید به گونه‌ای باشند که سخنران در صورتی فراموشی متن مربوطه بلافاصله بعد از دیدن آن جمله را به یاد آورد.

یکی از استثناهایی که در درج کلمات کلیدی قابل توجه است نقل قول‌هایی هستند که به صورت مستقیم از منبع مورد نظر باید ذکر شوند. برخی از نقل قول‌ها باید به همان شکلی که ذکر شده‌اند بیان شوند. مثلا اگر قرار باشد یک جمله از زبان رئیس جمهور خطاب به مخاطبان بگویید بهتر است که این جمله بدون کم و کاستی و عینا نقل شود. در چنین مواقعی می‌توان یک کارت یا برگه به کل برگه‌ها اضافه کرد.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

نحوه به دست گرفتن یادداشت‌ها در سخنرانی

یادداشت‌ها در سخنرانی چیزی نیستند که لازم باشد توسط سخنران پنهان شود. در واقع اگر سخنران بخواهد همزمان نوت یا یادداشت‌ها را از دید مخاطب مخفی نماید و جوری وانمود کند که کاملا بدون نیاز به متن به موضوع تسلط دارد سردرگم و مضطرب می‌شود.

برخی توصیه می‌کنند زمانی که یادداشت به همراه دارید کم‌تر روی زمین و خارج از صحنه راه بروید؛ چون در این صورت لرزش‌های ناگهانی و ناخواسته بیش‌تر به چشم مخاطب می‌آید.

برای راحتی بیش‌تر سعی کنید در تمرینات برای کسب آمادگی قبل از سخنرانی، یادداشت را در یک دست نگه دارید و از دستی که آزاد است برای زبان بدن بهره بگیرید. به علاوه بهتر است با کشش طبیعی عضلات دست خود کاغذها را نگه دارید و سعی نکنید شکل دست‌ها در حالتی غیرطبیعی باشد؛ چون در این حالت احتمال افتادن یادداشت‌ها وجود دارد و مجبور می‌شوید برای برداشتن آن‌ها خم شوید!

انتخاب کلمات کلیدی با تکنیک “سکانس یادآوری”

تکنیک “سکانس یادآوری”، روشی برای انتخاب کلیدواژه از میان تمام کلماتی است که یک متن دربردارد. در این روش علاوه بر این که یک کلمه می‌تواند نماینده کلمات دیگر باشد به مخاطب کمک می‌کند سکانس اصلی سخنرانی را یک بار دیگر به خاطر آورد.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

فرض کنید درباره حوادث قرن و بمباران‌های شیمیایی تاریخ صحبت می‌کنید. اگر کلمه “فوکوشیما” باعث شود مخاطب سریعا به یاد متلاشی شدن نیروگاه هسته ای که به دنبال آن زلزله و سونامی عظیمی در سال ۲۰۱۱ و در ژاپن رخ داد بیفتد پس قطعا فوکوشیما یه سکانس یادآوری مناسب است.

بعد از تهیه کردن کلیدواژه‌ها نوبت به شماره‌گذاری برگه‌ها می‌رسد. هر یک از یادداشت‌ها از یک تا پنج شماره‌گذاری و بر اساس اولویت چینش می‌شوند. کارت‌ها را هر بار قبل از تمرین یک بار زیر و رو کنید و دوباره در ذهن مرور نمایید.

نحوه نوشتار کلمات روی یادداشت‌ها

نوشتار کلمات باید با فونت بزرگ و خوانا باشد. کلماتی که درج می‌کنید اگر انگلیسی هستند با حروف بزرگ نوشته شوند. در صورتی که نورپردازی سالن مانع از این می‌شود که به راحتی متن را بخوانید از خودکارهای خاص یا جوهر قوی برای پرینت متن استفاده کنید.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

سخن آخر:

تمرین کافی مانع از دست‌پاچه و گم کردن کارت‌ها می‌شود. به عنوان مثال اگر درباره جنگ جهانی دوم سخنرانی می‌کنید و کارت اول مربوط به بمباران‌های صورت گرفته در خلال جنگ است حتما می‌دانید که بعد از موضوع مباران اتمی هیروشیما، بمباران اتمی ناکازاکی و فرانسه و تلفات جنگی مطرح می‌شود.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

۴ مهارت اثربخش اداره و ارائه مطالب در سخنرانی

برای افراد تازه‌کاری که تجربیات مختصر و کم‌تری در ارتباط با سخنرانی عمومی و در جمع صحبت کردن دارند سخنرانی شبیه به یک بازی است. اگر از آن‌ها بخواهید برای سخنرانی آمادگی بیش‌تری کسب کنند نیشخندی می‌زنند و می‌گویند: نیم ساعت حرف زدن که این قدر تشریفات و زحمت نمی‌خواهد! اما اگر قرار باشد همین نیم ساعت را یک سخنران حرفه‌ای مدیریت کند که پیه همه چیز را به تن مالیده است و با تجربه‌ای که به دست آورده آب‌دیده شده، ممکن است ساعت‌ها را صرف کسب آمادگی و تمرین کند. چنین سخنرانی دیگر می‌داند که ارائه مطالب در سخنرانی از جمع‌آوری آن‌ها بسیار بسیار مهم‌تر است و هر چه خطا و احتمالا دست‌انداز در سخنرانی وجود داشته باشد به دلیل همین اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی عمومی و در ارائه مطالب است!

آماده کردن یک مطلب شیک و شسته و رفته که شاید خیلی‌ها با خواندن آن از اطلاعات و بار علمی نویسنده انگشت به دهان بمانند قطعا کار دشوار و تحسین برانگیزی است؛ اما یک سخنران همیشه نمی‌تواند به ارائه سخنرانی از روی متن که از پیش آماده‌سازی شده است متکی بماند؛ خصوصا وقتی که در موقعیت‌های حساس زیر قرار داشته باشد:

  • پیام سخنرانی بسیار فنی، حساس و پیچیده نباشد (وقتی که سخنرانی در ارتباط با معرفی یک نوآوری، کشف  یا اختراع است)
  • وقتی که مسائلی حیاتی مثل پروتکل‌های بین‌المللی مطرح نباشند و به جز جمعیت حاضر در سالن، سخنرانی به صورت وبینار یا آنلاین در جاهای دیگر استماع نشود
  • وقتی که سخنرانی در مقابل افراد عالی رتبه در حال برگزاری نیست و مخاطبان از افراد عادی هستند

اداره و ارائه مطالب در سخنرانی روش‌های خاص خود را دارد که کم و بیش با آن‌ها قبلا آشنا شده‌اید. آموزش امروز مروری است بر ۴ مهارت اثر بخش ارائه سخنرانی‌ها که در قالب پکیج آموزشی کاملی در ادامه می‌خوانید.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

روش‌هایی که برای ساده‌تر شدن مسیر سخنرانی وجود دارند همیشه بهترین انتخاب نیستند. خیلی وقت‌ها برای تاثیرگذاری و تغییر مسیر سخنرانی نیاز به انتخاب راه‌های دشوارتری داریم که قطعا لازم است چالش‌های آن را بپذیریم.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

همه ما از کودکی مهارت خواندن و حرف زدن را یاد گرفتیم؛ اما سخنرانی هرگز با مهارت خواندن و حرف زدن پیش نمی‌رود. دنیا سخنرانی با دنیا نوشتار و متنی که در قبلا آماده کرده‌ایم تفاوت‌های زیادی دارد. مثلا همان طور که حرف زدن عامیانه نسبت به گفتگوهای رسمی سادگی و سهولت بیش‌تری دارد، سخنرانی هم نسبت به متنی که آماده می‌کنیم رسمیت کم‌تری دارد. با این حال سخنران نیاز دارد مهارت خود را از راه پوشش صحیح و حرکات و زبان بدن خود نشان دهد.

برای نشان دادن همه این موارد به روش‌های استانداردی برای ارائه مطالب در سخنرانی نیاز داریم که هر سخنران بسته به موضوع و موقعیتی که در آن قرار دارد یکی را انتخاب می‌کند:

مهارت ارائه فی‌البداهه سخنرانی

سخنرانی فی‌البداهه نطق معمولا کوتاهی است که بدون هر گونه آمادگی از قبل صورت می‌گیرد. این نوع سخنرانی بیش‌تر زمانی اجرا می‌شود که از فردی در موقعیت خاص دعوت به سخنرانی روی صحنه می‌شود یا این که به صورت افتخاری چند کلمه‌ای را با حاضران در سخنرانی صحبت می‌کند. سخنرانی فی‌البداهه حتی از سخنرانی ده دقیقه‌ای هم کوتاه و منسجم‌تر است.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

سخنرانی فی‌البدهه در اکثر مواقع ساختار غیررسمی دارد و از همان چارچوب گفتگو محاوره‌ای تبعیت می‌کند؛ چون همان تراوشات ذهن می‌باشد که هرگز فرصت سازمان‌ یافتن را پیدا نکرده است. ساده‌ترین نمونه سخنرانی فی‌البداهه می‌تواند معرفی خود در جمعی باشد که به تازگی در آن قرار گرفته‌ایم:

سلام! من X هستم. فارغ‌التحصیل رشته مکانیک سیالات که به صورت داوطلبانه در این جمع شرکت کردم!

مزیت سخنرانی فی‌البداهه و مهارت‌های ارائه آن

ارائه مطالب در سخنرانی فی‌البداهه مزیت بزرگی نسبت به سایر روش‌ها دارد و آن این است که سخنران به صورت خودجوش و خودانگیز شروع به گفتگو می‌کند و بنابراین درک آن برای مخاطب از همیشه ساده‌تر است.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

در صورتی که در موقعیت‌های مشابه برای ارائه سخنرانی فی‌البداهه قرار گرفتید با استفاده از تکنیک‌های زیر ذهن خود را آماده‌سازی کنید:

  1. قبل از این که روی صحنه حاضر شوید لحظه‌ای تامل کرده و افکار خود را جمع کنید
  2. ابتدا قبل از این که سراغ بحث موردنظر خود بروید از دعوت‌کننده تشکر کنید
  3. حرف‌های خود را تا حد ممکن کوتاه و خلاصه کنید
  4. پیش از ترک صحنه مجددا از کسی که شما را دعوت کرده تشکر کنید

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

مهارت ارائه سخنرانی طولانی مدت

سخنرانی طولانی مدت بر خلاف نوع قبلی نطقی کاملا برنامه‌ریزی شده و دقیق می‌باشد که برای هر دقیقه آن یادداشت خاصی در نظر گرفته شده است. ویژگی خاص ارائه مطالب در سخنرانی بلند مدت به این شیوه استفاده از نوت یا یادداشت‌های کوتاهی است که سخنرانی هرازگاهی بدان نگاه می‌کند. این شیوه از سخنرانی را در نطق‌های سیاسی بسیار می‌بینیم. مزیت آن هم امکان برقراری ارتباط و تماس چشمی با مخاطبان در سخنرانی و توجه به سایر بخش‌ها به جز متن سخنرانی است.

