نوشته‌ها

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

۷ اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی که باید بدانید

بعضی از اشتباهات ساده مثل همین تپق زدن ها در سخنرانی، اهوم و اهم گفتن های طولانی مدت یا استفاده از تکه کلام های همیشگی و خسته کننده، خط پایان سخنرانی شما نیستند. ای بسا چنین اشتباهاتی با یک متن غنی و مفید جبران وبرای همیشه بخشوده شوند. اما در این میان اشتباهات دیگری هم وجود دارند که خیلی مهلک تر و خطرناک تر هستند. به زبان دیگر تعدادی اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی وجود دارند که در صورت ارتکاب آن ها، تقریبا هیچ راه برگشتی وجود ندارد! در چنین مواردی باید قید آن سخنرانی را بزنید؛ چون تقریبا توجه و تمرکز مخاطب را از دست داده اید.

بی هدف سخن گفتن، بدون شوق حرف زدن و عدم ایجاد این اشتیاق در مخاطب و عدم آمادگی، هیچ کدام به اندازه اشتباهات نابخشودنی در سخنرانی عمومی که در ادامه بررسی می کنیم روی کیفیت کار شما اثرگذار نخواهند بود. اگر شما هم مشتاق آشنایی با این اشتباهاتی هستید که شاید بارها مرتکب می شدید و اصلا به آن ها توجه نکرده بودید، دانشگاه زندگی شما را به خواندن این مطلب دعوت می کند.

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اگر احیانا شما هم دچار این اشتباهات شده اید اصلا جای نگرانی نیست! هر یک از اشتباهاتی را که در ادامه می خوانید با استفاده از راه های نجات از اشتباهات مهلک در سخنرانی که پیش از این بررسی کردیم جبران کنید!

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اشتباه مهلک اول: تنبلی سخنران

سخنرانی چه در جمع رسمی و چه در میان جمعیتی که اصطلاحا خودمانی هستند و رودربایستی با آن ها نداریم نیازمند تلاش مکرر برای بهبود کیفیت هستند. چند درصد از ما به عنوان سخنران، چند روز پیش از هر سخنرانی تمرین می کنیم و به بهبود و به روزرسانی اطلاعات گذشته خود می پردازیم؟

اگر شما هم از آن سخنرانان تنبلی هستید که همواره به تکیه بر اطلاعات گذشته و قدیمی خود سخن می گویند، می توانید با استفاده از راه های زیر بر تنبلی خود غلبه کنید:

  • شرکت در سخنرانی های دست اول کشور ( نظیر کارگاه های بازآموزی، همایش و کنگره ها)
  • گوش دادن به سخنرانی صوتی و تصویری سخنرانان و تقلید از سبک سخنرانی آن ها

اشتباه مهلک دوم: حسادت سخنران

اشتباه نابخشودنی دوم در سخنرانی، حسادت سخنران است که انگار تیشه به ریشه توانایی های سخنران می زند. حس حسادت عموما در آن دسته از سخنرانانی ایجاد می شود که تصور می کنند توانایی شخصی رقبا آن ها در سخنرانی، عمدتا یک استعداد ذاتی بوده است. حتما تا به حال این جمله را در وصف رقبا خود از دوستان خود شنیده اید که می گویند:

  • فلان سخنرانی خیلی خوش شانس است؛ انگار سخنران زاده شده است!
  • این قدر پشتش به بقیه گرم است که سخنرانی برایش مثل آب خوردن شده است

این دسته از سخنرانانی که دچار حسادت نسبت به رقبا می شوند را می توان از راه های زیر شناخت:

  • عموما متن سخنرانی برای مخاطب آشنا است. یعنی داستان و سیر سخنرانی یا کپی برداری شده یا به تقلید از سخنرانان دیگر تنظیم شده است
  • اسلایدها پاورپوینت با کیفیت پایین و معمولا به صورت کپی برداری شده دیده می شوند. هیچ خلاقیتی در تولید اسلایدها دیده نمی شود و نشانی از اختصاصی بودن آن برای سخنران وجود ندارد
  • همه چیز از جمله سبک حرف زدن یا حرکات سخنران آشنا است و هیچ اصالتی دیده نمی شود

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

به همین خاطر است که خود سخنرانی که با تقلید از دیگران، سخنرانی خود را تنظیم کرده است عموما احساس اضطراب دارد و عصبانی به نظر می رسد. اصالت در انتقال پیام، از عادات سخنرانان حرفه ای است.

