نوشته‌ها

بررسی فنون سخنوری هیتلر در تاریخ

فنون سخنوری هیتلر ، بزرگ‌ترین سخنران و ناطق تاریخ

نقل قول جالبی از آدولف هیتلر، این سیاستمدار سیاه کاریزماتیک لا به لای کتاب‌ها و بین دست‌نوشته‌هایش دست به دست می‌شود که می‌گوید: می‌دانم که انسان‌ها بیش از آن چه که به واسطه نوشتن پیروز شوند با کلمات است که موفق می‌شوند؛ چون که بزرگ‌ترین جنبش‌ها روزی زمین مدیون سخنرانان است، نه نویسندگان بزرگ! این را آدولف هیتلر به عنوان سخنرانی می‌گوید که همزمان با شیوه ارائه منحصر به فرد سخنرانی، خودش متون سخنرانی را می‌نوشته است. اگر کمی عمیق‌تر به مسئله نگاه کنیم می‌بینیم که هیتلر بیراه نگفته است و در طول تاریخ بزرگ‌ترین قهرمانان دنیا، کشیش‌ها و سلطنت‌طلبان صرفا از طریق به رخ کشیدن مهارت سخنرانی خود سعی داشتند به قدرت برسند. قدرتی که هیتلر به واسطه فن بیان خود بدان دست یافت و فن سخنوری هیتلر تبدیل به سرفصل‌های مهم فن بیان و سخنرانی امروز ما شد.

اولین بار در سال ۱۹۱۹ و در مونیخ بود که هیتلر به صورت رسمی و برای نیم ساعت مقابل مخاطبان شصت تا هفتاد ساله خود صحبت کرد. بعد از اتمام این سخنرانی همه مخاطبان به تمجید هیتلر پرداختند؛ تا جایی که از او نقل شده است بعد از این سخنرانی بوده که هیتلر فهمیده است می‌تواند سخنور خوبی باشد.

در ادامه مروری بر تاریخ سخنرانی و فنون سخنوری هیتلر داشته‌ایم تا ببینید چه طور این سیاتمدار، لقب بزرگ‌ترین ناطق تاریخ را نصیب خود کرده است.

بررسی فنون سخنوری هیتلر در تاریخ

در ۱۶ آگوست سال ۱۹۲۲ بزرگ‌ترین سخنرانی هیتلر در شهر مونیخ و با حضور ۴۰ هزار مخاطب برگزار شد. به گفته خود هیتلر دو سال تمام طول کشید تا او توانست حرکت‌های اضافی و گیج‌کننده را از سخنرانی خود حذف کند و به استاد هنرهای تجسمی در سخنرانی تبدیل شود!

بررسی فنون سخنوری هیتلر در تاریخ

فن بداهه‌گویی در هیتلر در نوع خود خاص و منحصر به فرد بود. در آن زمان تنها هیتلر بود که با استفاده از قدرت جادویی و تسلط بلامنازع خود می‌توانست بداهه‌گویی را با متونی که روی سه چهار برگ به عنوان یادداشت در سخنرانی نوشته شده بودند ترکیب کند و از این تلفیق نیز سخنرانی پرباری به وجود آید. حتی در برخی از منابع آمده است که هیتلر دو سه منشی برای تایپ کردن و تجدیدنظر متن‌های سخنرانی با استفاده از دستگاه‌های تایپ قدیمی استخدام کرده بود!

تمرین سخنرانی هیتلر یا آمادگی جسمانی؟

پشت سخنرانی‌های هیتلر نظیر بسیاری از سخنرانان معتبر تمرین و تکرار خستگی‌ناپذیری وجود داشت. حرکات دقیق و از پیش تعیین شده هیتلر رو به رو آینه و تصاویری که قبلا در فن بیان هیتلر بررسی کردیم گواه این ادعا هستند.

بررسی فنون سخنوری هیتلر در تاریخ

هنریچ هافمن، عکاس شخصی هیتلر، در ارتباط با تصاویری که در طول فعالیت خود از آدولف هیتلر ثبت کرده است می‌گوید: هیتلر همچون کسی که می‌خواست آمادگی جسمانی تمرین کند رو به رو آینه می‌ایستاد، سپس با خود می‌گفت این حرکت احمقانه است یا هرگز نباید این حرکت را هنگام سخنرانی انجام دهم.

تاثیرگذاری هیتلر روی جمعیت

این جمعیت است که تعامل واقعی را به وجود می‌آورد نه سخنران. به محض این که سنتز حالات عاطفی و روانی بین شنوندگان و بینندگان با سخنران رخ داد ارتباط ناگسستنی بین آن‌ها برقرار می‌شود.

