نوشته‌ها

نقد و بررسی قانون ۱۰-۲۰-۳۰ در ساخت پاورپوینت سخنرانی

در طول دوران تحصیل در دانشگاه، برای پشت سر گذاشتن یکی از واحدهای سخت و تاثیرگذار درسی خود، به ارائه یک سیمنار نه خیلی طولانی نیاز دارید که اتفاقا جلب رضایت استاد این درس، در امتیازی که می گیرید به شدت نیاز است. مطالب آمده شده است. حالا نوبت یه طراحی پاورپوینت است. شما هیچ چیزی درباره قوانینی مثل قانون ۱۰-۲۰-۳۰ در ساخت پاورپوینت و امثال آن نمی دانید جز پاره ای اطلاعات درباره روش ارائه درس هنگام سخنرانی و برگزاری سیمنارهای کلاسی با همین تعداد محدود دانشجو دور و اطرافتان. در حال حاضر احتمالا این سوالات ذهن شما را به خود مشغول ساخته است:

  • چه تعداد اسلاید برای سخنرانی نیاز دارم؟
  • در هر اسلاید چه اندازه متن یا هر نوع محتوا دیگری مثل عکس باید گنجانده شود؟
  • چه قدر باید پا به پای این اسلایدها سخنرانی کنم؟ نیم ساعت؟ یک ساعت؟ یا بیشتر؟

شاید با تنظیم عنوان اسلایدها و به دنبال آن پاره دیگری از موارد مثل تنظیم تعداد اسلایدها آشنا باشید. اما در فن سخنرانی، قوانین از پیش نوشته شده ای به عنوان الگو برای سخنرانان وجود دارد که راهنما خوبی برای برگزاری سخنرانی ها است. قانون ۱۰-۲۰-۳۰ یکی از این راهنماها اثبات شده است که طرفداران و البته مخالفان خود را دارد.

در این مطلب، سعی داریم نگاهی گذرا و کلی به این قانون، مزایا و معایب استفاده از آن در طراحی اسلایدهای سخنرانی و ساخت پاورپوینت داشته باشیم.

نقد و بررسی قانون ۱۰-۲۰-۳۰ در ساخت پاورپوینت

قبل از نقد این قانون، باید ابتدا آن را به خوبی بشناسیم. گای کاوازاکی، یک بازرگان و کارآفرین آمریکایی است که سخنرانی و فن بیان خود را، کلید اصلی موفقیتش در کسب وکار می داند. او قانون ۱۰-۲۰-۳۰ را به شکل زیر شرح می دهد:

  • ۱۰ اسلاید، تعداد بهینه اسلایدها در ساخت پاورپوینت برای هر گونه سخنرانی است
  • ۲۰ دقیقه طولانی ترین زمانی است که یک سخنران هنگام پیروی از این قانون، مجاز است صحبت کند
  • ۳۰، کوچک ترین فونتی است که شما برای طراحی اسلایدهایتان از آن استفاده می کنید

نقد و بررسی قانون 10-20-30 در ساخت پاورپوینت

نظرتان درباره این قانون چیست؟ فکر می کنید برای سخنرانی که زمانبندی اصولی در سخنرانی دارد، تبعیت از این قانون چه مزایا و معایبی خواهد داشت؟

آن چه باید در قانون ۱۰-۲۰-۳۰ دوست بدارید!

هر کسی از این قوانین در تمرین سخنرانی خود استفاده کرده و آن ها را روی صحنه نیز پیاده کرده است، بهبود چشمگیری به لحاظ کیفی در نطق خود مشاهده کرده است. مزایا این قانون را با هم مرور خواهیم کرد:

۱۰ اسلاید سخنران را مجبور به انتخاب های آگاهانه می کند

اگرچه ۱۰ اسلاید کمی ظالمانه و محدودکننده به نظر می آید اما حداقل به حفظ ارزش سخنان شما در مقابل مخاطبان کمک می کند؛ اگرچه خیلی از افراد ۲۰، ۳۰ یا حتی ۱۰۰ اسلاید هم برای سخنرانی یک ساعته خود انتخاب می کنند.

محدود شدن تعداد اسلایدها در قانون ۱۰-۲۰-۳۰ باعث می شود سخنران برای درج محتوا با حساسیت و تامل بیشتری عمل کند و بداند که هر اسلاید با توجه به محدودیت تعداد، حکم طلا را برای او دارد! به علاوه این قانون سخنران را برای طراحی حرفه ای تر اسلایدها ترغیب می کند.

۲۰ دقیقه برای برقراری ارتباط، وقت زیادی است!