اشتباه مهلک سوم: حرص سخنران

حریص بودن، سومین اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی است. سعی نکنید همه چیز را با هم و یک جا به خورد مخاطب بدهید. مخاطبان شما نه کاملا از مباحث شما بی اطلاع هستند و نه کاملا به آن چه که قرار است درباره آن سخن بگویید مسلط می باشند. تلاش هر چه بییشتر شما برای ارائه مطالب بیشتر و برقراری تعامل با مخاطب گاهی نتیجه عکس می دهد. نسبت به این ارتباط و به اشتراک گذاری اطلاعات خود حریص نباشید.

اشتباه مهلک چهارم: اشتها بیش از حد سخنران

سخنران با اشتها زیاد، همان سخنرانی است که فکر می کند اسلاید بیشتر یعنی سخنران حرفه ای تر و داناتر است! این سخنرانان به شدت به ارائه آمار فراوان، اسلایدهای بیشتر، اطلاعات پیچیده تر و ذکر جزئیات متمایل هستند.

سخنرانانی که بیش از حد برای تبادل اطلاعات اشتها نشان می دهند همچون مسافری هستند که پرداختن به جمع آوری وسایل غیرضروری، او را از بسته بندی لوازم ضروری سفر بازمی دارد! تحقیقات شناختی حجم اطلاعات را برای جذب مخاطب محدود کرده است. بارگذاری بیش از حد اطلاعات میزان جذب آن ها را توسط مخاطب پایین می آورد.

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اشتباه مهلک پنجم: بی وفایی سخنران

برای شما هم پیش آمده پای بحث یک سخنران نشسته باشید و راس ساعت پایان سخنرانی با این جمله رو به رو شوید: ساعت چند است؟ من هنوز نصف حرف هایم مانده است. یا جملات مشابه دیگری مثل “هنوز به جاهای خوب سخنرانی نرسیده ایم” یا “بگذارید ادامه بحث را نیم ساعت دیگر بعد از استراحت ادامه دهیم”.

زمانبندی در سخنرانی از اهم مهمات است؛ خصوصا وقتی سخنرانی در فضای باز باشد و بابت کنترل جمعیت و روند سخنرانی، چالش های زیادی پیش روی شما قرار داشته باشد.

اشتباه مهلک ششم: اوقات تلخی زیاد سخنران

به عنوان یک سخنران، در سخت ترین شرایط و حتی زمانی که فضای انتقادی و بازخوردها در سخنرانی چندان باب میل شما نیستند باید کنترل خشم خود را به دست گیرید. نگذارید عوامل محرک زیر برای خشمگین شدن در شما انگیزه ایجاد کنند:

  • وقتی که مرتکب اشتباهات کلامی می شوید و با سرزنش خودتان سعی دارید توجه و حس دلسوزی مخاطبان را بخرید
  • وقتی که با سخنان طعنه آمیز کسی رو به رو می شوید که سعی دارید با بحث های جانبی، نظم جلسه را بر هم زند
  • وقتی که کسی با سوالاتش قصد دست انداختن شما را دارد و شما در تلاش هستید طعمه او برای رسیدن به اهدافش نشوید

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

اشتباه مهلک هفتم: غرور سخنران

هفتمین اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی در سخنرانی دیده می شود که تصور می کند سخنرانی صرفا جایگاه برای ابراز او و دستاوردهای او می باشد. این سخنرانی که گرفتار غرور شده است باید بداند:

  • صحنه سخنرانی هرگز جایی برای تبلیغ شما و خواسته هایتان نیست
  • سخنرانی ابدا درباره شخص شما برپا نشده است
  • سخنرانی هرگز درباره نام تجاری و اسم و رسم شما نیست که بخواهید در یک سخنرانی عمومی از عناصر سه بعدی لوگو و شهرتتان استفاده کنید!

در عوض سخنرانی جایی برای:

  • تبادل اطلاعات شما با مخاطبان است
  • جایی برای آشنایی بیشتر و برقراری همکاری های گسترده تر است
  • جایی برای شناخت افکار و استعدادهای تازه است؛ نه به رخ کشیدن داشته های شخصی

چند اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی

مختصر و مفید:

به عنوان سخنرانی که از ۷ اشتباه نابخشودنی در سخنرانی عمومی آگاهی نسبی پیدا کرده است از این به بعد می دانید که:

  1. باید قبل از سخنرانی آمادگی کافی را کسب کرده و ترجیحا علم خود را به روز کرده باشید ( تنبلی)
  2. می توانید به صورت اختصاصی و با سبک و سیاق خودتان مطالب را به مخاطبان ارائه دهید (حسادت)
  3. به محدوده زمانی که در اختیارتان قرار گرفته است احترام می گذارید (بی وفایی نسبت به قوانین)
  4. خشم خود را به مخاطبان تحمیل نمی کنید (اوقات تلخی سخنران)
6Public-Speaking-mistake.jpg

