نوشته‌ها

تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

۸ تصور مردود بین سخنرانان و راه‌های گردگیری ذهن از آن‌ها

خیلی از سخنرانان با احساس گناه بابت تصورات فعلی یا قبلی خود در سخنرانی رو به رو هستند. تصوراتی که روی رفتار آن‌ها در طول سخنرانی تاثیر می گذارد و گاه همه پل‌های پشت سر یک سخنران را همین تفکرهای اشتباه بر باد می‌دهد. میزان آمادگی قبل از سخنرانی می‌تواند یک مثال بارز تصور مردود بین سخنرانان باشد. آن لحظه ‌ای که هنگام تمرین و تکرار برای سخنرانی متوقف می‌شوید و فکر می‌کنید با همین اندک تسلطی که روی موضوع اصلی پیدا کرده اید می‌توانید همه حاضرین را بهت زده کنید؛ اما بعد از حضور روی صحنه احساس کرده‌اید کاخ آرزوهایتان خراب شده است و هیچ چیز با تصورهای پیشین شما از سخنرانی کردن تطابق ندارد!

شاید آشنایی با اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی عمومی که قبلا مفصل درباره آن بحث شد چشم و گوش شما را تا حد زیادی نسبت به خطاهای محتمل در سخنرانی باز کرده باشد. سخنرانی سرشار از انواع و اقشام تصور مردود بین سخنرانان است که در ذهن افراد تثبیت می‌شوند و ردِ آن ها تا مدت ها در ذهن سخنران باقی می‌ماند.

شاید وقت آن رسیده باشد که ذهن را برای همیشه از تمام این تفکرها و خصوصا ۸ تصور مردود بین سخنرانان که در ادامه بررسی می‌شود گردگیری کنیم.

تصور مردود بین سخنرانان و راه‌های برطرف کردن آن‌ها

مجموعه‌ای که پیش روی شما قرار دارد کمک می‌کند تا:

  • تصورهای ذهن فعال و خودسر خود را نسبت به اصول سخنرانی و ارائه آن تغییر دهید
  • با آثار متعاقب این تصورها در آینده کسب و کار خود آشنا شوید
  • یاد بگیرید چه طور به جنگ این تصورهای اشتباه بروید

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

۸ تصور مردود بین سخنرانان درباره سخنرانی

شما هم قبلا یا اکنون درباره سخنرانی ها، این تصورات ساختگی را در ذهن می‌پروراندید؟

  1. آشنایی عمیق با موضوع مورد بحث در سخنرانی، به من کمک می‌کند تا ایده‌های حتی فی البداهه پیرامون آن در سخنرانی مطرح کنم
  2. مخاطبان من قدرت ذهن خوانی سخنرانی که مقابل آن ها ایستاده است را دارند
  3. می‌توانم درباره موضوعی که تمرین کردن آن ۳۰ ماه طول می‌کشد، در طول ۲۰ دقیقه صحبت کنم
  4. همه مخاطبان جایگاه برابری از دید من دارند
  5. من به بلندخوانی به عنوان بهترین تمرین برای سخنرانی اعتقادی ندارم
  6. برای رسیدن به محل سخنرانی، وقت زیادی دارم
  7. صحنه یا استیج را حذف کنید؛ به این طریق می‌توانم به مخاطبان نزدیک تر باشم!
  8. صحبت کردن با سرعت متوسط و میانه، باعث می‌شود اکثر قریب به اتفاق مخاطبان متوجه حرف‌های من شوند

همراه ما باشید تا درستی یا غلطی برخی از این تصورات را با هم بررسی کنیم.

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

تصور اول: آشنایی عمیق با بحث به ارائه ایده‌های جدید در سخنرانی کمک می‌کند

داشتن اطلاعات عمیق درباره یک موضوع، مثلا موضوع پر سر و صدا “اشتغال در ایران و اوضاع بیکاری در استان‌های مختلف” می‌تواند خیلی مفید باشد؛ اما فقط تا جایی که بتوانید روی مخاطب اثر بگذارید. شما در طول سخنرانی نیازهای دیگری هم دارید که باید آن ها را تبیین کنید؛ مثلا:

  • انتقال پیام در آخر: می‌خواهید مخاطبان بعد از ترک سالن سخنرانی چه احساسی داشته باشند؟ به زبان ساده تر دوست دارید سطح اطلاعاتی مخاطب بعد از سخنرانی چه تغییراتی کرده باشد؟
  • لزوم هدفگذاری مخاطبان: مخاطبان شما چه کسانی هستند؟ چه توقعاتی دارند؟ سطح درک و دانش اولیه آن‌ها چه طور است؟ بر اساس همین داده‌ها در هدفگذاری مخاطبان می‌توانید بهترین لوازم سخنرانی را تهیه کنید
  • توجه به تدارکات: زمانبندی سخنرانی چگونه است؟ مجموع حاضرین چند نفر هستند؟ بهترین داده تصویری برای شما چیست؟ فیلم؟ اینفوگرافیک؟ عکس؟ شما به این اطلاعات برای تنظیم کردن سخنرانی نیاز دارید.

