نوشته‌ها

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

مروری بر تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

در نیمه دوم دهه ۱۹۲۰ که اوضاع اقتصادی در آلمان خوب بود فقط گروهی از افراد افراطی به کاریزما هیتلر اعتقاد داشتند؛ به‌ همین دلیل هم در انتخابات سال ۱۹۲۸ نازی‌ها تنها ۲٫۶ درصد آرا را به دست آوردند. اما در کمتر از پنج سال بعد هیتلر صدراعظم آلمان و رهبر پرطرفدارترین حزب سیاسی کشور شد. حالا سوال اصلی در بطن داستان اسرار آمیز به قدرت رسیدن هیتلر حتی با شکست سخت آلمانی ها در جنگ جهانی اول این است: هیتلر چگونه توانسته به این قدرت، نفوذ و این درجه تاثیرگذاری برسد در حالی که تا آن زمان برقراری ارتباط با وی به عنوان رهبر آلمان ها تقریبا بعید به نظر می رسید؟ بسیاری از تاریخ دانان پاسخ این سوال را در شیوه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر جستجو کرده اند.

توانمندی در سخنرانی عمومی یکی از مهمترین مشخصه های رهبر برای رهبری یک عده در جهان است. سیاستمداران، روشنفکران، معلمان، استادان، مجریان رادیویی یا تلویزیونی، هواشناسان، ژنرال ها، خبرنگاران، رهبران مذهبی، یوتیوبرها، بازرگانان، کارآفرینان، بینندگان تلویزیون و… هر یک به نحوی در حال رهبری امور و افراد مرتبط بدان هستند. رهبران فکر می کنند، حرف می زنند و مردم هم به شیوه تفکر آن ها اعتماد می کنند.

یکی از تاثیرگذارترین انسان ها در طول تاریخ که شاید از سازندگان برتر اصول فن بیان و خطابه نیز باشد آدولف هیتلر است. او که حزب سیاسی آلمان را برای اولین بار به این شکل تشکیل داده است در بیش از ۵۰۰۰ سخنرانی خود در طول جنگ جهانی دوم توانست مخاطبان خود را رهبری و مخالفانش را سرکوب سازد و به این ترتیب به کل دنیا وعده ساخت یک امپراطوری تازه با قدمت چند هزار ساله بدهد.

با توجه به آوازه فن بیان هیتلر و تاثیر شگرف آن در متقاعدسازی بیش از ۲۱ میلیون نفر در ارتش نازی تصمیم گرفتیم این بار با استناد به شواهد تاریخی مروری داشته باشیم بر تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او تا ببینیم چه قدر شیوه سخن گفتن و فن سخنوری در شکل گیری سرنوشت تاریخ بشر می تواند مهم واقع شود.

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

هیتلر در کتاب شخصی خود، “مین کمپف”، در سال ۱۹۲۵ می نویسد: من می دانم که موفقیت های مردان جهان که در کتب مختلف نوشته شده است خیلی کم تر از آن چیزی می باشد که سخنرانان از آن تعریف می کنند؛ اصولا به همین دلیل است که بزرگ ترین جنبش ها در دنیا مدیون سخنرانان بزرگ است؛ نه نویسندگان بزرگ!

در این کتاب هیتلر شخصا اعتراف می کند که بخش بزرگی از موفقیت های جنبش نازی در بدو جنگ جهانی دوم به شیوه سخنرانی خود او بستگی داشته است و اساسا سخنرانی ها نقش بزرگی در رقم خوردن تغیر و تحولات اساسی در دنیا ایفا می کنند.

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

کاریزما؛ کلید فن بیان هیتلر

کاریزما و کاریزماتیک بودن در فن بیان برای رهبری سخنرانی یکی از عناصر مهمی است که همواره در آموزش فن بیان بدان اشاره می شود. پروفسور بروس لوبز، که در ۴۶ سال گذشته در دانشگاه ایالتی آیداهو کلاس هایی را به نام صراحت، فصاحت و بلاغت بیان هیتلر و چرچیل  برگزار کرده است علت اشتیاق مردم در آن زمان به هیتلر را کاریزما او دانسته است. او معتقد است کاریزما هیتلر مزید بر علت شده تا مردم به دلیل نارضایتی از تحولات اقتصادی از او با اشتیاق فراوان حمایت کنند.

فن بیان هیتلر در عرصه سیاسی آلمان

Robert Waite پس از آن که ده سال بعد یعنی در سال ۱۹۳۴ دولت نازی توانست قدرت را به دست بگیرد به فن بیان و سخنرانی های هیتلر اشاره کرده و می نویسد: به ندرت در ریشه های تاریخ تمدن غربی رد پای کسی تا این حد پررنگ می شود. عرصه سیاسی حضور هیتلر تا حد زیادی به فن بیان او گره خورده بود.