اشتباهات خطرناک در فن بیان که باعث رویگرداندن دیگران از شما می شوند

اگرچه جلب توجه دیگران با فن بیان به سادگی امکان پذیر است اما فن بیان به سان با نعمت باران است! شما می توانید با بارش سخنان خود روی مخاطب تاثیر باورنکردنی داشته باشید و به زبان دیگر ذهن و روح او را تسخیر کنید و یا این که  با سیل کلمات نامناسب و عبارات نسنجیده اصل کلام خود را زیر سوال ببرید. همان طور که می توان با فن بیان حرفه ای و موفق عمل کرد می توان اعتبار کاری را از دست داد و بنابراین لازم است از اشتباهات خطرناک در فن بیان بر حذر بود.

درس امروز دانشگاه زندگی مروری بر رایج ترین خطاها در فن بیان، چه در طول سخنرانی و چه در طول صحبت کردن با دیگران است که گاهی اثرات جبران ناپذیری به دنبال داشته اند. لذا لازم است پیش از این که وارد عرصه سخنرانی شوید و مثلا بخواهید از معجزه فن بیان برای انتقاد کردن از دیگران استفاده کنید به این اشتباهات رایج توجه نمایید.

معرفی و بررسی اشتباهات خطرناک در فن بیان

برخی از اشتباهات رایج که بیشتر در فن بیان و صحبت با دیگران رخ می دهند عبارتند از:

شایعه پراکنی

صحبت کردن درباره افرادی که در میان ما حضور ندارند اصولا کار منطقی به نظر نمی رسد؛ چه برسد به این که به شایعه پراکنی نسبت به این افراد نیز بپردازیم. منظور از شایعه گفتن حرف ها و نسبت دادن چیزهایی به انسان های دیگر است که حقیقت ندارند.

فراموش نکنید که در فن بیان همه چیز روان است و در جریان می باشد. شایعه پراکنی مشابه با حباب های این جریان می باشد. این حباب ها لحظه ای هستند و در لحظه دیگر ناپدید می شوند. گاهی هم دور از چشم شما دوباره ایجاد می شوند. شک نکنید کسی که به شایعه پراکنی و بدگویی در طول صحبت خود بپردازد در آینده خودش قربانی همین برخورد دیگران می شود.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

قضاوت نابجا

اگر بخواهیم فردی باشیم که دیگران رازهایشان را با ما در میان بگذارند باید از مقام قضاوت استعفا دهیم! انسان ها برای صحبت کردن به کسانی نیاز دارند که پیش از صحبت پرونده آن ها را نبسته باشند! جامعه انسانی از مسئله قضاوت نابجا به شدت رنج می برد و حتی فن بیان هم گاهی حریف این مشکل نمی شود. تنها لازم است برای برطرف کردن این چالش در خود و رفتارهایمان تغییر ایجاد کنیم؛ واگرنه فن بیان به هیچ وجه تاثیری به دنبال خود نمی آورد.

منفی نگری

یکی از اشتباهات خطرناک در فن بیان که ما در طول سخن گفتن با دیگران تجربه می کنیم منفی بافی است! منفی بافی نه تنها در فن بیان بلکه در طول سخنرانی می تواند وجهه شما را خراب کند. برای این که انسان مثبتی در نگاه اطرافیان باشید اولا نسبت به همه چیز با خوش بینی عمل کنید و از به کار بردن حروف منفی ساز بپرهیزید. فردی که منفی باف باشد نمی تواند فن بیان خوبی داشته باشد و دیگران را تحت تاثیر خود قرار دهد.

گله و شکایت کردن

اگر قرار است با فن بیان و البته تکنیک های درخواست افزایش حقوق مدیرتان را قانع کنید گله و شکایت کردن را برای همیشه کنار بگذارید. گله و شکایت کردن یکی از راه های انتقال امواج منفی است که همواره نکوهش می شود.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

بهانه آوردن در صحبت کردن

یکی از عواملی که موجب تغییر تفکر دیگران نسبت به شما می شود چنگ زدن به هر بهانه ای است که بتواند شما را از مخمصه نجات دهد. فراموش نکنید که انسان های شجاع همیشه بیشتر مورد قبول واقع می شوند و موفق تر هم هستند.