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

با این اوصاف تصور اول، از ۸ تصور مردود بین سخنرانان است؛ چون صرفا با دانستن موضوع نمی‌توان به سخنرانی مسلط بود.

تصور دوم: مخاطبان من ذهن خوانی می کنند!

متاسفانه یا خوشبختانه مخاطبان شما تا زمانی که چندین بار هدف و نتیجه کار را یادآوری نکنید، نمی‌توانند دقیقا منظور شما را آنالیز کنند. بر خلاف آن چه که ممکن است همین لحظه به ذهنتان رسیده باشد، یک مخاطب معمولی به تک تک واژه‌هایی که به زبان می‌آورید متوسل نمی‌شود. تنها لازم است مسیر اصلی و اهداف مشخص باشد تا شنونده مجبور به حدس، آزمون و خطا نباشد.

تصور سوم: ارائه سخنرانی هایی که ۳ ماه تمرین لازم دارند تنها در ۲۰ دقیقه!

این مشکل برخاسته از همان حس خودنمایی سخنران به مخاطبان است. حسی که مایل است اثبات کند شما باهوش‌تر از آن هستید که برای یک سخنرانی ساده تا این حد وقت اختصاص دهید! خب طبیعی است؛ اما به یاد داشته باشید که ارائه سخنرانی بدون متن و یا با متن، به تمرین نیاز دارد.

به جز مشکلاتی مثل تپق زدن در طول سخنرانی و عدم تسلط عالی روی مطالب، مشکلات دیگری هم وجود دارد. مثلا سخنران عجولی که بخواهد با این تصور مردود بین سخنرانان، در ۲۰ دقیقه بهترین سخنرانی دنیا را ارائه دهد، فرصت را از مخاطبان خود برای جذب اطلاعات گرفته است.

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

تصور چهارم: همه مخاطبان با هم برابر هستند

اگرچه در تمام موقعیت ها، همه انسان‌ها با هم برابر اند و کسی بر کسی برتری ندارد، اما در سخنرانی به ناچار باید روی این قانون خط قرمز بکشیم! در سخنرانی سطح توجه مخاطبان و واکنش‌هایی که از آن‌ها می‌بینیم باعث می‌شود چند گروه مستقل از آن ها در ذهن خود تشکیل دهیم.

به عنوان مثال یک گروه قدرت تصمیم گیری بیشتری دارند و تاثیرگذارتر هستند. گروه دیگر کندتر هستند و متوسط بودن قدرت جذب اطلاعات توسط آن ها، باعث می‌شود آن ها را از گروه اول جدا کنید.

تصور پنجم: عدم نیاز به بلندخوانی هنگام تمرین

فکر کردن در طول سخنرانی با بلند خواندن قبل از سخنرانی، خیلی تفاوت دارد و از این رو نیازی به بلند خوانی نداریم. این استدلال باعث می‌شود از بلندخوانی دست بکشید؟

به طور کلی بلند خوانی قبل از این که وارد صحنه اصلی سخنرانی شوید به مسیر ذهنی شما شکل می دهد. به این صورت که هنگام فکر کردن در سخنرانی، همین صدا و تمریناتی که به صورت بلند داشته اید احتمالا در ذهن شما بار دیگر تداعی شده و به یافتن سوژه بعدی کمک خوبی می‌کند.

تصور ششم: حدف استیج یا صحنه از محل برگزاری سخنرانی

فکر می‌کنید حذف اندک اختلافی که از نظر ارتفاع با مخاطبان خود دارید مانع از نزدیکی شما به آن ها می‌شود؟ بد نیست بدانید تنها در صورتی مجاز به حذف استیج هستید که:

  • مخاطبان شما نه انگشت شمار، اما کم تر از ۲۰ یا ۳۰ نفر باشند
  • اتاق یا سالن سخنرانی برای چنین مراسمی از پیش آماده شده باشد
  • مطمئن هستید که کاملا توسط مخاطبان خود حتی بدون استیج دیده می‌شوید

 تصور مردود بین سخنرانان و راه های برطرف کردن آن ها

یکی از مزایا همین استیج که مثل انواع دیگر تصور مردود بین سخنرانان، سعی دارید آن را از سخنرانی خود حذف کنید برقراری تماس چشمی با مخاطبان و کسانی که نمی شناسید، درست زمانی است که نمی‌دانید دقیقا به کدام نقطه نگاه کنید.

