تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

۵ تیپ شخصیتی پردردسر را میان مخاطبان در سخنرانی بشناسید

در دنیا ایده‌ال اطراف ما و در حین سخنرانی همه چیز رو به راه است. مخاطبان یکی یکی بعد از صحبت شما در بحث شرکت می‌کنند، تعامل مثال‌نزدنی و دل‌چسبی بین شما و مخاطبان شکل می‌گیرد، شما از ایده‌های بقیه پشتیبانی می‌کنید و دیگران نیز به ایده‌های شما توجه دارند، همه چیز در با احترام متقابل پیش می‌رود و همه افراد چه سخنران و چه مخاطبان تاثیر مثبت روی یکدیگر دارند. در چنین جهانی سخنرانی قطعا بدون‌چالش‌ترین امر ممکن خواهد بود و می‌توان آن را بدون دشواری‌ها و نگرانی‌های رایج مثل آب خوردن پشت سر گذاشت. اما چه دوست داشته باشید و چه دوست نداشته باشید سخنرانی در چنین دنیای ایده‌الی رخ نمی‌دهد و همه چیز در کمال ناباوری می‌تواند دقیقا عکس موارد گفته شده رخ دهد. احتمالا یکی از مهم‌ترین عواملی که باعث می‌شود سخنرانی کاملا مطابق با میل ما پیش نرود مخاطبان در سخنرانی هستند که تیپ‌های شخصیتی متفاوتی از هم دارند.

در دنیا واقعی ما سخنرانی و گفتگو ممکن است به هزار راه پیش‌بینی نشده‌ای برسد. بزرگ‌ترین چالش سخنرانی در دنیا اطراف ما رو به رو شدن و تعامل با افرادی است که خواسته یا ناخواسته شخصیت‌های دشوار، پیش‌بینی‌نشده و سرد و خشنی را از خود نشان می‌دهند. هر چه که باشد شما به عنوان یک سخنران مسئول مدیریت این رفتارها هستید.

بعد از بررسی و آنالیز انواع تیپ‌های شخصیتی میان مخاطبان در سخنرانی تصمیم گرفتیم ۵ تیپ شخصیتی پردردسر را که احتمالا در طول سخنرانی بیش از سایرین شما را درگیر می‌کنند تحلیل کنیم. همراه ما باشید.

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

در یک جمع صد و بیست نفری به تعداد صد و بیست نفر عقیده و طرز فکر متفاوتی وجود دارد. تیپ شخصیتی مخاطبان به خوبی از شیوه تعامل و واکنشی که به گفتگو نشان می‌دهند طی بحث مخاطب‌شناسی در سخنرانی قابل تشخیص است.

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

تیپ اول: شنونده ساکت و بی‌صدا

اگر قرار باشد صفر تا صد سخنرانی را مدیریت کنید چه طور شخصیت‌های ساکت و بی‌صدا را میان سایر مخاطبانی که ظاهرا همگی ساکت و بی‌صدا هستند تشخیص می‌دهید؟ برای شناخت این تیپ شخصیتی دو راه ساده وجود دارد:

  1. افراد ساکت و بی‌صدا از هر گونه حرکت بدن که ممکن است توجه بقیه را به سمت آن‌ها جلب نماید خودداری می‌کنند
  2. این افراد تنها زمانی لب به سخن می‌گشایند که مستقیما مورد خطاب قرار گیرند
  3. شخصیت ساکت و آرام معمولا زمانی که قرار است صحبت نماید احساس راحتی نمی‌کند

تاثیر شخصیت‌های آرام و درونگرا بر سخنرانی

ظاهر ساکت یکی از نشانه‌های افراد درونگرا است. همان طور که می‌دانید برقراری ارتباط با این افراد مهارت خاصی می‌طلبد و حتی نیازمند یادگیری فنون سخنرانی میان افراد درونگرا برای برقراری ارتباط با آن‌ها هستیم. به هر حال این تیپ شخصیتی روی سخنرانی تاثیر منفی می‌گذارد؛ چون:

  1. تمام مخاطبان در سخنرانی غالبا به صورت ارادی و کاملا خودخواسته در سخنرانی شرکت می‌کنند. حضور این افراد در میان سایر جمعیت تعامل را بر هم می‌ریزد و ترکیب متعادل ایده‌ها را مختل می‌کند
  2. افراد ساکت و بی‌صدا معمولا احساس تعلق و مسئولیتی نسبت به گروه و بحثی که در آن قرار گرفته‌اند ندارند

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

با افراد آرام درونگرا در طول سخنرانی چه کنیم؟

به هر حال در هر سخنرانی و بحثی، این تیپ شخصیتی در میان مخاطبان در سخنرانی وجود دارد. برای مدیریت بهتر:

  1. هر نفر را شخصا مورد خطاب قرار دهید و از آن‌ها نظر بخواهید
  2. هنگامی که حرف می‌زنند با حرکات سر و بدن آن‌ها را به ادامه تعامل تشویق کنید

تیپ دوم: مخاطب نافذ و چیره بر دیگران در سخنرانی

افراد چیره و مسلط بر فضای سخنرانی را با استفاده از دو راه زیر بشناسید:

  1. هر زمان که سوالی از مخاطبان می‌پرسید اولین کسانی هستند که برای پاسخ دادن و اظهار نظر داوطلب می‌شوند
  2. در طول سخنرانی مدام صحبت می‌کنند و حتی وقتی چیزی برای گفتن ندارند شروع به اظهارنظرات تکراری می‌کنند

تاثیر شخصیت‌های چیره بر سخنرانی

  1. این افراد بدون این که خودشان بخواهند جو نامتعادلی ایجاد می‌کنند
  2. با واکنش‌های پی در پی خود در عمل فرصت تعامل را از مخاطبان ساکت و درونگرا می‌گیرند
  3. اگر تعامل و گفتگو با این افراد در سخنرانی توسط سخنران کنترل نشود به تدریج مسیر سخنرانی به مسیر ذهنی و عقاید آن‌ها تغییر می‌یابد و زمام بحث از دستان سخنران خارج می‌شود

با افراد آرام چیره و نافذ در دیگران در طول سخنرانی چه کنیم؟

  1. قدردان مشارکت افراد چیره و نافذ بر دیگران در سخنرانی باشید اما هرگز بحث را به آن‌ها واگذار نکنید
  2. برای متوقف کردن آن‌ها مستقیما بگویید: بگذارید از نظرات دیگران هم در سخنرانی بهره‌مند شویم

تیپ سوم: مخاطب‌نماهای اخلال‌گر

این دسته از مخاطبان بسیار بارز هستند و حتما با آن‌ها در طول سخنرانی مواجه شده‌اید. همان افرادی که مدام با سوالات حاشیه‌ای و غیرمرتبط و به قصد کشف مباحث حاشیه‌ای به بحث سعی دارند مسیر سخنرانی را از موضوع و هدف اصلی منحرف سازند. ما این افراد را مخاطب‌نما اخلال‌گر اطلاق می‌کنیم؛ چون هم نظیر مخاطب واقعی پیگیر موضوع اصلی نیستند و هم مشکلات زیادی به بار می‌آورند که سخنرانی را مختل می‌کند.

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

تاثیر شخصیت‌های مخاطب‌نما بر سخنرانی

  1. به مرور زمان سایر مخاطبان با شنیدن مباحثه حاشیه‌ای طولانی از سخنرانی ناامید می‌شوند
  2. بحث مولد کم کم منحرف می‌شود و از خط اصلی نیز خارج می‌گردد. حضور این دسته از مخاطبان در برنامه‌ سخنرانی لغزش ایجاد می‌کند و اداره و ارائه مطالب در سخنرانی را مشکل می‌نماید
  3. عمده مخاطب‌نماهایی که با وجود تذکر سخنران به اخلال در بحث می‌پردازند مقاصد شخصی و سیاسی دنبال می‌کنند و اصولا با همین هدف در سخنرانی شرکت کرده‌اند

با شخصیت‌های مخاطب‌نما در طول سخنرانی چه کنیم؟

سخنران هوشیاری باشید. انحرافات بحث‌های حاشیه‌ای کوتاه به خوبی قابل کنترل است اما همین که این گفتگو به درازا بکشد همه چیز از کنترل خارج می‌شود. با یکی از دو راه زیر می‌توانید این مخاطبان سرکش را آرام کنید:

  1. اگر قصد دارید در آینده با آن‌ها بحث کنید سوال یا ابهام آن‌ها را روی کاغذ یا مثلا تخته سفید یادداشت کنید و به آن‌ها اطمینان دهید که پایان سخنرانی به آن‌ها می‌پردازید
  2. اگر قرار نیست در همان سخنرانی به موضوع مطرح شده بپردازید از افراد بخواهید که در به صورت مستقل و شخصی موضوع را مطرح کنند

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

تیپ چهارم: مخاطبان همیشه شاکی در سخنران

شناخت این افراد میان مخاطبان در سخنرانی سخت نیست. برخی از نشانه‌های این افراد عبارتند از:

  1. به صورت مداوم از همه چیز شکایت می‌کنند
  2. دائما ادعا می‌کنند که این گفتگو هیچ فایده‌ای ندارد ( مثلا این سخنرانی بی‌فایده است و مدیریت هر چه تصمیم بگیرد همان می‌شود)

تاثیر شخصیت‌های شاکی و پرگلایه بر سخنرانی

این افراد کم کم این تصور را بر بقیه مخاطبان القا می‌کنند که این جلسه برای غر زدن و شکایت ما برپا شده است و هیچ هدف دیگری دنبال نمی‌کند.

با شخصیت‌های شاکی و پر گلایه در طول سخنرانی چه کنیم؟

  1. صبور باشید؛ گاهی این شکایت‌های پی در پی درمانی برای درد جمع می‌شود و حتی پیوند گروه مخاطبان را بیش‌تر می‌کند
  2. به ایده‌های بهتری فکر کنید و قبل از شروع سخنرانی سعی کنید سخنرانی را با راهکارهای بهتر و اثربخش‌تری آغاز نمایید
  3. رسالت سخنرانی را یک بار دیگر با قطعیت تکرار کرده و مدام یادآوری شوید برای چه چیزی این جا جمع شده‌اید
  4. مثبت‌اندیش بمانید

تیپ‌های شخصیتی پردردسر میان مخاطبان در سخنرانی

تیپ پنجم: شخصیت‌های ایدئولوژیک

تیپ مشکل‌ساز بعدی افرادی هستند که که از پذیرش عقاید گروه مخالف یا افرادی که تفکرات متفاوتی دارند سر باز می‌زنند. این افراد به سه علت برای یک سخنرانی مشکل‌ساز می‌شوند:

  1. رضایت عمومی در سخنرانی با حضور آن‌ها تهدید می‌شود
  2. اشتیاق افراد برای مشارکت در بحث به صفر می‌رسد
  3. این افراد جدایی‌طلب هستند

با شخصیت‌های ایدئولوژیک در طول سخنرانی چه کنیم؟

برای ارتباط گرفتن با این عده در میان مخاطبان در سخنرانی باید یک زمینه مشترک پیدا کنید. این زمینه مشترک دروازه ورود به نقاط اشتراک بین شما و این دسته از مخاطبان پردردسر در سخنرانی می‌باشد.

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

۶ تکنیک ساده برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

تنوع در سخنرانی لازم است؛ اما گاهی سخنرانان حق دارند اگر از خسته‌کننده بودن برخی از بخش‌ها برای مخاطبان با وجود تنوعی که در سخنرانی ایجاد می‌کنند گلایه کنند. داده‌ها یکی از همان بخش‌های به شدت خسته‌کننده و یکنواخت است که سخنران را برای مدیریت بحث مستاصل می‌‌کند. البته همه این مشکلات نه به خاطر خود سخنران، بلکه به خاطر ذات داده‌ها و آمار و ارقام در سخنرانی است. داده‌ها را نه می‌توان از ساختار سخنرانی حذف کرد و نه می‌توان با استفاده از ترفندهایی مثل طنز در سخنرانی یا صمیمیتی که بداهه‌گویی به دنبال دارد مدیریت کرد. همه چیز باید از روی اطلاعاتی کامل موثق و از پیش تعیین شده روخوانی شوند. با این حال طبق معمول هیچ چیز در سخنرانی و فن بیان بدون راه حل نمانده است و تجربه سخنرانان دیگر چراغ راه ما خواهد بود تا با استفاده از تکنیک‌های ارائه قابل فهم داده‌ها ، این بخش از سخنرانی را از حالت خشک و روتین قبلی خارج کنیم.

برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی نرم‌افزارهای زیادی وجود دارد. شاید بسیاری از سخنرانان داده‌ها را در برنامه‌هایی نظیر اکسل یا ابزارهای پاورپوینت منظم کنند و برخی نیز از تصاویر آماده حاوی گراف یا جداول استفاده نمایند. هر نرم‌افزاری که استفاده می‌کنید مهم این شیوه ارائه داده‌ها است؛ طوری که:

  • داده‌های ستونی به خوبی توضیح داده شوند
  • زیرمجموعه‌ها را در داده‌ها تفسیر کنید
  • برای فهم بهتر داده‌ها توضیحات عمیق و بازتری ارائه دهید
  • برچسب یا نشانگر را درست نزدیک داده‌ها قرار دهید
  • به “چرا” و “چگونه‌ها” که با دیدن گراف، جدول یا هر ابزار دیگری در ذهن مخاطب ایجاد می‌شوند پاسخ مناسبی بدهید
  • انرژی شما مکمل بحث هنگام ارائه داده‌ها باشد

بر همین اساس، آموزش امروز دانشگاه زندگی را جهت یادگیری تکنیک‌های ساده ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی ترتیب داده‌ایم.

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

داده‌ها بخش‌های مبهم زیادی دارند. درک مفاهیمی که در قالب داده‌های جدول یا نمودار نمایش داده می‌شوند زمان بیش‌تری می‌طلبد. از طرفی هم هر نمودار یا جدولی به خودی خود قابل فهم نیست و معمولا برای تفسیر آن به راهنما مشخصی نیاز داریم. از آن جا که صحنه سخنرانی و زمانی که برای ارائه سخنرانی در اختیار داریم محدود است پس تفسیر داده‌ها مستقیما بر عهده خود سخنران خواهد بود.

تکنیک‌هایی که در ادامه می‌خوانید کمک می‌کنند تا هم شما و هم مخاطبان تجربه بهتری از آنالیز داده‌ها در طول سخنرانی داشته باشید.

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

توضیح شفاف ستون و محورهای موجود در نمودار

هیچ یک از نمودارها توضیحات خاصی ندارند. معمولا زیر ستون‌ها متنی نوشته نمی‌شود و نهایتا سخنران با نمایش آن‌ها می‌گوید: در این نمودار مقایسه متغیر A و متغیر B را با هم مشاهده می‌کنید.

اولین نکته این است که سخنران دریابد خیلی از نمودارها و داده‌ها صرفا با دیدن درک نمی‌شوند؛ خصوصا اگر داده‌های ثابت یا استاتیک باشند.

بر حسب داده‌ها و زمان کلی سخنرانی لازم است ستون و داده‌ها تشریح شوند:

  • مقادیر و کمیت‌هایی که هر یک از ستون یا خطوط نشان می‌دهند را یادآوری کنیم (مثل نرخ باروری در مقایسه با نرخ امید به زندگی هنگام تولد)
  • پیش از شروع توضیحات داستانی درباره این که چرا این دو کمیت را مقایسه کرده‌اید ترتیب دهید (مثل پیشینه جهان سوم و جهان غرب)
  • می‌توانید پیش از شروع بررسی، از مخاطبان بخواهید نتیجه مقایسه دو متغیر را پیش‌بینی کنند

زمانی که هر سخنران برای ارائه قابل فهم داده‌ها به این شکل صرف می‌کند خیلی کم‌تر از چیزی است که فکرش را بکنید. گاهی کم‌تر از یک دقیقه کافی است تا مخاطب درک بهتری از همه داده‌هایی که با آن‌ها رو به رو می‌شود داشته باشد.

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

برجسته کردن زیرمجموعه داده‌ها

سخنران پیوسته تلاش می‌کند داده‌های پیچیده‌ای را که ماه‌ها، هفته‌ها یا روزها برای جمع‌آوری و ارائه آن‌ها زحمت کشیده است را توضیح دهد؛ اما مخاطبان همچنان بابت ابهامات موجود گنگ هستند. این روزها دیگر همه سخنرانان به این حقیقت پی برده‌اند که نمی‌توان داده‌ها را ابا جزئیات توصیف کرد؛ اما در عوض می‌توان زیرمجموعه‌ای از آن‌ها را با دقت گزینش نمود:

مثال اول: فرض کنید در حال توضیح آماری از رخدادها، تاریخ‌ها و وقایع میان کشورها در این بازه زمانی هستید. اگر بحث خود را به شکل ارائه کنید در واقع پیش زمینه‌ای برای مخاطب با استفاده از زیرمجموعه‌ها به وجود آوردید:

  • سال‌های ۱۹۶۴ تا ۲۰۰۳: کشور ویتنام و ایالات متحده آمریکا
  • سال ۱۹۶۰ تا ۲۰۰۳: کشورهای کره جنوبی، اوگاندا و عربستان صعودی

نگاهی عمیق‌تر برای تحلیل عمیق‌تر موضوع

سخنرانان معمولا درگیر سطح ابتدایی از تفاسیر می‌شوند که در نگاه اول به هر نمودار یا جدولی به دست می‌آید. تفاوت زمانی حاصل می‌شود که نگاهی ژورنالیستی به تمام داده‌ها داشته باشیم.

به نمودار زیر دقت کنید. اگر قرار باشد این نمودار را به عنوان تفاوت‌های سطح درآمد مردمان ملل مختلف نشان دهیم چه طور باید توضیحات عمقی خود را ارائه دهیم؟

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

  • مثال اول: مقایسه درآمد و جمعیت از روی نمودار
  • مثال دوم: تولید ناخالصی داخلی در مقایسه با نرخ بقا کودکان

برچسب‌گذاری در نزدیک‌ترین مکان به داده‌ها

بسیاری از نمودارهایی که در سخنرانی‌ها ارائه می‌شوند فاقد توضیحات یا برچسب هستند. این امر دو دلیل می‌تواند داشته باشد:

  • این که سخنران تصور می‌کند قادر است توضیحات کامل و جامعی را برای فهم نمودار ارائه کند و از این رو به برچسب نیازی ندارد
  • مخاطب با دیدن این برچسب‌ها گمراه می‌شود

این در حالی است که عدم استفاده از برچسب‌ها یا همان تیکت‌های کوچک در کنار نمودارها باعث می‌شود مخاطب مدام چشمانش را به جلو و عقب و چپ و راست ببرد و به دنبال عنوان هر یک از محورها بگردد.

برای ارائه قابل فهم داده‌ها حتما برچسب‌ها را در نزدیک‌ترین موقعیت ممکن به محورها قرار دهید. به علاوه لازم است محتوا داخل برچسب‌ها با آن چه که به صورت کلامی در آن لحظه بیان می‌شود هماهنگی و قرابت داشته باشد.

پاسخ به تمام علامت‌های سوال ذهن مخاطبان با تفسیر نمودار

سخنران به سرعت داده‌ها را مرور می‌کند و یکی پس از دیگری از اسلایدها گذر می‌نماید. این وسط مخاطب مانده است وهزاران علامت سوالی که با دیدن گراف‌ها در ذهنش به وجود آمده است: چرا این مقدار بالا/پایین/ زوج/ منفی و …شد؟ چرا به این دیتا در این مرحله نیاز داریم؟ و…

مسلما هیچ سخنرانی نمی‌تواند به تمام سوالات تمام مخاطبان خود پاسخ دهد؛ اما با یک آینده‌نگری هوشمندانه می‌توان حین تدوین و انتخاب داده‌ها “چرا” یا “چگونه”‌های ذهن مخاطبان را پیش‌بنی کرد؛ مثلا:

  • چرا ویتنام در ده ۱۹۹۰ با سرعت بیش‌تری رشد کرده است؟
  • چرا سیر حرکت چین در نمودارها همواره به سمت راست و بالا بوده است؟

تکنیک‌های کلیدی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی

پیش‌بینی سوالات دو مزیت بزرگ برای سخنران دارد:

  • این که سخنران توانسته حس کنجکاوری مخاطب را به خوبی ارضا کند؛ در حالی که با همان سرعت همیشگی سخنرانی کرده و هیچ مخاطبی با پرسیدن سوالات احتمالی خود سرعت و روند سخنرانی را مختل نکرده است
  • نشان می‌دهد که خود شما به عنوان سخنران برداشت کاملی و بی‌نقصی از موضوع سخنرانی داشته‌اید

ارائه پرانرژی داده‌ها تا لحظه آخر

حرکات و زبان بدن سخنرانی ابزار کمکی خوبی برای ارائه قابل فهم داده‌ها در سخنرانی است؛ مثلا:

  1. سخنران تا پایان کار به اندازه گراف و محورها دستانش را حرکت دهد و هرگزاز فعالیت متوقف نشود
  2. نمایش افت و خیرهای نمودار با حرکات دست‌ها در سخنرانی به صورت باز یا بسته
ترمیم زبان بدن در سخنرانی

تکنیک‌های اصلاح، تربیت و ترمیم زبان بدن در سخنرانی

احساس می‌کنید وقتی که صحبت می‌کنید سایر بخش‌های بدنتان به جز زبان مرده و بی‌حس شده است؟ گاهی در مقابل این مُردگی چنان هیجان و احساساتی سرازیر می‌شود که فکر می‌کنید در آن لحظه موجب سردرد مخاطبان شده‌اید؟ حالات صورتتان با وجود این که خودتان می‌دانید فقط به خاطر هیجان موضوع و سخنرانی در جمع است، ترسناک، وحشت‌زده و مضطرب به نظر می‌رسد؟ دستانتان می‌لرزد؟ مدام انگشتانتان در هم می‌پیچد و گاهی به خاطر حرکت بیش‌ار حد دست‌ها هنگام حرف زدن فکر می‌کنید این دستانتان هستند که جایگزین زبانتان شده‌اند؟ نه فقط شما بلکه بسیاری از سخنرانان حتی حرفه‌ای نیز این بار سنگین را در سنوات کاری خود به دوش می‌کشند. شاید به همین دلیل است که گفته می‌شود همه سخنرانان قبل از این که به ژست یا حرکات خاصی عادت کنند به اصلاح، تربیت و ترمیم زبان بدن خود نیاز دارند.

یک بار به تمام حرکاتی که دست‌ها، پاها و سر شما هنگام سخنرانی به خود می‌گیرند دقت کنید. در سخنرانی هر حرکتی که شکل می‌گیرد می‌تواند دو تاثیر مختلف داشته باشد. اول این که باعث حواس‌پرتی و سردرگمی مخاطبان شود و یا این که با استفاده از همان حرکت بیش‌ترین اثرگذاری را روی مخاطب داشته باشیم.

مطلب امروز دانشگاه زندگی بهانه‌ای شد تا یک بار دیگر به زبان بدن و تکنیک‌های مربوط بدان نگاه کنیم و این بار با دید نقادانه به معرفی نکاتی برای اصلاح، تربیت و ترمیم زبان بدن در سخنرانی بپردازیم.

اصلاح، تربیت و ترمیم زبان بدن برای سخنرانی‌ها

آن چه که در زبان بدن بیش از سایر بخش‌های بدن که در ظاهر توسط مخاطب دیده می‌شود مطرح است عبارتند از:

  • حالات بدن
  • حرکات بدن
  • اشکال صورت
  • ارتباط چشمی

کسانی که از مدیریت زبان بدن در سخنرانی غافل هستند بدون شک بزرگ‌ترین فرصت برای برقراری ارتباط با مخاطب را از دست داده‌اند.

ترمیم زبان بدن در سخنرانی

حرکات پر سر و صدا و متلاطم را حذف کنید!

تک تک حرکات بدن ما مسئول انتقال پیام هستند؛ اما این واقعیت تلخ وجود دارد که مدیریت و حذف حرکات بیهوده و گمراه‌کننده و جایگزین کردن حرکات هوشمدانه و منطقی برای سخنرانان غیرممکن است؛ خصوصا که همه این احساسات کاملا ناخودآگاه بروز می‌کنند.

بهترین راه برای مدیریت حرکات دست در سخنرانی، حرکات پا، تکانه‌های سر و به طور کلی زبان بدن درخواست از دیگران برای مشاهده و زیرنظر گرفتن شما هنگام تمرین سخنرانی است. بدون شک یک ناظر هوشیار می‌تواند بخش‌هایی که نیاز به بازبینی دارند را به خوبی یادآوری نمایند. مثلا خیلی از ما عادت داریم به محض عصبانیت یا فکر کردن با مو‌ها بازی کنیم. برخی هم برای کنترل خشمی که دارند دست به جیب می‌شوند و بعضی نیز مدام پاها را به عقب و جلو تاب می‌دهند.