سخنرانی‌هایی که مدت طولانی‌تری زمان می‌برند ممکن است دردسرهایی هم برای مخاطبان هم برای سخنران داشته باشند؛ اما قطعا این فرصت را ایجاد می‌کنند تا مخاطب مطالبی را که در درک آن‌ها مشکل داشته است یک بار دیگر بشنود، هضم و سپس جذب کند.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

در مقایسه انواع مقیاس زمانی سخنرانی، در صورتی که سخنرانی‌های یک ساعته یا بیش‌تر دارید حتما این مزایا مهم و اثرگذار را بهتر حس می‌کنید. فرض کنید در حال صحبت کردن درباره مشکلات و معایب زندگی شهری هستید و از عبارت “محرومیت از خواب” استفاده می‌کنید. نگاهی به اطراف می‌کنید و متوجه می‌شوید برخی از مخاطبان نگاه‌هایشان به اطراف می‌افتد و پچ پچ مختصری در سالن سخنرانی به وجود می‌آید. همین نشانه کافی است تا متوجه شوید ابهامی برای آن‌ها به وجود آمده و بلافاصله به تفسیر محرومیت از خواب می‌پردازید: محرومیت از خواب نوعی اختلال آشکار و شدید بابت کم‌خوابی جدی در افراد است که عوارض روحی و جسمی زیادی نظیر عدم هماهنگی حرکات دست و چشم را به دنبال دارد…

مهارت ارائه سخنرانی از روی دست‌نوشته

این شیوه ارائه مطالب سخنرانی کاملا وابسته به متن روی کاغذ است و سخنران آنی نگاهش را از روی دست‌نوشته برنمی‌دارد؛ مگر به استفاده از ابزارهای بصری نیاز پیدا کند. همان طور که گفته شد این شیوه از سخنرانی بیش‌تر به درد کسانی می‌خورد که به ادا و پرداختن تک تک واژه‌ها نظیر دست‌نوشته نیاز دارند. این شرایط معمولا در سخنرانی‌های حساس و پیچیده که هر یک از کلمات معنا و جایگاه خود را دارند و جایگزینی آن‌ها با کلمات دیگر ممکن است سرنوشت بحث را عوض کنند مفید واقع می‌شود.

امروزه روش سخنرانی از روی دست‌نوشته با امکان مطالعه از روی دستگاه‌ها یا نمایشگرهایی که حاوی اطلاعات هستند و دقیقا در جایگاه دوربین مستقر می‌باشند جایگزین شده است.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

مهارت ارائه سخنرانی با تکیه بر حافظه

این روش دقیقا همان تکنیکی است که بازیگران برای اجرا سناریو در صحنه فیلم به کار می‌برند. یعنی سخنران متن را از قبل از بر می‌کنند و سپس مفهومی که درک کرده است را به زبان خودش بازگو می‌کند. از مزایا این روش می‌توان به امکان برقراری تماس جشمی در عین انتقال مفاهیم اشاره کرد. به علاوه سخنران می‌تواند هر زمان که احساس نیاز کند و بدون هیچ برنامه‌ریزی خاصی از ابزارهایی مثل پاورپوینت کمک بگیرد؛ در عین حال به نظر برسد که از سخنرانی را از بر کرده است و کاملا به مطلب مسلط می‌باشد.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

مخاطب‌شناسی در سخنرانی : ۳ روش کلیدی برای آنالیز بهتر مخاطبان

طبیعت انسان آنالیز، تحلیل و دو دو تا چهارتا را قبل از انجام هر کار یا اقداماتی ایجاب می‌کند. همین که برای سفر به بررسی آب و هوا یا جاده‌ها می‌پردازیم نشان می‌دهد که انسان موجودی آینده‌نگر است و برای حفظ موقعیت و جایگاه خود هرگز بی‌گدار به آب نمی‌زند. نمونه ساده‌تر آن همان تجزیه و تحلیل مختصر ما قبل از حرف زدن با دیگران است. همین که پیش از انتخاب کلمات به فرد مورد نظر و عقاید او توجه می‌کنیم و سعی داریم از سوتفاهم‌های احتمالی جلوگیری کنیم یعنی با دوراندیشی توانستیم در یک مکالمه ساده به موفقیت برسیم. از آن جایی که در سخنرانی هم شناخت و آنالیز افراد اهمیت خیلی بیش‌تری نسبت به گفتگوهای روزمره دارد مخاطب‌شناسی سخنرانی به عنوان رکن حیاتی مطرح می‌شود.

در حالی که آنالیز مخاطبان کاملا سخنران را در برابر قضاوت‌های خوب و بدی که در انتظار او است بیمه نمی‌کند، حداقل به سخنران کمک می‌کند در انتخاب موضوع، زبانی که باید با استفاده از آن مخاطبان را درگیر کند، استایل خود و سایر جنبه‌های سخنرانی بهتر تصمیم‌گیری کند.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

هر چه که آگاهی سخنران نسبت به ابعاد شخصیتی مخاطبان بیش‌تر باشد بهتر می‌تواند ضمام سخنرانی را به دست گیرد؛ اما در جمع‌آوری این داده‌ها محدودیت‌هایی وجود دارد که دست و پای سخنران را می‌بندد. مثلا سخنران نمی‌تواند از تک تک افرادی که قرار است مقابل آن‌ها صحبت کند درباره علایق شخصی و ترجیح آن‌ها بپرسد و سلایق همه آن‌ها را در تصمیم‌گیری خود دخالت دهد.

از این رو تصمیم گرفتیم با توجه به ضرورت مخاطب‌شناسی در سخنرانی ۳ روش کلیدی برای آنالیز بهتر مخاطبان را در کلاس امروز دانشگاه زندگی به بحث بگذاریم. تا پایان همراه ما بمانید.

۳ روش کلیدی برای مخاطب‌شناسی در سخنرانی

همان طور که یک پزشک پیش از تشخیص اطلاعات و تاریخچه کافی بیمار را جویا می‌شود، یک سخنران هم برای تجویز صحیح و به جا کلمات نیاز به آشنایی مختصری با تاریخچه کلی گروهی دارد که قرار است با آن‌ها دقایقی گفتگو داشته باشد. ۳ روش استاندارد زیر به آنالیز بهتر مخاطبان کمک می‌کنند:

آنالیز دموگرافیک مخاطبان در سخنرانی

اطلاعاتی که در این روش مورد بررسی قرار می‌گیرند از دیرباز شامل سن، جنسیت، وضعیت زناشویی، نژاد و قومیت و شرایط اجتماعی اقتصادی آن‌ها می‌باشند. در صورتی که مخاطبان شما ، کارمندان دانشجویان یا دانش‌آموزانی باشند که قبلا هم با آن‌ها در ارتباط بوده‌اید قطعا نگرش کلی نسبت به دموگرافیک آن‌ها دارید؛ اما در صورتی که مخاطبان شما جمعیتی باشند که هرگز با آن‌ها در گذشته رو به رو نشده‌اید چه طور؟

در این موقعیت بهترین راهی که به نظر می‌رسد کسب اطلاعات جامعی از سازمان یا موسسه‌ای است که از شما دعوت به سخنرانی کرده است. مثلا اگر قرار است در ارتباط با اصول فن بیان در مشتری‌مداری برای کارکنان یک شرکت بازرگانی سخنرانی کنید خیلی راحت می‌توانید درباره دموگرافیک آن‌ها از همان سازمان این داده‌ها را جویا شوید.

فراموش نکنید که مخاطب‌شناسی در سخنرانی مرز و حدود خاصی دارد. برخی از اطلاعات مثل اطلاعات تاهل افراد جز خط قرمزهایی محسوب می‌شود که در سخنرانی اجازه ورود بدان را نداریم.

برخی از انواع داده‌های دموگرافیک عبارتند از:

بازه سنی مخاطبان

سن مخاطبان دنیایی است از اطلاعات به دردبخور که به سخنران برای هدایت بهتر سخنرانی به شدت کمک می‌کند. مثلا اگر مخاطبان شما افراد هجده نوزده ساله‌ای باشند که به تازگی وارد دانشگاه شده‌اند قطعا هیچ پیشینه‌ای درباره جنگ و مشکلات آن ندارند. اما همین که سن مخاطبان بالاتر برود و عمدتا ۳۰ تا ۴۰ ساله باشند به خوبی خاطرات جنگ را به خاطر می‌آورند؛ چون خیلی خوب آن را لمس کرده‌اند!

افرادی که مسن‌تر باشند شرایط دهه بیست یا سی را بهتر از افراد سی یا چهل ساله می‌دانند و بنابراین اگر قصد خاطره‌بازی با آن‌ها را داشته باشید و بخواهید یادآور پارامترهای خاصی شوید شاید بتوانید این کار را راحت‌تر انجام دهید.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

جنسیت مخاطبان

تفاوت مخاطب زن و مرد در سخنرانی موضوع حساس و پیچیده‌ای است. تفاوت رفتار و شخصیتی افراد مختلفی به فاکتورهایی مثل اصالت، شیوه تربیت، خانواده و محیط رشد آن‌ها دارد. با توجه به جنسیت اکثریت افراد می‌توانید در انتخاب موضوع و استایل خود تصمیم‌گیری کنید.

آنالیز روان‌شناسی مخاطبان در سخنرانی

در این تحلیل و بررسی فاکتورهای پنهان‌تری نظیر دیدگاه‌ها، گرایش افراد، عقاید و ارزش‌های آن‌ها برای سخنران مشخص می‌شود. از دیدگاه سخنرانان این گرایش‌ها که مجموعه ارزش‌های یک فرد را تشکیل می‌دهند خیلی مهم هستند؛ چون ارزش‌ها هستند که نشان می‌دهند چه چیزی مطلوب یک فرد است و چه چیزی نامطلوب. از این رو شاید مطرح کردن خیلی از عناوین در سخنرانی درست نباشد.

ارزش‌ها چارچوب یا استانداردهایی هستند که به دیگران برای قضاوت دیگران کمک می‌کنند. آزادی، عدالت، صداقت، خانواده، سلامت و برابری همه و همه یک ارزش هستند.

ارزش‌ها کمیت‌هایی کیفی هستند؛ نه کمّی!

بر خلاف آنالیز دموگرافیک که تمام داده‌ها با اعداد و ارقام مشخص می‌شوند، در ارزش‌ها و خلاصه پارامترهایی که مربوط به آنالیز روان‌شناسی می‌شوند همه چیز کیفی و توصیفی است و تحلیل مخاطبان در سخنرانی در یکی دو خط خلاصه نمی‌شود. مثلا اگر قرار است درباره مضرات فست فودها صحبت کنید، قطعا همه آن کسانی که از فست فود دوری می‌کنند با هم کاملا هم عقیده نیستند. این تفاوت‌ها به صورت توصیفی مشخص می‌شوند.

آنالیز موقعیتی مخاطبان در سخنرانی

نوع دیگر مخاطب‌شناسی در سخنرانی، آنالیز موقعیتی افراد است؛ چون در آن روی ویژگی‌های خاص در موقعیت صحبت کردن یا سخنرانی سخنران تمرکز داریم. این آنالیز با دو سوال مهم انجام می‌شود:

  • چند نفر برای شنیدن سخنرانی من آمده‌اند و اصلا دلیل اصلی حضور آن‌ها چیست؟ چه نگرانی یا نگرشی باعث آمدن آن‌ها شده است؟
  • شرایط فیزیکی محیط سخنرانی به چه صورت است؟ جمعیت مخاطبان چگونه است؟ عواملی در خارج یا داخل سالن وجود دارد که سبب بی‌توجهی مخاطبان شود؟

تاثیر جمعیت مخاطبان بر سخنرانی

جمعیت مخاطبان در یک کلاس به صورت کلاسیک بیست تا بیست و چهار نفر است. این جمعیت، جمعیتی بهینه برای سخنرانی است؛ چون کم بودن تعداد مخاطبان شرایط را برای قضاوت به نفع شما فراهم می‌کند. در چنین مواقعی آمادگی برای سخنرانی راحت‌تر است.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

زمانی که سخنرانی در برابر جمعیت گسترده‌تری برگزار شود دست‌یابی به تک تک مخاطبان برای جلب توجه آن‌ها دشوارتر است. به علاوه سخنرانی حالتی رسمی‌تر به خود می‌گیرد و قطعا سبک سخنرانی عوض می‌شود.

تاثیر موقعیت برگزاری سخنرانی بر سخنرانی

بهانه‌های مختلفی برای برگزاری یک سخنرانی وجود دارد. از مراسم اهدای جوایز، کنوانسیون ها و کنفرانس ها تا تعطیلات و همایش‌های مختلف برای تحلیل رخدادهای خوب و بد. هر کدام که باشد به هر حال در مخاطب‌شناسی سخنرانی اثرگذار هستند.