۲۰ دقیقه زمان خیلی خوبی است؛ حتی اگر به شدت روی زمان حساس هستید! محدود شدن زمان به شما چیزهای زیادی را یاد می دهد. یاد می دهد تا داستان های حاشیه ای اضافی را که مدام بحث پشت بحث می آورد با حذف کنید، تعارف های بیهوده هنگام شروع و پایان سخنرانی را برای همیشه ترک کنید و جزئیاتی را که تنها ۵ درصد مخاطبان به آن ها اهمیت می دهند را از بدنه سخنرانی حذف نمایید.

همین که با محدودیت زمان به مرور توانستید بخش های اضافی را حذف کنید، ۲۰ دقیقه زمان زیادی برای شما محسوب می شود و می توانید از آن برای برقراری بهتر ارتباط استفاده کنید.

نقد و بررسی قانون 10-20-30 در ساخت پاورپوینت

فونت ۳۰ خوانایی متن را تضمین می کند

فقط در صورتی که مخاطبان شما زیاد باشند اما صفحه نمایشی که در اختیار دارید کوچک باشد، آن گاه فونت ۳۰ برای مخاطبان شما خوانایی کافی دارد. در صورتی که شرایط بهتر است حتما از فونت های بالاتر استفاده کنید و مطابق با قانون ۱۰-۲۰-۳۰ از فونت های بزرگ تری ترجیحا استفاده کنید. البته با فونت ۳۰ هم می توانید خوانا بودن متن ها را برای مخاطبان خود تضمین کنید.

آن چه که شما را از قانون ۱۰-۲۰-۳۰ بیزار می کند!

در قوانین سخت گیرانه سخنرانی از جمله همین قانون، چند مزیت نهفته است که باید آن ها را دوست بدارید:

هر موقعیتی در سخنرانی، خاص است!

قبل از هر چیز به یاد داشته باشید که این قانون توسط یک بازرگان موفق و سرشناس آمریکایی به کار گرفته شده است و به نوبه خود خاص است. با توجه به این که هر موقعیتی در سخنرانی، خاص است، آیا می توان این قانون را تامیم داد؟

نقد و بررسی قانون 10-20-30 در ساخت پاورپوینت

تعداد اسلایدها در این قانون محدود و خیلی وقت ها ناکافی است!

همان طور که گفتیم، طبق عادت سخنرانان حرفه ای، هرگز نمی توان برای تعداد اسلایدها عدد خاصی مشخص کرد و این به نیاز شما و موضوع بحث بستگی دارد. از این رو تعجب کنید اگر برای تنظیم تعداد اسلایدهای خود این دیدگاه ها را می شنوید:

  • همیشه باید ۱۰ اسلاید داشته باشید
  • برای هر دقیقه قطعا یک اسلاید کفایت می کند
  • برای هر موضوع داخل بحث، یک اسلاید کافی است
  • بیش تر از ۵ تا اسلاید توصیه نمی شود

از آن جایی که تعداد اسلایدها کاملا بر نیازهای شما منطبق است، پس چنین قانونی به جهت تعدد اسلایدها مردود خواهد بود؛ مگر این که شما اصلا نخواهید از اسلاید استفاده کنید یا برای سخنرانی ده دقیقه ای شما، همین تعداد کافی است.

مدت زمان برای حرف زدن کم است

طبق این قانون، در سخنرانی یک ساعته، شما تنها مجاز به استفاده از یک سوم زمان به حرف زدن هستید و باقی آن را باید به پرسش و پاسخ و بحث های جانبی اختصاص دهید. اگرچه این راهنما به صورت عمومی خوب است؛ اما برای هر نوع سخنرانی جوابگو نیست!

در سخنرانی ها همه چیز نسبی است. اصلا باید دید که در برنامه گفتگو ما، زمانی برای پرسش و پاسخ در نظر گرفته شده است یا نه؟ اگر چنین نیست که استفاده از قانون ۱۰-۲۰-۳۰ از همان ابتدا منتفی خواهد بود. اگر زمان پرسش و پاسخ دارید، در عوض شاید بهتر باشد ۲۰ دقیقه خود را تا ۳۵ دقیقه برسانید و باقی را به مخاطبان اختصاص دهید.

نقد و بررسی قانون 10-20-30 در ساخت پاورپوینت

سایز فونت ۳۰ یا بیشتر همیشه خوب نیست!

سایز ۳۰ بهینه است؛ اما گاهی می تواند خیلی کوچک و گاهی هم خیلی بزرگ باشد! به طور کلی انتخاب سایز بهینه برای فونت به عوامل زیر بستگی دارد:

  • چه مقدار مطلب در اسلاید قرار است قرار گیرد
  • تضاد یا کنتراست بین رنگ پس زمینه و رنگ متون چه طور است
  • روشنایی سالن سخنرانی چه طور است
  • فاصله شما روی صحنه، با مخاطبانی که نشسته اند دقیقا چه قدر است
  • کیفیت پروژکتور چگونه است
  • قدرت دید مخاطبان از این فاصله به صورت میانگین چه طور خواهد بود
  • مدت سخنرانی و زمانی که باید مخاطب به صفحه خیره شود چه قدر خواهد بود

فراموش نکنید سخنرانی از پاورپوینت ها فراتر است!

