نوشته‌ها

باور اشتباه میان سخنرانان

۵ باور اشتباه میان سخنرانان که باید از آن‌ها دوری جست

مثل معروفی وجود دارد که می‌گوید افراد پیش از سخنرانی آماده هستند تا شلاق بخورند اما در مقابل دیگران حاضر نشوند؛ این در حالی است که در پایان آن حاضر هستند گلوله بخورند و به کار خود ادامه دهند! برای خیلی‌ها سخنرانی دستِ کمی از جنگ‌ها و کشمکش‌های داخلی یک کشور ندارد. در چنین شرایطی هر بخش از بدن ساز خودش را می‌زند و هماهنگ کردن متن با آن چه که واقعا روی صحنه اتفاق می‌افتد تقریبا غیرممکن می‌شود. سخنرانان بزرگی مثل هانری وارد‌پیچر در ابتدا از سخنرانی کردن هراس داشتند اما به سبب شرایط شغلی و مسائلی که با آن درگیر بودند مجبور شدند بین تمام بخش‌های بدن اتحاد ایجاد و به این وسیله کم‌تر دست و پای خود را در سخنرانی گم کنند. کارشناسان بر این باور هستند که شکست‌ها، ترس‌ها و هراس‌های ناشناخته بیهوده ما ناشی از باور اشتباه میان سخنرانان است که تحرک را از سخنرانی می‌گیرد و تمام نقشه‌های یک سخنران را نقش بر آب می‌کند.

پیش از این اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی را مرور کردیم و دانستیم که بی هدف سخن گفتن، عدم ایجاد این اشتیاق در مخاطب، تنبلی و حرص بیش از حد سخنران از جمله عواملی هستند که باعث شکست او می‌شوند. به جز این اشتباهات گاهی سخنران مغلوب تصورات مردود در سخنرانی می‌شود که خیلی زود باید رد آن‌ها را از ذهن بزداید. هنوز هم باورهای اشتباه دیگری میان سخنرانان وجود دارد که خیلی از سخنرانان بدان گرفتار هستند. در ادامه مروری خواهیم داشت به برخی از این باورهای غلط و سپس راه‌های دوری جستن از هر یک را بررسی می‌کنیم.

۵ باور اشتباه میان سخنرانان که باید از آن‌ها دوری کرد

بخشی از باورهای غلطی که در ذهن سخنرانان وجود دارد و در آن‌ها به عادت تبدیل شده است را با هم می‌خوانیم:

بازیگری و حرکات تصنعی

ارائه یک سخنران باید معتبر، اصیل و کاملا طبیعی باشد. یک باور اشتباه میان سخنرانان این است که مخاطبان بیش‌تر به سخنران پرسروصدایی که تمایل به خودنمایی و شوخ‌طبعی دارد توجه نشان می‌دهند و از این رو سخنران کم کم از خود واقعی و طبیعی خود فاصله می‌گیرد و شبیه به هر سخنران دیگری می‌شود که از او الگو گرفته است.

در اطراف شما فردی آرام و کاملا درونگرا وجود دارد که تا زمانی که با او صحبت نکنید، او هم لب به سخن نمی‌گشاید؟ اگر چنین فردی را در اطراف خود می‌شناسید حتما دیده‌اید وقتی شروع به صحبت کردن می‌کند همه سکوت اختیار نموده و شش دانگ حواسشان را به سمت او متمرکز می‌کنند. تجربه نشان داده است که این وضعیت روحی و چنین سکوتی که بعد از مدتی به این شکل شکسته می‌شود خیلی بیش‌تر از یک سخنران پرهیاهو که با سعی دارد با حرکات تصنعی جلب توجه کند، مطلوب مخاطبان واقع می‌شود.

باور اشتباه میان سخنرانان

هرگز در طول ارائه یک سخنرانی یک شخصیت جدید از خود ایجاد نکرده و به جادوهایی که فکر می‌کنید به واسطه آن‌ها ممکن است بر مخاطبان پیروز شوید تکیه نکنید!