تصور هفتم: لزوم سخنرانی با سرعت متوسط

استاندارد سرعت ادا کاراکترها در میان آمریکایی‌ها، ۱۲۰ تا ۱۶۰ کلمه در دقیقه است. اما این استاندارد قطعا بین ما فارسی زبانان متفاوت خواهد بود. از این رو سخنرانان نیاز دارند که بر اساس منطقه ای که در آن قرار دارند سرعت حرف زدن خود را تغییر دهند.

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

۷ اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی که باید بدانید

بعضی از اشتباهات ساده مثل همین تپق زدن ها در سخنرانی، اهوم و اهم گفتن های طولانی مدت یا استفاده از تکه کلام های همیشگی و خسته کننده، خط پایان سخنرانی شما نیستند. ای بسا چنین اشتباهاتی با یک متن غنی و مفید جبران وبرای همیشه بخشوده شوند. اما در این میان اشتباهات دیگری هم وجود دارند که خیلی مهلک تر و خطرناک تر هستند. به زبان دیگر تعدادی اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی وجود دارند که در صورت ارتکاب آن ها، تقریبا هیچ راه برگشتی وجود ندارد! در چنین مواردی باید قید آن سخنرانی را بزنید؛ چون تقریبا توجه و تمرکز مخاطب را از دست داده اید.

بی هدف سخن گفتن، بدون شوق حرف زدن و عدم ایجاد این اشتیاق در مخاطب و عدم آمادگی، هیچ کدام به اندازه اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی عمومی که در ادامه بررسی می کنیم روی کیفیت کار شما اثرگذار نخواهند بود. اگر شما هم مشتاق آشنایی با این اشتباهاتی هستید که شاید بارها مرتکب می شدید و اصلا به آن ها توجه نکرده بودید، دانشگاه زندگی شما را به خواندن این مطلب دعوت می کند.

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اگر احیانا شما هم دچار این اشتباهات شده اید اصلا جای نگرانی نیست! هر یک از اشتباهاتی را که در ادامه می خوانید با استفاده از راه های نجات از اشتباهات مهلک در سخنرانی که پیش از این بررسی کردیم جبران کنید!

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اشتباه مهلک اول: تنبلی سخنران

سخنرانی چه در جمع رسمی و چه در میان جمعیتی که اصطلاحا خودمانی هستند و رودربایستی با آن ها نداریم نیازمند تلاش مکرر برای بهبود کیفیت هستند. چند درصد از ما به عنوان سخنران، چند روز پیش از هر سخنرانی تمرین می کنیم و به بهبود و به روزرسانی اطلاعات گذشته خود می پردازیم؟

اگر شما هم از آن سخنرانان تنبلی هستید که همواره به تکیه بر اطلاعات گذشته و قدیمی خود سخن می گویند، می توانید با استفاده از راه های زیر بر تنبلی خود غلبه کنید:

  • شرکت در سخنرانی های دست اول کشور ( نظیر کارگاه های بازآموزی، همایش و کنگره ها)
  • گوش دادن به سخنرانی صوتی و تصویری سخنرانان و تقلید از سبک سخنرانی آن ها

اشتباه مهلک دوم: حسادت سخنران

اشتباه نابخشودنی دوم در سخنرانی، حسادت سخنران است که انگار تیشه به ریشه توانایی های سخنران می زند. حس حسادت عموما در آن دسته از سخنرانانی ایجاد می شود که تصور می کنند توانایی شخصی رقبا آن ها در سخنرانی، عمدتا یک استعداد ذاتی بوده است. حتما تا به حال این جمله را در وصف رقبا خود از دوستان خود شنیده اید که می گویند:

  • فلان سخنرانی خیلی خوش شانس است؛ انگار سخنران زاده شده است!
  • این قدر پشتش به بقیه گرم است که سخنرانی برایش مثل آب خوردن شده است

این دسته از سخنرانانی که دچار حسادت نسبت به رقبا می شوند را می توان از راه های زیر شناخت:

  • عموما متن سخنرانی برای مخاطب آشنا است. یعنی داستان و سیر سخنرانی یا کپی برداری شده یا به تقلید از سخنرانان دیگر تنظیم شده است
  • اسلایدها پاورپوینت با کیفیت پایین و معمولا به صورت کپی برداری شده دیده می شوند. هیچ خلاقیتی در تولید اسلایدها دیده نمی شود و نشانی از اختصاصی بودن آن برای سخنران وجود ندارد
  • همه چیز از جمله سبک حرف زدن یا حرکات سخنران آشنا است و هیچ اصالتی دیده نمی شود

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

به همین خاطر است که خود سخنرانی که با تقلید از دیگران، سخنرانی خود را تنظیم کرده است عموما احساس اضطراب دارد و عصبانی به نظر می رسد. اصالت در انتقال پیام، از عادات سخنرانان حرفه ای است.

