نوشته‌ها

ترفندهای مراقبت از تارهای صوتی برای هر سخنران

با این ترفندها از تارهای صوتی خود مثل طلا مراقبت کنید!

یک بار برای همیشه کلاهتان را قاضی کنید و این بار شما به عنوان یک سخنران بگویید؛ آیا در دنیا سخنوری چیزی ارزشمندتر از قدرت نهفته در تارهای صوتی سخنران وجود دارد که در لحظه مرتعش شود، تن صدای قدرتمند، نافذ و پراحساس حاصل از آن با مولکول های هوا برخورده کرده و نهایتا به گوش و سپس قلب شنونده برسد؟ صدا برای هر سخنرانی به منزله یک کالا ارزشمند است که به مراقبت نیاز دارد و این امر قابل انکار نیست. چه مدیون جنس مخملی یا قوی صدای خدادای خود باشید و چه به دنبال راه و روش های مختلف برای تقلید فن بیان دیگران، از جمله تقلید تُن صدای آن ها باشید صدای شما به عنوان کالایی حتی ارزشمندتر از طلا به مراقبت و توجه نیاز دارد!

صدا هر کس در این دنیا عنصر حیاتی برای گذران زندگی او میباشد؛ ولی این که این صدا به صدای برنادت پیترز یا جولی آندروز بعدی، به عنوان دو بازیگر خوش صدا در تاریخ سینما، تبدیل شود بستگی به میزان توجه شما از تارهای صوتی و راه های ترمیم آسیب های احتمالی وارده بدان در طول سخنرانی دارد. همان طور که خیلی خوب می دانید صدای ما پیوسته در معرض احساساتی است که معمولا از طریق زبان و تولید صدا منعکس می شود. احساساتی مثل خوشحالی، غافلگیری و یا فریاد در طول عصبانیت شدید از جمله عواملی هستند که می توانند مستقیما تارهای صوتی یک سخنران را متاثر کنند.

در مطلبی دیگر تصمیم داریم با عوامل اثرگذار روی کیفیت تارهای صوتی و صدای هر سخنران و ترفندهایی برای مراقبت از تارهای صوتی خیلی سفت و سخت تر از کالاهای ارزشمندی مثل طلا آشنا شویم!

ترفندهای مراقبت از تارهای صوتی برای هر سخنران

استرس عامل اصلی و مهمی است که صدا ما را تحت تاثیر قرار می دهد. اما این استرس به دو صورت ممکن است صدا را تحت تاثیر قرار دهد:

  1. زمانی که در شرایط نامساعدی قرار داریم و کنترل همه چیز از دست خارج می شود. در چنین حالتی وارد فاز پرواز یا مبارزه می شویم که این فاز بدن را برای هرگونه عکس العملی آماده می سازد. در این مرحله صدا وارد عمل می شود و با قدرتی که از طریق صدا آزاد می شود فرآیند خشونت آمیز شدید و شدیدتر می شود. در این نمونه فیزیولوژیک صدا پیوسته برای واکنش های شدیدتر فراخوانی شده و بیشتر از سابق درگیر خواهد شد.
  2. زمانی که تحت استرس یا هیجان یک واقعه مهم هستید. مثلا وقتی قرار است در یک گروه سرود، اجرا گروهی داشته باشید یا این که در یک مسابقه دو شرکت کنید. صدا در چنین شرایطی نیز باز هم تحریک پذیرتر از قبل می شود.

ترفندهای مراقبت از تارهای صوتی برای هر سخنران

استرس های مداوم و طولانی مدت روی تارهای صوتی حساس اثر می گذارند. بنابراین اولین و اساسی ترین راه برای جلوگیری از آسیب به صدا، کنترل خشم و هیجان است. اگر حوزه کاری شما طوری است که در طول سخنرانی بیش از حد هیجانزده می شوید قبل از هرچیز باید تکنیک های کنترل هیجان را یاد بگیرید. این حالت در اغلب سخنرانی های سیاسی وجود دارد.

آسیب های اصلی به تارهای صوتی

در ادامه آسیب های احتمالی به تارهای صوتی و جنس صدا در طول سخنرانی را به دو دسته آسیب های مدت دار و آسیب های کوتاه مدت تقسیم بندی می کنیم و آن ها را به صورت یکجا بررسی خواهیم کرد:

آسیب های فیزیکی و ظاهری

وقتی که مثلا برای قانع کردن طرف مقابلتان بیشتر فریاد می زنید به مرور پوشش طناب های صوتی از بین می رود. با این روند به دلیل التهاب به وجود آمده عضلات گلو نیز تنگ تر شده و راه تنفس باریک تر می شود. شما هم برای بهبود صدا و بازگرداندن صدای قبلی بیش از پیش فریاد می زنید تا این که کم کم آسیب های فیزیکی جدی به تارها وارد می شود.