رابرت پین در کتاب “زندگی و مرگ آدولف هیتلر” در ارتباط با فن سخنوری هیتلر می‌نویسد: هیتلر مرد استعدادهای شگفت‌انگیز بود که می‌توانست دمای مخاطبان را به نقطه اوج نزدیک کند؛ تا جایی که دیگر هیچ یک از مخاطبان در این دما افرادی جداگانه نبودند و به یک توده تبدیل شده بودند!

ورود هیتلر به دنیا روان‌شناختی سخنرانی نیز جالب و چشمگیر است. در اغلب سخنرانی‌های وی آنالیز روان‌شناسی‌اش از مخاطبان به شکل ویژه‌ای دیده می‌شود. مثلا بلافاصله بعد از ورود به سالن یک دقیقه به صورت کامل و کاملا بی‌صدا جمعیت حاضر را نگاه می‌کند و بدون هیچ حرکت اضافی جو را مورد بررسی قرار می‌دهد.

بررسی فنون سخنوری هیتلر در تاریخ

بعد از این که هیتلر توانست حالات مخاطبان را ارزیابی کند خیلی آرام و روان شروع به صحبت کردن می‌کند؛ دقیقا مثل بازیگری که بی سر و صدا وارد صحنه‌ای از فیلم می‌شود. تحلیل‌ فن سخنوری هیتلر نشان می‌دهد که این عکس‌العمل کاملا عمدی و برای تطابق هیتلر با رفتار، منش و حال و هوای جمعیت است. این واکنش باعث می‌شود تا کم کم رشته‌های احساس شکل بگیرند و مردمی که کاملا بی‌تفاوت بودند به وجد آیند.

نقطه اوج یا فراز و فرود در سخنرانی هیتلر جایگاه مشخصی ندارد. خیلی از اوقات هیتلر بدون برنامه‌ریزی موتور خود را روشن می‌کند و ناگهانی انرژی به جمعیت ترزیق می‌کند. آن چه که واضح است هیجان غیر قابل کنترلی است که حتما در پایان سخنرانی به مخاطبان منتقل می‌شود.

نطق شورانگیز هیتلر

به گفته Joachim Fest، هیتلر یک سخنران اصیل و جسور بود که شجاعتش برای ابزار عقاید ممنوعه خارق‌العاده محسوب می‌شود. همین صفات روحی او بود که باعث می‌شد نام هیتلر در کنار تصویری از یک رهبر بزرگ قرار گیرد.

بررسی فنون سخنوری هیتلر در تاریخ

در علم فن بیان و سخنوری، نطق ساده بیان ایده‌ها فراتر از روش معمول و با استفاده از کلمات درخور می‌باشد؛ اما از دیدگاه هیتلر همه چیز در سخنرانی متفاوت بود. در این باره به نقل هیتلر گفته شده است: سخنرانی آن چیزی نیست که با استفاده از کلمات بیان می‌شود؛ سخنرانی مستقیما از دل احساسات و بدون کلمات شکل می‌گیرد.

جالب است بدانید خیلی از افرادی که نطق شورانگیز هیتلر را به صورت ترجمه از زبان اصلی آلمانی می‌خوانند معتقدند خواندن این متون در واقع شبیه به خواندن متن ترانه بدون گوش دادن موسیقی است؛ چون در این حالت هیتلری وجود ندارد که بتواند با احساسات خود این متن را برای مخاطب شنیدنی کند!

تاثیر سبک زندگی هیتلر بر فنون سخنوری او

بسیاری فنون سخنوری هیتلر را متاثر از سبک زندگی ایشان می‌دانند. عادات غذایی و سبک زندگی او به شدت روی رحیات و احساساتش هنگام سخنرانی تاثیر می‌گذاشت. در این باره از خود هیتلر نقل شده است که:

هر زمان که قرار است سخنرانی کنم بدنم را مرطوب می‌کنم تا به این شکل احساس کنم حداقل سه تا شش پوند وزن کم کردم. بعد از آن از آب معدنی خاصی استفاده می‌کنم که به این حس سبکی من کمک کند. احساس سبکی را برای نطق بهتر نیاز دارم.

بررسی فنون سخنوری هیتلر در تاریخ

متقاعدسازی هیلتر با تکیه بر فن بیان

هنوز هم درباره سیاست‌های هیتلر که منجر به شکل‌گیری فاجعه جنگ جهانی دوم شد ابهاماتی وجود دارد؛ اما تفریبا همه بر این حقیقت اتفاق نظر دارند که این فن بیان هیتلر بود که با استفاده از آن توانست حزب نازی و به دنبال آن کشورهای دیگر را متقاعد کند:

“هیتلر با فن بیان خود این توانایی را داشت که افراد را از ادامه یک رویه فکری متوقف کند و احساسات آن‌ها را برانگیزد. به مخاطبان هیتلر هنگام سخنرانی تلقین شده بود که سخنران سینه‌اش را باز کرده است و قلبش را با مخاطبان صادقانه تقسیم کرده است.

