نوشته‌ها

عادت بد سخنرانان

۱۰ عادت بد سخنرانان را حین اجرا روی صحنه بشناسید!

نبض زندگی ما به شدت به عادت‌های خوب و بدی که ترک آن‌ها تقریبا غیرممکن است وابسته شده است. طوری که اگر یکی از این عادت‌ها از زندگی روزمره حذف شوند انگار شریان اصلی حیات پاره شده و همه چیز متوقف می‌شود. سخنرانی هم بخش از زندگی ما است که سرشار از این عادت‌های رنگارنگ خوب و بد می‌باشد. عادت نشستن و ایستادن، عادت‌های حرف زدن از جمله تکه کلام‌هایی که ناخواسته به زبان می‌آوریم، عادت به نگاه‌هایی که مخاطبان را از ما دلسرد می‌کنند و خلاصه هر چیزی که ترک آن برای ما گاهی از مرگ هم ترسناک‌تر است! خبر بد آن که عادت بد سخنرانان بیش‌تر اوقات روی صحنه و هنگام سخنرانی بروز می‌یابد!

بعضی از این عادت‌هایی که در سخنرانی‌ها داریم خیلی جزئی و ریزتر از آن هستند که متوجه آن‌ها شویم. علت هم واضح است؛ مدیریت و سکانس‌بندی کل سخنرانی تمرکز زیادی می‌خواهد و ما را از پرداختن به امور جانبی بازمی‌دارد. با این حال جای نگرانی نیست. مجموعه‌ای از ۱۰ عادت بد سخنرانان را که متداول‌تر هستتند را جمع‌آوری نمودیم که احتمالا آشنایی با هر یک بسیاری از اشتباهات شما را روی صحنه سخنرانی اصلاح خواهد کرد.

مروری بر ۱۰ عادت بد سخنرانان حین اجرا روی صحنه

نگاهی بر شیوه سخنوری سخنرانان مطرح دنیا از جمله فن بیان ماهرانه و سخنرانی الهام‌بخش استیوجابز و سایر بزرگان، یک سخنرانی بی‌عیب و نقص را به ما نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد همه چیز از جمله سالن سخرانی تا تمام تجهیزاتی که مورد نیاز یک سخنران است تعدیل شده تا ما شاهد نطقی حرفه‌ای باشیم؛ اما برای سخنرانان مبتدی‌تر که با تجربه کم‌تر و شرایط متفاوتی قصد دارند کار خود را شروع کنند همه چیز این قدر خوب و ایده‌آل شروع نمی‌شود. خصوصا اگر گرفتار عادت‌های بدی باشیم که سخنرانی ما را کم و بیش تحت تاثیر قرار دهد.

عادت بد سخنرانان

عادت بد اول: خاموش کردن روشنایی سالن به صورت کامل

با شروع سخنرانی و روشن کردن اسلایدها، اولین چیزی که بیننده انتظار دیدن آن را دارد خاموش شدن روشنایی و تبدیل آن به سالن سینما پرهیجان است! در صورتی که مخاطبان شما نوجوان یا کم و سن سال‌تر باشند این اشتیاق برای خاموش شدن سالن بیش‌تر هم می‌شود. اگر تا کنون بلافاصله بعد از نمایش اسلایدها درخواست خاموش شدن روشنایی سالن را داشتید از همین حالا این عادت بد سخنرانان را ترک کنید، رو به رو مخاطبان بایستید، عذر‌خواهی کرده و بگویید: ما به روشنایی سالن نیاز داریم!

خاموش کردن و قطع روشنایی سالن به صورت کامل عادت بد سخنرانان است؛ عادتی که اتفاقا هرگز نسبت به ترک آن اقدامی انجام نشده است چون به صورت طبیعی همه دوست دارند توجه حاضرین داخل سالن روی اسلایدها باشد و با خاموش شدن روشنایی تنها چیزی که دیده شود اسلایدها باشند. از طرف دیگر اگر قرار باشد روشنایی سالن به صورت کامل متوقف شود ارتباط شما با مخاطبان قطع می‌شود. خیلی وقت‌ها تماس چشمی برای انتقال داده‌ها لازم است.