در صورتی که اطراف شما کسی نیست که این حرکات را با دقت و حوصله نظارت کند می‌توانید از تمرین خود فیلمبرداری کنید و سپس فیلم را بازبینی نمایید. هر بخشی که حرکات آن اصطلاحا در سطح هشدار قرار داشت را مشخص کنید و در تمرین بعدی با حذف حرکات پر سر و صدا به ترمیم زبان بدن خود بپردازید.

شما ملزم به استفاده از زبان بدن در هر شرایطی نیستید!

زبان بدن ابزاری کمکی برای تشریح کلماتی است که بر زبان می‌آوریم. آیا هر کلمه‌ای نیاز به تفسیر و تشریح دارد؟! با توجه به این که بسیاری از کلمات در صورتی که در جایگاه واقعی خود به کار برده شوند معنا و مفهوم را به مخاطب می‌رسانند پس بهتر است در استفاده از زبان بدن کاملا گزینشی عمل کنیم.

ترمیم زبان بدن در سخنرانی

بهترین را بر هم زدن و از بین بردن تعادل و تعاملی است که معمولا میان بخش‌های مختلف سخنرانی به وجود می‌آید؛ چون حالات صورت، دست و پا، ژست و به طور کلی زبان بدن هر فرد تابع کلماتی است که به زبان می‌آورد. مثلا زمانی که سعی دارید احساس واقعی خود را با چهره نشان دهید لزومی ندارد دستان خود را حرکت دهید و می‌توانید آن را بی‌حرکت کنار خود رها کنید.

هر حرکت، یک سکانس ویدیویی!

همان طور که گفته شد اگر اطرافتان فردی نیست که صفر تا صد مراحل سخنرانی را فیلمبرداری کند و با نشان دادن نقاط قوت و ضعف زبان بدن شما را روشن کند بهترین راه فیلمبرداری هنگام تمرین، با صدای بسته است. هنگام مشاهده فیلم‌ها از خود بپرسید:

  • میزان تحرک و استراحت بخش‌های مختلف در طول سخنرانی به چه صورت بوده است؟
  • حرکات بدن در حالتی که حرف نمی‌زنید می‌توانند به خوبی احساسات شما را منتقل کنند؟
  • چشمانتان به سرعت حرکت می‌کنند و با مخاطب تماس چشمی خوبی دارید؟

ترمیم زبان بدن در سخنرانی

تکرار یک حرکت به صورت مداوم نادیده گرفته می‌شود!

همه ما در طول سخنرانی دچار تکرار هستیم. بسیاری از مقدمه‌ها، اشعاری که شاید در خیلی از سخنرانی‌ها بدون استثنا خوانده‌ایم و خاطراتی که مدام برای مخاطبان بازگو می‌کنیم همه و همه نمونه‌هایی از این تکرار هستند؛ اما تکرار در زبان بدن خیلی زودتر از گفتار عادی می‌شود.

فرض کنید در طول پانزده دقیقه اول دستانتان به صورت آزاد کنار بدن قرار دارند. اگر این پانزده دقیقه به بیست دقیقه تبدیل شود احتمال این که این حرکت از سوی مخاطبان نادیده گرفته شود بالا می‌رود. به علاوه برخی از این تکرارها به خودی خود بد نیستند؛ اما وقتی که بیش از حد باشند آزاردهنده خواهند شد.

ترمیم زبان بدن در سخنرانی

در سخنرانی، دستان یکی از پرکارترین بخش‌های زبان بدن هستند که معمولا بی‌کار نمی‌مانند. با این حال ترمیم زبان بدن برای این بخش هم ضروری است.

متن‌ها و یادداشت‌ها را به حداقل برسانید

قبلا درباره ضرورت و مزایا استفاده از متون و یادداشت‌ها در سخنرانی صحبت کرده‌ایم. گفتیم که یادداشت در صورتی که به درستی به کار گرفته شود کلید موفقیت سخنرانی است؛ اما از آن جایی که جا به جا کردن و نگاه کردن به این یادداشت‌ها ظاهری سردرگم، مضطرب و گمراه به سخنران می‌دهد و از طرفی نیز او را از مدیریت سایر بخش‌های زبان بدن مثل دست‌ها غافل می‌کند لازم است که یادداشت‌ها را به حداقل برسانیم.

بدون گفتن یک کلمه، حرف بزنید!

بخش دیگری از ترمیم زبان بدن در سخنرانی به مفاهیمی مربوط می‌شود که باید بدون سخن گفتن و تنها با حرکات بدن ما منتقل شوند. برخی از این مفاهیمی که بدون حرف زدن هم به مخاطب می‌رسند عبارتند از:

  • لبخند طبیعی و بدون صحنه‌سازی سخنران در طول سخنرانی که نشان از احساس رضایت و اعتماد به نفس او می‌باشد
  • بلند کردن دست راست هنگامی که قرار است مخاطبان به پرسشی پاسخ بدهند
  • استفاده همزمان اما متضاد از دست‌ها برای نشان دادن مفاهیم متضاد نظیر چاق و لاغر
  • خودداری از حلقه زدن و نگاه داشتن دست‌ها از پشت بدن؛ چرا که دستان همیشه باید به حالت آماده و جلو بدن قرار داشته باشند
  • سخنرانی خارج از تریبون؛ این عمل به مخاطبان احساس نزدیکی را القا می‌کند چون شما تمام موانع حتی تریبون سخنرانی را برای ارتباط گرفتن با آن‌ها کنار زده‌اید

ترمیم زبان بدن در سخنرانی

تسلط بیش‎تر با روش‌های تمرین سخنرانی

روش تمرین سخنرانی: چه طور برای یک سخنرانی مسلط، تمرین کنیم؟

تا به حال شنیده‌اید که می‌گویند شرط یادگیری ماندگار تمرین و تکرار است؟ سالیان سال انسان‌ها از تجربه‌ای که با استفاده از حواس شش‌گانه خود به دست می‌آوردند فنون و هنرهای مختلفی را می‌آموختند؛ اما اکنون تمرکز بیش‌تری روی جنبه‌های مختلف یادگیری صورت می‌گیرد و همه چیز از یک تجربه حسی فراتر رفته است. آموزش و یادگیری مهارت‌های مختلف نظیر شنا، موسیقی، نقاشی و ورزش‌های مختلف به تمرین نیاز دارد و در طول این تمرین و تکرار است که تجربه‌ها به دست می‌آیند. سخنرانی هم از این قاعده مستثنی نیست و برای یک ارائه موفق، روش تمرین سخنرانی مهم است.

سخنرانی بر خلاف سایر مهارت‌هایی که به صورت فردی می‌توانیم به سطح توانمندی خود پی ببریم به مخاطبانی نیاز دارد که بتوانند فن بیان و نحوه ارائه سخنرانی توسط ما را ارزیابی کنند. بسیاری از سخنرانان تمرین و تکرار را پیش از شروع سخنرانی بیهوده و غیرضروری می‌دانند؛ اما تمرین سخنرانی رمز بزرگ شدن و برقراری ارتباط بهتر با مخاطبان است. به علاوه برای داشتن سخنرانی مسلط تمرین و تکرار لازم است.

اگر صفر تا صد مراحل سخنرانی را پیش‌بینی کرده‌اید چند ساعت تا چند روز قبل از شروع جلسه با استفاده از روش تمرینی که در ادامه می‌خوانید کاملا ورزیده به استقبال مخاطبانتان بروید.

تسلط بیش‎تر با روش‌های تمرین سخنرانی

پیش از شروع تمرین، ابتدا لازم است بدانیم اصلا چرا باید مطالبی را که یک بار ملکه ذهن شده‌اند و تصور می‌کنیم به خوبی در ذهن ما تثبیت گشتند را با تمرین و تکرار دوباره بازگو کنیم؟

تسلط بیش‎تر با روش‌های تمرین سخنرانی

حذف عبارت‌های بیهوده و ادای بهتر کلمات با تمرین

خیلی وقت‌ها متن سخنرانی حاوی جملات و کلماتی است که معمولا هنگام بیان آن‌ها با مشکل تپق زدن در سخنرانی و گرفتگی زبان رو به رو می‌شویم. اصلا خیلی از کلماتی که در متن سخنرانی به کار رفته‌اند هنگام روخوانی آرام و بی‌صدا، به راحتی تلفظ می‌شوند اما وقتی که با صدای بلند آن‌ها را بیان می‌کنیم انگار ساختار کلمه عوض شده و همه چیز برای ما تازه و غریب می‌شود.

تمرین سخنرانی و کسب آمادگی پیش از شروع سخنرانی باعث می‌شود خیلی از این عبارات بیهوده را از متن حذف کنید و در کنار آن کلمات را با صدای بلند، کامل و واضح تلفظ نمایید.

اندازه‌گیری سطح انرژی سخنران با تمرین و تکرار

انرژی سخنران اولین چیزی است که مخاطب بدان توجه می‌کند. سخنرانی که با دلمردگی و خستگی روی صحنه بایستد عاملی می‌شود تا مخاطب بلافاصله از سایر افراد علت را جستجو کند. با صدای بلند سخنرانی کردن و شبیه‌سازی سخنرانی پیش از آغاز رسمی آن کمک می‌کند تا به سطح انرژی خود پی ببریم و آن را در صورت نیاز افزایش دهیم.

محاسبه زمان با تمرین سخنرانی

هر چه قدر که در زمینه فن بیان و سخنرانی باتجربه‌تر می‌شوید بهتر متوجه می‌شوید که برای یک سخنرانی ده‌ دقیقه‌ای چند کاراکتر لازم است، تعداد اسلایدها در سخنرانی چه طور باید باشد و با توجه به مقیاس زمانی سخنرانی سرعت خود را تنظیم کنید.

کاهش استرس با تمرین و تکرار

حتی یک بار تمرین بیش‌تر کمک می‌کند تا آشفتگی و ترس از سخنرانی در سخنران کم‌تر شود.

تسلط بیش‎تر با روش‌های تمرین سخنرانی

چه طور برای یک سخنرانی مسلط، تمرین کنیم؟

برای تمرین سخنرانی ۶۰ ساعت وقت بگذارید یا به ۶۰ دقیقه بسنده کنید، تفاوتی ندارد. هر چه قدر که می‌خواهید تمرین کنید قطعا به راهنما زیر نیاز دارید تا از زمانی که برای تمرین اختصاص داده‌اید بیش‌ترین استفاده را برده باشید:

  • سخنرانی را دقیقا همان جایی که قرار است سخنرانی کنید تمرین کنید. در صورتی که امکان حضور در مکان را از قبل ندارید بد نیست فضایی مشابه را هماهنگ و همه چیز را شبیه‌سازی کنید
  • ایستاده سخنرانی کنید و از نشستن پرهیز کنید. همه چیز در سخنرانی ایستاده شکل می‌گیرد. کم‌تر سخنرانی به صورت نشسته می‌تواند بر متن و مخاطبان خود تسلط داشته باشد
  • از آنالیز مخاطبان قبل از سخنرانی غافل نشوید. آنالیز یک نفر بهتر از این است که بدون شناخت قبلی در سخنرانی حضور پیدا کنید
  • به پوشش در سخنرانی بی‌توجه نباشید. از قبل برای ظاهر خود برنامه‌ریزی کنید و ببینید با لباسی که قرار است بپوشید تا چه حد احساس راحتی خواهید داشت
  • یادداشت‌برداری را فراموش نکنید. وسط سخنرانی برای قاپیدن ایده‌های ناگهانی که به ذهنتان می‌رسد مکث نکنید
  • همه چیز را تست کنید. کیفیت صدا، حالت‌ها و زبان بدن که از قبل برنامه‌ریزی کرده بودید، حرکات دست‌ها در سخنرانی و…تمام این عناصر از مقدمه تا نتیجه‌گیری به کارتان می‌آید
  • وقت بگیرید. خودتان می‌توانید هنگام سخنرانی وقت یا زمان بگیرید اما بهتر است این کار را به فرد دیگری واگذار کنید. در زمانی که در نظر می‌گیرید وقفه‌های پیش‌بینی شده یا پیش‌بینی نشده را در نظر داشته باشید. اگر کسی زمان می‌گیرد به خوبی می‌تواند زمان گپ و گفت‌های خارج از بحث، خندیدن و مسائل حاشیه‌ای را اندازه‌گیری کرده و از این طریق در زمان‌بندی سخنرانی به شما کمک کند

تسلط بیش‎تر با روش‌های تمرین سخنرانی

هنگام تمرین سخنرانی نظر بخواهید!

شاید برای بخش‌های تخصصی، حرفه‌ای و علمی سخنرانی چندان نیازی به نظرسنجی افراد معمولی نباشد اما کل سخنرانی قطعا به یک مخاطب حواس‌جمع و دقیق نیاز دارد که درباره همه چیز از جمله تسلط سخنران بر مطالب نظر بدهد. چنین فردی باید در نظرسنجی‌ها کاملا عادلانه و صادقانه عمل کند و به این طریق کمبودها و ضعف سخنران را هنگام تمرین به او یادآوری نماید.