تعصب بیش از حد

تعصب روی یک مسئله خاص موجب بسته شدن چشمان شما به روی حقیقت می شود. اگر قرار باشد نسبت به یک مسئله خاص بیش از حد واکنش نشان دهید نمی تواند شنونده خوبی باشید. حال آن که یکی از شروط فن بیان همیشه خوب شنیدن و دوری از پرگویی می باشد. از تعصب بپرهیزید و تنها زمانی سعی کنید فن بیان را به خوبی یاد بگیرید که بی تعصب و کاملا متعادل بتوانید برخورد کنید.

اما برخی از اشتباهات هم در کنار اشتباهات خطرناک در فن بیان مستقیما سخنرانی شما را تحت تاثیر قرار می دهند. در ادامه با خطاهای متداول در سخنرانی آشنا می شوید:

عدم آمادگی کافی در سخنرانی

شکست قطعی زمانی رقم می خورد که نتوانید با دانش و آمادگی کافی روی صحنه حاضر شوید. فراموش نکنید که در طول سخنرانی همه چیز در دستان شما قرار داد و شما مسئول این جمعیتی هستید که قرار است در مقابلشان سخن بگویید. برای وقتی که دیگران گذاشته اند ارزش قائل شوید و با ناشی گری وقت را تلف نکنید!

اشتباهات خطرناک در فن بیان

استفاده یش از حد از زبان بدن

پیش از این درباره تکنیک های ارائه سخنرانی جذاب صحبت کرده ایم. مسلما استفاده از زبان بدن مثل حرکت به اطراف، تکان دادن دست و گاهی حرکات سریع برای تغییر جو سخنرانی لازم است. اما به یاد داشته باشید که زبان بدن و برخی از حالات چهره سخنران که باعث جذابیت بیشتر موضوع می شود در نقش یک چاشنی یا ادویه هستند. استفاده بیش از حد از ادویه نه تنها به خوشمزه تر شدن سخنرانی شما کمکی نمی کند بلکه آن را تلخ و سرگیجه آور می کند.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

شوخی های نامناسب

گاهی جو سخنرانی صمیمی تر از همیشه است و مخاطبان در سن یکسان و نزدیکی قرار دارند. بنابراین استفاده از شوخی مفید تر و راحت تر به نظر می رسد. اما در شوخی باید حد و مرز را نگه داشت. تمسخر اقوام، دین و آیین و مذهب افراد از بزرگ ترین اشتباهات خطرناک در فن بیان و در طول سخنرانی می باشند.

عدم مدیریت زمان

حتما برای شما هم پیش آمده است که در سخنرانی حضور داشته اید و خود سخنران بارها به استفاده بیش از حد از وقت خود اعتراف کرده است؛ با این حال از حرف زدن دست نکشیده است!

در این مواقع بدترین واکنش حضار ترک سالن می باشد. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی زمان خود را به خوبی مدیریت کنید و از محدوده تعیین شده فراتر نروید.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

بی وقفه سخن گفتن

عجله در سخن گفتن و مداوم حرف زدن در طول سخنرانی قطعا خسته کننده است. همان طور که گفته شد افراد ظرفی به نام صبر و البته حافظه دارند. حتی اگر به احترام شما هم سالن را ترک نکرده و صبر به خرج دهند هیچ بخشی از حرف های شما در ذهنشان ثبت نمی شود.

خشک صحبت کردن

شوخی در سخنرانی لازم است؛ اما همیشه منظور از شوخی تعریف جوک و نکات خنده دارد نیست. برای این که خشکی صحبت های شما برطرف شود و به عبارت دیگر صمیمتی که باید و شاید میان شما و مخاطبان برقرار شود اولا از لحن رسمی خود کمی بکاهید؛ ثانیا کاملا بر حقایق ، آمار و نکاتی علمی تکیه نکنید. همیشه نمونه های عینی بیش تر تاثیرگذار هستند و بهتر در خاطر افراد ثبت می شوند.

اشتباهات خطرناک در فن بیان

استفاده زیاد کلمات پیچیده و علمی

اگر سخنرانی شما توام با کلمات و عبارات علمی نامفهوم باشد بیش تر شبیه یک فروشنده هستید تا یک سخنران! فروشنده ای که می خواهد علمش را به رخ بکشد و نهایتا به مشتری بفروشد. برای این که چنین برداشتی از سخنان شما ایجاد نشود اولا از اصل خلاصه گویی و کوتاهی کلام که گفته شد استفاده کنید، ثانیا عبارات علمی را به سادگی برای مخاطبان توضیح دهید تا همه متوجه منظور شما شوند.

به کارگیری بیش از حد از قیدها

برخی از سخنرانان پیوسته از قید احتمالا، مسلما، در حقیقت، قطعا یا در واقع استفاده می کنند. تکرار بیش از حد این کلمات از اشتباهات خطرناک در فن بیان می باشد.