چه طور این عادت را ترک کنیم؟

برای عادت به خاموش نکردن روشنایی سالن بهتر است دلایلی که وجود دارد را مدام با خود مرور کنید. مهم‌ترین دلیلی که هر سخنران می‌تواند داشته باشد جلوگیری از تبدیل سخنرانی به سالن سینما است. به علاوه تا زمانی که مخاطبان شما را رو در رو مشاهده نکنند نمی‌توانند آن چه که گفته شده را به خوبی هضم و جذب کنند.

عادت بد سخنرانان

عادت بد دوم: تمرکز افراطی روی یکی از بخش‌های سخنرانی

اگر سخنرانی را به یک سه‌پایه تشبیه کنیم، آن گاه هر یک از پایه‌های آن عبارتند از:

  1. محتوا سخنرانی/ پیام سخنرانی
  2. نحوه ارائه سخنرانی
  3. محتوا بصری

نمونه دیگر از عادت بد سخنرانان که اتفاقا خیلی رایج است، تمرکز و مانور بیش‌از حد روی یکی از این پایه‌ها است؛ مثلا:

  • برخی به شدت روی محتوا  و حفظ متن سخنرانی تمرکز کرده و پایه بعدی مثل نحوه ارائه متن غفلت می‌کنند
  • برای برخی دیگر بداهه سخن گفتن در سخنرانی مهم‌تر از طراحی اسلایدها و تنظیم عناوین آن است

عادت بد سخنرانان

این در حالی است که سه پایه سخنرانی به شدت به هم وابسته هستند و اگر قرار باشد یکی از پایه‌ها معیوب باشد قطعا در تعادل و ایستایی سخنرانی اختلالاتی پیش می‌آید.

کدام پای سخنرانی شما می‌لنگد؟

حتی اگر آگاه‌ترین فرد روی زمین نسبت به موضوعی که انتخاب کرده‌اید باز هم به آمادگی قبل از سخنرانی و تمرکز روی متن، نحوه ارائه و محتوا بصری نیاز دارید. اگر ویدیویی از سخنرانی‌های قبلی دارید یک بار تماشا کنید و ببینید کدام پایه سخنرانی شما می‌لنگد؟ کدام بخش است که به تقویت نیاز دارد.

بلافاصله بعد از شناخت نقطه ضعف سخنرانی روی همان تمرکز کنید، پایه محتوا را در کنار نزدیک شدن به مخاطبان روی صحنه و تمرین زبان بدن اصولی تقویت نمایید.

عادت بد سوم: انتخاب موضوعاتی که مخاطبان را ناخواسته خسته می‌کند

سخنرانی‌های تخصصی که معمولا با بار اطلاعاتی علمی زیادی همراه هستند برای بسیاری از سخنرانان رعب‌آور هستند؛ چون به خاطر تمرکز روی محتوا و تلاش برای به خاطر سپردن و سپس ارائه متن تقریبا فرصتی برای ارتباط گرفتن با مخاطبان و تعامل از راه گفتگو باقی نمی‌ماند. نمونه دیگر عادت بد سخنرانان نیز همین موضوعاتی هستند که کل بحث را خشک و بی‌تحرک می‌کنند!

عادت بد سخنرانان

موضوع اصلی را در لایه‌ای از داستان بپوشانید!

اگر نکات مختلفی را می‌خواهید با سکانس‌بندی در سخنرانی انتقال دهید چه بهتر که این نکات را در لایه‌ای از داستان بپوشانید؛ دقیقا مثل لایه‌های کیک! تجربه نشان داده است که یک سخنرانی ۱۸ دقیقه‌ای یکنواخت که در آن صرفا به انتقال اطلاعات پرداخته شود قطعا برای نیمی از مخاطبان خسته‌کننده خواهد بود؛ اما نیم ساعت سخنرانی توام با محتوا بصری که در قالب لایه‌های یک داستان تعریف شود برای مخاطبان همچنان دلچسب است!