چه طور این باور را در خود ریشه‌کن کنیم؟

به یاد داشته باشید که مخاطب به یک سخنران واقعی واکنش نشان می‌دهد؛ سخنرانی که همان طور که در صحنه سخنرانی حاضر می‌شود در زندگی واقعی خود نیز حضور داشته باشد. به همین منظور برای از بین بردن این باور اشتباه میان سخنرانان به خودتان در زندگی واقعی فکر کنید. در زندگی خود چه شکلی هستید؟ چه شخصیتی دارید؟

نقاط بالت و اسلایدهای بی‌اثر

طراحی و تنظیم عنوان‌ها اسلایدها در سخنرانی‌ها یکی از مهم‌ترین بخش‌های بصری می‌باشد که استفاده بیش‌ از حد از بالت‌ها یا اسلایدها آن را ضعیف می‌کند. این باور غلط بین همه وجود دارد که تمامی اسلایدها باید در یک قالب ثابت و واحد تنظیم شوند و به یک شکل باشند. و این دقیقا همان چیزی است که باعث می‌شود پای سخنرانی بلنگد!

بالت‌ها بخش دیگری هستند که به صورت مکرر در تهیه اسلایدها مورد استفاده قرار می‌گیرند اما در حقیقت وجود این نقطه‌های توپر بزرگ در هر یک از اسلایدها و در تیم حجم منطقی نیست.

چه طور این باور را برای همیشه از بین ببریم؟

در صورتی که اطلاعات جزئی زیادی دارید که فکر می‌کنید شاید برخی به این داده‌ها نیاز دارند می‌تواند یک فایل متنی را به صورت سند در انتخاب پاورپوینت ضمیمه کنید و آن را در اختیار همه قرار دهید. به این روش می‌توانید از به کارگیری بالت‌ها به صورت مکرر جلوگیری کنید. علت این کار هم مشخص است؛ پاورپوینت‌ تنها ابزاری بصری برای نمایش چکیده‌ای از مطلب یا عناوین به مخاطب است؛ نه یک گزارش چندین و چند صفحه‌ای!

به جای استفاده از بالت و اسلایدها‌ی بی‌اثر، از تصاویر با کیفیت عالی استفاده کنید. دقت کنید که کیفیت تصاویر خیلی بیش‌تر از متون در خاطر مخاطب باقی می‌مانند

برخی از پاورپوینت تحت عنوان “رسانه نگاه” یاد می‌کنند. رسانه‌ای که باید با نگاه لحظه‌ای مرور شود به اندازه همان نگاه هم زمان می‌برد تا طراحی شود

باور اشتباه میان سخنرانان

شروع سخنرانی با عذرخواهی از دیگران

  • “عذر می‌خواهم که زمان کافی برای طراحی اسلایدها نداشتم و سخنرانی از حیث اسلایدها قوی نیست”
  • “عذر می‌خواهم که به علت بیماری، صدا من همان چیزی که همیشه بوده است نیست!”
  • “عذر می‌خواهم کمی عصبانی هستم؛ امروز روز پرتنشی بوده است”

این عبارات و بسیاری از عبارت‌های آشنا دیگر به بهانه عذرخواهی از حاضرین مطرح می‌شوند و اتفاقا مطابق با این باور اشتباه میان سخنرانان، عذرخواهی کردن به نشانه ادب در ابتدا سخنرانی لازم است!

موضوع این است که گاهی بدون عذرخواهی و یادآوری‌های ما، ممکن است کسی متوجه نقص‌ها یا کمبودها نشود. بنابراین عذخواهی در شروع بحث نیز یکی باور اشتباه میان سخنرانان است که با منفی‌بافی سخنران شروع می‌شود.