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

مروری بر تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

در نیمه دوم دهه ۱۹۲۰ که اوضاع اقتصادی در آلمان خوب بود فقط گروهی از افراد افراطی به کاریزما هیتلر اعتقاد داشتند؛ به‌ همین دلیل هم در انتخابات سال ۱۹۲۸ نازی‌ها تنها ۲٫۶ درصد آرا را به دست آوردند. اما در کمتر از پنج سال بعد هیتلر صدراعظم آلمان و رهبر پرطرفدارترین حزب سیاسی کشور شد. حالا سوال اصلی در بطن داستان اسرار آمیز به قدرت رسیدن هیتلر حتی با شکست سخت آلمانی ها در جنگ جهانی اول این است: هیتلر چگونه توانسته به این قدرت، نفوذ و این درجه تاثیرگذاری برسد در حالی که تا آن زمان برقراری ارتباط با وی به عنوان رهبر آلمان ها تقریبا بعید به نظر می رسید؟ بسیاری از تاریخ دانان پاسخ این سوال را در شیوه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر جستجو کرده اند.

توانمندی در سخنرانی عمومی یکی از مهمترین مشخصه های رهبر برای رهبری یک عده در جهان است. سیاستمداران، روشنفکران، معلمان، استادان، مجریان رادیویی یا تلویزیونی، هواشناسان، ژنرال ها، خبرنگاران، رهبران مذهبی، یوتیوبرها، بازرگانان، کارآفرینان، بینندگان تلویزیون و… هر یک به نحوی در حال رهبری امور و افراد مرتبط بدان هستند. رهبران فکر می کنند، حرف می زنند و مردم هم به شیوه تفکر آن ها اعتماد می کنند.

یکی از تاثیرگذارترین انسان ها در طول تاریخ که شاید از سازندگان برتر اصول فن بیان و خطابه نیز باشد آدولف هیتلر است. او که حزب سیاسی آلمان را برای اولین بار به این شکل تشکیل داده است در بیش از ۵۰۰۰ سخنرانی خود در طول جنگ جهانی دوم توانست مخاطبان خود را رهبری و مخالفانش را سرکوب سازد و به این ترتیب به کل دنیا وعده ساخت یک امپراطوری تازه با قدمت چند هزار ساله بدهد.

با توجه به آوازه فن بیان هیتلر و تاثیر شگرف آن در متقاعدسازی بیش از ۲۱ میلیون نفر در ارتش نازی تصمیم گرفتیم این بار با استناد به شواهد تاریخی مروری داشته باشیم بر تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او تا ببینیم چه قدر شیوه سخن گفتن و فن سخنوری در شکل گیری سرنوشت تاریخ بشر می تواند مهم واقع شود.

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

هیتلر در کتاب شخصی خود، “مین کمپف”، در سال ۱۹۲۵ می نویسد: من می دانم که موفقیت های مردان جهان که در کتب مختلف نوشته شده است خیلی کم تر از آن چیزی می باشد که سخنرانان از آن تعریف می کنند؛ اصولا به همین دلیل است که بزرگ ترین جنبش ها در دنیا مدیون سخنرانان بزرگ است؛ نه نویسندگان بزرگ!

در این کتاب هیتلر شخصا اعتراف می کند که بخش بزرگی از موفقیت های جنبش نازی در بدو جنگ جهانی دوم به شیوه سخنرانی خود او بستگی داشته است و اساسا سخنرانی ها نقش بزرگی در رقم خوردن تغیر و تحولات اساسی در دنیا ایفا می کنند.

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

کاریزما؛ کلید فن بیان هیتلر

کاریزما و کاریزماتیک بودن در فن بیان برای رهبری سخنرانی یکی از عناصر مهمی است که همواره در آموزش فن بیان بدان اشاره می شود. پروفسور بروس لوبز، که در ۴۶ سال گذشته در دانشگاه ایالتی آیداهو کلاس هایی را به نام صراحت، فصاحت و بلاغت بیان هیتلر و چرچیل  برگزار کرده است علت اشتیاق مردم در آن زمان به هیتلر را کاریزما او دانسته است. او معتقد است کاریزما هیتلر مزید بر علت شده تا مردم به دلیل نارضایتی از تحولات اقتصادی از او با اشتیاق فراوان حمایت کنند.