صاف کردن گلو

اگر به اطرافیان خود دقت کرده باشید متوجه می شوید که زمان استرس بیش از مواقع دیگر گلویشان را به اصطلاح صاف کرده یا سرفه های خفیفی دارند. خود شما هم به عنوان یک سخنران و زمانی که استرس باعث مشکلات دیگری مثل ترس از سخنرانی یا پایین آمدن تن صدا در سخنرانی می شود این کار را انجام می دهید. با این صاف کردن به تدریج به گلو آسیب وارد می شود که تارهای صوتی بخشی از آن هستند.

رفلاکس

در صورتی که با سنگینی و پیش از هضم غذا صحبت کنیم، ممکن است با مشکل رفلاکس اسید معده رو به رو شویم که باعث اختلالاتی در تولید صدا می شود.

فراخوانی به واکنش های خشونت آمیز

صدایی که خراشیده شده یا به سبب فریادهای مکرر آسیب دیده خود به خود مخاطب را به رفتار خشونت آمیز تحریک می کند.

ترفندهای مراقبت از تارهای صوتی برای هر سخنران

ترفندهای مراقبت بیش تر از صدا

برخی از کارهایی که به حفظ کیفیت صدا و جلوگیری از آسیب دیدن آن خصوصا بعد از فریادهای مکرر یا سخنرانی های شتابزده و پرهیجان کمک می کنند عبارتند از:

گرم کردن بدن

هوای سرد یعنی بدن سرد. بدنی که سرد شود یعنی رگ های خونی در آن سفت تر شده اند و جریان خون هم به همان نسبت در رگ های منقبض شده حبس شده است. در چنین حالتی طبیعی است اگر جنس صدا خسته و کمی تنبل به نظر رسد. بنابراین بهترین و اولین ترفند پیشنهادی ما جلوگیری از سرد شدن بدن است. بدین منظور حتما دمای سالن سخنرانی را پیش از ورود چک کنید و از زیادی سرد یا گرم بودن آن جلوگیری کنید. حتما درخواست کنید نوشیدنی های گرم در اختیارتان قرار گیرد تا هرازگاهی سرما به وجود آمده را بتوانید با مایعات گرم جبران کنید.

ترفندهای مراقبت از تارهای صوتی برای هر سخنران

بررسی مایعات مناسب برای حفظ کیفیت صدا در طول سخنرانی

در بین اساتید برای انتخاب بهترین نوشیدنی گرم جهت حفظ کیفیت صدا اختلافاتی وجود دارد. شیر، آب گرم و قهوه با نسبت شکر معین از جمله نوشیدنی های متداول هستند؛ اما هر یک از آن ها مخالفان و موافقانی دارند:

  • شیر: شیر گرم می تواند به بهبود کیفیت صدا کمک کند؛ اما به علت ساختار شیمیایی در انتها گلو رسوب موکوز می دهد که این مورد سخنران را آزار داده و صدا را تا حد کمی مبهم می کند
  • آب گرم: آب گرم خوب است؛ اما ممکن است به سبب مصرف بیش از حد انرژی در طول سخنرانی، با کمبود انرژی رو به رو شوید و این مصرف آب، همین حالت را در شما تشدید نماید
  • قهوه: مصرف کافئین در طول سخنرانی توصیه نمی شود. کافئین در چای، قهوه و نوشابه ها به وفور دیده می شود

ترفندهای مراقبت از تارهای صوتی برای هر سخنران

حفظ تن و انرژی صدا

در طول سخنرانی های پرجمعیت و شلوغ، معمولا همهمه هایی ایجاد می شود که شاید در وهله اول تصور کنید این تنها شما هستید که باید این سر و صدا را کنترل کنید. پیشنهاد ما در چنین موارد سکوت است. فریاد های بیش از حد در مقابل جمعیتی که قطعا قدرت صدایشان از شما بالاتر است بی فایده است. پس با حفظ صدای اصلی خود روی داشتن صدای کلفت و بم تر در سخنرانی تکیه کنید!