چه طور این باور را برای همیشه کنار بگذاریم؟

شروع سخنرانی را با مثبت‌اندیشی پیش ببرید و کاملا مثبت سخن بگویید. برای شروع سخنرانی و شکل‌گیری اولین تاثیر تنها ۶ ثانیه زمان دارید؛ این زمان را با عذرخواهی بیهوده تلف نکنید!

باور اشتباه میان سخنرانان

باور این که یک سخنران خوب هرگز “اوم” نمی‌گوید!

سخنرانان بر این باور هستند که یک گوینده، یا هرگز از کلمات پرکننده و تکه کلام‌ها در سخنرانی نظیر “اوم” استفاده نمی‌کند، یا در هر صورت قطعا یک بازنده است! این اولین نکته‌ای است که سخنرانان می‌آموزند؛ در حالی که ما در زندگی روزمره بارها از این کلمات نظیر “آااا” یا “امممم” استفاده می‌کنیم!

باید دانست که در حقیقت سخنرانی که روی کمال‌گرایی و بی‌نقص بودن سخنانش اصرار می‌ورزد غیرمنطقی است و در ارائه سخنرانی به شیوه طبیعی و با دوری از حالات ساختگی و تصنعی شکست می‌خورد!

چه طور این باور اشتباه را از ذهن پاک کنیم؟

طبیعی نمودن یک سخنرانی، از فاکتورهای کلیدی آن است. برای این که سخنرانیتان از چارچوب اصلی خارح نشود به کلمات پرکننده توجهی نکرده و در نهایت قبول کنید که “اممم”، “اااا” و “اِاِاِ” بخش طبیعی و جداناشدنی زبان هستند!

سخنرانی به قصد بُرد!

صبح روز سخنرانی پیش از این که بخواهید از منزل خارج شوید با خود می‌گویید: من برای پیروزی آمده‌ام و قطعا در سخنرانی پیروز خواهم شد! اما باید پذیرفت که اگر یک درصد شکست بین تمام سخنرانی‌های دنیا وجود داشته باشد بدون شک متعلق به همان کسانی است که با هدف پیروزی قطعی و به شرط بُرد روی صحنه آمده‌اند!

باور اشتباه میان سخنرانان

اگرچه آمادگی بخش مهمی از هر سخنرانی است اما باید در نهایت بپذیریم که هرگز نمی‌شود در تمام موارد پیروز میدان بود! بنابراین راه حل پیشنهادی ما کسب آمادگی کافی برای سخنرانی، بدون توجه به نتیجه یا بُرد و باخت آن است.

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

۷ اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی که باید بدانید

بعضی از اشتباهات ساده مثل همین تپق زدن ها در سخنرانی، اهوم و اهم گفتن های طولانی مدت یا استفاده از تکه کلام های همیشگی و خسته کننده، خط پایان سخنرانی شما نیستند. ای بسا چنین اشتباهاتی با یک متن غنی و مفید جبران وبرای همیشه بخشوده شوند. اما در این میان اشتباهات دیگری هم وجود دارند که خیلی مهلک تر و خطرناک تر هستند. به زبان دیگر تعدادی اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی وجود دارند که در صورت ارتکاب آن ها، تقریبا هیچ راه برگشتی وجود ندارد! در چنین مواردی باید قید آن سخنرانی را بزنید؛ چون تقریبا توجه و تمرکز مخاطب را از دست داده اید.

بی هدف سخن گفتن، بدون شوق حرف زدن و عدم ایجاد این اشتیاق در مخاطب و عدم آمادگی، هیچ کدام به اندازه اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی عمومی که در ادامه بررسی می کنیم روی کیفیت کار شما اثرگذار نخواهند بود. اگر شما هم مشتاق آشنایی با این اشتباهاتی هستید که شاید بارها مرتکب می شدید و اصلا به آن ها توجه نکرده بودید، دانشگاه زندگی شما را به خواندن این مطلب دعوت می کند.