فن بیان هیتلر در عرصه سیاسی آلمان

Robert Waite پس از آن که ده سال بعد یعنی در سال ۱۹۳۴ دولت نازی توانست قدرت را به دست بگیرد به فن بیان و سخنرانی های هیتلر اشاره کرده و می نویسد: به ندرت در ریشه های تاریخ تمدن غربی رد پای کسی تا این حد پررنگ می شود. عرصه سیاسی حضور هیتلر تا حد زیادی به فن بیان او گره خورده بود.

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

فرآیند تهیه و تنظیم سخنرانی ها توسط هیتلر

جوزف گوبلز، وزیر تبلیغات وقت نازی، در دفتر خاطرات خود در ارتباط با تاثیر ناباورانه فن بیان هیتلر این گونه می نویسد: هیتلر تنها سیاستمداری بود که متن سخنرانی هایش را خودش به تنهایی می نوشت و حداقل پنج بار آن را ویرایش می نمود! این در حالی است که بسیاری از سخنرانان برای نوشتن متن شروع سخنرانی خود از چند نویسنده کمک می گیرند و معمولا تنها ایده اصلی سخنرانی است که قطعا توسط سیاستمداران دنیا مشخص می شود.

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

یان کرشو، مورخ انگلیسی شیوه نوشتن متن سخنرانی توسط وی را خیلی جالب تر توصیف می کند: او بعد از ظهر ها و شب ها برای نوشتن متن سخنرانی وقت می گذاشت و سه وزیر را به کار می گرفت تا کار تایپ متن را بر عهده گیرند. آن چه که فن بیان هیتلر را متمایز می کند استقلال او در تنظیم متن ها سخنرانی است؛ طوری که تقریبا هیچ کس در نوشتن آن دخالت نداشت.

امروزه نوشتن متن سخنرانی توسط خود سخنران در دنیا امری نادر است!

جاذبه جادویی صدای هیتلر

آن دسته از سخنرانانی که پیوسته از بد بودن صدایشان شکایت می کنند و به دنبال راهی برای تغییر صدای واقعی و بهبود آن در سخنرانی هستند باید بدانند که در سخنرانی ها جنس صدا به اندازه جذابیتی که ما ایجاد می کنیم اهمیت ندارد.

جورج استینر، نویسنده فرانسوی و آمریکایی، در کتاب “توضیح هیتلر” می نویسد: صدای رهبر نازی واقعا جذاب بود. من در سال ۱۹۲۹ متولد شدم. بنابراین از سال های ۱۹۳۳ به بعد به خوبی به یاد دارم صدای هیتلر را که چه قدر پر جاذبه از طریق رادیو در آشپزخانه می شنیدم. هر چند که صدای هیتلر قشنگ نبود و حتی تا حدی تمسخرآمیز بود اما انگار با شنیدن صدایش بدنش را لمس می کردی! مثل این که حالت بدن او در روح صدایش ظاهر می شد!

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

مفاهیم انتزاعی در کالبد خشونت های سیاسی هیتلر

بدون شک باید رهبر نازی ها را به دلیل ابداع فن بیان هیتلری یک نابغه در تاریخ دانست. هیتلر در زبان آلمانی توانست یک قدرت لفظی را ایجاد کند که حتی امروزه کمی در این زبان عجیب و غریب به نظر می رسد. در فن بیان هیتلر مفاهیم انزاعی با خشونت های سیاسی و فیزیکی حالات بدن او گره می خورد و به شیوه ای غیرمعمول تبدیل می شد.

انیمیشن بازی هیتلر در فن بیان او!

تصاویر و فیلم های به جا مانده از آن زمان بیانگر زبان بدن خاص هیتلر در طول سخنرانی هایش هستند. مشاهدات صورت گرفته روی اغلب سخنرانی های هیتلر نشان می دهد که او نیمی از پیامش را در طول سخنرانی با کمک زبان دست و بدن خود منتقل می کرد. عکاس شخصی هیتلر، هاینریش هافمن، ۲ میلیون تصویر از نماس زبان بدن وی ثبت و در آرشیو خود نگهداری می کند که برخی از آن ها را به اشتراک گذاشته است.

در سال ۱۹۲۵ هافمن به صورت اتفاقی موفق شد چندین تصویر جالب را از هیتلر زمانی که مشغول تمرین سخنرانی رو به رو آینه بود ثبت کند. حاصل این ریزبینی و خوش شانسی عکاس محبوب هیتلر تصاویر زیر می باشد:

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

هیتلر بعد از دیدن هافمن از او خواست تا ردی از این عکس ها باقی نماند. اما نهایتا به صورت مخفیانه توسط هافمن ذخیره شدند و اکنون به عنوان اسنادی از فن بیان هیتلر و مهارت های مثال نزدنی وی در سخنرانی کاریزماتیک در اختیار عموم گرفته اند.