موقعیت سخنرانی در چنین مواردی شخصیت مخاطبان را عوض می‌کند. مثلا وقتی که درباره آثار و خسارات جنگ در منطقه خاص دنیا صحبت می‌کنیم باید احساسات و واکنش‌های مخاطبان را بعد از دیدن تصاویر یا ویدیوها پیش‌بینی کرد و جهت جلوگیری از واکنش‌های منفی، متن سخنرانی را تعدیل کرد.

مخاطب‌شناسی در سخنرانی

آنالیز بر حسب داوطلب بودن مخاطب

بر حسب این که حضور مخاطبان در سالن به صورت اختیاری شکل گرفته باشد یا پشت آن اجبار وجود داشته باشد و افراد صرفا برای انجام وظیفه حضور یافته باشند تفاوت‌هایی در مخاطبان دیده می‌شود. زمانی که حضور در یک سخنرانی به برخی تحمیل شده باشد سخنران باید روی زمانبندی در سخنرانی دقت بیش‌تری داشته باشد. گاهی برخی از سخنرانی‌ها به عنوان دوره‌های طول یا ضمن خدمت برگزار می‌شود. در چنین مواردی که سخنرانی جنبه آموزشی می‌یابد نحوه ارائه سخنرانی هم از اهمیت بیش‌تری برخوردار می‌شود.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

شناخت استایل گوش دادن مخاطب ؛ فاکتوری که مسیر سخنرانی را تغییر می‌دهد

فقط برای چند لحظه هر فکر دیگری که در سرتان دارید را دور بریزید و یک بار به سخنرانی‌هایی که تا کنون رسمی یا غیررسمی داشته‌اید فکر کنید. درباره خوب گوش دادن یا گوش دادن فعال چه چیز‌هایی می‌دانید؟ فکرش را کرده‌اید اگر فقط یک درصد مخاطبان ما شنوندگان خوب و فعالی بودند کار سخنرانی چه قدر برای یک سخنران ساده و شیرین‌تر می‌‌شد؟ ارسطو از ۳۲۵ سال قبل از میلاد مسیح به عنوان سخنرانی خبره در نوشته‌هایش اذعان داشته است که استایل گوش دادن مخاطب است که به یک سخنران در طبقه‌بندی آن‌ها کمک می‌کند.

به اعتقاد ارسطو سخنرانی به سه بخش اصلی تقسیم می‌شود و اساس این طبقه‌بندی را استایل گوش دادن مخاطب تعیین می‌کند. سخنران، موضوع سخنران و شنونده سخنرانی. از دیدگاه وی شنوده نقش قاضی یا تصمیم‌گیرنده را ایفا می‌کند که قادر است از روی حال، آینده و سابقه سخنرانی تصمیم‌گیری و قضاوت کند. جالب تر این که ارسطو مخاطبان را نیز با توجه به شیوه گوش فرا دادن به سخنرانی به سه دسته مهم تقسیم کرده است:

  1. دسته اول: افرادی که از سخنرانی برای تصمیم‌گیری درباره گذشته استفاده می‌کنند
  2. دسته دوم: افرادی که به دنبال تصمیم‌گیری‌هایی هستند که روی آینده اثر می‌گذارد
  3. دسته سوم: افرادی که بی‌توجه به گذشته و آینده مهارت‌های سخنران را ارزیابی می‌کنند

مخاطبان ما نیز در سخنرانی‌هایی که امروزه برگزار می‌شوند هرگز یکدست نبوده و نیستند. قطعا ناهمگنی‌های بابت تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تفاوت‌ها فارغ از جنسیت به وجود می‌آید که از کنترل ما خارج است. مخاطبان از فرقه‌های مختلف با فرهنگ و زبان مختلف در سخنرانی‌ها شرکت می‌کنند. اگر سخنرانی بین‌المللی باشد حتی ممکن است مخاطبان خارجی زبان نیز داشته باشید که حضور آن‌ها حساسیت سخنرانی را نسبت به حالت عادی دوچندان می‌کند.

بخش عمده‌ای از سوتفاهم‌ها و سوبرداشت‌ها در سخنرانی ناشی از تفاوت استایل گوش دادن مخاطب به سخنان سخنران است. در این مقاله خیلی تخصصی‌تر از گذشته به شناخت استایل گوش دادن مخاطب، فاکتوری که مسیر سخنرانی را تغییر می‌دهد می‌پردازیم.

بررسی انواع استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

در طبقه‌بندی تیپ‌های رایج سخنرانی و افراد مختلف به لحاظ نحوه گوش دادن به سخنرانی، طیف مخاطبان از نظر واکنش، توجه آن‌ها به محتوا، مردم‌گرایی و زمان طبقه‌بندی می‌شوند:

دسته اول: شنونده مردم‌گرا

این دسته از شنونده‌ها، مخاطبانی هستند که به سخنران علاقه بیش‌تری نشان می‌دهند. این دسته از مخاطبان به شدت روی سخنران تمرکز می‌کنند تا دقیقا متوجه شوند در سر او چه می‌گذرد و چه احساسی نسبت به سخنرانی دارد. نکته جالب درباره این شنوندگان، مرکز توجه آن‌ها در سخنرانی است. استایل گوش دادن مخاطب در این دسته به گونه‌ای است که روی کسی که در حال صحبت کردن است بیش‌تر تمرکز دارد تا موضوع مورد بحث.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

فرض کنید به عنوان یک نوازنده در حال گفتگو و سخنرانی درباره موزیک عربی و ساختار و خواستگاه آن هستید. اگر احیانا احساس می‌کنید یکی از مخاطبان روی خود شما بیش از موضوعی که درباره آن صحبت می‌کنید تمرکز کرده است شک نکنید که با شنونده مردم‌گرایی رو به رو هستید که روی جزئیات رفتار شما حساس است.

این دسته از مخاطبان در سخنرانی توقعات متفاوتی هم دارند. مثلا شنونده مردم‌گرا توقع دارد شنیده شود و به سوالاتش تمام و کمال پاسخ داده شود. اگر هنرمندی در حال بررسی یک موضوع تخصصی در زمینه موسیقی باشد به جای فکر کردن به محتوا بحث سوالات زیر در ذهن او شکل می‌گیرد:

  • چه طور معروف شده است؟
  • چه زمینه تحصیلی و آکادمیکی برای ورود به این بازار مورد نیاز بوده است؟
  • با وضعیت درآمد و شهرتی که از آن صحبت شده، این فرد تا کنون موفق بوده است یا نه؟

یا در صورتی که سخنرانی درباره معضلات زلزله و آثار و خرابی‌های ناشی از آن صحبت می‌کند، شنونده مردم‌گرا قبل از هر چیز کنجکاو می‌شود بداند سخنران برای رفع این مشکلات چه قدم‌هایی برداشته است.

اگر استایل گوش دادن مخاطب خود را این چنین ارزیابی می‌کنید توجه کنید که پیام اصلی سخنرانی برای چنین شنونده‌ای، راز موفقیت، عملکرد و شخصیت خود سخنران است.

دسته دوم: شنونده محتوا‌گرا

مخاطب محتواگرا همان کسی است که روی اصل مطلب و پیغام اصلی آن تمرکز دارد؛ نه چیز دیگر. به عنوان مثال اگر در حال ارائه درس یا کنفرانس در کلاس درس باشید، احتمالا مخاطبانی که به دنبال یادگیری علم از شما هستند مخاطبان محتواگرایی هستند که روی چیز دیگری تمرکز ندارند.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

با توجه به این وضعیت، سخنرانی که با این مخاطبان رو به رو می‌شود مجبور است حقایق را به ساده‌ترین و گاهی احمقانه‌ترین (!) شکل ممکن بازگو کند. مثلا اگر بخواهد روی بخش کلیدی بحث تاکید کند باید حواسش را جمع کند مبادا مخاطب احساس کند از اغراقی که در ارائه مطالب وجود دارد فریب خورده است!

فرض کنید قرار است یک سخنرانی درباره وضعیت بچه‌های بی‌سرپرست آفریقا داشته باشید. اگر تنها درباره این موضوع صحبت کنید که ۴۵ میلیون آفریقایی یتیم در این قاره وجود دارد، عملکرد شما ممکن است برای شنونده محتوانگر یا محتواگرا تبلیغاتی یا کلیشه‌ای به نظر برسد. در عوض بهتر است داده‌های به صورت توسعه‌یافته به مخاطبان انتقال داده شوند.

دسته سوم: مخاطب عمل‌گرا

این دسته از مخاطبان پیوسته مایل هستند تمایلات سخنران را بشناسند تا این که زمان خود را صرف گوش دادن به سخنرانی کنند. همان طور که از نام این مخاطبان پیدا است، استایل گوش دادن مخاطب عمل‌گرا بر خلاف دسته‌های دیگر است. فرد عمل‌گرا صبر کافی را برای از صفر به صد رسیدن سخنرانی ندارد؛ از این رو به دنبال یک نکته یا نتیجه‌گیری جامع و شسته رفته می‌گردد.

اگر در سخنرانی با افرادی سر و کار دارید که بدون دانستن دلیل و برهان، مدام به دنبال عمل و اجرا هستند شک نکنید که مخاطب شما عمل‌گرا است و در قبال آن باید با سیاست عمل کنید. این دسته از مخاطبان را بسیار دیده‌اید. مثلا افراد حاضر در هواپیما که منتظر تیک آف هستند و تمایل دارند هر چه زودتر به مقصد برسند در جایگاه خود مخاطبان مهمانداری محسوب می‌شوند که پذیرایی و مدیریت پرواز را بر عهده دارد.

در چنین حالتی مهماندار هواپیما با توجه به این که می‌داند اکثر مخاطبان عمل‌گرا هستند و صبر کافی را برای شنیدن جزئیات ندارند بدون معطلی نکاتی کاربردی را برای اجرا به مسافران اعلام می‌کنند. این در حالی است که اگر قرار باشد نطق کاملی در هواپیما توسط مهماندار اجرا شود قطعا باید به قوانین هوانوردی دنیا و استانداردهایی که با توجه به آن آموزش‌های لازم به مسافر داده می‌شود اشاره کند.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

دسته چهارم: مخاطب زمان‌گرا

تیپ بعدی از مخاطبان را می‌توان از حالات نشستن و چهره آن‌ها تشخیص داد. مخاطبان زمان‌گرا نیز صبر و حوصله کافی را ندارند و تمایل دارند پیام اصلی در کوتاه‌ترین زمان ممکن به آن‌ها انتقال داده شود. این دسته از مخاطبان را می‌توانید از راه‌های زیر تشخیص دهید. مخاطب زمان‌گر:

  • مدام به ساعت گوشی خود نگاه می‌کند
  • چشم‌های مخاطب نگران و مضطرب است و مدام جهت دید تغییر می‌کند
  • فرد مدام روی صندلی جا به جا می‌شود

شاید به دلیل همین حالات باشد که سخنرانی در مقابل افراد جوان نسبت به افراد مسن‌تر باید کوتاه‌تر باشد و هر چه قدر که سن پایین می‌آید نیاز به تنوع در طول سخنرانی بیش‌تر حس می‌شود؛ واگرنه باید دیر یا زود شاهد رفتار پیش‌بینی نشده مخاطب زمان‌گرا باشیم.

استایل گوش دادن مخاطب در سخنرانی

در صورتی که سخنرانی با جزئیات زیاد و به صورت طولانی ارائه شود انتظار چنین برخوردی را از مخاطب زمان‌گرا خواهیم داشت. شاید رعایت همگنی جمعیت به جهت سنی و تحصیلی استایل گوش دادن مخاطب را یکسان کند و کار سخنران نیز ساده‌تر شود.