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اگر احیانا شما هم دچار این اشتباهات شده اید اصلا جای نگرانی نیست! هر یک از اشتباهاتی را که در ادامه می خوانید با استفاده از راه های نجات از اشتباهات مهلک در سخنرانی که پیش از این بررسی کردیم جبران کنید!

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اشتباه مهلک اول: تنبلی سخنران

سخنرانی چه در جمع رسمی و چه در میان جمعیتی که اصطلاحا خودمانی هستند و رودربایستی با آن ها نداریم نیازمند تلاش مکرر برای بهبود کیفیت هستند. چند درصد از ما به عنوان سخنران، چند روز پیش از هر سخنرانی تمرین می کنیم و به بهبود و به روزرسانی اطلاعات گذشته خود می پردازیم؟

اگر شما هم از آن سخنرانان تنبلی هستید که همواره به تکیه بر اطلاعات گذشته و قدیمی خود سخن می گویند، می توانید با استفاده از راه های زیر بر تنبلی خود غلبه کنید:

  • شرکت در سخنرانی های دست اول کشور ( نظیر کارگاه های بازآموزی، همایش و کنگره ها)
  • گوش دادن به سخنرانی صوتی و تصویری سخنرانان و تقلید از سبک سخنرانی آن ها

اشتباه مهلک دوم: حسادت سخنران

اشتباه نابخشودنی دوم در سخنرانی، حسادت سخنران است که انگار تیشه به ریشه توانایی های سخنران می زند. حس حسادت عموما در آن دسته از سخنرانانی ایجاد می شود که تصور می کنند توانایی شخصی رقبا آن ها در سخنرانی، عمدتا یک استعداد ذاتی بوده است. حتما تا به حال این جمله را در وصف رقبا خود از دوستان خود شنیده اید که می گویند:

  • فلان سخنرانی خیلی خوش شانس است؛ انگار سخنران زاده شده است!
  • این قدر پشتش به بقیه گرم است که سخنرانی برایش مثل آب خوردن شده است

این دسته از سخنرانانی که دچار حسادت نسبت به رقبا می شوند را می توان از راه های زیر شناخت:

  • عموما متن سخنرانی برای مخاطب آشنا است. یعنی داستان و سیر سخنرانی یا کپی برداری شده یا به تقلید از سخنرانان دیگر تنظیم شده است
  • اسلایدها پاورپوینت با کیفیت پایین و معمولا به صورت کپی برداری شده دیده می شوند. هیچ خلاقیتی در تولید اسلایدها دیده نمی شود و نشانی از اختصاصی بودن آن برای سخنران وجود ندارد
  • همه چیز از جمله سبک حرف زدن یا حرکات سخنران آشنا است و هیچ اصالتی دیده نمی شود

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

به همین خاطر است که خود سخنرانی که با تقلید از دیگران، سخنرانی خود را تنظیم کرده است عموما احساس اضطراب دارد و عصبانی به نظر می رسد. اصالت در انتقال پیام، از عادات سخنرانان حرفه ای است.

اشتباه مهلک سوم: حرص سخنران

حریص بودن، سومین اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی است. سعی نکنید همه چیز را با هم و یک جا به خورد مخاطب بدهید. مخاطبان شما نه کاملا از مباحث شما بی اطلاع هستند و نه کاملا به آن چه که قرار است درباره آن سخن بگویید مسلط می باشند. تلاش هر چه بییشتر شما برای ارائه مطالب بیشتر و برقراری تعامل با مخاطب گاهی نتیجه عکس می دهد. نسبت به این ارتباط و به اشتراک گذاری اطلاعات خود حریص نباشید.

اشتباه مهلک چهارم: اشتها بیش از حد سخنران

سخنران با اشتها زیاد، همان سخنرانی است که فکر می کند اسلاید بیشتر یعنی سخنران حرفه ای تر و داناتر است! این سخنرانان به شدت به ارائه آمار فراوان، اسلایدهای بیشتر، اطلاعات پیچیده تر و ذکر جزئیات متمایل هستند.