تمرین کردن در حضور یک یا تعدادی بیش‌تری مخاطب مزایا مختلفی دارد:

  1. به شما نشان می‌دهد که ترفندهای شما برای افزودن شوخ‌طبعی و طنز به سخنرانی مفید واقع می‌شود یا احتمالا توسط مخاطبان نادیده گرفته می‌شود
  2. آیا شیوه ارائه سخنرانی توسط شما می‌تواند توجه مخاطب را به شما متمایل سازد

تسلط بیش‎تر با روش‌های تمرین سخنرانی

قطعا هر نوع بازخورد مخاطبان هنگام تمرین سخنرانی مفید و ستودنی است؛ اما بازخوردهایی مثل “خوب بود”، “سخنرانی کاملی بود” و…چندان دردی از سخنران دوا نمی‌کنند. سخنران برای بهبود فن بیان خود به دیدگاه‌های جزئی‌تری نیاز دارد. لذا با استفاده از سوالات زیر از آن‌ها توضیحات بیش‌تری بخواهید:

  1. کدام بخش از سخنرانی من برای شما جذاب‌تر و دوست‌داشتنی‌تر بود؟ چرا؟
  2. کدام بخش به بهبود نیاز دارد؟
  3. برای بهبود بخش‌های موردنظر شما در دفعات بعدی چه پیشنهاداتی دارید؟

تسلط بیش‎تر با روش‌های تمرین سخنرانی

تمرین سخنرانی با استفاده از ضبط صدا

ضبط صدا هنگام تمرین به شما کمک می‌کند تا همزمان ریتم، سرعت سخنرانی و وقفه‌ها را بسنجید. وقتی که صدای خود را هنگام تمرین ضبط کردید باید:

  1. ببینید شنیدن کدام یک از جملات به گوش شما خوشایند است و کدام جمله بیهوده و مازاد به نظر می‌رسد
  2. به کلمات پرکننده و تکه کلام‌ها در سخنرانی توجه کنید و ببینید به چه اندازه از آن‌ها استفاده می‌کنید
  3. توجه کنید که چه مواقعی تپق می‌زنید
  4. زمان کل سخنرانی را اندازه‌گیری کنید و بببینید بدون عوامل اضافه سخنرانی چه قدر باید طول می‌کشید. این عوامل قابل حذف کردن هستند؟

تسلط بیش‎تر با روش‌های تمرین سخنرانی

تمرین سخنرانی با استفاده از ضبط ویدیو

ویدیو قدرتمندتر از صدا و خیلی کامل‌تر می‌تواند نقاط ضعف و قوت سخنران را نمایان سازد. با بازبینی ویدیوها بعد از تمرین قادر خواهید بود:

  1. ببینید زبان بدن و ژست شما در سخنرانی کارآمد بوده است یا نه؟
  2. حرکات دست و بدن شما با سرعت ادا کلمات همخوانی دارد؟
  3. چه قدر در طول سخنرانی لبخند زده‌اید؟
  4. در طول سخنرانی به خاطر استرس یا هر عامل دیگری بی‌قرار هستید و یا احیانا حرکات دیگری در زبان بدن شما مشاهده می‌شود که برای کاربر گیج‌کننده باشد؟
  5. تماس چشمی شما چه طور بوده است؟ البته با وجود مخاطبان محدودی که هنگام تمرین سخنرانی وجود دارد برقراری تماس چشمی دشوار است اما حداقل می‌توان حرکات محدود چشم نظیر بالا و پایین رفتن مردکم را زیر نظر داشت.
معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

تقارن در سخنرانی ؛ عامل تعادل و وضوح گفتار هنگام سخن گفتن

تا به حال شده است وسط سخنرانی و دقیقا زمانی که انتظار دارید همه از گفته‌های شما هیجان‌زده شوند و شما را سوال‌پیچ کنند آرزو کنید ای کاش راهی وجود داشت که مخاطبانتان بهتر منظور شما را درک می‌کردند؟ شما هم برای منظور و مقصود خود دچار مشکل می‌شوید؟ شما هم تا کنون به ناتوانی خود برای فهماندن برخی از مطالب به مخاطبان اعتراف کرده‌اید؟ خبر خوب این که این مشکل هم همانند بسیاری از افت و خیرهای چالش‌برانگیز سخنرانی بدون راه حل نمانده است. “تقارن در سخنرانی” یکی از آن تکنیک‌های نوشتاری مفید و پرکاربردی است که شاید کم‌تر اسم آن را شنیده باشید؛ اما قطعا بارها در نوشتن متن سخنرانی از آن استفاده کرده‌اید.

تقارن یا رعایت موازات در نوشتار، یکی از فنون در تهیه متون سخنرانی است که مهم‌ترین دستاورد آن شفاف‌سازی، وضوح بیش‌تر گفتار و به تبع آن درک بهتر مطالب توسط مخاطب می‌باشد. به این شکل که سخنران با استفاده متقارن از الگوهای دستوری در کلمات، عبارت و جملات سعی دارد فرم یا ساختاری کاملا موازی و مشابه به هم ایجاد کند؛ دقیقا مثل اشکال هندسی متقارن که هر گوشه متناظر با گوشه دیگر کاملا قرینه هم هستند.

شاید در نگاه اول چنین ساختاری خسته‌کننده، تکراری و کلیشه‌ای به نظر برسد؛ اما همه چیز کاملا بر خلاف تصورات ما است. درس امروز دانشگاه زندگی به معرفی و تحلیل مفهوم تقارن در سخنرانی اختصاص دارد. به امید این که مشکلات احتمالی سخنرانان در انتقال مفاهیم با به کارگیری این تکنیک کم‌تر و کم‌تر شود.

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

همان طور که گفته شد رعایت موازات و تقارن در نوشتن متن سخنرانی به هیچ وجه خسته‌کننده نیست. در این روش نویسنده متن که در اغلب موارد خود سخنران است تنها بخش‌های خاصی نظیر افعال، اسامی و صافت را تکرار می‌کند. پیش از این در دانشگاه زندگی به بحث تکرار و افزونگی در فن بیان و باید‌ها و نبایدهای آن پرداخته بودیم.

مثال‌های کاربردی برای استفاده از تقارن در سخنرانی

برخی از نطق‌های معروف مثل سخنرانی‌ها و فن بیان آبراهام لینکلن سرشار از این تکنیک‌های ریز و معجزه‌آسایی هستند که حتی امروز هم بسیار پرکاربرد می‌باشند. تکرار در سخنرانی‌های لینکلن متعدد است. به نمونه زیر توجه کنید:

  • دولت مردم، توسط مردم، برای مردم (تکرار اسم)
  • ما نمی‌توانیم وقف کنیم، ما نمی‌توانیم اهدا کنیم، ما نمی‌توانیم این زمین را تقدیس کنیم (تکرار فعل)

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

در فن بیان جان اف کندی هم فن تقارن در سخنرانی بارها به چشم می‌خورد:

  • ما هر هزینه‌ای را می‌پردازیم، هر مسئولیتی را می‌پذیریم، هر گونه سختی را تحمل می‌کنیم، هر دوستی را حمایت می‌کنیم و به هر دشمنی رو به رو می‌شویم تا از بقا و موفقیت آزادی مطمئن شویم

نمونه جالب و چشم‌گیر دیگر را در ساختاری پیچیده‌تر و در سخنرانی معروف گرسنه بمان، احمق بمان استیوجابز در دانشگاه استنفورد آمریکا می‌بینیم:

  • مادر من که هیچ وقت از هیچ دانشگاهی فارغ‌اتحصیل نشد و پدرم که هرگز از دبیرستان فارغ‌التحصیل نشد

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

مزایا استفاده از تقارن و موازات در متن در سخنرانی

تکرار و تقارن تکنیکی است که در گوشه به گوشه زندگی ما وجود دارد. نگاهی به روزنامه‌ها و سایت‌ها ما را با همین تقارن دل‌انگیز رو به رو می‌کند. مهم‌ترین مزایا و فوایدی که استفاده از تقارن در سخنرانی به همراه دارد عبارتند از:

شفافیت و وضوح گفتار

با استفاده از این ساختار مخاطبان از بارها و بارها خواندن متن روی پاورپوینت‌ها یا مرور کردن گفته‌های شما برای فهم مطلب بی‌نیاز می‌شوند.

تعادل در سخنرانی

استفاده از تقارن شدت، فرکانس و کشش را بین کلمه‌ای که چندبار تکرار می‌شود تقسیم کرده و از این رو باعث می‌شود مخاطب صدای تعدیل شده‌ای را بشنود و احساس رضایت نماید.

ریتم در سخنرانی

سه یا تعدادی بیش‌تری تکرار در سخنرانی و ایجاد ساختار متقارن باعث به وجود آمدن ریتم دل‌انگیری می‌شود که معمولا خیلی خوب به خاطر می‌ماند.

قیاس پذیری جملات

تشابه یا تضاد بین دو عنصر در طول یک جمله یا چند جمله با استفاده از تقارن در سخنرانی واضح‌تر و ملموس‌تر به نظر می‌رسد.

تصدیق بخش‌های مختلف سخنرانی

برای متقارن کردن عبارات مجبور به تکرار آن‌ها می‌شویم. همین تکرار را فرصت را برای تصدیق گفته‌های قبلی و یک نتیجه‌گیری کامل فراهم می‌سازد.

ماندگار کردن سخنرانی برای مخاطبان

با توجه به سایر مزایا گفته شده، تقارن در نهایت باعث ماندگار شدن سخنرانی می‌شود

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

نحوه استفاده از تقارن حین نوشتن متن سخنرانی

همه این فوایدی که گفته شد درست؛ حالا باید چه طور و چه زمانی این تکرارها را برای ایجاد یک ساختاری موازی در سخنرانی به کار گرفت؟

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

استفاده از تقارن برای برجسته کردن تضاد و تشابهات

به بخشی ازنطق نیل آرمسترانگ در سال ۱۹۶۹ توجه کنید:

این یک قدم بزرگ برای انسان است، یک پرش بزرگ برای بشریت!

در این جمله تضاد بین قدم کوچک و پرش بزرگ و همچنین تفاوت‌های یک انسان و کل جهان بشریت مشخص شده است. برای فهم بهتر به مثال‌های دیگری نیز توجه کنید:

سیاست‌های اجتماعی من خانواده‌ها را در کنار هم نگه می‌دارد و سیاست‌ها شما خانواده‌ها را از هم جدا می‌کند

استفاده از تقارن هنگام بیان کردن لیستی از واژگان

در انتظار یک دیدار، صاحب خانه علف‌ها را هرس کرده، حصار را بریده، زمین را آب و جارو کرده، دیوار را نقاشی کرده…

خاتمه دادن جملات متقارن با ترکیب حروف مشابه

به جمله زیر دقت کنید:

دانشمند تاکید کرد که اطلاعات آگاهانه پردازش شده عاقلانه تنظیم و طبقه بندی گشته است.

این دسته از کلمات نظیر آگاهانه، هوشمندانه، عاقلانه و …همان ترکیب کاملا متقارنی هستند که با ترکیب حروف مشابه در جای خود به کاربرده شده‌اند.

معرفی مفهوم تقارن در سخنرانی

استفاده از تقارن و تکرار در تهیه اسلایدهای سخنرانی

به همان اندازه که استفاده از تقارن در سخنرانی و هنگام تهیه متن مربوط به ما کمک می‌کند در اسلایدها و بخش‌هایی نیز که به صورت مستقیم توسط مخاطب دیده می‌شوند تاثیرگذار هستند. بالت‌ها یا همان بخش‌هایی که به صورت لیستی با شماره یا دایره‌های مشکی از هم جدا می‌شوند را چک کنید. این قسمت ظرفیت بالایی برای استفاده از تقارن و موازات دارد.

دقت کنید که برای استفاده از تقارن، در تهیه اسلایدها زیاده‌روی نکنید. اول به تعداد اسلایدها در سخنرانی توجه داشته باشید و سپس به طول هر یک از اسلایدها و تعداد کاراکترهای داخل آن دقت نمایید.

مکث هنگام استفاده از ساختارهای متقارن

تفاوتی ندارد که متنی برای سخنرانی تهیه کرده‌اید. بهترین متن را هم که نوشته باشید این شیوه ارائه سخنرانی می‌باشد که تعیین‌کننده است. از آن جایی که بسیار از گفته‌های ما در سخنرانی معمولا توسط مخاطب ناشنیده گرفته می‌شود، بلافاصله بعد از رسیدن به جملات متقارن مکث کنید. بد نیست هنگام نوشتن متن سخنرانی بین بخش‌های تکراری حتما از علامت ویرگول استفاده شود.

