نوشته‌ها

متداول ترین اختلالات گفتاری و دلایل آن در فن بیان

نگاهی بر متداول ترین اختلالات گفتاری و دلایل آن در فن بیان

خیلی از کودکان بیش از رسیدن به سن مدرسه و شروع تحصیلات رسمی خود اختلالاتی در صحبت کردن دارند. مثلا در تلفظ برخی از حروف نظیر “ر” با چالش رو به رو می شوند یا این که بالکل به جای ادای یک کلمه، کلمه مشابه و نامفهوم دیگر را به کار می گیرند که فهم آن به جز برای والدین و نزدیکان او، دشوار می شود. اگر در این بین از اختلالاتی مثل اوتیسم، سندروم‌ های ژنتیکی  از جمله سندرم داون، اختلالات عصبی مثل فلج مغزی، مشکلات شنوایی یا عفونت مکرر گوش، مشکلات عضوی مانند شکاف کام و… فاکتور بگیریم، اشتباه تلفظ کردن کلمات و سایر ناهنجاری هایی که در زمره اختلالات گفتاری قرار می گیرند و به نظر بسیاری از افراد خوشایند و خنده دار هستند ریشه اصلی بسیاری از مشکلات گفتاری و خطاهای مربوط به صدا در حین صحبت کردن است که سخنرانی و سخنوری را برای افراد در سنین بزرگسالی به کابوس وحشتناکی تبدیل می کند!

اگرچه درمان این دست اختلالات در کودکان و از همان سنین پایین به سادگی شروع و به زودی به اتمام می رسد، اما موضوع در بزرگسالان فرق دارد! بزرگسالانی که به این دست خطاها و اختلالات گفتاری در فن بیان خود مبتلا می شوند خیلی زود به سبب سایر مشکلاتی که به دنبال هم رخ می دهد اعتماد به نفس خود را از دست داده و منزوی می شوند. اگر چه این دست نواقص در تولید صوت و صحبت کردن باید از همان سنین پایین ریشه یابی و درمان شود اما اگر در سنین بالاتر هم در طول صحبت کردن و خصوصا سخنرانی با این دست اختلالات رو به رو هستید اصلا جای نگرانی نیست!

در این مطلب و با نگاهی بر متداول ترین اختلالات گفتاری و دلایل آن در فن بیان تلاش می کنیم تا حد زیادی این نواقص را در فن بیان خود و اطرافینتان برطرف سازید.

متداول ترین اختلالات گفتاری و دلایل آن در فن بیان

تا به حال روزی از همان روزهای تلخ را تجربه کرده اید که همه چیز به قول معروف نوک زبانتان بوده و می خواستید به زبان بیاورید، اما انگار یک مانع بزرگیش روی شما بوده و مانع از حرف زدنتان شده؟ چیزی شبیه همان گرفتگی زبان و تپق زدن در سخنرانی با این تفاوت که به دلیل یک عامل فوق العاده قوی، هیچ چیز قابل بیان نیست!

متداول ترین اختلالات گفتاری و دلایل آن در فن بیان

چنین اختلالی را کودکان بارها در روز تجربه می کنند اما برای یک بزرگسال تحمل این شرایط دشوار  است.

حرف زدن از دیدگاه گفتاردرمانی

گفتار یا حرف زدن تنها راه شفاهی انسان ها برای برقراری ارتباط است که در دو سطح واجی و آوایی بررسی می شود. سطح آوایی همان سطح مربوط به تلفظ کلمات توسط ما است و در صورتی که این عمل با تولید صداهای واضح همراه نباشد یعنی ما در حرف زدن مشکلاتی داریم.

نقص در شمرده شمرده حرف زدن

شمرده شمرده صحبت نکردن و در واقع مبهم حرف زدن یکی از بزرگ ترین اختلالات گفتاری است که به سطح آوایی مربوط می شود. در این نقص، فرد حروف صدادار را با مشکل تلفظ می کند. این خطاها به ۴ شکل در سخنرانان دیده می شود که عموما زمانی که سرعت حرف زدن بالا می رود بیشتر و بیشتر می شوند:

جایگزینی صداها

برای شما هم پیش آمده که بخواهید یک حرف را تلفظ کنید اما همزمان حرف دیگری جایگزین آن شود؟ مثلا وقتی قرار است بگویید “صابون” می گویید “شابون”!

حذف حروف

در این حالت برخی از حروف، در حالی که بخش مهمی از یک کلمه را تشکیل می دهند از ساختار حذف می شوند. مثلا در حروف دو قسمتی حرف مابین از ساختار حذف می شود یا این که معمولا حروف “ت” در پایان تلفظ نمی شوند.