سخنرانانی که بیش از حد برای تبادل اطلاعات اشتها نشان می دهند همچون مسافری هستند که پرداختن به جمع آوری وسایل غیرضروری، او را از بسته بندی لوازم ضروری سفر بازمی دارد! تحقیقات شناختی حجم اطلاعات را برای جذب مخاطب محدود کرده است. بارگذاری بیش از حد اطلاعات میزان جذب آن ها را توسط مخاطب پایین می آورد.

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اشتباه مهلک پنجم: بی وفایی سخنران

برای شما هم پیش آمده پای بحث یک سخنران نشسته باشید و راس ساعت پایان سخنرانی با این جمله رو به رو شوید: ساعت چند است؟ من هنوز نصف حرف هایم مانده است. یا جملات مشابه دیگری مثل “هنوز به جاهای خوب سخنرانی نرسیده ایم” یا “بگذارید ادامه بحث را نیم ساعت دیگر بعد از استراحت ادامه دهیم”.

زمانبندی در سخنرانی از اهم مهمات است؛ خصوصا وقتی سخنرانی در فضای باز باشد و بابت کنترل جمعیت و روند سخنرانی، چالش های زیادی پیش روی شما قرار داشته باشد.

اشتباه مهلک ششم: اوقات تلخی زیاد سخنران

به عنوان یک سخنران، در سخت ترین شرایط و حتی زمانی که فضای انتقادی و بازخوردها در سخنرانی چندان باب میل شما نیستند باید کنترل خشم خود را به دست گیرید. نگذارید عوامل محرک زیر برای خشمگین شدن در شما انگیزه ایجاد کنند:

  • وقتی که مرتکب اشتباهات کلامی می شوید و با سرزنش خودتان سعی دارید توجه و حس دلسوزی مخاطبان را بخرید
  • وقتی که با سخنان طعنه آمیز کسی رو به رو می شوید که سعی دارید با بحث های جانبی، نظم جلسه را بر هم زند
  • وقتی که کسی با سوالاتش قصد دست انداختن شما را دارد و شما در تلاش هستید طعمه او برای رسیدن به اهدافش نشوید

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اشتباه مهلک هفتم: غرور سخنران

هفتمین اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی در سخنرانی دیده می شود که تصور می کند سخنرانی صرفا جایگاه برای ابراز او و دستاوردهای او می باشد. این سخنرانی که گرفتار غرور شده است باید بداند:

  • صحنه سخنرانی هرگز جایی برای تبلیغ شما و خواسته هایتان نیست
  • سخنرانی ابدا درباره شخص شما برپا نشده است
  • سخنرانی هرگز درباره نام تجاری و اسم و رسم شما نیست که بخواهید در یک سخنرانی عمومی از عناصر سه بعدی لوگو و شهرتتان استفاده کنید!

در عوض سخنرانی جایی برای:

  • تبادل اطلاعات شما با مخاطبان است
  • جایی برای آشنایی بیشتر و برقراری همکاری های گسترده تر است
  • جایی برای شناخت افکار و استعدادهای تازه است؛ نه به رخ کشیدن داشته های شخصی

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

مختصر و مفید:

به عنوان سخنرانی که از ۷ اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی آگاهی نسبی پیدا کرده است از این به بعد می دانید که:

  1. باید قبل از سخنرانی آمادگی کافی را کسب کرده و ترجیحا علم خود را به روز کرده باشید ( تنبلی)
  2. می توانید به صورت اختصاصی و با سبک و سیاق خودتان مطالب را به مخاطبان ارائه دهید (حسادت)
  3. به محدوده زمانی که در اختیارتان قرار گرفته است احترام می گذارید (بی وفایی نسبت به قوانین)
  4. خشم خود را به مخاطبان تحمیل نمی کنید (اوقات تلخی سخنران)