تکنیک‌های استفاده از داده و آمار در سخنرانی

آموزش گام به گام بهره‌گیری از داده و آمار در سخنرانی

شما هم تا کنون تجربه مشابه را داشته‌اید؟ این که با کلی شوق و ذوق داده‌های بی‌نظیری که تا کنون هیچ کس به آن‌ها دسترسی نداشته است را پیدا و جمع‌آوری کنید، آن‌ها را برای یک سخنرانی ترغیب‌کننده در کنار هم قرار داده و ذخیره کنید و روز سخنرانی در کمال آرامش و اعتماد به نفس به بهترین شکل ممکن آن‌ها را ارائه دهید اما بر خلاف انتظارتان به جای رو به رو شدن با موجی از احساسات، هیچ واکنش امیدوارکننده‌ای از شنوندگان نمی‌بینید. گویا بهره‌گیری از داده و آمار در سخنرانی ریسک بزرگی است!

حقیقت آن است که آمار، ارقام و داده‌ها ذات جذابی ندارند و اگر حجم آن‌ها هنگام ارائه از حد خاصی عبور کند مخاطب دلزده و خسته می‌شود. از آن جایی که هم که اکثر سخنرانان هیچ راهی غیر از ذکر کردن آمار به صورت کلاسیک ندارند این دلزدگی در آن‌ها نسبت به ارائه آمار در سخنرانی بیش‌تر می‌شود. البته ناگفته نماند در برخی از موارد شنیدن اعداد و ارقام در حوزه‌های خاصی شنونده را شگفت‌زده می‌کند؛ اما همین که این آمار از حد خاصی بیش‌تر شوند و قرار باشد محوریت سخنرانی را آمار تشکیل دهند همه چیز فرق می‌کند.

اگر شما هم در ارائه آمار در سخنرانی با این چالش رو به رو هستید تنها نیستید. خیل عظیمی از سخنرانان دیگر هستند که به این داده‌ها را در سخنرانی ارائه می‌دهند اما واکنش دلخواه خود را نمی‌بینند. در این مسیر دانشگاه زندگی همراه شما خواهد بود و گام به گام آموزش بهره‌گیری از داده و آمار در سخنرانی را، طوری که هم برای سخنران و هم برای مخاطب جذاب واقع شود در اختیارتان قرار می‌دهد.

تکنیک‌های استفاده از داده و آمار در سخنرانی

معمولا در هر سخنرانی از آمار استفاده می‌شود؛ اما حالا که مخاطبان تا این حد از شنیدن این اعداد خسته‌کننده‌ای که معمولا هرگز به خاطر نمی‌مانند نفرت دارند چرا از آمار استفاده کنیم؟ آمار چه اهمیتی در سخنرانی دارند؟ آیا می‌توانیم اعداد و ارقام را از چرخه سخنرانی حذف کنیم؟

تکنیک‌های استفاده از داده و آمار در سخنرانی

به دلایل زیر هر سخنران نیاز به استفاده از داده و آمار در سخنرانی دارد:

آمار سخنرانی را باورپذیرتر می‌کند

ایده خوبی است اگر از نردبان انتزاع در سخنرانی بالا برویم و همه چیز را در عالمی کاملا غیرواقعی تصویر کنیم؛ اما گاهی به آمار نیاز داریم تا همه چیز را مستند کرده باشیم. اعداد و آمار یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای باورپذیرتر کردن سخنرانی هستند. به عنوان مثال گفتن این ایده که عدم تنظیم بادر لاستیک خودرو میزان مصرف سوخت را افزایش می‌دهد برای باورپذیری سخنرانی کافی نیست؛ اما اگر در کنار این ایده هزینه‌های دقیق مازاد بر هزینه‌های رایج سوخت را ذکر کنید ایده خود را با واقعیت نزدیک‌تر کرده‌اید.

آمار اثرگذاری عاطفی روی مخاطب دارد

آمار نقش مهمی در شکل‌گیری و یا تغییر و تحول در عواطف مخاطب دارند. قطعا مخاطب شما متحیر و اندوهگین می‌شود وقتی آمار فقر و کودکان کاری که هرگز تجربه مدرسه رفتن تا سیزده سالگی را نداشته‌اند بشنوند!

آمار برای سخنران اعتبار می‌آورد

آمار و ارقام از دو راه اعتبار سخنران را بیش‌تر می‌کنند: اول این که نشان دهنده تمرکز کافی و زمانی است که برای تهیه متن و اسناد سخنرانی اختصاص داده‌اید. دوم استفاده از منابع معتبر و قابل اعتماد نشانگر عملکرد حرفه‌ای شما می‌باشد.

چه طور آمار مناسب را برای سخنرانی گلچین و گزینش کنیم؟

هنگام سخنرانی و در ارتباط با هر موضوعی احتمالا داده و آمار فراوانی وجود دارد که می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. برای انتخاب بهتر اطلاعات و گزینش کردن داده‌ها به نکات زیر توجه کنید:

  • کدام آمار روی مخاطب تاثیر بیش‌تری می‌گذارد؟ داده‌هایی را انتخاب کنید که به هر جهت ظرفیت کافی برای اثرگذاری روی مخاطب را داشته باشند
  • کدام آمار حیرت‌برانگیز و غافلگیرکننده‌تر است؟ همه چیز به خود شما و داده‌هایتان بستگی دارد که مخاطب سخنرانی را ترک کند و با اشتیاق به دوستانش بگوید: امروز در یک سخنرانی شنیدم که…

هنر بهره‌گیری از آمار در سخنرانی

استفاده از آمار و ارقام زمانی در سخنرانی جواب می‌دهد که این آمار برهنه نباشند. به زبان دیگر هنر سخنران این است که بر تن برهنه اعداد و ارقام جامه بپوشاند و با ظاهری پسندیده آن‌ها را در معرض دید مخاطب قرار دهد. به عنوان مثال اگر در یک سخنرانی بشنوید که وب سایت دانشگاه زندگی روزانه دو هزار و پانصد نفر بازدیدکننده دارد چه دیدگاهی خواهید داشت؟ این آمار خوب است؟ زیاد است یا کم؟

تکنیک‌های استفاده از داده و آمار در سخنرانی

برای این که آمار خود را در پوششی مناسب به مخاطب تحویل دهید به نکات زیر دقت کنید:

آمار را به صورت مقایسه‌ای ارائه دهید

ارائه مقایسه‌ای آمار به مخاطب امکان ارتباط دادن آن‌ها به هم و نتیجه‌گیری می‌دهد. به عنوان مثال وقتی مخاطب بفهمد میانگین مخاطبان وب‌ سایت‌های مرتبط با دانشگاه زندگی حدود هزار نفر در روز است متوجه می‌شود وب سایت دانشگاه زندگی یکی از محبوب‌ترین و پربازدیدترین مراجع یادگیری سخنرانی و فن بیان در سطح وب است.

آمار را توام با داستان ارائه دهید

فرض کنید می‌خواهید در سخنرانی در ارتباط با آمار ابتلا به سرطان پستان در ایران صحبت کنید و اعلام دارید که از هر ده نفر یک نفر در معرض ابتلا به این نوع از سرطان در کشور قرار دارد. توصیه می‌کنیم برای ارائه آمار در سخنرانی پیش از ذکر اعداد و ارقام داستان سرایی کنید. مثلا می‌توانید ابتلا درباره سرطان سینه و پستان صحبت کنید و بعد از آن اطلاعاتی در ارتباط با قربانیان این سرطان در کشور ارائه دهید.

تکنیک‌های استفاده از داده و آمار در سخنرانی

آمار جدید را با آمار قبلی مقایسه کنید

قدرتمندترین روش برای شفاف‌سازی سیر تحولی یک پدیده در طول دوران‌های مختلف مقایسه آن با آمار قبلی در سال‌های پیشین می‌باشد. مثلا می‌توانید آمار ابتلا به بیماری نیوکاسل را در جمعیت پرندگان کشور نسبت به آمار سال گذشته مقایسه کنید و تغییرات آن را بدون وابستگی به اعداد و ارقام به مخاطب نشان دهید.

تحلیل آمار را به خود مخاطب واگذار نکنید

حتما خیلی وقت‌ها بعد از تلاش بی‌وقفه برای تهیه آمار و ارقام با خود می‌گویید که کشف ارتباط آمار بر عهده مخاطب باشد و دیگر مسئولیت شما به اتمام رسیده است. برای تحلیل داده‌ها با این جمله شروع کنید: آمار از این جهت برای ما اهمیت دارند که…

چه طور آمار را به موثرترین شیوه ممکن ارائه دهیم؟

فرض کنید که با استفاده از تکنیک‌های قبلی قصد دارید آمار را در سخنرانی ارائه دهید. نکات نهایی که در ادامه می‌خوانید کمک می‌کنند تا ارائه خود را به موثرترین شیوه ممکن و با موفقیت به پایان برسانید:

از همان ابتدا به هدف بزنید!

با استفاده از تکنیک‌های سکانس‌بندی در سخنرانی مخاطب را برای لحظه‌ای که قرار است آمار را ارئه دهید آماده کنید. مثلا بگویید: تا لحظاتی دیگر قرار است آماری تکان‌دهنده در ارتباط با درآمدزایی و ثروت ده تن از غول‌های اقتصادی دنیا بشنوید!

تکنیک‌های استفاده از داده و آمار در سخنرانی

در جای مناسب مکث کنید!

قبلا در ارتباط با اهمیت مکث و وقفه در سخنرانی صحبت کرده بودیم. مکث کردن پیش از بازگو کردن نقطه عطف و بخش کلیدی و مهم سخنرانی به مخاطب زمان کافی برای کسب آمادگی بیش‌تر می‌دهد.

به مرور سرعت صحبت کردن را کم کنید

با نزدیک شدن به بخش آمار و ارقام کم کم سرعت سخنرانی را کاهش دهید تا مخاطبانی که احیانا نسبت به شما بی‌توجه هستند به سمت شما بازگردند

اعضا بدن خود را با کلمات هماهنگ کنید

هنگامی که قرار است آمار را ارائه دهید با آغوش باز بایستید و به حرکات دست در سخنرانی توجه داشته باشید

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

راهکارهای مدیریت ذهن: نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

ایمانوئل کانت، چهره محوری در فلسفه جدید می‌گوید: تجربه بدون نظریه کور است؛ اما نظریه یا تئوری بدون تجربه همچون بازی فکری باقی می‌ماند.  در این مطلب متوجه می‌شوید که این جمله کانت در فن بیان و سخنوری جایگاه ویژه‌ای دارد. به طور کلی دو نوع سخنران در دنیا وجود دارد. دسته اول سخنرانانی که با بارش اطلاعات و داده‌ها مخاطبان را زیر بهمن مطالب خود مدفون می‌کنند و دسته دوم سخنرانانی که آرمانی و مطابق با نظریه‌ها صحبت می‌کنند و به طور کلی اتصال مخاطب را از دنیا واقعی قطع می‌کنند. جز هر دسته که باشید سخنرانی شکست‌خورده هستید که در انتقال مطالب به مخاطبانش مغلوب شده است؛ چون هنوز چیزی از راهکارهای مدیریت ذهن و نردبان انتزاع در سخنرانی چیزی نمی‌دانید!

نردبان انتزاع همان ابزار پرکاربرد سخنران هنگامی است که مخاطب از کسالت بیش از حد به ساعت خود خیره می‌شود، در و دیوار را نگاه می‌کند و به هر دری می‌زند تا سرگرمی دیگری برای وقت‌گذرانی انتخاب کند. این اصطلاح در واقع یک تکنیک تفکر است که اولین بار توسط زبان‌شناسی به نام ساموئل ای هایاکاوا در سال ۱۹۳۹ و در کتاب “Language in Action” به دنیا معرفی شد. این نردبان شیوه برقراری انسان‌ها را در سطوح مختلف انتزاع نشان می‌دهد و کمک می‌کند تا حال و هوای کسالت‌بار سخنرانی دگرگون شود.

آن چه که پیش روی شما است در واقع راهکارهای مدیریت ذهن نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی است که قصد داریم برای اولین بار در مجموعه دانشگاه زندگی نقد و بررسی کنیم. همراه ما بمانید.

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

برای فهم بهتر مقهوم نردبان انتزاع بگذارید با هم طی یک نردبان ذهنی (!) این اصطلاح را موشکافی کنیم. ابتدا در ذهن خود یک نردبان مطابق با تصویر زیر را تصور کنید.