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

فرآیند تهیه و تنظیم سخنرانی ها توسط هیتلر

جوزف گوبلز، وزیر تبلیغات وقت نازی، در دفتر خاطرات خود در ارتباط با تاثیر ناباورانه فن بیان هیتلر این گونه می نویسد: هیتلر تنها سیاستمداری بود که متن سخنرانی هایش را خودش به تنهایی می نوشت و حداقل پنج بار آن را ویرایش می نمود! این در حالی است که بسیاری از سخنرانان برای نوشتن متن شروع سخنرانی خود از چند نویسنده کمک می گیرند و معمولا تنها ایده اصلی سخنرانی است که قطعا توسط سیاستمداران دنیا مشخص می شود.

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

یان کرشو، مورخ انگلیسی شیوه نوشتن متن سخنرانی توسط وی را خیلی جالب تر توصیف می کند: او بعد از ظهر ها و شب ها برای نوشتن متن سخنرانی وقت می گذاشت و سه وزیر را به کار می گرفت تا کار تایپ متن را بر عهده گیرند. آن چه که فن بیان هیتلر را متمایز می کند استقلال او در تنظیم متن ها سخنرانی است؛ طوری که تقریبا هیچ کس در نوشتن آن دخالت نداشت.

امروزه نوشتن متن سخنرانی توسط خود سخنران در دنیا امری نادر است!

جاذبه جادویی صدای هیتلر

آن دسته از سخنرانانی که پیوسته از بد بودن صدایشان شکایت می کنند و به دنبال راهی برای تغییر صدای واقعی و بهبود آن در سخنرانی هستند باید بدانند که در سخنرانی ها جنس صدا به اندازه جذابیتی که ما ایجاد می کنیم اهمیت ندارد.

جورج استینر، نویسنده فرانسوی و آمریکایی، در کتاب “توضیح هیتلر” می نویسد: صدای رهبر نازی واقعا جذاب بود. من در سال ۱۹۲۹ متولد شدم. بنابراین از سال های ۱۹۳۳ به بعد به خوبی به یاد دارم صدای هیتلر را که چه قدر پر جاذبه از طریق رادیو در آشپزخانه می شنیدم. هر چند که صدای هیتلر قشنگ نبود و حتی تا حدی تمسخرآمیز بود اما انگار با شنیدن صدایش بدنش را لمس می کردی! مثل این که حالت بدن او در روح صدایش ظاهر می شد!

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

مفاهیم انتزاعی در کالبد خشونت های سیاسی هیتلر

بدون شک باید رهبر نازی ها را به دلیل ابداع فن بیان هیتلری یک نابغه در تاریخ دانست. هیتلر در زبان آلمانی توانست یک قدرت لفظی را ایجاد کند که حتی امروزه کمی در این زبان عجیب و غریب به نظر می رسد. در فن بیان هیتلر مفاهیم انزاعی با خشونت های سیاسی و فیزیکی حالات بدن او گره می خورد و به شیوه ای غیرمعمول تبدیل می شد.

انیمیشن بازی هیتلر در فن بیان او!

تصاویر و فیلم های به جا مانده از آن زمان بیانگر زبان بدن خاص هیتلر در طول سخنرانی هایش هستند. مشاهدات صورت گرفته روی اغلب سخنرانی های هیتلر نشان می دهد که او نیمی از پیامش را در طول سخنرانی با کمک زبان دست و بدن خود منتقل می کرد. عکاس شخصی هیتلر، هاینریش هافمن، ۲ میلیون تصویر از نماس زبان بدن وی ثبت و در آرشیو خود نگهداری می کند که برخی از آن ها را به اشتراک گذاشته است.

در سال ۱۹۲۵ هافمن به صورت اتفاقی موفق شد چندین تصویر جالب را از هیتلر زمانی که مشغول تمرین سخنرانی رو به رو آینه بود ثبت کند. حاصل این ریزبینی و خوش شانسی عکاس محبوب هیتلر تصاویر زیر می باشد:

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

تاثیر ناباورانه سخنرانی کاریزماتیک و فن بیان هیتلر در قدرت گیری او

هیتلر بعد از دیدن هافمن از او خواست تا ردی از این عکس ها باقی نماند. اما نهایتا به صورت مخفیانه توسط هافمن ذخیره شدند و اکنون به عنوان اسنادی از فن بیان هیتلر و مهارت های مثال نزدنی وی در سخنرانی کاریزماتیک در اختیار عموم گرفته اند.