چه پاورپوینت خوانا باشد و چه برای خواندن آن مشکلی وجود داشته باشد نباید فراموش کنید که قبل از پاورپوینت، این خود شما هستید که باید شنیده شوید و مخاطب بتواند به شما گوش کند.

راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها

راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها در سخنرانی

چشم هایتان را ببندید. خیلی سریع برگردید برگردید به آخرین باری که سخنرانی کردید و آخرین اسلایدی که در سخنرانی از آن استفاده کرده اید. چه عنوان هایی در هر یک از اسلایدها به کار برده اید؟ اصلا به خاطر می آورید آخرین اسلایدهایی را که در جمع نمایش دادید؟ آیا بین اسلایدها، از عنوان هایی مثل “پشینه یا تاریخچه”، “مطالعات تحقیقاتی درباره فلان موضوع” یا “فروش محصولات در ماه خرداد” و در نهایت “نتیجه گیری” استفاده کرده بودید؟ اگر جوابتان به کلی منفی است و یا حداقل دقیقا به یاد نمی آورید که در تنظیم عنوان اسلایدها چه طور عمل کرده بودید نگران نباشید؛ احتمالا خیلی از کسانی که در حال خواندن این مطلب مثل شما هستند همین نظر را دارند.

عنوان اسلایدها یکی از پیش پاافتاده ترین بخش های سخنرانی برای سخنرانان است. سخنرانان فکر می کنند با تکیه بر آگاهی خودشان و حفظ کردن یک اسلاید، دیگر نیازی به طراحی و تنظیم بهتر اسلایدها، خصوصا عنوان اسلایدها ندارند. در حالی که این عناوین هستند که مسیر سخنرانی را برای ما روشن می کنند و مثل چراغ راهنما، به ما اجازه عبور از یک مطلب یا توقف را می دهند تا با مکث و وقفه در سخنرانی بدرخشیم!

مهم تر از هر چیز دیگر، تنظیم عنوان اسلایدها به شیوه صحیح، شاید بهترین راه برای نزدیک تر کردن مخاطب به پیام صحبت هایتان و ارائه یک سخنرانی ترغیب کننده باشد. با این وجود، آخرین کاری که ما برای آمادگی پیش از سخنرانی انجام می دهیم همین تنظیم اسلایدها می باشد.

این مطلب، راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها در سخنرانی را در اختیارتان قرار می دهد. مطلب امروز دانشگاه زندگی را از دست ندهید.

راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها

پیروزی از نکاتی که در این راهنما می خوانید بسیار ساده است. به محض این که با این نکات آشنا شدید، متوجه می شوید که چه موارد پیش پاافتاده ای را در تنظیم عنوان اسلایدها جا انداخته اید.

راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها

هر اسلاید، نماینده ادعاهای سخنران

عنوان هایی که به عنوان نماینده قدرتمند و پشتیبان ادعای سخنران در نظر گرفته می شوند، دقیقا مقابل عناوینی مثل “نتایج”، “کاربردها”، “مقدمه” و …قرار دارند. استفاده از این عناوین بیش تر به دوران دبستان باز می گردد و در یک سخنرانی حرفه ای، همه چیز از جمله عنوان اسلایدها نیز حرفه ای تر خواهد بود.

به جای این عنوان های ضعیف، ابتدا به بدنه هر اسلاید یعنی محتوا متنی، چارت ها، جداول، دیاگرام ها و دیگر عناصر موجود در آن ها بگردید. عنوان ها را بر اساس این اطلاعات تنظیم کنید.

عنوان باید شفاف باشد و کوتاه، نه پر لغت!

عنوان باید حداکثر در یک خط جا بگیرد. اگر مجبور به استفاده از عناوین طولانی تری هستید سعی شود از دو خط بیشتر تجاوز نکند. عنوان را بر اساس مفاهیم اساسی و ضروری انتخاب کنید.

عنوان اسلایدها، همیشه بزرگ تر از سایر عناصر

هر اسلایدی که حاوی متن باشد، عنوان ها باید بزرگ تر باشند و به اصطلاح تو چشم بروند. به روزنامه ها، سایت ها و مجلات فکر کنید. بخش های بزرگ تر به منزله اهمیت بیشتر آن قسمت می باشند. عنوانی که از بقیه بخش ها بزرگ تر باشد معمولا خوانده می شود و به چشم می خورد؛ در حالی که ممکن است توضیحات اضافی توسط خواننده هرگز خوانده نشود.

برای تنظیم عنوان اسلایدها، سایز ۴۴ به نظر منطقی می رسد.