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

پایین این نردبان و درست جایی که روی زمین قرار گرفته است انتها نردبان را تشکیل می‌دهد. انتها نردبان در این مفهوم نشانگر تمام چیزهای واقعی و ملموسی است که اطرافتان قرار دارند؛ مثل:

  • شیشه مربایی که روی میز آشپزخانه قرار دارد
  • ماهی‌های داخل آکواریوم خانه
  • استخوان گچ گرفته شده زانو دوست شما
  • نان تازه‌ای که بلافاصله بعد از خروج از تنور می‌بینید
  • بوسه‌ از گونه‌های مادرتان

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

درست مقابل انتها این نردبان مفاهیمی قرار می‌گیرند که کاملا انتزاعی و در حد یک ایده هستند. به عبارت دیگر در نقطه بالا مفاهیم و معانی گسترده‌تر شده‌اند و درک آن‌ها در دنیا فیزیکی غیرممکن است؛ مثلا:

  • دموکراسی
  • ثروت
  • آزادی
  • عدالت
  • حقیقت
  • زیبایی
  • سرنوشت
  • حقیقت

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

بخش‌های میانی نردبان انتزاع را پله‌هایی تشکیل می‌دهند که نه کاملا واقعی هستند و نه کاملا خیالی و انتزاعی. بسته به این که به انتها پایین و یا انتها بالای نردبان نزدیک‌تر باشید مفاهیم رنگ و بوی حقیقت یا انتزاع را به خود می‌گیرند؛ مثلا:

  • موسیقی کلاسیک
  • چارت سازمانی
  • احشام و حیوانات
  • موسسات آموزشی

بِسی؛ گاو دوست‌داشتنی و نردبان انتزاع!

ساموئل ای هایاکاوا برای توصیف بهتر مفاهیم انتزاعی و حقیقی با استفاده از این نردبان از گاوی به نام من‌درآوردی “بِسی” کمک می‌گیرد و سعی دارد روابط سلسله مراتبی این گاو و صاحب گاو را به شکل زیر شرح دهد:

  • ثروت صاحب گاو (ثروت در بالاترین پله نردبان)
  • دارایی‌های کلی صاحب گاو
  • دارایی‌های مزرعه
  • حیوانات مزرعه
  • گاوها
  • گاوی به نام بِسی
  • اتم و مولکوهایی که بدن بِسی را تشکیل داده‌اند (اتم در پایین‌ترین پله نردبان)

نمونه‌های نردبان انتزاع در دنیا اطراف

دنیای ما، کلمات و واژگان و حروف همه و همه ارتباطی انتزاعی با هم دارند. به برخی از مثال‌های زیر دقت کنید:

  • مربا و ساندویچ (کاملا واقعی)، ساندویچ (نیمه واقعی)، تغذیه (انتزاعی)
  • گوشی آیفون ۶ (کاملا واقعی)، اسمارت فون ( نیمه واقعی)، گوشی اینترنتی (انتزاعی)

اهمیت نردبان انتزاع در فن بیان و سخنوری

نردبان و تمام مفاهیم گفته شده زمانی اهمیت می‌یابد که در تله‌های سخنرانی گرفتار می‌شویم و این تله‌ها دقیقا با پله‌های نردبان تطابق دارد. چه سخنران در ابتدا و چه در انتها سخنرانی گیر کند و روی این پله‌ها متوقف شود حالتی در سخنرانی ایجاد می‌شود که بدان “انتزاع مرده” گفته می‌شود. این حالت دقیقا همان شرایط بی‌تابی و بی‌حوصلگی را در مخاطبان ایجاد می‌کند؛ اما چه طور؟

توقف روی پله اول (انتها نردبان)

این توقف را با دو مثال زیر بهتر درک خواهید کرد:

  • یک مدیر پروژه لیست بودجه‌های مصرفی و دستاوردهای کار را با دقت می‌نویسد اما نمی‌تواند دقیقا به مخاطبان بفهماند هر یک از این آمار و ارقام چه معنایی می‌دهند
  • یک مهندس خیلی عمیق به بررسی جزئیات فنی و تکنیکی می‌پردازد اما از ذکر بخش مهم و چشمگیر غافل می‌ماند

توقف روی پله آخر (بالا نردبان و کاملا انتزاعی)

  • یک سیاستمدار مجموعه ای از اصلاحات قانونی عمومی را پیشنهاد می کند؛ اما نمی‌تواند دقیقا عنوان کند این قانون‌گذاری چه تاثیری روی وضعیت شهروندی دارد
  • یک استاد دانشگاه مخالف تئوری های علمی رقابتی است؛ اما نمی‌تواند مثال رد آن‌ها را در زندگی روزمره عنوان کند

برای یک سخنرانی موفق با نردبان بازی کنید!

نردبان انتزاع زمانی مفید واقع می‌شود که سخنران ابتدا و انتها نردبان را با کلمات و مباحث خود تطبیق دهد و سپس به صورت مداوم با نردبان بازی کند؛ به این شکل که از پایین به بالا برود و از بالا مجددا به پایین بنگرد. علت هم مشخص است. مخاطبان به صورت توام به مفاهیم انتزاعی و واقعی نیاز دارند؛ در غیر این صورت سخنرانی قانع‌کننده نخواهد بود. به علاوه تا زمانی که ترکیب کلمات و محتوا اصلاح نشود تلاش برای به کارگیری زبان بدن مثل تمرکز روی حرکت دست‌ها در سخنرانی بی‌فایده خواهند بود.

معرفی مفهوم نردبان انتزاع و کاربردهای آن در سخنرانی

چه طور از نردبان انتزاع پایین بیاییم؟

در صورتی که اصل سخنرانی شما انتزاعی و غیرواقعی است لازم است مفاهیم انتزاعی کمتری بدان تزریق کنید و به این شکل بین دنیا واقعی و تصورات تعادل برقرار نمایید. بدین منظور چند راهکار کلیدی معرفی می‌کنیم:

  1. عبارت “به عنوان مثال…” را در سخنرانی به آغوش بکشید: با بیان این عبارت می‌فهمید که حتما باید در کنار مفاهیم انتزاعی و برای درک بهتر مطلب یک مثل ملموس از دنیا واقعی ذکر کنید
  2. از زبان محسوس استفاده کنید: کاری کنید که مخاطبان به جز گوش دادن لمس کنند، ببویند، بچشند و ببینند
  3. از نقل‌قول‌ها و داستان‌ها استفاده کنید: یکی از ترفندهای پشتیبانی از ایده در سخنرانی استفاده از نقل‌قول‌ها می‌باشد
  4. در جواب سوال “چه طور…” سخنرانی کنید: با این سوال سخنران مجبور می‌شود دست به دامن مثال‌های ملموس دنبال اطراف خود باشد
  5. مخاطبان را فراخوان به عمل بدهید: به آن‌ها نشان دهید چه طور می‌توانند پیام صحبت‌های شما را در عمل به کار ببندند
  6. از آمار و داده‌های مستند استفاده کنید: داده‌ها پشتیبانی برای اثبات مفاهیم انتزاعی هستند و مخاطب را به حقایق نزدیک می‌سازند

چه طور از نردبان انتزاع بالا برویم؟

اگر فکر می‌کنید مدام در دنیا ناتمام جزئیات سخنرانی گم می‌شوید بار سفر را ببندید و پله‌ها را به سمت بالا طی کنید. برای بالا رفتن از نردبان انتزاع از ترفندهای زیر استفاده نمایید:

  1. به سوال “چرا این موضوع اهمیت دارد؟” پاسخ دهید: پاسخ به این سوال باعث می‌شود در نهان حقایق و جزئیات به معانی مخفی و گسترده‌تری فکر کنید
  2. الگو و روابط را در کلام آشکار کنید: به مخاطبان کمک کنید تا بین ایده‌ها و افکاری که ذکر شده ارتباط برقرار کنند
  3. از چارت و دیاگرام استفاده کنید: چارت و بخش‌های تصویری به کاربر کمک می‌کنند مدل‌های ذهنی بسازد
  4. سخنرانی را در قالب اصول و اساس خاتمه دهید
نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

حرکات دست در گفتگو: با دستان خود هنگام حرف زدن چه کنیم؟

هر وقت صحبت از سخنرانی عمومی به میان می‌آید و کسی می‌خواهد یک توصیه مهم را در ارتباط با شیوه ارائه سخنرانی یا کنفرانس به فرد ارائه‌دهنده بدهد می‌گوید: مراقب باش از دست‌هایت خیلی هنگام حرف زدن استفاده نکنی، حرکت دست‌هایت را به حداقل برسان و با تکان دادن دست حواس مخاطب را پرت نکن! اکنون سوال اصلی این است: اگر قرار باشد حرکات دست در گفتگو حذف شوند چه از زبان بدن و تمام ژست‌ها و حالاتی باقی می‌ماند که باید برای زنده نگه داشتن سخنرانی از آن‌ها استفاده کنیم؟!

چنین دیدی برای مخفی کردن یا در واقع ساکت کردن دستی که مدام با حرکاتش سعی به انتقال مفاهیم دارد وجود داشته است؛ اما اکنون بسیاری از صاحب‌نظران بر این موضوع اتفاق نظر دارند که حرکات دست در گفتگو زبان دوم سخنران است و بار بیان بسیاری از ناگفته‌ها را از دوش سخنران برمی‌دارد. به علاوه دست یکی از اندام‌های اصلی بدن است که حتی اگر بدون حرکت بماند مجبور هستیم آن را با خود در سخنرانی داشته باشیم (!)؛ چه بهتر که از این بخش حیاتی و پرکاربرد بدن حتی زمانی که قرار است صرفا سخنرانی کنیم استفاده شود.

مشاهده ویدیوهای سیاسی معروف و پرمخاطبی که بالای ۱۲۴ هزار بازدید در یوتیوب و سایر کانال‌های ویدیویی داشته‌اند نشان می‌دهد که وقتی رهبران کاریزماتیک و پرجذبه دنیا از حرکات دست در گفتگو و سخنرانی خود استفاده می‌کنند مخاطبان شادتر بوده و حواسشان به جای اطراف، روی سخنرانی متمرکز است؛ اما با این که خیلی از سخنرانان با تاثیر دست و حرکات مختلف آن در سخنرانی آشنایی دارند هنوز نمی‌دانند چه طور و به چه شکل از دستان برای مدیریت بحث استفاده کنند و همین موضوع باعث می‌شود حس کنند دست‌ها به دلیل بی‌حرکت بودن سربار سخنرانی هستند!

مطلب امروز دانشگاه زندگی، تحلیلی جامع با استفاده از توصیه متخصصان برتر فن بیان برای مدیریت هر چه بهتر حرکات دست در گفتگو و تمام بایدها و نبایدهایی است که در این زمینه لازم است رعایت شود. همراه ما باشید.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

زبان بدن، از هر کسی بهتر سخن می‌گوید؛ این را در مدیریت زبان بدن به تفصیل بررسی کردیم و به استفاده از حرکات دست، ارتباط چشمی و کل بدن در کنار یادداشت‌ها در سخنرانی تاکید نمودیم. اکنون خیلی جزئی‌تر به بررسی هر یک از حرکات دست و معنای آن می‌پردازیم.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

حرکات دست را توصیفی تنظیم کنید

شاید اگر از یک مربی فن بیان بپرسید حرکات دست را چه طور برنامه‌ریزی کنیم بگوید: دستتان را به کلمات بسپارید! بگذارید دست‌ها با هر چه که می‌گویید به صورت طبیعی خودش هماهنگ شود. اگرچه چنین توصیه‌ای منطقی به نظر می‌رسد و اگر قرار باشد هر یک از حرکات دست را با هر کلمه از قبل هماهنگ کنیم بالاخره در اجرا یکی از آن‌ها شکست می‌خوریم، اما گاهی برنامه‌ریزی و تنظیم این حرکات از قبل برای هر بخش از سخنرانی خیلی بهتر جواب می‌دهد!

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

برای این که حرکات دست حالت توصیفی پیدا کنند هنگامی که قرار است درباره یک نکته جزئی و کوچک حرف بزنید دست‌ها را به حالت نیشگون گرفتن نگه دارید. اگر مسئله موردنظر شما خیلی بزرگ و عظیم است، مثلا یک سرمایه‌گذاری پرسود و منفعت در آن سوی دنیا، از باز کردن دست‌ها و در آغوش گرفتن هوا ترسی نداشته باشید!

برای این که مسیر جلب توجه مخاطب را تا پایان به همین خوبی پیش ببرید گاهی یکی از دست‌ها را پایین بیاورید و تنوع ایجاد کنید.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

یکی از ترفندهای سخنرانی، نمایش شماره‌ها با دست است. مثلا اگر ۵ دلیل ابتلا به سرماخوردگی‌های فصلی را بیان می‌کنید و قصد دارید روی دلیل سوم بیش‌تر مانور دهید هر بار که عدد سه را به کار می‌برید، سه را هم با انگشتان دست به وضوح نشان دهید.

