نوشته‌ها

از صدایمان بدمان می آید

چرا از صدایمان بدمان می آید و چه طور صدای واقعیمان را تغییر دهیم؟

همیشه گشت و گذار در فضای وب برای من توام بوده است یا رویارویی با سوژه های جدید و شاید عجیب و غریبی که گاهی خیلی جالب می شوند. یکی از مواردی که پیش از این هم از دوست و آشنا شنیده بودم و شاهد گله و شکایت آن ها در این مورد بودم نفرت از صدای واقعی خودشان بوده است. مثلا وقتی صدای ضبط شده خود را در طول یک فیلم می شنوند آه و ناله می کنند و با احساس نارضایتی نمی خواهند دیگر صدایشان را بشنوند. این در حالی است که دیگران هرگز این حس را نسبت به صدای آن ها ندارند و اتفاقا گاهی از نظر دیگران خیلی خوش صدا هستند! همین موضوع کنجکاوی مرا بیش تر و بیش تر کرد تا جستجو کنم و ببینم اساسا چرا از صدایمان بدمان می آید و اغلب از شنیدن صدایمان وحشت داریم؟

سوال اصلی ما این است: چرا دیگران صدای ما را دوست دارند یا این که از شنیدن صدای ما هرگز آزرده خاطر نمی شوند اما برخی از ما با شنیدن صدای ضبط شده خود قسم می خوریم که دیگر یک کلام در طول فیلم حرف نمی زنیم؟

جالب است بدانید که این حس بین همه انسان ها مشترک است و ممکن است چه در طول حرف زدن و چه برای خوانندگی سراغمان آید و حسابی حال و هوای خوش ما را با شنیدن صدایمان ناخوش کند!

اگر شما هم گرفتار همین حس ناخوشایند هستید تنها نیستید؛ خیلی ها مثل شما هستند که از این موضوع رنج می برند و صدایشان را نفرت انگیز می دانند. برای رفع این حس ابتدا باید ببنیم اصلا چرا از صدایمان بدمان می آید و علت این موضوع چیست؟ لذا قصد داریم در این مطلب سوالات زیر را بررسی و به آن ها پاسخ دهیم:

  1. چرا صدای واقعیمان با صدای ضبط شده متفاوت است؟
  2. صدای زنان چه تفاوتی با صدای مردان دارد که عموما زنان بیشتر از صدای خود بیزار هستند؟
  3. چه طور صدای واقعی خود را بشنویم؟
  4. چه طور مشکلات و نواقص صدای خود را برطرف کنیم؟

همراه با دانشگاه زندگی باشید.

چرا از صدایمان بدمان می آید؟

چند نفر از ما همزمان با رشد سنی و قدی صدایش را ضبط می کند؟ شاید سوال مسخره و خنده داری باشد اما اگر ما صدایمان از کودکی ضبط کرده و در بزرگسالی بدان گوش دهیم هیچ وقت دیگر تا این حد از صدای خود منزجر نمی شدیم!

از صدایمان بدمان می آید

چرا صدای واقعیمان با صدای ضبط شده متفاوت است؟

وقتی صحبت می کنیم شکاف صوتی موجود در حلق به لرزش در می آید که این لرزش موجب ارتعاشات دیگری در ناحیه جمجمه و حفره دهانی نیز می شود. این ارتعاشات با امواج صوتی تولید شده ترکیب شده و از دهان به گوش گوینده یعنی شما می رسد. این صدا را هیچ کسی جز شما نمی شنود. همان طور که می بینید صدا مجموعه ای از تمام عوامل تشدیدکننده است که بارها بارها روی صدای خروجی تاثیر می گذارند؛ اما چون فقط این شما هستید که صدای اولیه را می شنوید بنابراین برایتان عجیب و غریب نابه هنجار است!

بر خلاف آن چه که ما به عنوان صدای خود می شنویم صدای واقعیمان یا پیچ صدایمان کمی بلندتر و هنگام سخنرانی به دلیل تکرار صدا کمی ملایم تر است. بنابراین اگرچه ما از صدایمان بدمان می آید اما بقیه این حس ناخوشایند را نسبت به ما ندارند.

نقش تارهای صوتی و ارتعاشات در شکل گیری صدا

طناب های صوتی در قاعده حنجره به عنوان ارتعاش دهنده مستقر هستند. لرزش تارها به محض تبادل هوا صورت می گیرد و با توجه به این که شکاف صوتی در مردان بزرگ تر از زنان است دامنه صوتی زنان با مردان متفاوت بوده و صدای زنانه نازک تر است.

از نو صدایتان را خلق کنید!

با این که حتی با وجود خوش صدا بودن بسیاری از ما از صدایمان بدمان می آید اما خیلی ها به دنبال این هستند تا صدایشان را تغییر دهند. این تغییر صدا تکنیک های خاصی دارد که در کنار تغذیه مناسب در صداسازی و فن بیان قطعا جواب می دهد.