ترفندهای مراقبت از تارهای صوتی برای هر سخنران

از صدایمان بدمان می آید

چرا از صدایمان بدمان می آید و چه طور صدای واقعیمان را تغییر دهیم؟

همیشه گشت و گذار در فضای وب برای من توام بوده است یا رویارویی با سوژه های جدید و شاید عجیب و غریبی که گاهی خیلی جالب می شوند. یکی از مواردی که پیش از این هم از دوست و آشنا شنیده بودم و شاهد گله و شکایت آن ها در این مورد بودم نفرت از صدای واقعی خودشان بوده است. مثلا وقتی صدای ضبط شده خود را در طول یک فیلم می شنوند آه و ناله می کنند و با احساس نارضایتی نمی خواهند دیگر صدایشان را بشنوند. این در حالی است که دیگران هرگز این حس را نسبت به صدای آن ها ندارند و اتفاقا گاهی از نظر دیگران خیلی خوش صدا هستند! همین موضوع کنجکاوی مرا بیش تر و بیش تر کرد تا جستجو کنم و ببینم اساسا چرا از صدایمان بدمان می آید و اغلب از شنیدن صدایمان وحشت داریم؟

سوال اصلی ما این است: چرا دیگران صدای ما را دوست دارند یا این که از شنیدن صدای ما هرگز آزرده خاطر نمی شوند اما برخی از ما با شنیدن صدای ضبط شده خود قسم می خوریم که دیگر یک کلام در طول فیلم حرف نمی زنیم؟

جالب است بدانید که این حس بین همه انسان ها مشترک است و ممکن است چه در طول حرف زدن و چه برای خوانندگی سراغمان آید و حسابی حال و هوای خوش ما را با شنیدن صدایمان ناخوش کند!

اگر شما هم گرفتار همین حس ناخوشایند هستید تنها نیستید؛ خیلی ها مثل شما هستند که از این موضوع رنج می برند و صدایشان را نفرت انگیز می دانند. برای رفع این حس ابتدا باید ببنیم اصلا چرا از صدایمان بدمان می آید و علت این موضوع چیست؟ لذا قصد داریم در این مطلب سوالات زیر را بررسی و به آن ها پاسخ دهیم:

  1. چرا صدای واقعیمان با صدای ضبط شده متفاوت است؟
  2. صدای زنان چه تفاوتی با صدای مردان دارد که عموما زنان بیشتر از صدای خود بیزار هستند؟
  3. چه طور صدای واقعی خود را بشنویم؟
  4. چه طور مشکلات و نواقص صدای خود را برطرف کنیم؟

همراه با دانشگاه زندگی باشید.

چرا از صدایمان بدمان می آید؟

چند نفر از ما همزمان با رشد سنی و قدی صدایش را ضبط می کند؟ شاید سوال مسخره و خنده داری باشد اما اگر ما صدایمان از کودکی ضبط کرده و در بزرگسالی بدان گوش دهیم هیچ وقت دیگر تا این حد از صدای خود منزجر نمی شدیم!

از صدایمان بدمان می آید

چرا صدای واقعیمان با صدای ضبط شده متفاوت است؟

وقتی صحبت می کنیم شکاف صوتی موجود در حلق به لرزش در می آید که این لرزش موجب ارتعاشات دیگری در ناحیه جمجمه و حفره دهانی نیز می شود. این ارتعاشات با امواج صوتی تولید شده ترکیب شده و از دهان به گوش گوینده یعنی شما می رسد. این صدا را هیچ کسی جز شما نمی شنود. همان طور که می بینید صدا مجموعه ای از تمام عوامل تشدیدکننده است که بارها بارها روی صدای خروجی تاثیر می گذارند؛ اما چون فقط این شما هستید که صدای اولیه را می شنوید بنابراین برایتان عجیب و غریب نابه هنجار است!

بر خلاف آن چه که ما به عنوان صدای خود می شنویم صدای واقعیمان یا پیچ صدایمان کمی بلندتر و هنگام سخنرانی به دلیل تکرار صدا کمی ملایم تر است. بنابراین اگرچه ما از صدایمان بدمان می آید اما بقیه این حس ناخوشایند را نسبت به ما ندارند.

نقش تارهای صوتی و ارتعاشات در شکل گیری صدا

طناب های صوتی در قاعده حنجره به عنوان ارتعاش دهنده مستقر هستند. لرزش تارها به محض تبادل هوا صورت می گیرد و با توجه به این که شکاف صوتی در مردان بزرگ تر از زنان است دامنه صوتی زنان با مردان متفاوت بوده و صدای زنانه نازک تر است.

از نو صدایتان را خلق کنید!

با این که حتی با وجود خوش صدا بودن بسیاری از ما از صدایمان بدمان می آید اما خیلی ها به دنبال این هستند تا صدایشان را تغییر دهند. این تغییر صدا تکنیک های خاصی دارد که در کنار تغذیه مناسب در صداسازی و فن بیان قطعا جواب می دهد.