جایگاه اسلایدها مشخص شود

در زبان انگلیسی و سایز زبان هایی که شروع از چپ به راست است، بهترین جایگاه برای عنوان سمت چپ و کمی بالاتر نزدیک به گوشه می باشد. طبیعی است که در زبان فارسی این جایگاه جا به جا شده و گوشه سمت راست و بالا خواهد بود. پس طبق عادت اشتباه گذشته، عنوان را وسط چین نکنید.

راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها

علت انتخاب این جایگاه، حرکت خودکار و ناخودآگاه چشم افراد می باشد. در واقع گوشه سمت راست و بالا برای فارسی زبانان، اولین جایی است که توسط مخاطب دیده می شود. این در حالی می باشد که حتی ممکن است باقی مطالب توسط خواننده یا بیننده مطالعه نشود.

اگر قصد دارید خلاف این قانون عمل کنید از همین حالا منتظر عواقب آن باشید. مثلا اگر قرار باشد جایگاه عنوان اسلاید بعدی برای صرفه جویی در تعداد اسلایدها، به پایین اسلاید قبلی منتقل شود باید منتظر اعتراض مخاطبان باشید؛ چون همه افراد قادر به دیدن پایین اسلایدها نیستند.

 استثناات وارده بر موارد ذکر شده در تنظیم عناوین

در سخنرانی، همچون پاره دیگری از مشاغل، بر اساس موقعیت هایی که برای سخنران به وجود می آید می توان برخی از موارد ذکر شده را انکار و سلیقه ای عمل کرد:

  • اسلایدها تبلیغاتی
  • اسلایدهایی که حاوی نقل قولی از افراد مختلف می باشند
  • اسلایدهای هنری
  • اسلایدهایی که کارایی آن ها با بقیه فرق دارد. مثلا قرار است در بخش آخر سخنرانی، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شود. در چنین شرایطی احتمالا ساختار اسلاید قبلی که تنها حاوی عنوان “پرسش و پاسخ” یا هر عنوان دیگری است با سایر اسلایدها تفاوت دارد

راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها

چند مثال برای طراحی بهتر اسلاید در سخنرانی

در ادامه شاید بهتر باشد برای فهم بهتر تنظیم عنوان اسلایدها، با چند مثال ساده پیش برویم. آن چه در ادامه می بینید اسلایدهایی انگلیسی زبان می باشند که از سطح اینترنت جمع آوری شده اند. به جز راست چین نبودن عنوان، تفاوتی بین ساختار اصولی این اسلایدها با اسلایدهایی که به زبان فراسی تهیه شده اند وجود ندارد.

همه اسلایدها در برنامه پاورپوینت تهیه شده اند. اسلاید هایی که در بالا می بینید عموما از عنوان های عمومی و کلی استفاده کرده اند و اسلایدهای پایین تر مطابق با بخش های دیگر موجود در اسلاید، حرفه ای تر عنوان بندی شده اند.

مثال اول: اسلاید بالا حاوی عنوان بزرگ و مشخصی است که این در به خودی خود قابل قبول می باشد؛ اما این عنوان را هر کسی خودش می تواند بخواند و نیازی به سخنران نیست!

راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها

اسلاید پایین ریزتر شده است و به ما سیاست های جدید برای کاهش آسیب ها را نشان داده است. نکته کلیدی که در اسلاید اول نادیده گرفته شده بود همین است. در واقع با اسلاید دوم کار را برای بیننده ساده تر کرده ایم و به او می گوییم که چه طور روند نزولی از چه ماهی طی شده است.

مثال دوم: در اسلاید اول همان طور که می بینید چارت ها به نمایش در آمده اند؛ اما ضعف بزرگ موجود در آن باعث می شود مخاطب سردرگم بماند که کدام نمودار بهتر است و چه چیزی را به ما نشان می دهد.

راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها راهنما کامل طراحی و تنظیم عنوان اسلایدها

در عوض نمودار پایین تر به ما به وضوح اعلام می داردکه نمودار میله ای برای تفسیر داده ها درست نیست و داده های دقیق را باید از نمودار خطی جستجو کنیم.

مروری بر آن چه که گفته شد

مطابق با آن چه پیرامون تنظیم عنوان اسلایدها گفته شد نکات زیر به دست می آید:

  • عنوان اسلایدها باید مستقیما منظور، ادعا و مقصود سخنران را به مخاطب برسانند
  • عنوان اسلایدها باید کوتاه و شفاف باشند؛ نه صرفا پرلغت طوری که مخاطب تصور کند پرحرفی کرده ایم
  • اندازه عنوان ها باید از سایر بخش ها بزرگ تر و حداقل سه برابر باشد
  • جایگاه عنوان ها باید مشخص و مطابق با استانداردهای گفته شده باشد
  • عنوان اسلایدها باید به راحتی قابل خواندن باشند