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

ترفندهای پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

همه ما دچار حواس‌پرتی هستیم. حواس پرتی‌های گذرا یا دائمی‌ که در برخی افراد شدیدتر و در برخی خفیف و حتی نادر است. این ذهن مشوش در گیرودار زندگی و با درگیری شغلی گرفتارتر می‌شود و بنابراین طبیعی است اگر سریع موضوع گفتگو را از یاد ببریم، همان لحظه که اسم چیزی را می‌شنویم بلافاصله به دست فراموشی بسپاریم و یا به جز این حواس پرتی به طور کلی از شنیدن، یادگیری و کسب مهارت خیلی زود خسته شویم. به جز این خصلت عمومی، ویژگی‌های خاص فردی نیز در کنار این عامل باعث می‌شود زمانی که برای اولین بار مطلبی را می‌شنویم، تاثیر آن به حداقل برسد بعد از چند ساعت ردّ آن به طور کلی از ذهن پاک شود و بعد از چند روز یا چند هفته تقریبا هیچ اثری از آن باقی نماند. سخنرانانی که به خوبی با ساختار ذهنی و روانی مخاطبان آشنا هستند، برای رفع این مشکل از تکنیک مفید و پرکاربرد پشتیبانی از ایده در طول سخنرانی استفاده می‌کنند تا به این شکل سخنرانی ماندگارتری داشته باشند؛ اما چه طور؟

در ترفند پشتیبانی از ایده، یک سخنران تلاش دارد با تکرار اما از راه‌های خلاقانه، خشکی و یکنواختی سخنرانی را از بین ببرد، مخاطبی که دچار بی‌حولگی و کسالت شده است را بیدار کرده و در عین حال با بارها پافشاری روی یک مطلب آن را در ذهن مخاطب تثبیت کند. هر چند که این امر در سخنرانی‌های کوتاه تقریبا عملی نیست اما سخنرانی‌های طولانی‌تر قطعا به این ترفند نیاز دارند.

برای این که یک ایده را در خلال سخنرانی تقویت کرده و به زبان‌ ساده‌تر تا آخر پشت آن بایستیم ابتدا باید با مفهوم بحث آشنا شویم و سپس انواع ترفندهای شناخته‌شده را بررسی کنیم.

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

بر خلاف بسیاری از ما که بحث را عمدتا نتیجه یک تنش بین دو طرف می‌دانیم و با شنیدن این کلمه به یاد چالش و حتی مشاجره می‌افتیم، واژه “بحث” ریشه‌ای لاتین دارد که در زمان قدیم و طی آن معمولا اختلاف نظر منتج به صلح و دوستی می‌شده است. هر بحث دو بخش کلی دارد: پشتیبانی و سپس نتیجه‌گیری.

در بخش پشتیبانی از جملاتی به عنوان شاهد و برای تثبیت ایده استفاده می‌کنیم و در نهایت هم در نتیجه‌گیری اصل مطلب را تلخیص می‌کنیم. فرض کنید در یک سخنرانی مرتبط با پیشگیری از چاقی از دوران کودکی قرار دارید. اگر قرار باشد پشتیبانی از ایده داشته باشید تا نهایتا به یک نتیجه‌گیری قوی برسید باید از چنین الگویی استفاده کنید:

  1. چاقی در سنین بالا ارتباط تنگاتنگی با استفاده از فست فود در دوران کودکی دارد
  2. چاقی کودکان ارتباط نزدیکی با ابتلا به دیابت نوع دو در بزرگسالی دارد؛ عاملی که با تاثیرات زنجیره‌وار منفی زیادی روی سلامت دارد

نتیجه‌گیری: با توجه به عوارض این سبک زندگی، از همین حالا و از سنین پایین باید رژیم غذایی کودکان را متناسب با سن آن‌ها سالم‌سازی و تعدیل کرد

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

چنین نتیجه‌گیری که با پشتیبانی از ایده از همان ابتدا انجام می‌شود منتج به بحث می‌شود. فکر می‌کنید به راه انداختن بحث در سخنرانی چه فایده‌ای دارد؟

بحث؛ اساس یک سخنرانی موفق و پربازده

مطرح کردن مطالب طوری که بحث‌برانگیز باشد دو فایده اساسی برای سخنران و مخاطبان دارد:

  1. یک سخنرانی بحث‌برانگیز موجب دخالت دادن دیگران در بحث می‌شود؛ طوری که مخاطب تصور می‌کند ابراز ایده‌هایش در نتیجه‌گیری بحث موثر می‌شود
  2. پشتیبانی از ایده نهایتا منجر به شکل‌گیری بحث می‌شود. مخاطبی که طی چنین فرآیندی وارد بحث می‌شود خیلی دیرتر مطالب را فراموش می‌کند

انواع و اقسام شیوه‌های حمایت از ایده

روش‌های زیادی توسط سخنرانان در کنفرانس‌ها، اجلاس یا مراسم‌های غیررسمی‌تر استفاده می‌شود:

نقل قول‌ها

نقل قول‌ها به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم و در مواقع مختلفی به کار گرفته می‌شوند:

  1. استفاده از نقل قول مستقیم هنگام روایت مستقیم از یک نویسنده
  2. استفاده از نقل قول مستقیم برای پررنگ کردن بخشی از بحث
  3. استفاده از نقل قول مستقیم برای آنالیز و تحلیل در طول بحث

ترجمه و تفاسیر آزاد

در این شیوه به انتقال مفهوم مدنظر یک نویسنده در قالب، فرم یا زمینه دلخواه خود می‌کنیم. از این روش در موقعیت‌های زیر استفاده می‌شود:

  1. زمانی که تحلیل و ایده شما دقیق‌تر از خود نویسنده است
  2. زمانی که انتقال واژه به واژه و عینی یک مطلب کمکی به سخنرانی شما نمی‌کند

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

پشتیبانی عددی

گاهی سخنرانان مجبور می‌شوند برای پشتیبانی از ایده خود به اعداد، روزها و تاریخ متوسل شوند. باید نسبت به تفسیر مخاطب از این اعداد دقت کافی را به خرج داد و به نکات زیر نیز توجه داشت:

  1. شفاف سازی آمار و خودداری از اعلام ارقام حدودی
  2. پیش‌بینی دیدگاه مخاطبان بعد از اعلام این اعداد و برداشت آن‌ها

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

حمایت تصویری یا بصری

نمایش یک دیاگرام، تصاویر، گیف‌ها، کلیپ‌ و… به سان کمک‌های اولیه در سخنرانی هستند. تصاویر مفهوم واقعی یک موضوع شناخته یا ناشناخته را به مخاطب انتقال می‌دهند و به این وسیله از ساخته‌های ذهنی که مخاطب طبق موارد تئوری در ذهن خود ساخته پشتیبانی می‌کند.

بلافاصله که احساس می‌کنید مخاطبان در حال فاصله گرفتن از شما هستند می‌توانید کمک‌های اولیه را استفاده کنید؛ اما در استفاده از آن‌ها باید به نکات زیر توجه کنید:

  1. استفاده از حمایت تصویری تنها در صورتی که به کوتاه شدن بحث کمک می‌کند
  2. استفاده از روش‌های بصری برای کمک به تثبیت موضوع و تکرار و یادآوری مجدد آن
  3. استفاده از حداقل کلمات در محتوا بصری

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

نکاتی پشتیبانی از ایده: در ایده‌های خود غرق شوید!

پشتیبانی از ایده با ابزارهای مختلفی امکان‌پذیر است. همین که سخنران یک مثل را در جای درست خود به کار ببرد یا از گراف، داده‌ها و آمار استفاده کند یعنی به طریقی سعی داشته ایده خود را حمایت کند. به هر حال راهکارهای خلاقانه‌تری هم وجود دارد:

استفاده از تنوع برای پشتیبانی از ایده

هیچ چیزی قادر نیست سخنرانی را در نطفه خفه کند مگر استفاده از روش‌های تکراری بارها و بارها به صورت مداوم. هر یک از روش‌هایی که ایده اصلی را در بدو سخنرانی پشتیبانی می‌کند باید مانند چاشنی‌های غذا به اندازه مناسب استفاده شود؛ کاملا متعادل.

از طرف دیگر در سخنرانی باید تفاوت سلیقه مخاطبان را نیز در نظر گرفت. برخی از افراد مایل به شنیدن نقل قول در سخنرانی، روایات و شرح اموری هستند که توسط شما در آزمایشگاه، کارگاه یا طی تحقیق و تجربه به دست آمده است و برخی دیگر مایل به تماشا جدول داده‌ها و مقایسه آماری هستند. استفاده از روش‌های متنوع به جای یک روش مانع از کسالت مخاطب می‌شود. حتما می‌دانید که حتی آن افرادی هم که به شدت شیفته خوردن شکلات هستند بالاخره زمانی بعد از خوردن مداوم آن خسته می‌شوند!

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

انتخاب چارچوب مناسب بحث

سخنرانی سطوح مختلفی دارد. درجه جدیت و اهمیت سخنرانی‌ها طبقه‌بندی می‌شود و اصول به همین دلیل است که ما قبل از هر چیز به آنالیز مخاطبان پیش از سخنرانی نیاز داریم. مسلما چارچوب ما برای پشتیبانی از ایده‌ها در سخنرانی رسمی صبحگاهی با سخنرانی صمیمی‌تر حین صرف ناهار تفاوت دارد. گاهی روش‌های داستان‌سرایی ما برای جذب مخاطبان و قانع کردن آن‌ها در یک سخنرانی معمولی جواب می‌دهد؛ اما در سخنرانی‌های رسمی‌تر به اعتبار ما صدمه می‌زند.

پرهیز از عبور از مرزها در پشتیبانی از داده‌ها

هر سخنرانی با هر موضوعی نهایتا به سه منبع برای پشتیبانی از ایده‌ها نیاز دارد. مثلا یک روایت از متون سخنرانی اوباما، نمایش آمار موفقیت او در مذاکرات و نهایتا یک فیلم کوتاه از ارتباطات مردمی وی کافی است تا دیگران به ایده اصلی شما یعنی مردم‌گرایی اوباما در طول ریاست جمهوری ۸ سال‌اش ایمان بیاورند!

هدف از این ابزار پشتیبانی از ایده سخنرانی است؛ نه استفاده از سخنرانی برای پشتیبانی از شواهد!

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

تقویت فن بیان و غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

آشنایی با زندگی برخی از کارآفرینان و افراد مطرح دنیا در حوزه تجارت و بازرگانی، گاه به شدت بهت‌آور و تعجب‌برانگیز می‌شود. تصور اغلب ما از افراد موفق، ثروتمند و سرشناس در تاریخ انسان‌هایی خارق‌العاده و دارای توانایی‌ و استعدادهای فراتر از انتظار است که روی هر چیزی که دست بگذارند بعید است بدان نرسند. اما واقعیت چیز دیگری است و با تصورات ما فرسنگ‌ها فاصله دارد. این تناقض در مرور زندگی “وارن بافِت”، کارآفرین، بازرگان، سرمایه‌گذار و نیکوکار آمریکایی که به‌عنوان موفق‌ترین سرمایه‌گذار قرن بیستم شناخته می‌شود به خوبی مشهود است. بافت فردی عصبی، مضطرب و پیوسته نگران بود که به دلیل ترس از سخنرانی عمومی و در جمع، در انتخاب کلاس‌هایش برای جلوگیری از رو به رو شدن با جمعیت زیادی از دانشجویان، دقت زیادی به خرج می‌داد. حتی مطابق با حقایق منتشر شده در برخی از منابع، وارن بافت از مشتریان پر و پاقرص کلاس‌های فن بیان و تقویت اعتماد به نفس برای حضور در سخنرانی عمومی بود؛ اما همیشه پیش از شروع کلاس‌ها از شرکت در دوره‌ها انصراف می‌داد!

در سن ۲۱ سالگی، وارن بافت با وجود تمام کمبود‌هایی که به خاطر ترس از سخنرانی احساس می‌کرد کسب وکار خود را در حوزه بورس اوراق بهادار شروع کرد. بسیاری از کارشناسان و تحلیل‌گران، ۲۱ سالگی و شروع کسب وکار را به عنوان استارت یا قدم اول در غلبه بر ترس از سخنرانی توسط وارن بافت دانسته‌اند.

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

اولین گام بافت شرکت در دوره‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به همراه ۳۰ نفر دیگر که مثل خود او حتی از بلند شدن و معرفی خود در جمع‌های بزرگ وحشت داشتند بود. بافت در گام‌های بعدی تجربه‌هایی در زمینه غلبه بر ترس از سخنرانی کسب کرده است که بخشی از آن‌ها را در ادامه با هم مرور می‌کنیم.