از صدایمان بدمان می آید

اگر فکر می کنید صدای ما ثابت است و هرگز نمی توان آن را تغییر داد سخت در اشتباه هستید! کیفیت صدای آدمی بستگی به عادات او دارد. مسلما شیوه صحبت کردن شما و عادت دادن تارهای صوتی به یک رویه مشخص تازه به مرور کیفیت صدا را بهبود می بخشد و کم کم صدای تازه ای در شما متولد می شود. البته این مهم به تمرینات زیادی نیاز دارد؛ مثلا:

با دقت گوش دادن به صدای ضبط شده

با استفاده از میکروفون یا ضبط صوت گوشی خود یک متن را بخوانید و آن را ضبط نمایید. حالا یک کاغذ به دست بگیرید و به صدایتان گوش دهید. دفعه اول ممکن است از شنیدن صدای خود متعجب شوید و مهم نیست. حالا کاغذ را بردارید و ببینید چه چیزهایی در این صدا وجود دارد که شما را آزار می دهد. به زبان ساده با این روش سعی داریم عیب یابی کنیم و ببینیم چه عواملی باعث و بانی این هستند که ما از صدایمان بدمان می آید!

به موارد زیر توجه کنید و ببینید صدایتان دقیقا کدام یک از شاخصه های زیر را دارد که باعث شده از آن راضی نباشید؟

  • آرام
  • بالا
  • درهم و برهم
  • نابالغ
  • مبهم
  • خشک و یکنواخت
  • بیش از حد واضح
  • مکث های طولانی
  • شنیده شدن صدای تنفس در طول حرف زدن
  • عصبی

پرورش تدریجی صدا

بعد از اتمام مرحله قبلی نوبت به تمرین و تکرار می رسد. به یاد داشته باشید که در پرورش صدا گرفتگی و سفتی عضلات در ناحیه شانه، زانو و سر بزرگ ترین دشمن شما در صحبت کردن است. همان طور که می دانید زبان هم یکی از مهم ترین ماهیچه های بدن است. گرفتگی و سفتی زبان حالتی برای جلوگیری از بروز احساسات در کلام است. بنابراین برای بهتر شدن کیفیت صدا باید این سفتی را از بین برد و زبان را آزاد کرد.

از صدایمان بدمان می آید

تمرین های سه گام زبانی

  1. زبانتان را کف دهان بخوابانید
  2. زبان را به سمت جلو بکشید و با استفاده از آن لب پایین را احساس کنید؛ بدون این که از دهان خارج شود
  3. زبان را به جایگاه اولیه برگردانید و بدان استراحت بدهید

این تمرین سه گام را نه در حال سکوت بلکه زمان حرف زدن تکرار کنید. با استفاده از این تمرین سعی کنید کلمات ساده ای مثل “آب” یا “باران” را تلفظ کنید. هنگام تلفظ این کلمات و یا هر کلمه دیگر ممکن است زبان با سقف دهان برخورد کند. بلافاصله بعد از این تماس زبان را به جایگاه قبلی بازگردانید.

تنظیم تن صدا

مرحله آخر تمرین تنظیم تن صدا است. با این ترفندها است که شما تعیین می کنید صدایتان شبیه یک کودک ده ساله باشد یا یک دختر جوان؛ شبیه مرد بالغ باشد یا یک نوجوان نابالغ.

  • از عمق قفسه سینه حرف بزنید. برای این که بدانید عمق صدای شما تا کجا پییش رفته است دستتان را روی سینه خود قرار دهید. در صورتی که همزمان با حرف زدن ارتعاش حس می کنید یعنی محل خروج هوا با صدا هماهنگ است. راه دقیق تر چهار دست و پا روی دو زانو و دو دست نشستن است. با این روش بهتر می توان محل خروج صدا را احساس کرد.

از صدایمان بدمان می آید

  • اگر صدای شما خیلی یکنواخت و خسته کننده است سرعت حرف زدن را بالا ببرید. مکث بین جملات را کم کنید و سعی کنید زمان ادا یک کلمه را کاهش دهید.
  • تنظیم تنفس پاسخ خوبی به این سوال است که چرا از صدایمان بدمان می آید. تنظیم دفعات تنفس در تقویت و پرورش صدا برای سخنرانی موثر است و سخنرانان روی تنفس خود تمرکز بالایی دارند. به طور کلی هر چه قدر عمیق تر در طول حرف زدن نفس بکشید تن صدایتان یکنواخت تر و شاید تکراری تر به نظر برسد. اگر بعد از شنیدن صدای خود می بینید تند حرف می زنید و صدایتان کمی کلفت و گوش خراش شده است قطعا افزایش تعداد تنفس عمیق تر به شما کمک می کند.