از صدایمان بدمان می آید

اگر فکر می کنید صدای ما ثابت است و هرگز نمی توان آن را تغییر داد سخت در اشتباه هستید! کیفیت صدای آدمی بستگی به عادات او دارد. مسلما شیوه صحبت کردن شما و عادت دادن تارهای صوتی به یک رویه مشخص تازه به مرور کیفیت صدا را بهبود می بخشد و کم کم صدای تازه ای در شما متولد می شود. البته این مهم به تمرینات زیادی نیاز دارد؛ مثلا:

با دقت گوش دادن به صدای ضبط شده

با استفاده از میکروفون یا ضبط صوت گوشی خود یک متن را بخوانید و آن را ضبط نمایید. حالا یک کاغذ به دست بگیرید و به صدایتان گوش دهید. دفعه اول ممکن است از شنیدن صدای خود متعجب شوید و مهم نیست. حالا کاغذ را بردارید و ببینید چه چیزهایی در این صدا وجود دارد که شما را آزار می دهد. به زبان ساده با این روش سعی داریم عیب یابی کنیم و ببینیم چه عواملی باعث و بانی این هستند که ما از صدایمان بدمان می آید!

به موارد زیر توجه کنید و ببینید صدایتان دقیقا کدام یک از شاخصه های زیر را دارد که باعث شده از آن راضی نباشید؟

  • آرام
  • بالا
  • درهم و برهم
  • نابالغ
  • مبهم
  • خشک و یکنواخت
  • بیش از حد واضح
  • مکث های طولانی
  • شنیده شدن صدای تنفس در طول حرف زدن
  • عصبی

پرورش تدریجی صدا

بعد از اتمام مرحله قبلی نوبت به تمرین و تکرار می رسد. به یاد داشته باشید که در پرورش صدا گرفتگی و سفتی عضلات در ناحیه شانه، زانو و سر بزرگ ترین دشمن شما در صحبت کردن است. همان طور که می دانید زبان هم یکی از مهم ترین ماهیچه های بدن است. گرفتگی و سفتی زبان حالتی برای جلوگیری از بروز احساسات در کلام است. بنابراین برای بهتر شدن کیفیت صدا باید این سفتی را از بین برد و زبان را آزاد کرد.

از صدایمان بدمان می آید

تمرین های سه گام زبانی

  1. زبانتان را کف دهان بخوابانید
  2. زبان را به سمت جلو بکشید و با استفاده از آن لب پایین را احساس کنید؛ بدون این که از دهان خارج شود
  3. زبان را به جایگاه اولیه برگردانید و بدان استراحت بدهید

این تمرین سه گام را نه در حال سکوت بلکه زمان حرف زدن تکرار کنید. با استفاده از این تمرین سعی کنید کلمات ساده ای مثل “آب” یا “باران” را تلفظ کنید. هنگام تلفظ این کلمات و یا هر کلمه دیگر ممکن است زبان با سقف دهان برخورد کند. بلافاصله بعد از این تماس زبان را به جایگاه قبلی بازگردانید.

تنظیم تن صدا

مرحله آخر تمرین تنظیم تن صدا است. با این ترفندها است که شما تعیین می کنید صدایتان شبیه یک کودک ده ساله باشد یا یک دختر جوان؛ شبیه مرد بالغ باشد یا یک نوجوان نابالغ.

  • از عمق قفسه سینه حرف بزنید. برای این که بدانید عمق صدای شما تا کجا پییش رفته است دستتان را روی سینه خود قرار دهید. در صورتی که همزمان با حرف زدن ارتعاش حس می کنید یعنی محل خروج هوا با صدا هماهنگ است. راه دقیق تر چهار دست و پا روی دو زانو و دو دست نشستن است. با این روش بهتر می توان محل خروج صدا را احساس کرد.

از صدایمان بدمان می آید

  • اگر صدای شما خیلی یکنواخت و خسته کننده است سرعت حرف زدن را بالا ببرید. مکث بین جملات را کم کنید و سعی کنید زمان ادا یک کلمه را کاهش دهید.
  • تنظیم تنفس پاسخ خوبی به این سوال است که چرا از صدایمان بدمان می آید. تنظیم دفعات تنفس در تقویت و پرورش صدا برای سخنرانی موثر است و سخنرانان روی تنفس خود تمرکز بالایی دارند. به طور کلی هر چه قدر عمیق تر در طول حرف زدن نفس بکشید تن صدایتان یکنواخت تر و شاید تکراری تر به نظر برسد. اگر بعد از شنیدن صدای خود می بینید تند حرف می زنید و صدایتان کمی کلفت و گوش خراش شده است قطعا افزایش تعداد تنفس عمیق تر به شما کمک می کند.