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

۲۱ سالگی نقطه عطف زندگی وارن بافِت بوده است؛ چون در این بازه برای همیشه با هراس از سخنرانی خداحافظی کرده است و چنان اعتماد به نفسی به دست آورده که توانسته در کارهای سرمایه‌گذاری به صورت خودجوش شرکت کند. نقطه عطف زندگی شما کجاست؟

به ترس خود بها ندهید!

هر روز که از محیط منزل خارج می‌شوید حتما ترس‌های زیادی به همراه دارید. ترس فراموش کردن وسایل شخصیتان، ترس دیر رسیدن یا به سلامت رسیدن فرزندان به مدرسه، ترس مورد قبول واقع نشدن تمام زحماتی که یک ماه اخیر در محیط کار خود کشیده بودید و …

وارن بافِت از آن دسته از افرادی بود که می‌دانست چه طور باید به توانمندی‌های خود بها دهد و در مقابل ترس را ناچیز انگارد. در حالی که معمولا اطراف میز کار هر فرد تابلو سوابق کاری و افتخارات علمی و حرفه‌ای او متصل شده است در اتاق بزرگ‌ترین سرمایه‌دار ایرانی با افتخار تابلو گذراندن دوره فن بیان نصب شده است!

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

رابطه اصلی غلبه بر ترس و موفقیت در کسب وکار همان اعتماد به نفسی است که به خاطر سخنرانی قدرتمند در فرد ایجاد می‎شود و سعی دارد این اعتماد به نفس را در تمام بخش‌های کاری خود دخالت دهد.

از تمرین‌های نمایش تراپی استفاده کنید!

نمایش تراپی یا روش موثر درمان ترس به شیوه قرار گرفتن در معرض همان ترس‌ها ، یکی از راه های شناخته شده برای غلبه بر ترس‌های ناشناخته‌ای است که از سخنرانی‌های عمومی داریم. روش وارن بافِت هم دقیقا همین روش نمایش تراپی بوده است. روشی که فرد خودش را در موقعیت‌های استرس‌زا و ترسناک سخنرانی قرار می‌دهد تا به مرور به این ترس عادت کند.

ناگفته نماند که استفاده از این روش خرجی ندارد. اگر هم امکان حضور در سخنرانی‌های بزرگ را ندارید گفتگوهای دوستانه و تبادل نظرات روزانه در قالب گروه‌ شروع خوبی است.

شرایط منفی را مثبت تفسیر کنید

بعد از قرار گرفتن در شرایطی که ناخودآگاه به شما هیجان، اضطراب و احساس خجالت منتقل می‌کند، مثل قرار گرفتن در مراسم دفاع از پایان‌نامه که چندین متنقد برای زیرسوال بردن نتایج تلاش‌‌هایتان مقابل شما قرار دارند این بار باید شرایط منفی را به نفع خودتان مثبت تفسیر کنید.

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

بازی احساسات و تنظیم هورمون‌ها مطابق با شرایط

تفسیر شرایط منفی، به شکل مثبت کار ساده‌ای نیست. از طرفی هم به عقیده بسیاری این ترفندها کارساز نیست؛ اما اگر با ساز و کار سیستم عصبی و هورمونی خود آشنا باشید متوجه می‌شوید که تمام اعمال حیاتی و غیرحیاتی بدن از تفاسیر منفی و مثبت ما تاثیر می‌پذیرند. به محض این که سیگنال‌های مفی بعد از گفتن جمله “می‌ترسم” از طریق نورون‌های مغزی منتقل می‌شوند همه اجزا هورمونی و عصبی در تعاملی هماهنگ و سازمان‌یافته با هم هورمون‌های استرس و تنظیم کننده فشار خون از جمله اپی نفرین و نور اپی نفرین را برای تغییر ضربان قلب، تعداد تنفس، فشار و قند خون آزاد می‌شوند. نتیجه این تغییرات قرار گرفتن بدن در حالت آماده‌باش برای حضور یافتن در شرایط تحت استرس است. چیزی که آرامش را از بدن سلب می‌کند!

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

حقه‌های ذهنی برای تغییر چرخه‌های هورمونی بدن

مدیریت ذهن و تفسیر شرایط منفی به صورت مثبت، ترفندی که همواره وارن بافِت از آن بهره گرفته است، به بدن کمک می‌کند پاسخ‌های آرام‌تری را ارسال کرده و به این ترتیب احساسات مخرب فروکش کنند. اهمیتی ندارد که چه مقدار زمان در اختیار شما قرار گرفته است. مدیریت سخنرانی‌های کوتاه و یا بلند از همان زمانی شروع می‌شود که دلشوره‌ها را احساس می‌کنید. همان لحظه بهترین زمان است تا فاکتورهای اصلی یعنی اعتماد به نفس، انرژی و ثبات خود را بالا ببرید.

ترفند‌های غلبه بر ترس از سخنرانی به سبک وارن بافِت

در سبک وارن بافِت می‌بینیم که علی‌رغم ترس از رو به رو شدن با جمعیت انبوه، به سرعت روی صحنه حاضر می‌شود و مدام به خود یادآوری می‌کند: این سخنرانی یک فرصت است!

ترس‌های سخنرانی را در تمرین شبیه‌سازی کنید

تمرین و تکرار ساده‌ترین راه برای شناخت ریشه‌های ترس در سخنرانی است؛ با این تفاوت که هر تمرینی شما را از شر وحشت و هراسی که دارید نمی‌کاهد. کلید اصلی این تمرین افزودن چاشنی استرس و هیجان تحت شرایط مختلف به تمرینات است. تجربه ثابت کرده است که اندک اضطراب یا هیجانی در مقابل اندک جمعیتی نظیر افراد حاضر در یک کلاس، به صورت خیلی محسوسی از ترس ما در سخنرانی‌های بزرگ‌تر می‌کاهد.

چه طور چاشنی هیجان را به تمرین سخنرانی اضافه کنیم؟

فراهم کردن شرایط پر استرس و کمی متفاوت در تمرینات کار دشواری نیست. یک راه ساده می‌تواند سخنرانی با صدای بلند و بدون سخنرانی مقابل گروهی از دوستان یا جمع کوچک خانوادگی باشد. ترفند بعدی می‌تواند مرور اسلایدها بدون توجه به محتوا داخل آن‌ها باشد تا بتوانید آمادگی خود را بسنجید.

مدت‌ها قبل از این که وارن بافِت به یک مولتی میلیاردر در آمریکا تبدیل شود دانست که برای تحقق اهدافش باید یک بار برای همیشه سخنرانی و ریسک‌های آن را بپذیرد. فکر می‌کنید تقویت فن بیان و توانایی‌های سخنرانی عمومی به جز این که اعتماد به نفس سخنران را برای حضور در در فضای رقابت افزایش می‌دهد چه مزایا دیگری در کسب وکار و زندگی شخصی می‌تواند داشته باشد؟

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

۷ کاری که در مدیریت سخنرانی‌های کوتاه باید انجام دهیم

اخیرا در یکی از سخنرانی‌های عام‌المنفعه در یکی از مراکز خیریه شرکت کرده بودیم. با وجود این که اواخر سال بود و درگیری‌های زیادی داشتم اما اشتیاق من برای درگیر شدن با امور این مرکز مانع از عدم شرکت در جلسه شد. همه چیز خوب و طبق برنامه در حال پیش رفتن بود و تقریبا یک ساعت زمان پیش‌بینی شده برای سخنرانی تمام شده بود که ناگهان با سخنرانی یکی از مدعوان همه چیز از این رو به آن رو شد و سخنرانی کوتاهی که قرار بود تنها چند دقیقه طول بکشد به درازا کشید. طولانی شدن این سخنرانی نه تنها باعث نگرانی حاضرین در جلسه شد و تقریبا می‌شد صدای پچ پچ تک تک افراد را در سالن به وضوح شنید بلکه کل جو سخنرانی را متشنج کرد. از یک طرف افرادی که روی صندلی‌ها نشسته بودند برای ایستادن و ترک مراسم این دست و آن دست می‌کردند و از طرف دیگر هم افرادی که پیش از شروع سخنرانی آن شخص بلند شده بودند برای ترک کردن یا ترک نکردن سالن سخنرانی مردد شده بودند. به نظر می‌رسید سخنران آخر ضعف بزرگی در مدیریت سخنرانی‌های کوتاه داشت و نه تنها مورد توجه مخاطبان قرار نگرفت بلکه توانایی‌های او در مدیریت بحث تقریبا زیر سوال رفت!

شما هم در چنین موقعیتی قرار گرفته‌اید؟ موقعیتی که هر یک از مخاطبان برای حفظ ظاهر و رعایت احترام طرف مقابل بالاجبار روی صندلی‌ها می‌نشینند اما همه فکر و ذهن آن‌ها جای دیگری است. موقعیتی که تقریبا موجب بر هم زدن نظم یک جلسه رسمی می‌شود و تاب و قرار را از مخاطب می‌گیرد. همه این مشکلات در حالی شکل می‌گیرد که سخنران در کمال آرامش و با عذرخواهی‌های متعدد کار خودش را پیش می‌برد و تقریبا نسبت به اصل وقت‌شناسی در سخنرانی بی‌توجه است.

تا کنون توصیه‌های زیادی را در باب نحوه ارائه یک سخنرانی خوانده و شنیده‌اید. این بار به صورت ویژه روی سخنرانی‌های کوتاه و چند دقیقه‌ای تمرکز می‌کنیم تا نحوه مدیریت سخنرانی‌های کوتاه را می‌آموزید.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

یکی از بخش‌های پررنگ و آموزنده در سخنرانی‌های رندی پاش رعایت اختصار است. مشابه با رندی پاش، متن‌های سخنرانی اوباما هم سرشار از اختصار و تکرار هستند. شاید خود شما هم به عنوان سخنران سخنرانی ۵ دقیقه‌ای را به انواع و اقسام دیگر سخنرانی‌ها ترجیح بدهید؛ چون تقریبا هر لحظه آن با اشتیاق مخاطب برای قاپیدن مطالب همراه است. اما همین که سخنرانی مدت‌دار می‌شود این شوق و اشتیاق به مرور زمان فروکش می‌کند.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

به یاد داشته باشیم که سخنرانی‌های کوتاه هم ظرفیت و کشش تبدیل شدن به سخنرانی‌های طولانی و خسته‌کننده را دارند و این موضوع با توجه به این که مخاطب انتظار شنیدن این حجم از مطالب را ندارد حیاتی است. به همین دلیل لازم است در مدیریت سخنرانی‌های کوتاه به نکات زیر توجه داشته باشیم.

وسواس را در سخنرانی کوتاه دور بریزید

در انواع سخنرانی‌هایی که مدت زمان زیادی طول نمی‌کشند یک کشش، رغبت یا در واقع وسوسه در وجود سخنران وجود دارد که مایل است در همین مدت کوتاه همه چیز را بیان کرده و به این وسیله کل مطلب را پوشش دهد.

به عنوان یک سخنران در چنین شرابطی خواه ناخواه مجبور هستید که سرنوشتار یا عناوینی از یک موضوع طولانی را برگزیده و دقیقا همان مطالب را بدون بخش‌های اضافی بیان کنید. در این سخنرانی‌ها باید برای هر دقیقه برنامه‌ریزی داشته باشید. توصیه می‌کنیم از تکنیک‌های سکانس‌بندی در سخنرانی بر اساس موضوع استفاده کنید تا همزمان از افسارگسیختگی ذهن مخاطب جلوگیری کرده باشید.