اشتباه مهلک سوم: حرص سخنران

حریص بودن، سومین اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی است. سعی نکنید همه چیز را با هم و یک جا به خورد مخاطب بدهید. مخاطبان شما نه کاملا از مباحث شما بی اطلاع هستند و نه کاملا به آن چه که قرار است درباره آن سخن بگویید مسلط می باشند. تلاش هر چه بییشتر شما برای ارائه مطالب بیشتر و برقراری تعامل با مخاطب گاهی نتیجه عکس می دهد. نسبت به این ارتباط و به اشتراک گذاری اطلاعات خود حریص نباشید.

اشتباه مهلک چهارم: اشتها بیش از حد سخنران

سخنران با اشتها زیاد، همان سخنرانی است که فکر می کند اسلاید بیشتر یعنی سخنران حرفه ای تر و داناتر است! این سخنرانان به شدت به ارائه آمار فراوان، اسلایدهای بیشتر، اطلاعات پیچیده تر و ذکر جزئیات متمایل هستند.

سخنرانانی که بیش از حد برای تبادل اطلاعات اشتها نشان می دهند همچون مسافری هستند که پرداختن به جمع آوری وسایل غیرضروری، او را از بسته بندی لوازم ضروری سفر بازمی دارد! تحقیقات شناختی حجم اطلاعات را برای جذب مخاطب محدود کرده است. بارگذاری بیش از حد اطلاعات میزان جذب آن ها را توسط مخاطب پایین می آورد.

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اشتباه مهلک پنجم: بی وفایی سخنران

برای شما هم پیش آمده پای بحث یک سخنران نشسته باشید و راس ساعت پایان سخنرانی با این جمله رو به رو شوید: ساعت چند است؟ من هنوز نصف حرف هایم مانده است. یا جملات مشابه دیگری مثل “هنوز به جاهای خوب سخنرانی نرسیده ایم” یا “بگذارید ادامه بحث را نیم ساعت دیگر بعد از استراحت ادامه دهیم”.

زمانبندی در سخنرانی از اهم مهمات است؛ خصوصا وقتی سخنرانی در فضای باز باشد و بابت کنترل جمعیت و روند سخنرانی، چالش های زیادی پیش روی شما قرار داشته باشد.

اشتباه مهلک ششم: اوقات تلخی زیاد سخنران

به عنوان یک سخنران، در سخت ترین شرایط و حتی زمانی که فضای انتقادی و بازخوردها در سخنرانی چندان باب میل شما نیستند باید کنترل خشم خود را به دست گیرید. نگذارید عوامل محرک زیر برای خشمگین شدن در شما انگیزه ایجاد کنند:

  • وقتی که مرتکب اشتباهات کلامی می شوید و با سرزنش خودتان سعی دارید توجه و حس دلسوزی مخاطبان را بخرید
  • وقتی که با سخنان طعنه آمیز کسی رو به رو می شوید که سعی دارید با بحث های جانبی، نظم جلسه را بر هم زند
  • وقتی که کسی با سوالاتش قصد دست انداختن شما را دارد و شما در تلاش هستید طعمه او برای رسیدن به اهدافش نشوید

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اشتباه مهلک هفتم: غرور سخنران

هفتمین اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی در سخنرانی دیده می شود که تصور می کند سخنرانی صرفا جایگاه برای ابراز او و دستاوردهای او می باشد. این سخنرانی که گرفتار غرور شده است باید بداند:

  • صحنه سخنرانی هرگز جایی برای تبلیغ شما و خواسته هایتان نیست
  • سخنرانی ابدا درباره شخص شما برپا نشده است
  • سخنرانی هرگز درباره نام تجاری و اسم و رسم شما نیست که بخواهید در یک سخنرانی عمومی از عناصر سه بعدی لوگو و شهرتتان استفاده کنید!

در عوض سخنرانی جایی برای:

  • تبادل اطلاعات شما با مخاطبان است
  • جایی برای آشنایی بیشتر و برقراری همکاری های گسترده تر است
  • جایی برای شناخت افکار و استعدادهای تازه است؛ نه به رخ کشیدن داشته های شخصی

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

مختصر و مفید:

به عنوان سخنرانی که از ۷ اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی آگاهی نسبی پیدا کرده است از این به بعد می دانید که:

  1. باید قبل از سخنرانی آمادگی کافی را کسب کرده و ترجیحا علم خود را به روز کرده باشید ( تنبلی)
  2. می توانید به صورت اختصاصی و با سبک و سیاق خودتان مطالب را به مخاطبان ارائه دهید (حسادت)
  3. به محدوده زمانی که در اختیارتان قرار گرفته است احترام می گذارید (بی وفایی نسبت به قوانین)
  4. خشم خود را به مخاطبان تحمیل نمی کنید (اوقات تلخی سخنران)