صوت های ناآشنا

در اختلالات گفتاری باید منتظر صوت های ناآشنا نیز باشیم!

متداول ترین اختلالات گفتاری و دلایل آن در فن بیان

نقص عدم تلفظ  حرف “ر” در طول حرف زدن

یکی از متداول ترین نواقصی که از سنین بچگی در گفتار احساس می شود عدم تولید صدای “ر” است. این نقص به مرور در افراد باقی می ماند و باعث می شود که کم تر حرف “ر” در طول سخنرانی یا سخنوری به گوش برسد. برای حل این مشکل ابتدا باید عوامل آن را بررسی کرد.

جایگاه تولید صدای “ر” دقیقا پشت دندان های بالا در فک بالا می باشد. تا زمانی که یک اصطکاک مختصر بین زبان و این قسمت ایجاد نشود عملا صدای “ر” تولید نمی شود.

متداول ترین اختلالات گفتاری و دلایل آن در فن بیان

تمرین های ویژه برای تلفظ بهتر “ز”

یکی از تکنیک های صداسازی در فن بیان، انجام تمرینات کلیدی قبل از صحبت کردن در جمع است. بنابراین پیش از این که بخواهید در حضور جمعیت سخنرانی کنید باید یک سری تمرینات را به صورت مداوم انجام دهید؛ خصوصا اگر مشکلاتی در ادا حرف “ر” دارید!

جاروکشی سقف دهان برای تلفظ بهتر حرف “ر”

به شیوه تکنیک های فن بیان هیتلر مقابل آینه بایستید، صورت خود را در چارچوب آینه نظاره کنید و بعد از چند ثانیه فقط و فقط به زبان خود نگاه کنید. زبانتان را عقب و جلو ببرید و حالا به کام بالا تماس دهید. نوک زبان خود را از پشت دندان های جلویی بالا به سمت عقب روی سقف دهان بکشید. توجه کنید که فک پایین بی حرکت باشد و عضله ی زبان حرکت کند. حالا همه چیز برای تلفظ کامل حرف “ر” آماده شده است؛ فقط کافی است کمی به خودتان جرئت دهید و همزمان با این حرکات “ر” را تلفظ نمایید.

تو دماغی حرف زدن در طول سخنرانی

یکی دیگر از اختلالات گفتاری تودماغی حرف زدن است که باعث می شود صدا کمی بم و نامفهوم شنیده شود. در حالتی که سرماخورده اید نه؛ ولی در حالات دیگر تکلم تو دماغی ممکن است ناشی از انسداد یا گرفتگی بینی باشد در نتیجه آن دسته از حروف که برای تلفظ به عبور هوا از بینی نیاز پیدا مییکنند در تلفظ دچار اشکال می شوند.

متداول ترین اختلالات گفتاری و دلایل آن در فن بیان

دستگاه ها و بافت های مختلفی در بدن در تودماغی حرف زدن افراد نقش دارند. حتی اعمال جراحی هم که در جهت اصلاح بینی انجام می شوند ممکن است تا همیشه مشکل تودماغی حرف زدن را برای فرد در سخنرانی ها به یادگار بگذارند. به هر حال چه دیافراگم و سیستم تنفسی عامل این مشکل باشد و چه مشکلات حنجره ای، می توان با روش های خوددرمانی نظیر سایر تکنیک هایی که تا کنون گفتیم این مشکل را برطرف ساخت.

راه حل اصلاح صدای تودماغی در فن بیان

در صورتی که مشکل تو دماغی حرف زدن، با نواقص ساختاری همراه نباشد می توان با اصلاح برخی از عادت ها در حرف زدن و خوابیدن این مشکل را برطرف ساخت. در این زمینه توصیه می کنیم حتما آموزش کنترل تنفس در سخنرانی عمومی را مطالعه کنید.

متداول ترین اختلالات گفتاری و دلایل آن در فن بیان

تاثیر لهجه در اختلالات گفتاری

لهجه فاکتور منحصر به فردی است که باعث تمایز گویش ها در هر منطقه می شود. هیچ لهجه ای بر لهجه دیگر برتری ندارد؛ اما قطعا تمام لهجه ها و زبان ها روی اختلالات گفتاری اثر می گذارند. تصور کنید یک ترک زبان را که به تازگی قصد دارد خود را با زبان فارسی تطبیق دهد، اما از دوران کودکی جز زبان ترکی، زبان دیگری را تمرین نکرده است. در چنین حالتی به سبب فاصه زمانی یا شکافی که ما بین انتخاب کلمات تا ادا آن ها به وجود می آید شاهد اختلالت گفتاری از قبیل جایگزینی، حذف و یا تولید صدا و آواهای تازه هستیم.