با برنامه‌ریزی و تدبیر پیش بروید

برنامه‌ریزی برای همه و در هر شرایطی لازم است. چه ۵ روز قبل از سخنرانی به شما خبر داده باشند و چه نیم ساعت قبل از این که نوبت به شما برسد شما را از فرصت به وجود آمده آگاه کنند. خیلی از اوقات سخنرانی‌ها غیرمترقبه هستند و برای آن‌ها آمادگی نداریم. مثلا زمانی که در یک مهمانی رسمی قرار گرفته‌ایم از ما برای حضور در صحنه دعوت می‌شود. در چنین شرایطی شاید سخنرانی ما چند جمله کوتاه غیر از عبارت‌های تکراری و تقلید از دیگران نباشد؛ اما از هیچ بهتر است. حتی در این شرایط هم با برنامه‌ریزی و تدبیر می‌توان مدیریت سخنرانی‌های کوتاه را به دست گرفت.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

خیلی از خطاها از جایی شروع می‌شود که فکر می‌کنیم به خاطر کوتاه بودن سخنرانی به آمادگی کم‌تری نیاز داریم. غافل از آن که مدیریت سخنرانی‌های کوتاه به آمادگی و تدبیر بیش‌تری نیاز دارد.

خودتان را از چرخه سخنرانی حذف کنید!

احتمالا در کل تاریخ، هیچ سخنرانی تا کنون وجود نداشته است که با خود بگوید ای کاش سخنرانی بیش‌تر طول بکشد! اوقات اضافه در سخنرانی می‌توانند بدون حضور سخنران در چرخه اصلی سخنرانی و با گفتگوهای دو یا چند نفره پر شوند. اگر در پایان سخنرانی زمان اضافی داشتید هرگز با لاف زدن و سخنان بی‌ربط، سخنرانی را به درازا نکشانید!

تقسیم سخنرانی به فواصل تک دقیقه‌ای

در سخنرانی‌های کوتاه مجبور هستیم که جهت انتقال مطالب به تک تک دقایق تکیه کنیم. هر یک از این دقیقه‌ها می‌توانند با یک نتیجه‌گیری کوتاه مشخص شوند. در یک سخنرانی ده دقیقه‌ای، دو دقیقه اول برای معرفی و مقدمه، دو دقیقه دوم برای تشریح بحث، دو دقیقه سوم برای معرفی مواد و ابزار، دو دقیقه چهارم برای نتیجه‌گیری و دقایق پایانی برای جمع‌بندی نهایی خواهد بود.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

بیش از حرف زدن، به نمایش بگذارید!

برای سخنرانی‌های کوتاه و چند دقیقه‌ای بهتر است از اجسام و ابزارهای فیزیکی یا مجازی نظیر تصاویر، گراف‌ها، جداول مربوط به آمار و ارقام یه نمونه عینی استفاده کنید؛ چرا که قطعا دیدن چیزی که با چشم و از نزدیک دیده می‌شود لزوم ذکر جزئیات و وصف اشیا را برطرف می‌کند. به جز این، استفاده از اشیا تاثیرگذاری سخنان را بالاتر می‌برد. برای درک بهتر این موضوع به دو جمله زیر دقت کنید و سپس خودتان قضاوت نمایید که کدام یک روی مخاطب تاثیر بیش‌تری می‌گذارد؟

  1. روز گذشته یک قرارداد تاریخی امضا کردیم
  2. (خودکار را به دست بگیرید و بگویید) روز گذشته، با استفاده از این خودکار، قراردادی امضا شد که قرار است تاریخ کشور را دگرگون کند

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

سخنرانی را خصوصی و خاص برگزار کنید

لازم نیست که زیر و رو زندگی خود را با مخاطب تقسیم کنید؛ اما سخنرانی‌های چند دقیقه‌ای کوتاه‌تر از این هستند که سخنران برای تاثیرگذاری بیش‌تر فرصت برقراری ارتباط و تعامل نزدیک را با مخاطب پیدا کند. از این رو توصیه می‌کنیم از نمایش احساسات شخصی و ابراز نظرات خودتان بین سخنرانی ابایی نداشته باشید. اگر خبر خوبی را به مخاطب مخابره می‌کنید حس غرور و خوشحالی خود را با آن‌ها تقسیم کنید و هنگام ذکر جزئیات تلخ از بیان و ابراز تاسف و غم خود نترسید.

بلندتر از همیشه سخن بگویید

همه مراحل قبلی، از آمادگی تا استفاده از اشیا و ابزارهای فیزیکی و مجازی بی‌فایده می‌شوند وقتی که مخاطبان شما نتوانند همین مدت زمان کمی هم که در اختیار دارند را از سخنان شما استفاده ببرند. اگر امکانات کافی در اختیار دارید حتما استفاده کنید؛ در غیر این صوت ابتدا سخنرانی از مخاطبان درباره کیفیت و بلندی صدا بپرسید.

نکاتی برای مدیریت بهتر سخنرانی‌های کوتاه

یک ترفند جالب برای جلب توجه، ابراز وجود در ابتدا سخنرانی و مطمئن شدن از این قضیه دعوت از مخاطبان برای بالا بردن دست‌ها در صورت شنیدن صدای شما می‌باشد. اگر بخشی از افراد حاضر، دست‌هایشان را بالا نیاورده‌اند می‌توانید در آرامش کامل به این مشکل رسیدگی کنید و خودتان خیلی سریع صدایتان را با جمعیت هماهنگ سازید.

تاثیر تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تاثیر آن‌ها روی سخنرانی

نگاهی بر تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تاثیر آن‌ها در شیوه سخنوری

شاید برای کمتر سخنرانی پیش آمده باشد که مخاطبان او در سالن صرفا مرد یا صرفا زن باشند. اصلا شاید برای سخنرانی تا کنون مهم نبوده باشد که جنسیت مخاطبانش چیست و مثلا چند درصد آن‌ها خانم و چه درصدی از آن‌ها را آقایان تشکیل می‌دهند. اما همان طور که می‌دانید یادگیری سخنرانی ما را به نکات ریز و خیلی جزئی درگیر می‌کند که تا کنون حتی به ذهنمان هم خطور نکرده بود؛ مثل تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و ویژگی‌هایی که هر یک می‌توانند روی سخنرانی ما و شیوه سخنوری ما تاثیر بگذارند.

فرض کنید یک سخنرانی کاملا زنانه دارید که قرار است بدون حضور مردها و صرفا برای خانم‌ها تشکیل شود. موضوع سخنرانیتان با توجه به جنسیت مخاطبان تغییر می‌کند؟ شیوه پوششتان چه طور؟ اصلا فکر می‌کنید صحبت کردن در جمعی زنانه، فارغ از جنسیت خود شما، چه احساسی دارد؟ اگر شما زن هستید و برای قشر زنان سخنرانی کنید احساس راحتی بیش‌تری دارید یا حضور در جمعی مردانه و سخنرانی بین گروهی که حساسیت‌های کم‌تری نسبت به خیلی از ویژگی‌های ظاهری از جمله لباس دارند بهتر است؟ برای گروه مقابل چه طور؟ سخنرانی با جوّ مردانه راحت‌تر است؟ اصلا ترجیح می‌دهید سخنرانی به صورت مختلط برگزار شود یا حتما با تفکیک جنسیتی انجام شود تا راحتی بیش‌تری با مخاطبان خود داشته باشید؟

اگر در پاسخ به هر یک از این سوالات فقط یک درصد تردید داشتید و برای انتخاب جنسیت مخاطب با توجه به تفاوت‌های مخاطب زن و مرد مردد شده‌اید شک نکنید که جنسیت مخاطبانتان و زن یا مرد بودن آن‌ها برای سخنرانی شما سرنوشت‌ساز می‌باشد. برای درک بهتر این موضوع شما را به توجه به کلاس امروز دانشگاه زندگی دعوت می‌کنیم.

تاثیر تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تاثیر آن‌ها روی سخنرانی

همان طور که ادبیات ما در ارتباطات اجتماعی در برخورد با بانوان یا آقایان متفاوت است در سخنرانی نیز همه چیز به نسبت جنسیت مخاطبان عوض می‌شود. علت این موضوع بیش از هر چیز به تفاوت‌های روحی و فردی بین زن و مرد برمی‌گردد. مثلا همه ما می‌دانیم که خانم‌ها نسبت به آقایان به صورت کلی سریع‌تر از مردان تحت تاثیر قرار می‌گیرند یا به زبان دیگر فراخوانی به عمل زنان نسبت به مردان برای یک سخنران ساده‌تر خواهد بود.

تاثیر تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تاثیر آن‌ها روی سخنرانی

تفاوت‌های جنسبتی افراد در تحلیل اطلاعات

مطابق با تحقیقات صورت گرفته روی جمعیت هزارنفری در سال ۲۰۰۲ که ۸۰ درصد آن را خانم‌ها تشکیل می‌دادند، اطلاعات زیر به عنوان تفاوت‌های مخاطب زن و مرد منتشر شد که قابل توجه است:

  • تفاوت اصلی دو جنسیت در پردازش اطلاعات است که در سخنرانی اهمیت پیدا می‌کند. مردان عموما روی اطلاعات و آمار تمرکز می‌کنند و زنان ارتباطات و احساسات را مبنا پردازش خود قرار می‌دهند. طبیعی است اگر سخنرانی را بر اساس جنسیت، سن، فرهنگ و بار اطلاعاتی مخاطبان تنظیم کنیم
  • جنسیت افراد در شکل‌گیری شخصیت آن‌ها موثر است. شخصیت یک زن یا یک مرد بازتابی از ویژگی های شخصی فردی مانند اعتماد به نفس و رشد در محیط زیست او می‌باشد
  • عدم تعادل در نمایش احساسات یکی از ویژگی زنان است. با توجه به تفاوت‌های مخاطب زن و مرد، اگر زنان مخاطب اصلی شما هستند لازم است بدانید هر زن معمولا از موضع غیرواقعی ارتباط برقرار می‌کند که همین موضوع اثرگذاری کلمات او را کاهش می‌دهد. یک زن معمولا دیرتر اقدام به تماس چشمی با سخنران می‌کند و ارتباط را با حجم کم‌تری از کلمات شروع می‌کند
  • ادراک و تفسیر رفتار اجتماعی برای هر جنسیت متفاوت تعریف می‌شود. به صورت کلاسیک ادراک و رفتار اجتماعی هر مرد، صریح، رُک، بی محابا و شفاف توصیف می‌شود. در حالی که یک زن با طفره رفتن، سخت‌گیری و اصرار سعی دارد رفتار و احساسات خود را به مرور نشان دهد. همین موضوع زمان پرسش و پاسخ در انتها سخنرانی شدیدا به درد سخنران می‌خورد

تاثیر تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تاثیر آن‌ها روی سخنرانی

قضاوت سخنران از دیدگاه مخاطبان در سخنرانی

حتما تا کنون حدس زده‌اید! خانم‌ها سخنران را قبل از هر چیز از ظاهر او قضاوت می‌کند. اصولا در حضور مخاطبان زن در سالن، اصول پوشش و ظاهر سخنران اهمیت بالایی می‌یابد. طبیعی است که قضاوت خانم‌ها درباره ظاهر آقایان سخت‌گیرانه‌تر باشد.

این ظاهرگرایی و قضاوت از روی ظاهر، چه خوب چه بد، در سخنرانی‌هایی که خانم‌ها حضور داشته باشند گریبان‌گیر سخنران می‌شود. کیفیت سخنرانی را فدای ظاهر نه چندان مطلوب خود نکنید و قبل از سخنرانی با توجه به جنسیت عموم مخاطبان خود، ظاهرتان را تغییر دهید.

تاثیر تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تاثیر آن‌ها روی سخنرانی

این در حالی است که مردان بیش از ظاهر، سرگرم موارد جزئی‌تری در اصل سخنرانی می‌شوند. بنابراین جای تعجب نیست اگر از مردان پوشش سخنران را بپرسید و بدون تردید بگویند: به ظاهر دقت نکردیم!