سخنرانی با دست خالی!

یکی از توصیه‌های جهانی که البته هرگز دلیل و منطقی پشت آن را متوجه نشدیم استفاده از کف دست هنگام صحبت کردن است. خیلی از سخنرانان کف دست را پایه تکامل حرکات بدن می‌دانند و معتقدند با کف دست آزاد و تهی در سخنرانی می‌توان بسیاری از مفاهیم را منتقل کرد.

صاحب‌نظران معتقدند سخنرانی با دست خالی و مرتبا نشان دادن کف دست سیاست صحیحی در جهت شفاف‌سازی سخنرانی است؛ چون این دست خالی است که به مخاطب نشان می‌دهد سخنران هیچ چیز برای مخفی‌کاری ندارد. از طرف دیگر این باور قدیمی وجود داشته که نشان دادن کف دست یعنی گوینده هیچ ابزاری ندارد که قرار باشد به وسیله آن مخاطب را در معرض تهدید و آسیب قرار دهد.

در متون سخنرانی از ترفند سخنرانی با دست خالی و به نشانه صداقت، با اصطلاح جالب no tools ،no weapons یاد شده است. اصطلاحی که سخنران به بی‌سلاح و طلب‌جو جلوه می‌دهد.

“منطقه مطبوع” مخاطبان برای قرار دادن دست‌ها

منطقه مطبوع یا دلچسب برای دیدن دست‌های سخنران در کنار او توسط مخاطب چیزی شبیه به قوانین بیسبال است. قوانینی که بازیکن را ملزوم می‌کند دست‌هایش را از محدوده شانه تا پایین کمر فراتر نبرد. حرکات دست در گفتگو نیز باید در یک منطقه مشخص به نام منطقه مطبوع مخاطب صورت گیرد. اگر قرار باشد دست‌ها بیش از حد باز شوند باید به مخاطب حق داد اگر سردرگم و آشفته شود. اگر دست‌ها دائما بسته باشند و همین محدودیت مانع از حرکت آن‌ها شود باز هم به ضرر مخاطب عمل کرده‌ایم.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

حرکت دست به معنای خط و نشان کشیدن ممنوع!

یکی دیگر از حرکاتی که اکثر مخاطبان در سخنرانی‌ها آن را خشن، توهین‌آمیز، دستوری و خارج از اصول اخلاقی تلقی می‌کنند نشانه‌گیری با انگشت اشاره به سمت جمعیت می‌باشد؛ چیزی که در فرهنگ ما به اصطلاح خط و نشان کشیدن است. این حرکت دست را در سخنرانی‌های سیاسی مداوم می‌بینیم. ترامپ در سخنرانی‌های انتخاباتی‌اش مدام از این ژست استفاده می‌کرد. فن بیان کلینتون هم با این که ایده‌ال و فراموش‌ناشدنی است اما این نقص را در بردارد.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

دست‌ها را برای دقایقی آزاد بگذارید

خیلی وقت‌ها این سوال که در حال حاضر با دست‌هایم چه کنم و چه طور آن‌ها را حرکت بدهم باعث حرکات بیهوده‌ای می‌شود که در سخنرانی زائد هستند. وقتی در سخنرانی مطمئن شدید مطابق با برنامه‌ریزی قبلی از تمام حرکات دست استفاده کرده‌اید بد نیست حداقل برای پنج دقیقه دست‌ها را بی‌حرکت در دو طرف بدن خود قرار داده و به ذهن و بدن خود استراحت دهید.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

خودداری از حرکات تکراری دست در گفتگو

افرادی که متن سخنرانی تنظیم می‌کنند معتقدند طول جملات، صدا و ولوم سخنران در طول سخنرانی و حجم کلماتی که انتخاب می‌شوند کاملا باید با هم هماهنگ باشند. آن‌ها فکر می‌کنند حرکات دست در گفتگو نیز باید با این سه فاکتور ترکیب و هماهنگ شود تا در نهایت یک مجموعه هماهنگ و کامل به وجود آید.

به این روند کنداکت یا هدایت گفته می‌شود. هدایت مخصوص اجراهای خاص است و سخنرانی به جای کنداکت به مدیریت نیاز دارد. علت هم مشخص است. در هدایت همواره از ایک الگو تکراری برای بحث استفاده می‌کنیم؛ دقیقا مثل رهبران ارکستر که به صورت پیوسته دست‌ها را در جهات مختلف و با نظم مشخصی تکان می‌دهند. این تکرار، مخاطب را خسته و کسل می‌کند.

نحوه مدیریت حرکات دست در گفتگو

مدیریت سخنرانی به جای هدایت با حرکات تکراری دست به خصوص در سخنرانی‌هایی که به وسیله یک سخنران خانم اجرا می‌شود حائز اهمیت است. علت آن هم به بخشی از نیمکره‌های مغز مردان مربوط می‌شود که به وسیله صدای زنان تحریک می‌شود. تحقیقات نشان داده است که صدای زنان در مغز مردان دقیقا مثل حرکات رهبر ارکستر تفسیر می‌شود؛ انگار که سخنران هر لحظه مطلب تکراری می‌گوید و چیز تازه‌ای برای گفتن ندارد. چیزی شبیه به یک ترانه!

در صورتی که در سخنرانی از حرکات تکراری و پشت سرهم دست استفاده شود این حس در مخاطبان، خصوصا مردان دوچندان می‌شود و کسالت و خستگی آن‌ها را تشدید می‌نماید.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

اصول استفاده موثر از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

سالن سخنرانی آماده شده است. یک روز قبل برای تست میکروفون و صدا مراجعه کرده‌اید و احتمال می‌دهید همه چیزهایی که به امکانات صوتی و تصویری سالن مربوط می‌شود بدون مشکل باشند. در طول چند هفته‌ای که قبل از سخنرانی زمان داشتید آمادگی نسبی به دست آورده‌اید. سخنرانی، نطقی طولانی و مفصل است که در حوزه کسب وکار و حرفه شما رقم می‌خورد؛ پس تاثیر زیادی روی آینده شغلی شما خواهد گذاشت. به عنوان یک کسی که سابقه این دست سخنرانی‌ها را دارد به خوبی می‌دانید که ارائه دادن سخنرانی با تکیه بر حافظه برای یک سخنرانی دو سه ساعته کار ساده‌ای نیست. از طرف دیگری هم در استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی تردید دارید؛ چون باور دارید که رسالت یک سخنران روخوانی از روی متن حاضر آماده‌ای نیست. در چنین شرایط انتخاب اصلح چیست؟ به اصول سخنرانی‌های کوتاه‌تر پایبند باشیم و مفهوم سخنرانی را با تکیه بر آن چه که به خاطر مانده است ارائه دهیم یا دست به دامن متن و نوشته‌ها شویم؟

بر خلاف تصور برخی که استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی را از اصل نهی می‌کنند و مخالفت زیادی با این روش دارند، همه انواع سبک‌های سخنرانی با هر روش ارائه‌ای که پیش از این در دانشگاه زندگی خوانده‌اید به یادداشت‌های کوچکی نیاز دارند که سرنخ سخنران برای مدیریت بحث باشند. در سخنرانی‌های کوتاه چند دقیقه‌ای نه، اما حتما شما هم در سخنرانی‌های طولانی‌تر سخنران را دیده‌اید که با یادداشت یا برگه‌های کوچکی روی صحنه می‌رود و شروع به سخنرانی می‌کند.

هر نوع سیستمی که برای استفاده موثر از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی استفاده می‌کنید فرقی ندارد. اصولی که در ادامه می‌خوانید به شما امکان مدیریت همزمان متن، توجه به مخاطبان، استفاده از امکانات بصری و پرداختن به زبان بدن را می‌دهد.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

منظور از یادداشت به هیچ وجه کل متن سخنرانی نیست. یادداشت ویژگی‌های خاص خود را دارد. مثلا حاوی گلچینی از بخش‌های کلیدی است تا سخنران با نیم نگاهی به آن به بیراهه نرود و از مسیر اصلی منحرف نشود.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

مزایا استفاده از یادداشت توسط سخنران

استفاده از یادداشت چیزی شبیه به ضمانت است. ضمانتی که هر لحظه شما را در طول سخنرانی بیمه می‌کند. توجه به متن، سخنرانی را از هر لحاظ گارانتی می‌کند و مشکلات فراموش کردن متن سخنرانی را برای همیشه برطرف می‌کند. بنابراین همراه داشتن یک برگه کاغذ به عنوان یادداشت برای سخنران اعتبار می‌‌آورد.

جدا از این اعتبار، همراه داشتن کل متن سخنرانی هر لحظه سخنران را به نگاه کردن به متن و از روی آن خواندن ترغیب می‌کند. مزیت بعدی در استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی، مدیریت بهتر آن‌‌ها است. با وجود یادداشت‌ها سخنران هرگز بیم جا به جا کردن برگه‌ها و گم کردن خطی که به دنبال آن بود را ندارد. لرزش دست‌ها از استرس یا هول شدن روی صحنه سخنرانی رخدادی طبیعی است که باعث دستپاچه شدن سخنران می‌شود.

تهیه و مدیریت یادداشت‌ها در سخنرانی

برای نوشتن یادداشت‌ها عجله نکنید. نیازی نیست روی هر تکه کاغذ هر یک از نکات را بنویسید. خیلی از اوقات تعداد زیاد یادداشت‌هایی که در برگه‌های کوچک کاغذی نوشته شده‌اند بیش‌تر از کاغذ بزرگ سخنران را دست‌پاچه می‌کند.

برای تهیه یادداشت‌ و برای هر نوع سخنرانی، سعی کنید کل متن و بخش‌های کلیدی را با توجه به راهنما زیر حداکثر در ۵ نوت یا یادداشت جمع‌آوری کنید:

  1. هر یک از برگه‌ها باید یک طرفه باشد و فقط در یک سمت آن مطلب نوشته شود
  2. برگه‌ها برای این که به راحتی در دست جا به جا شوند بهتر است در سایر ۴ × ۶ تهیه شوند
  3. از پنج کارت، یک کارت به مقدمه و توضیحات مقدماتی مربوط به معرفی سخنران و بحث مورد بحث اختصاص دارد
  4. روی هر کارت تعداد محدودی کلمه درج می‌شود. کوچک نوشتن کلمات و تلاش برای جای دادن واژه‌های بیش‌تر یادداشت را به کل متن سخنرانی شبیه می‌کند
  5. سه کارت یا برگه حاوی نکات کلیدی سخنرانی است
  6. کارت آخر صرفا برای نتیجه‌گیری است

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

درج مطالب در برگه یا یادداشت‌ها

هر برگه یا کارتی که تهیه می‌کنید تنها حاوی کلمات کلیدی است؛ نه کل یک عبارت یا بحث. کلماتی که از یک پاراگراف انتخاب می‌شوند باید به گونه‌ای باشند که سخنران در صورتی فراموشی متن مربوطه بلافاصله بعد از دیدن آن جمله را به یاد آورد.

یکی از استثناهایی که در درج کلمات کلیدی قابل توجه است نقل قول‌هایی هستند که به صورت مستقیم از منبع مورد نظر باید ذکر شوند. برخی از نقل قول‌ها باید به همان شکلی که ذکر شده‌اند بیان شوند. مثلا اگر قرار باشد یک جمله از زبان رئیس جمهور خطاب به مخاطبان بگویید بهتر است که این جمله بدون کم و کاستی و عینا نقل شود. در چنین مواقعی می‌توان یک کارت یا برگه به کل برگه‌ها اضافه کرد.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

نحوه به دست گرفتن یادداشت‌ها در سخنرانی

یادداشت‌ها در سخنرانی چیزی نیستند که لازم باشد توسط سخنران پنهان شود. در واقع اگر سخنران بخواهد همزمان نوت یا یادداشت‌ها را از دید مخاطب مخفی نماید و جوری وانمود کند که کاملا بدون نیاز به متن به موضوع تسلط دارد سردرگم و مضطرب می‌شود.

برخی توصیه می‌کنند زمانی که یادداشت به همراه دارید کم‌تر روی زمین و خارج از صحنه راه بروید؛ چون در این صورت لرزش‌های ناگهانی و ناخواسته بیش‌تر به چشم مخاطب می‌آید.