چه طور ترک عادت کنیم؟

از دیدگاه برخی یک سخنران واقعی کسی است که بتواند در جمع افرادی با رژیم گوشتخواری صحبت کند و آن‌ها را رژیم گیاهخواری مطلق علاقمند سازد! داستان سرایی در سخنرانی به این سادگی‌ها هم نیست. برای این که بخواهیم یک موضوع مشخص را در قالب داستان به مخاطب تحویل دهیم قطعا به آمادگی قبلی بالایی نیاز داریم. پس قبل از سخنرانی به دنبال سرهم‌بندی داستان واقعی یا حتی غیرواقعی باشید که به موضوع بحث مرتبط است و در حد ممکن ظرفیت انتقال پیام مورد نظر ما را دارد.

عادت بد سخنرانان

عادت بد چهارم: روخوانی صفر تا صد یک مطلب در سخنرانی

در سخنرانی‌های بزرگ و در حضور کسانی که به موضوع مورد بحث شما کاملا تسلط دارند، روخوانی از روی مطلب تقلب و خیانت بزرگی است. روخوانی صفر تا صد از روی یک مطلب به جز این که نشانگر عدم آمادگی و تسلط شما باشد این حس را به مخاطبان القا می‌کند که انگار توسط شما گول خورده‌اند!

چه طور این عادت را ترک کنیم؟

بهترین راه برای ترک عادت بد سخنرانان در روخوانی از روی متن، استفاده از عناوین یا سرتیترهایی است که به صورت خلاصه مقابل سخنران قرار می‌گیرند و کلید شروع هر مبحث هستند. حتی می‌تواند کلمات کلیدی هر مبحث را زیر همان عنوان ذکر کنید تا اگر احیانا یک بخش را فراموش کردید با این کلیدها سریع نکات را به یاد آورید. به علاوه می‌توانید از ترفندهای سخنرانی از روی متن، طوری که از روی متن نمی‌خوانید استفاده کنید. این ترفندها کمک می‌کند که در شرایط بحرانی و مواقعی که امکان حفظ کردن تمام سخنرانی وجود ندارد همچنان از متن کمک بگیرید.

عادات سخنرانان موفق که باید سرلوحه کار خود قرار دهید

۷ عادت سخنرانان موفق که باید سرلوحه کار خود قرار دهید

عادت های خوب و بد در زندگی ما یک شبه به وجود نمی آیند. عادت های خوبی که الان داریم حاصل چندین و چند سال تمرین و تکرار است. بگذارید از یک مثال ساده شروع کنیم. مثلا به خوبی می دانیم کسی که از دوران بچگی به مسواک زدن عادت نکرده باشد دوران بزرگسالی به سختی می تواند خود را با چنین قانونی شب ها پیش از خواب وقف دهد! برخی از عادت های خوبی مثل مطالعه کردن، داشتن برنامه مدون و کاملا اصولی در پیشبرد کارهای روزانه، سحرخیری و …مطمئنا برای این که به بخشی از کارهای روتین و همشگی ما تبدیل شوند زمان می برند. آن دسته از سخنرانان حرفه ای هم که با انگیزه و کاملا دقیق قدم بر می دارند نیز مثل سایر انسان های موفق عادت های خاصی در زندگی دارند. عادت هایی که آن ها را به سخنرانان موفق و کاملی تبدیل کرده است.