صداها و صداسازی سخنران در سخنرانی

بعد از ظاهر نوبت به صدای سخنران می‌رسد. با وجود تلاش برای صداسازی در فن بیان بین عمده سخنرانان، حساسیت روی صدا بین سخنرانان مرد نسبت به زن کم‌تر است. عمده سخنرانان زن بر خلاف میل شخصی خود سعی دارند برای شنیده شدن صدای خود را کلفت، بم‌ و خلاصه مردانه‌تر جلوه دهند. همین موضوع باعث می‌شود صدای سخنران به مرور آزاردهنده و گوش‌خراش شود.

این صداسازی برای هر دو مخاطب زن و مرد خوشایند نیست. به نظر می‌رسد چه خانم‌ها و چه آقایان به یک نسبت ترجیح دهند شنونده صدا واقعی و طبیعی سخنران باشند.

نمایش احساسات مخاطبان

احتمالا هر دو جنسیت در سخنرانی، چه در مقام سخنران و چه در مقام شنونده یا مخاطب احساسات مشابهی دارند. احساس ترس، هیجان، شوق برای شروع و رسیدن به یک نقطه خاص از سخنرانی و یا حس سردرگمی از جمله عواطف و احساسات مشترکی می‌باشند که بین زنان و مردان وجود دارد. با این حال نباید انتظار بروز این احساسات را بین مردان به شکل قابل توجهی داشته باشیم.

به صورت کلی زنان مایل هستند ۱۰۰ درصد احساسات خود را پیش از لب به سخن گشودن ابراز کنند. بنابراین اگر به دنبال جذب تعامل و نمایش سریع احساسات مخاطبان هستید بهتر است روی خانم‌ها سرمایه‌گذاری بیش‌تری داشته باشید.

تاثیر تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تاثیر آن‌ها روی سخنرانی

انتقال پیام بین مخاطبان در سخنرانی

تجربه نشان داده است که امکان دریافت و ارسال حداقل دو پیام بین خانم‌ها در هر شرایطی وجود دارد. از این رو امکان مدیریت همزمان پیغام‌ها، دریافت چندجانبه پیام از سوی سخنران و تحلیل سریع آن برای خانم‌ها فراهم شده است.

یک سخنران با توجه به جنسیت مخاطبان خود باید نحوه ارائه مطالب را مشخص کند. در این زمینه حتما باید با استفاده از آنالیز مخاطبان پیش از سخنرانی، مطالب را تفکیک نمایید و بسته به توانمندی اکثریت افراد حاضر در سالن سخنرانی کنید.

تاثیر تفاوت‌های مخاطب زن و مرد و تاثیر آن‌ها روی سخنرانی

چند نکته راهگشا برای سخنرانان

با وجود تمام تفاوت‌هایی که بین دو جنسیت وجود دارد، یک سخنران می‌تواند با توجه به نکات زیر از سخنرانی در یک جمع مختلط اما یکدست و کاملا هماهنگ لذت ببرد:

  1. هم خانم‌ها و هم آقایان می‌توانند به مرور زمان با موضوع بحث، جو بحث و ارتباط چشمی سخنران تطبیق پیدا کنند و از این نظر منعطف هستند
  2. با وجود این که به نظر می‌رسد صبر و حوصله مردان برای سخنرانی‌های طولانی‌تر بیش‌تر باشد اما اگر موضوع به اندازه کافی جذاب باشد می‌توان همکاری زنان را نیز جذب کرد
  3. غالبا لبخند را بین زنان بیش‌تر از مردان مشاهده می‌کنید؛ اما اگر کمی صبورتر باشیم می‌توانیم با دادن فرصت لمس موضوع و برقراری ارتباط با سخنران به مخاطب مرد نیز تعامل داشته باشیم
درس‌هایی که از سبک سخنرانی‌های رندی پاش باید بیاموزیم

۶ درسی که از سخنرانی‌های رندی پاش باید بیاموزیم

دکتر راندولف فردیک رندی پاش، یکی از اساتید معروف آمریکایی در رشته علوم کامپیوتر است. رندی پاش پس از این که خدمات خود را در رشته تحصیلی‌اش عرضه کرد در سال ۲۰۰۸ فوت کرد؛ اما اثر بی‌نظیر او، کتاب “آخرین سخنرانی” از وی به جای ماند و باعث شد آوازه شهرتش در سراسر جهان حتی پس از مرگش بپیچد. دکتر رندی پاش به واسطه این کتاب شهرت بسیاری به دست آورد و سخنرانی‌های زیادی برگزار کرد که اکنون نسخه ویدیویی تعداد بسیاری از آن‌ها در دسترس است و سخنرانان از جز به جز فن بیان و سخنرانی‌های رندی پاش به عنوان الگو کاملی در کسب وکار خود استفاده می‌کنند.

یکی از سخنرانی‌های معروف رندی پاش، نطق “دست‌یابی به رویا کودکی” است که همزمان مخاطب را به خنده وامی‌دارد، می‌گریاند و تسلی می‌دهد. وی در این سخنرانی به عنوان آخرین نطق خود در سال‌های پایانی زندگانی به مباحث مختلفی می‌پردازد. مثلا تشخیص نهایی سرطان پانکراس، عامل مرگ خود را، از جنبه متفاوتی بررسی می‌کند و بدان لقب معروف “فیل در اتاق” را می‌دهد و به این شکل یک سخنرانی احساسی و عاطفی را ارائه می‌دهد.

به جز دروسی از زندگی که در سخنرانی‌های رندی پاش مشهود هستند، ۶ درس دیگر می‌توان از فن بیان و ارائه‌های وی آموخت که در ارتباط با مخاطبان نقش مهمی ایفا می‌کنند. در کلاس درس امروز همراه ما باشید تا این دروس را در سخنرانی‌های رندی پاش بررسی کنیم.

درس‌هایی که از سبک سخنرانی‌های رندی پاش باید بیاموزیم

زمانی که سرطان پانکراس در رندی پاش تشخیص داده شد، وی آخرین سخنرانی خود را ملبون اجرا کرد که کتاب مربوط به همین اجرا تحت عنوان “آخرین سخنرانی” چاپ و منتشر شد. با توجه به این که آخرین سخنرانی او با روزهای آخر زندگانی‌اش مصادف شده بود سخنان تکان‌دهنده‌ای از وی شنیده شد که تا کنون ماندگار شده است. اکنون آخرین سخنرانی رندی پاش جز پربازدیدترین ویدیوهای اینترنتی در حوزه سخنرانی و سخنوری می‌باشد.

آن چه که باید از سخنرانی‌های رندی پاش آموخت

در بررسی هر سخنرانی دو فاکتور مهم جلب توجه می‌کند. اول محتوا سخنرانی و بعد از آن نحوه ارائه سخنرانی. در سخنرانی‌های رندی پاش هر دو فاکتور تقویت شده‌اند؛ اما بیش از هر چیز شیوه ارائه رندی پاش می‌باشد که پررنگ جلوه می‌کند؛ مثلا:

  1. استفاده از استعاره‌ها مثل به کارگیری “اتاق فیل”
  2. نمایش شوق و ابراز کردن خود در سخنرانی
  3. نتیجه گیری قوی در پایان

درس‌هایی که از سبک سخنرانی‌های رندی پاش باید بیاموزیم

در ادامه می‌بینید که رندی پاش چه طور از این عناصر در سخنرانی‌هایش بهره گرفته است.

بهره گیری از استعاره‌ها در سخنرانی

شروع سخنرانی‌های پاش به خاطر آرام کردن و تسکین دادن مخاطبان به بهترین شکل ممکن تا این حد معروف شده است. در “آخرین سخنرانی” رندی پاش، بحث با یک استعاره دل‌نشین شروع می‌شود که در آن رندی سرطان پانکراس خود را در یک دقیقه و با بهره‌گیری از استعاره اتاق قیل شرح می‌دهد.

تشبیه توده سرطانی به فیل در اتاق آن قدر به جالب بود که در عین تحت تاثیر قرار دادن مخاطبان، آن‌ها را به خنده وا داشت. اگر رندی پاش مقدمه سخنرانی را با این استعاره آغاز نمی‌کرد بدون شک بعد از مدت کوتاهی با بحران عدم تمرکز مخاطبان خود رو به رو می‌شد. بحرانی که مانع از غرق شدن مخاطبان در دریا سخنرانی رندی می‌شد.

آن چه که از این ترفند در سخنرانی‌های رندی پاش می‌آموزیم این است که پیش از پرت شدن حواس مخاطبان، آن‌ها را درگیر کنیم. اگر عاملی در طول سخنرانی وجود دارد که باعث حواس‌پرتی مخاطبان می‌شود از همان اول و با یک شروع قدرتمند آن‌ها را حذف کنیم.

درس‌هایی که از سبک سخنرانی‌های رندی پاش باید بیاموزیم

پارتیشن‌بندی هوشمندانه سخنرانی

در سخنرانی‌های رندی پاش همواره سه بخش به چشم می‌خورد. بخش‌هایی که از نظر موضوع‌بندی با هم تفاوت داشتند اما در مجموع یک ساعت سخنرانی مفید و قدرتمند را به مخاطب عرضه می‌کردند. مثلا در نطق “دست‌یابی به رویا کودکی” مشاهده می‌کنیم که کل سخنرانی به سه بخش با سه مضمون اصلی زیر تقسیم شده است:

  1. رویاهای کودکی
  2. ترغیب کردن دیگران به آرزو کردن و آرزو داشتن
  3. آن چه که در سخنرانی آموختیم؛ مثلا این که چه طور به آرزوها برسیم و چه طور جرئت آرزو کردن را در دیگران ایجاد کنیم

القا شور و هیجان نسبت به سخنرانی در مخاطبان

در تحلیل آخرین سخنرانی‌های رندی پاش نکات مثبت و جالبی به چشم می‌آید. رندی پاش با این که حرفه‌ای کاملا مستقل از سخنرانی داشته است اما به نظر می‌رسد خیلی تخصصی می‌دانسته چه طور و از چه راهی باید شور و شوق را در مخاطب نسبت به یک بحث به وجود آورد. از جمله تکنیک‌های پاش در آخرین نطق وی را می‌خوانید:

  • حفظ انرژی در تمام مدت سخنرانی، طوری که این حجم از انرژی در پایان نسبت به شروع افت نکرده باشد
  • سخنرانی غیر رسمی و به زبان محاوره‌ای؛ چون استفاده از واژگان و اصطلاحات عامیانه تا حد مجاز در سخنرانی، برای مخاطب ملموس‌تر خواهد بود

درس‌هایی که از سبک سخنرانی‌های رندی پاش باید بیاموزیم

سخنرانی را مثل زندگی عادی دانستن

یکی از ویژگی‌های بارز و بی‌نظیر سخنرانی‌های رندی پاش نگرش او نسبت به صحنه سخنرانی بود. طوری که صحنه را مثل زندگی طبیعی می‌انگاشت. هر چند که دقیقا نمی‌توان از روش‌های پاش برای سخنرانی‌های عمومی و رسمی استفاده کرد اما شاید برخی از روش‌ها و سنت‌شکنی‌های وی به تغییر روند کلیشه‌ای سخنرانی ما کمک کند:

  1. وقتی که درباره حیوانات صحبت می‌کرد، به جز نمونه‌های تصویری از نمونه‌های زنده و واقعی حیوانات روی صحنه برای نمایش جدیت خود نسبت به موضوع استفاده می‌کرد
  2. بهره‌گیری از آخرین تکنولوژی‌های زمان از جمله واقعیت مجازی که به درک بهتر اسناد و نتایج یک محقق کمک می‌کنند
  3. استفاده از عباراتی که مخاطبان را میخکوب می‌کند. مثلا در نطق “دست‌یابی به رویا کودکی” می‌شنویم که پاش پیش از سخنرانی می‌گوید: من برای این ۴۰۰ نفر حاضر در سخنرانی، متن سخنرانی ننوشته‌ام؛ من برای سه کودک خود در خانه سخنرانی تهیه کرده‌ام
  4. جشن تولد یا مراسم‌های خاص خود را به صورت دسته جمعی و روی صجنه برگزار می‌کرد

درس‌هایی که از سبک سخنرانی‌های رندی پاش باید بیاموزیم

تلاش برای جذب مخاطب به خود

سخنرانی‌های رندی پاش سرشار است از نکات اخلاقی مهمی که برای هر سخنرانی راهگشا خواهد بود. در بررسی سبک سخنرانی رندی پاش به نظر می‌رسد که وی از یک استایل خاص برای جذب مخاطب بهره گرفته است. مثلا:

  • همواره تلاش داشته است که یک شخصیتی ترکیبی از دیگران را از دید خود نشان دهد و به مخاطبان اثبات کند هیچ کسی خیر خالص یا شر خالص نیست
  • از شکایت و گله‌گزاری در طول سخنرانی خودداری می‌کرده است

فن نتیجه‌گیری در سخنرانی

شاید درک سخنرانی مخاطب محور تا زمانی که روی سخنرانی‌های رندی پاش تمرکز نکنیک غیرممکن باشد. شیوه پاش به این صورت بود که در پایان در قالب چند بند سخنرانی را جمع‌بندی می‌کرد، اما حین ذکر کردن یکی از بخش‌های ضروری بلافاصله به نکته اصلی عقب‌گرد می‌کرد و سعی می‌‌کرد به این شکل ذهنی که تقریبا خاموش شده بود را فعال کند.