برای راحتی بیش‌تر سعی کنید در تمرینات برای کسب آمادگی قبل از سخنرانی، یادداشت را در یک دست نگه دارید و از دستی که آزاد است برای زبان بدن بهره بگیرید. به علاوه بهتر است با کشش طبیعی عضلات دست خود کاغذها را نگه دارید و سعی نکنید شکل دست‌ها در حالتی غیرطبیعی باشد؛ چون در این حالت احتمال افتادن یادداشت‌ها وجود دارد و مجبور می‌شوید برای برداشتن آن‌ها خم شوید!

انتخاب کلمات کلیدی با تکنیک “سکانس یادآوری”

تکنیک “سکانس یادآوری”، روشی برای انتخاب کلیدواژه از میان تمام کلماتی است که یک متن دربردارد. در این روش علاوه بر این که یک کلمه می‌تواند نماینده کلمات دیگر باشد به مخاطب کمک می‌کند سکانس اصلی سخنرانی را یک بار دیگر به خاطر آورد.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

فرض کنید درباره حوادث قرن و بمباران‌های شیمیایی تاریخ صحبت می‌کنید. اگر کلمه “فوکوشیما” باعث شود مخاطب سریعا به یاد متلاشی شدن نیروگاه هسته ای که به دنبال آن زلزله و سونامی عظیمی در سال ۲۰۱۱ و در ژاپن رخ داد بیفتد پس قطعا فوکوشیما یه سکانس یادآوری مناسب است.

بعد از تهیه کردن کلیدواژه‌ها نوبت به شماره‌گذاری برگه‌ها می‌رسد. هر یک از یادداشت‌ها از یک تا پنج شماره‌گذاری و بر اساس اولویت چینش می‌شوند. کارت‌ها را هر بار قبل از تمرین یک بار زیر و رو کنید و دوباره در ذهن مرور نمایید.

نحوه نوشتار کلمات روی یادداشت‌ها

نوشتار کلمات باید با فونت بزرگ و خوانا باشد. کلماتی که درج می‌کنید اگر انگلیسی هستند با حروف بزرگ نوشته شوند. در صورتی که نورپردازی سالن مانع از این می‌شود که به راحتی متن را بخوانید از خودکارهای خاص یا جوهر قوی برای پرینت متن استفاده کنید.

اصول استفاده از متن و یادداشت‌ها در سخنرانی

سخن آخر:

تمرین کافی مانع از دست‌پاچه و گم کردن کارت‌ها می‌شود. به عنوان مثال اگر درباره جنگ جهانی دوم سخنرانی می‌کنید و کارت اول مربوط به بمباران‌های صورت گرفته در خلال جنگ است حتما می‌دانید که بعد از موضوع مباران اتمی هیروشیما، بمباران اتمی ناکازاکی و فرانسه و تلفات جنگی مطرح می‌شود.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

۴ مهارت اثربخش اداره و ارائه مطالب در سخنرانی

برای افراد تازه‌کاری که تجربیات مختصر و کم‌تری در ارتباط با سخنرانی عمومی و در جمع صحبت کردن دارند سخنرانی شبیه به یک بازی است. اگر از آن‌ها بخواهید برای سخنرانی آمادگی بیش‌تری کسب کنند نیشخندی می‌زنند و می‌گویند: نیم ساعت حرف زدن که این قدر تشریفات و زحمت نمی‌خواهد! اما اگر قرار باشد همین نیم ساعت را یک سخنران حرفه‌ای مدیریت کند که پیه همه چیز را به تن مالیده است و با تجربه‌ای که به دست آورده آب‌دیده شده، ممکن است ساعت‌ها را صرف کسب آمادگی و تمرین کند. چنین سخنرانی دیگر می‌داند که ارائه مطالب در سخنرانی از جمع‌آوری آن‌ها بسیار بسیار مهم‌تر است و هر چه خطا و احتمالا دست‌انداز در سخنرانی وجود داشته باشد به دلیل همین اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی عمومی و در ارائه مطالب است!

آماده کردن یک مطلب شیک و شسته و رفته که شاید خیلی‌ها با خواندن آن از اطلاعات و بار علمی نویسنده انگشت به دهان بمانند قطعا کار دشوار و تحسین برانگیزی است؛ اما یک سخنران همیشه نمی‌تواند به ارائه سخنرانی از روی متن که از پیش آماده‌سازی شده است متکی بماند؛ خصوصا وقتی که در موقعیت‌های حساس زیر قرار داشته باشد:

  • پیام سخنرانی بسیار فنی، حساس و پیچیده نباشد (وقتی که سخنرانی در ارتباط با معرفی یک نوآوری، کشف  یا اختراع است)
  • وقتی که مسائلی حیاتی مثل پروتکل‌های بین‌المللی مطرح نباشند و به جز جمعیت حاضر در سالن، سخنرانی به صورت وبینار یا آنلاین در جاهای دیگر استماع نشود
  • وقتی که سخنرانی در مقابل افراد عالی رتبه در حال برگزاری نیست و مخاطبان از افراد عادی هستند

اداره و ارائه مطالب در سخنرانی روش‌های خاص خود را دارد که کم و بیش با آن‌ها قبلا آشنا شده‌اید. آموزش امروز مروری است بر ۴ مهارت اثر بخش ارائه سخنرانی‌ها که در قالب پکیج آموزشی کاملی در ادامه می‌خوانید.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

روش‌هایی که برای ساده‌تر شدن مسیر سخنرانی وجود دارند همیشه بهترین انتخاب نیستند. خیلی وقت‌ها برای تاثیرگذاری و تغییر مسیر سخنرانی نیاز به انتخاب راه‌های دشوارتری داریم که قطعا لازم است چالش‌های آن را بپذیریم.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

همه ما از کودکی مهارت خواندن و حرف زدن را یاد گرفتیم؛ اما سخنرانی هرگز با مهارت خواندن و حرف زدن پیش نمی‌رود. دنیا سخنرانی با دنیا نوشتار و متنی که در قبلا آماده کرده‌ایم تفاوت‌های زیادی دارد. مثلا همان طور که حرف زدن عامیانه نسبت به گفتگوهای رسمی سادگی و سهولت بیش‌تری دارد، سخنرانی هم نسبت به متنی که آماده می‌کنیم رسمیت کم‌تری دارد. با این حال سخنران نیاز دارد مهارت خود را از راه پوشش صحیح و حرکات و زبان بدن خود نشان دهد.

برای نشان دادن همه این موارد به روش‌های استانداردی برای ارائه مطالب در سخنرانی نیاز داریم که هر سخنران بسته به موضوع و موقعیتی که در آن قرار دارد یکی را انتخاب می‌کند:

مهارت ارائه فی‌البداهه سخنرانی

سخنرانی فی‌البداهه نطق معمولا کوتاهی است که بدون هر گونه آمادگی از قبل صورت می‌گیرد. این نوع سخنرانی بیش‌تر زمانی اجرا می‌شود که از فردی در موقعیت خاص دعوت به سخنرانی روی صحنه می‌شود یا این که به صورت افتخاری چند کلمه‌ای را با حاضران در سخنرانی صحبت می‌کند. سخنرانی فی‌البداهه حتی از سخنرانی ده دقیقه‌ای هم کوتاه و منسجم‌تر است.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

سخنرانی فی‌البدهه در اکثر مواقع ساختار غیررسمی دارد و از همان چارچوب گفتگو محاوره‌ای تبعیت می‌کند؛ چون همان تراوشات ذهن می‌باشد که هرگز فرصت سازمان‌ یافتن را پیدا نکرده است. ساده‌ترین نمونه سخنرانی فی‌البداهه می‌تواند معرفی خود در جمعی باشد که به تازگی در آن قرار گرفته‌ایم:

سلام! من X هستم. فارغ‌التحصیل رشته مکانیک سیالات که به صورت داوطلبانه در این جمع شرکت کردم!

مزیت سخنرانی فی‌البداهه و مهارت‌های ارائه آن

ارائه مطالب در سخنرانی فی‌البداهه مزیت بزرگی نسبت به سایر روش‌ها دارد و آن این است که سخنران به صورت خودجوش و خودانگیز شروع به گفتگو می‌کند و بنابراین درک آن برای مخاطب از همیشه ساده‌تر است.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

در صورتی که در موقعیت‌های مشابه برای ارائه سخنرانی فی‌البداهه قرار گرفتید با استفاده از تکنیک‌های زیر ذهن خود را آماده‌سازی کنید:

  1. قبل از این که روی صحنه حاضر شوید لحظه‌ای تامل کرده و افکار خود را جمع کنید
  2. ابتدا قبل از این که سراغ بحث موردنظر خود بروید از دعوت‌کننده تشکر کنید
  3. حرف‌های خود را تا حد ممکن کوتاه و خلاصه کنید
  4. پیش از ترک صحنه مجددا از کسی که شما را دعوت کرده تشکر کنید

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

مهارت ارائه سخنرانی طولانی مدت

سخنرانی طولانی مدت بر خلاف نوع قبلی نطقی کاملا برنامه‌ریزی شده و دقیق می‌باشد که برای هر دقیقه آن یادداشت خاصی در نظر گرفته شده است. ویژگی خاص ارائه مطالب در سخنرانی بلند مدت به این شیوه استفاده از نوت یا یادداشت‌های کوتاهی است که سخنرانی هرازگاهی بدان نگاه می‌کند. این شیوه از سخنرانی را در نطق‌های سیاسی بسیار می‌بینیم. مزیت آن هم امکان برقراری ارتباط و تماس چشمی با مخاطبان در سخنرانی و توجه به سایر بخش‌ها به جز متن سخنرانی است.

سخنرانی‌هایی که مدت طولانی‌تری زمان می‌برند ممکن است دردسرهایی هم برای مخاطبان هم برای سخنران داشته باشند؛ اما قطعا این فرصت را ایجاد می‌کنند تا مخاطب مطالبی را که در درک آن‌ها مشکل داشته است یک بار دیگر بشنود، هضم و سپس جذب کند.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

در مقایسه انواع مقیاس زمانی سخنرانی، در صورتی که سخنرانی‌های یک ساعته یا بیش‌تر دارید حتما این مزایا مهم و اثرگذار را بهتر حس می‌کنید. فرض کنید در حال صحبت کردن درباره مشکلات و معایب زندگی شهری هستید و از عبارت “محرومیت از خواب” استفاده می‌کنید. نگاهی به اطراف می‌کنید و متوجه می‌شوید برخی از مخاطبان نگاه‌هایشان به اطراف می‌افتد و پچ پچ مختصری در سالن سخنرانی به وجود می‌آید. همین نشانه کافی است تا متوجه شوید ابهامی برای آن‌ها به وجود آمده و بلافاصله به تفسیر محرومیت از خواب می‌پردازید: محرومیت از خواب نوعی اختلال آشکار و شدید بابت کم‌خوابی جدی در افراد است که عوارض روحی و جسمی زیادی نظیر عدم هماهنگی حرکات دست و چشم را به دنبال دارد…

مهارت ارائه سخنرانی از روی دست‌نوشته

این شیوه ارائه مطالب سخنرانی کاملا وابسته به متن روی کاغذ است و سخنران آنی نگاهش را از روی دست‌نوشته برنمی‌دارد؛ مگر به استفاده از ابزارهای بصری نیاز پیدا کند. همان طور که گفته شد این شیوه از سخنرانی بیش‌تر به درد کسانی می‌خورد که به ادا و پرداختن تک تک واژه‌ها نظیر دست‌نوشته نیاز دارند. این شرایط معمولا در سخنرانی‌های حساس و پیچیده که هر یک از کلمات معنا و جایگاه خود را دارند و جایگزینی آن‌ها با کلمات دیگر ممکن است سرنوشت بحث را عوض کنند مفید واقع می‌شود.

امروزه روش سخنرانی از روی دست‌نوشته با امکان مطالعه از روی دستگاه‌ها یا نمایشگرهایی که حاوی اطلاعات هستند و دقیقا در جایگاه دوربین مستقر می‌باشند جایگزین شده است.

بررسی مهارت‌های ارائه مطالب در سخنرانی

مهارت ارائه سخنرانی با تکیه بر حافظه

این روش دقیقا همان تکنیکی است که بازیگران برای اجرا سناریو در صحنه فیلم به کار می‌برند. یعنی سخنران متن را از قبل از بر می‌کنند و سپس مفهومی که درک کرده است را به زبان خودش بازگو می‌کند. از مزایا این روش می‌توان به امکان برقراری تماس جشمی در عین انتقال مفاهیم اشاره کرد. به علاوه سخنران می‌تواند هر زمان که احساس نیاز کند و بدون هیچ برنامه‌ریزی خاصی از ابزارهایی مثل پاورپوینت کمک بگیرد؛ در عین حال به نظر برسد که از سخنرانی را از بر کرده است و کاملا به مطلب مسلط می‌باشد.