استفان کاوی، نویسنده آمریکایی در کتاب معروف ۷ عادت سخنرانان موثر به معرفی برخی از همین عادت هایی می پردازد که گفته شد. اما مهم تر از شناخت این عادت ها، چگونگی ایجاد یا زمینه سازی برای ایجاد آن ها در خود ما به عنوان سخنران است. اکنون چالش اصلی هر سخنران نهادینه کردن این عادت ها می باشد. دانشگاه زندگی به شما می آموزد چه طور و از چه راهی این ۷ عادت را سرلوحه کار خود قرار دهید و خیلی زود با آن ها خو بگیرید.

عادات سخنرانان موفق که باید سرلوحه کار خود قرار دهید

تکنیک های زیادی وجود دارد که از ما یک سخنران حرفه ای می سازد. سخنرانی به سبک چرچیل، ایستادن با اسلوب لینکلن، از جمله موضوعاتی بود که قبلا برای سخنرانی به سبک بزرگان مورد بررسی قرار دادیم. اگر به دنبال این هستید که چه طور برترین عادت سخنرانان را الگو خود قرار دهید همراه ما باشید.

پیش فعالی سخنران

یکی از راز هایی که شما را با همه کم و کسری هایی که ممکن است در سخنرانیتان دیده شود مطرح می کند پیش فعالی ( و نه بیش فعالی!) است. پیش فعالی را شاید بتوان در یک جمله، پذیرش مسئولیت جهت گیری فکری و ذهنی افراد به واسطه تصمیم گیری هایی دانست که شما در در تک تک مراحل سخنرانی اتخاذ می کنید. اما چه طور باید پیش فعال بود؟

 عادات سخنرانان موفق که باید سرلوحه کار خود قرار دهید

چه طور پیش سخنران پیش فعالی باشیم؟

حرف های تکراری و کلیشه ای دیگران را قبول نکنید. قبول نکنید که سخنرانان موفق، سخنران هایی موفق زاده شده اند! در عوض قدرت تصمیم گیری ها و جهت گیری هایتان را در سخنرانی مطابق با راهنما زیر بالا ببرید:

  1. به مدل ها و سبک های سخنرانی موجود توجه کنید
  2. در صورتی که اشتباهی را در سخنرانی مرتکب شدید مسئولیت آن را بر عهده بگیرید. سخنرانان موفق اشتباهات خود را ناشی از سر و صدا بیرون، کمبود وقت یا حواس پرتی هایشان توسط مخاطبان نمی دانند!

یک شروع خوب با یک پایان خوب!

یک پایان دل انگیز نیاز به مقدمه چینی خوبی دارد. این که هسته اصلی بحث را از همان ابتدا تشکیل دهید یعنی یک موفقیت بزرگ! برای رسیدن به شروع خوب توام با پایان، تکنیک های زیادی وجود دارد. اما چه طور در پایان سخنرانی را هنگام شروع عنوان کنیم؟

  1. در ابتدا بحث به شیوه همیشگی هدف خودتان را از کاری که انجام می دهید بیان کنید
  2. در میانه بحث به پایان بحث ناخونک بزنید. به عنوان مثال بعد از شرح یک آزمایش و کسب نتیجه، مدام گوشزد کنید که قرار است از این نتیجه، به نتیجه نهایی برسیم

اولویت ها اولویت بمانند!

اولویت ها همیشه به عنوان اولین ها یا مهم ترین ها تلقی می شوند؛ حتی اگر ضرورتی در این مسیر بخواهد توجه ما را منحرف کند. سخنرانی پر است از شاخ و برگ های اضافی که می تواند توسط ما یا خود مخاطب ایجاد شود. سوالاتی که مخاطب می پرسد باعث ایجاد بحث های جدیدی در دل بحث های قدیمی تر می شود که معمولا دردسر ساز است. از یک طرف مسئله زمان بندی و وقت شناسی در سخنرانی مطرح است و از طرف دیگر باید سعی داشت به وسیله پاسخگویی مناسب، راه های درگیر کردن مخاطب را پیش گرفت.