درس‌هایی که از سبک سخنرانی‌های رندی پاش باید بیاموزیم

به نظر می‌رسد بخش بخش سخنرانی‌های رندی پاش بدون دخالت احساسات او تنظیم شده و خط فکر و منطق بیش از احساس بر شیوه ارائه وی حاکم بوده است. شما چه فکر می‌کنید؟

طراحی حرفه‌ای پاورپوینت

مروری بر کتاب اسلاید: شناسی برای طراحی حرفه‌ای پاورپوینت

اگر بخش‌های بصری هسته اصلی و مرکزی یک سخنرانی نباشند، بدون شک از بخش‌های جداناشدنی و غیرقابل انکار یک نطق موفق هستند که در نبود آن‌ها قطعا یکی از پایه‌های سه پایه سخنرانی می‌لنگد! در گذشته تا کنون اسلایدها به عنوان بخشی حیاتی برای تحت تاثیر قرار دادن مخاطب شناخته می‌شدند و همیشه این جلوه‌های بصری و غیرمتنی هر سخنرانی بوده که انگیزه بینندگان را برای گوش فرا دادن به سخنران بیش‌تر کرده است. اگرچه اسلایدها یکی از بخش‌های دلپذیر برای مخاطبان بوده‌اند ولی به همان نسبت طراحی حرفه‌ای پاورپوینت و مدیریت بخش‌های بصری برای خود سخنران مشکل‌آفرین، رعب‌آور و پر از دلشوره  است.

به جز مسئله سلیقه، خلاقیت و خوش‌فکری خود سخنران، پشت صحنه امر پر ماجرا طراحی اسلایدهای سخنرانی در واقع هنر یا علمی است که به صورت دقیق و حساب شده به تحلیل بخش‌های مختلف یک پاورپوینت و سایر ملحقات آن در طول ارائه می‌پردازد.

کتاب اسلاید: شناسی یک منبع متنی کامل و کلاسیک برای یادگیری مهارت‌های ارائه یک سخنرانی، با تمرکز ویژه بر بخش بصری آن است. احتمالا مطالعه و مرور این منبع خارجی زبان برای بسیاری از سخنرانان غیرممکن و یا وقت‌گیر باشد. به همین منظور تصمیم گرفتیم بعد از مرور مختصری بر این کتاب، خلاصه‌ای از نکات کلیدی آن را برای طراحی حرفه‌ای پاورپوینت با شما به اشتراک بگذاریم.

 اصول طراحی حرفه‌ای پاورپوینت در کتاب اسلاید: شناسی

تمام بخش‌های طراحی و ارائه یک پاورپوینت مطابق با آن چه که در کتاب اسلاید: شناسی می‌خوانیم عبارتند از:

  • طراحی اسلایدهای جدید
  • ایده‌پردازی پیش از طراحی اسلایدها
  • ایجاد نمودارها
  • نمایش داده‌ها
  • طراحی اسلایدها به سبک طراحان حرفه‌ای
  • استفاده از عنصر بصری از جمله رنگ‌ها، تنظیم پس‌زمینه و متون
  • تنظیم حرکت اسلایدها
  • ارائه حرفه‌ای اسلایدها

طراحی حرفه‌ای پاورپوینت

۷ عنصر ضروری در طراحی و ارائه پاورپوینت‌ها

اگر بخواهیم بخش‌های مختلف این کتاب را در کنار هم بگذاریم و از ساختار آن نتیجه‌گیری کنیم، برای طراحی حرفه‌ای پاورپوینت به نتایج زیر دست می‌یابیم:

لزوم داستان‌سرایی و عدم قرار دادن متن داستان در اسلایدها

هر یک از داستان‌ها یا نقل قول‌ها در سخنرانی یک نکته کلیدی هستند که می‌توانند در انتها بحث حاصل شوند. نحوه صحیح سخنرانی با پاورپوینت این است که عناوین را در نظر بگیریم و هیچ متن اضافی را وارد اسلایدها نکنیم.

رعایت فروتنی در روایت اسلایدها

در طراحی حرفه‌ای پاورپوینت، بخش دیگری که باید در نظر داشته باشیم استایل روایت مطالب است. به صورت معمول در طول سخنرانی، این که از خودمان یک قهرمان یا نابغه بسازیم یا سعی کنیم خود را مثل یک ستاره مطرح کنیم به ندرت جواب می‌دهد.

روایت توام با خشوع و فروتنی در طول یک طرح، یک پروژه یا یک سخنرانی آموزشی احساس نزدیکی و صمیمیت بیش‌تری بین سخنران و مخاطبان ایجاد می‌کند.

طراحی سخاوتمندانه اسلایدها

یکی دیگر از عناصری که شاید هرگز بدان توجه نکرده باشید سخاوت در طراحی اسلایدها است؛ خصوصا وقتی که امکان به اشتراک گذاری یا استفاده مخاطبان از اسلایدها بعد از سخنرانی وجود دارد. مخاطبانی که رو به رو شما هستند توقع دیدن هر آن چیزی را دارند که به نفع آن‌ها تمام می‌شود؛ نه چیزهایی که برای خودتان و تبلیغ کسب وکارتان است.

با توجه به همین نکته، از این پس مطالب را با دست و دل‌بازی بیش‌تری در اسلایدها بگنجانید. در برخی از موارد، بخشی از اسلایدها توسط سخنران خالی می‌ماند تا با تعامل و مشارکت خود مخاطب تکمیل شود. اگرچه این ترفند برای جذب همکاری شنوندگان مفید به نظر می‌رسد اما مثل این است که بخشی از دانسته‌های خود را از مخاطبان دریغ کرده‌اید. از این رو:

  • هرگز پر کردن هیچ اسلایدی را بر عهده مخاطبانتان نگذارید
  • هیچ سوالی که در طول سخنرانی برای دیگران به وجود آمده است را بی‌جواب نگذارید
  • مانع مخاطبان برای عکسبرداری از اسلایدها نشوید

طراحی حرفه‌ای پاورپوینت

صداقت در طراحی اسلایدها

یکی از بخش‌های کلیدی این کتاب که منحصرا به طراحی حرفه‌ای پاورپوینت می‌پردازد، صداقت نویسنده در نوشتار آن است. مطابق با این کتاب، هر سخنران برای طراحی فوق‌حرفه‌ای و اختصاصی یک سخنرانی یک ساعته با حدود ۳۰ اسلاید، به ۳۶ ساعت تلاش وقفه‌دار نیازمند است. اما چرا این قدر طولانی؟

مطابق با آن چه که در راهنما کامل انتخاب و تنظیم تعداد اسلایدها در سخنرانی گفته شد هر سخنران برای جذب اعتماد مخاطبان خود ملزم به رعایت صداقت است. استخراج داده‌ها از منابع مختلف، ویرایش تصاویری که می‌خواهند به صورت اختصاصی در اسلایدهای شما قرار گیرند و تنظیم بخش‌هایی از یک فیلم آموزشی یا گزارشی به زمان زیادی نیاز دارد. اگر قرار باشد با مخاطبان خود صادق باشید قطعا به این صداقت در طراحی اسلایدها نیز نیاز دارید.

لزوم برقراری ارتباط فرد به فرد با اسلایدها

یکی از اهداف طراحی اسلایدها، تحکیم و تعمیق ارتباط فرد به فردی است که در طول سخنرانی با مخاطبان به وجود می‌آید. فرض کنید قرار است یک پاورپوینت نسبت به اقدامات ماه اخیر در حوزه کاری خود تهیه کنید. چنین پاورپوینتی برای ارتباط فرد به فرد قطعا به بخشی به عنوان مستندات نیاز دارد که صحت مطالب شما را تصدیق کند، به تصاویر تازه و اختصاصی نیاز دارد که توسط خود شما طراحی شده است و دیدگاه شما را در ارتباط با هر موضوع بیان کند.

طراحی حرفه‌ای پاورپوینت

زیبایی اسلایدها

در طراحی حرفه‌ای پاورپوینت آن چه که کم کم رنگ می‌بازد موضوع سخنرانی است. در واقع وقتی که از نرم‌افزارهایی نظیر پاورپوینت یا پرزی در سخنرانی استفاده می‎شود عواملی چون توجه به فرایندهای ارائه، استفاده مؤثر از ابزار طراحی پاورپوینت و وفادار بودن به یک سبک ثابت هستند که به گوینده ارزش می‌دهند.

از این رو باید به زیبایی اسلایدها به عنوان رکن اساسی در طراحی پاورپوینت دقت داشت و به نکات زیر نیز توجه کرد:

  • تم یا زمینه‌های پیش‌فرض پاورپوینت پاسخگو هر نیازی نیستند، تنوع کمی دارند و ساختارهای منعطفی ندارند
  • فونت های پیش فرض Calibri و Cambria برای هر گونه پس‌زمینه‌ای مناسب نیستند. در انتخاب فونت‌ها به سبک سخنرانی باید توجه کرد
  • به ترازبندی عناصر داخل هر صفحه دقت کنید. به صورت چشمی می‌توان اشیا داخل هر اسلاید نظیر اشکال را تراز کرد اما بهتر است مدیریت این ترازبندی را به خود پاورپوینت سپرد
  • برش تصاویر را برای زیبایی اسلایدها تغییر دهید. یکی از بخش‌های کلیدی پاورپوینت امکان برش سفارشی هر تصویر است که به کاربر امکان تغییر اندازه، حاشیه و شکل هر عکس را متناسب با موضوع و سایر بخش‌های سخنرانی فراهم می‌سازد

طراحی حرفه‌ای پاورپوینت

نکاتی برای طراحی بهتر پاورپوینت در سخنرانی

برای این که اسلایدهای حرفه‌ای و باکیفیت‌تری طراحی کنید لازم است به نکات زیر توجه نمایید:

فرمت انتشار هر مطلب در هر دو اسلاید

مطابق با این فرمت، هر یک از موضوعاتی که قرار است پوشش داده شود نهایتا باید در قالب دو اسلاید تکمیل شوند. این شیوه خصوصا برای کسانی که با تعدد اسلایدها مشکل دارند مفید واقع می‌شود. مثلا اگر قرار باشد موضوع “مدیریت گفتگو در خانواده” را شرح دهید باید نهایتا در دو اسلاید آن‌ را پوشش دهید.

درج محتوا در جدول‌های طبقه‌بندی شده

درج عناوین به تنهایی در هر یک از اسلایدها، اگرچه رایح است اما در برخی از مواقع مثلا وقتی که قرار باشد به یک بخش خاص از موضوع قبلی رجوع کنیم مشکل‌ساز می‌شود. درج جزئیات موردنظر در جداول مختلف ناوبری را از یک اسلاید به اسلاید دیگر ساده‌تر می‌کند و اجازه می‌دهد اطلاعات را هر زمان که لازم داشتید از اسلایدهای قبلی مشاهده کنید