 عادات سخنرانان موفق که باید سرلوحه کار خود قرار دهید

چه طور نسبت به اولویت ها وفادار بمانیم؟

اولویت های اول شما چیست؟ مثلا:

  1. درباره این که دیگران راجع به خط اتو لباس شما چه فکری می کنند وسواس دارید؟
  2. از این که برخی از بخش های سخنرانی را فراموش کرده اید مدام خود را سرزنش می کنید؟
  3. بابت تکه کلام ها یا اِ گفتن در سخنرانی ها ناراحت هستید؟

اگر اولویت های شما این موارد یا سایر موارد مشابه است همین حالا نیاز به تغییر عادات و نگرانی های خود دارید. به جای این دغدغه های سطحی، سخنرانان موفق بیشتر ذهن خود را درگیر موارد زیر می کنند:

  1. به اندازه کافی هنگام برقراری ارتباط با مخاطب به او ارزش داده ام؟
  2. به اندازه کافی در برخورد با مخاطب آمادگی داشتم؟
  3. چه قدر از زمان سخنرانی صرف موضوع اصلی بحث شده است و چه قدر زمان به بحث های جانبی اختصاص داده ام؟

اعتقاد به اصل بُرد/ بُرد در سخنرانی

عادت بعدی سخنرانان موفق، اعتقاد به اصل مهم برد/ برد و رویکردی بر مبنا سود و زیان نسبت به گفتگوها و تعامل های بین سخنران و مخاطب است. به عبارت دیگر ارتباطی که در آن یک طرف چه به لحاظ مادی و چه به لحاظ معنوی متضرر شود در سخنرانی بی ارزش است.

 عادات سخنرانان موفق که باید سرلوحه کار خود قرار دهید

چه طور اصل برد/ برد را پیاده کنیم؟

برخی از سخنرانان معتقدند پیروزی و برد اصلی مخاطبان همان زمانی حاصل می شود که شش دانگ حواسشان به سخنرانی باشد. شما با چنین دیدگاهی چند درصد موافق هستید؟ چنین دیدگاهی دقیقا مثل یک معامله یک طرفه فقط و فقط با رضایت یه نفر است.

از این رو باید به تک تک مواردی که احتمالا مخاطب با رویارویی یا قرار گرفتن در آن موقعیت های خاص احساس شکست می کند بپرهیزید. ساده ترین مثال آن، شیوه پاسخگویی شما به سوالاتی است که در خلال سخنرانی از شما می پرسند. این که پاسخ شما باعث القا حس شکست یا تحقیر در مخاطب نشود اهمیت اساسی دارد.

اول بفهمیم، بعد فهمیده شویم

عادت بعدی سخنرانان موفق، تلاش آن ها برای شنیدن، فهمیدن و درک کردن و سپس شنیده شدن، فهمیده شدن و درک شدن توسط دیگران است. لازمه این عادت، گوش شنوا است. اما چه طور از گوش شنوا در این مسیر استفاده کنیم؟

 عادات سخنرانان موفق که باید سرلوحه کار خود قرار دهید

چه طور مخاطب را بهتر بفهمیم؟

فرض کنید در یک سخنرانی هستید و قرار است آلودگی های زیست محیطی ناشی ازکارخانجات را بررسی کنید. در چنین سخنرانی هایی احتمالا مخاطب ابتدا به ساکن می خواهد بداند منظور از آلودگی کارحانجات، از ترکیب وسیع چیست و منظور شما دقیقا چه نوع آلودگی هایی است. بعد از فهم این موضوع سوال بعدی است: آخرین تلاش های صورت گرفته برای رفع این آلودگی چیست؟ چه طور باید این آلودگی رفع شود و …

 عادات سخنرانان موفق که باید سرلوحه کار خود قرار دهید

با دنبال کردن چنین رویکردی توانستیم همه چیز را طبق خواسته های احتمالی شنوندگان تنظیم کنیم. این کار به مخاطب ثابت می کند که ما به اندازه کافی او و نیازهایش را فهمیده ایم و درک کرده ایم.