نوشته‌ها

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی: چه طور ادعا خود را ثابت کنیم؟

حتما شما هم متوجه برخی از قفسه‌های کتاب شده‌اید که دو دو طرف و پشت به کتاب‌هایی که چیده شده‌اند حاوی حائل یا تکیه‌گاه هستند. از منظر فیزیکی، این حائل فلزی یا چوبی که مقابل کتاب‌ها در هر ردیف کتابخانه قرار می‌گیرد باعث انسجام و کنار هم قرار گرفتن کتب می‌شود. اما از منظر زیبایی‌شناختی نقش این حائل فراتر است و به چینش کتاب‌ها تقارنی زیبا و محسوس می‌دهد که اغلب از دیدگاه بیننده خوشایند است؛ چون به خواننده این حس را القا می‌کند که این دسته از کتاب‌ها خاص‌تر هستند و به آن‌ها توجه ویژه‌ی داشتیم. سخنرانی‌ها هم دقیقا مثل کتاب‌هایی که در یک قفسه در کنار هم قرار می‌گیرند به چنین حائلی نیاز دارد. حائلی که برای پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی ضروری به نظر می‌رسد.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

منظور از حائل در سخنرانی تکیه‌گاه یا پشتیبانی است که می‌تواند از بدنه سخنرانی حمایت کند و در صورت نیاز آن را اثبات کند. شروع و پایان سخنرانی با استفاده از عناصر مشابه و مشترک نظمی هنری و تقارنی دلچسب را به اول و آخر آن می‌بخشد. اصلا با استفاده از همین ترفندهای پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی است که ممکن است مخاطب به خاص بودن و مستند بودن گفته‌های ما ایمان بیاورد و به این شکل توجه ویژه‌تری به روند سخنرانی داشته باشد.

پشتیبانی از ایده برای اثبات ادعایی که در سخنرانی داریم روشی ظریف است و این دیدگاه را در مخاطبان به وجود می‌آورد که سخنران با دقت زیادی به جزئیات موضوع پرداخته است. نتیجه چنین رویکردی در سخنران افزایش اعتماد مخاطبان و باورپذیری هر چه بیش‌تر ادعاهای شما در سخنرانی است. برای این که با این تکنیک آشنا شوید همراه ما بمانید.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

استراتژی‌های زیادی برای پشتیبانی از ایده‌ها در سخنرانی وجود دارد که پیش از این به برخی از آن‌ها در معرفی ترفندهای پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی پرداختیم. این که از چه راهی برای حمایت از ایده اولیه و اصلی سخنرانی استفاده کنیم کاملا به موضوع سخنرانی و زمینه بحث بستگی دارد. استفاده از روش‌های رنگارنگ برای پشتیبانی و حمایت از ایده اصلی سخنرانی مثل قرار دادن کتاب رمان در کنار کتاب‌های علمی است. پس یک روش را به خوبی شناخته و آن را به کار بگیرید.

پشتیبانی از ایده‌ها با استفاده از دو داستان

یکی از ساده‌ترین ایده‌هایی که اتفاقا بارها و بارها در برررسی اهمیت داستان در سخنرانی بدان پرداختیم همین قصه‌های کوتاهی است که باید به صورت خلاقانه و هوشمندانه بازگویی شوند. اما چرا دو داستان؟

در ابتدا سخنرانی، سخنران موضوع را با استفاده از یک داستان کوتاه و بی‌انتها آغاز می‌کند. سخنران در این مرحله کل داستان را تعریف نمی‌کند و فقط سرنخی به مخاطب می‌دهد تا از سیر و کلیات داستان خبردار شود. در این بخش کاراکترهای اصلی و چالش مهم داستان به تصویر کشیده می‌شود بعد از آن هسته اصلی سخنرانی است که توسط سخنران بیان خواهد شد.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

در مرحله بعدی یعنی انتهای سخنرانی به آن چه که از کل داستان باقی مانده است مجددا پرداخته می‌شود تا یک نتیجه روشن به دست آید. در صورتی که برای آغاز و پایان سخنرانی از داستان جهت پشتیبانی از ایده و حرف‌هایتان استفاده می‌کنید باید دقت داشته باشید که:

  1. کل داستان به ایده شما مرتبط باشد و آن چه که می‌گویید به نحوی با موضوع اصلی سخنرانی گره خورده باشد. به عنوان مثال اگر موضوع سخنرانی دنبال کردن آرزوهای کودکی در جوانی است قطعا باید کاراکتر اصلی داستان شما فردی باشد بلندپرواز که در پی آرزوهای خود تلاش می‌کند
  2. در بخش اول سخنرانی صرفا معرفی کوتاهی از داستان داریم و این که چه طور مسیر داستان عوض می‌شود را در پایان سخنرانی بحث می‌کنیم

پشتیبانی از ایده سخنرانی با طرح پرسش

اگر به خیلی از مطالبی که تا کنون در دانشگاه زندگی خوانده‌اید دقت کرده باشید می‌بینید که همیشه ابتدا آموزش‌ها با یک چارچوب تکراری شروع نشده است. در ابتدا بسیاری از مطالب ما موضوع را با طرح سوال پیش برده‌ایم. طرح سوال چارچوب مفیدی و خوبی است که سخنرانان برای به چالش کشیدن مخاطبان خود نیز می‌توانند در سخنرانی‌های خود استفاده کنند.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

برای پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی با سوال پرسیدن به شکل زیر عمل کنید:

  • سخنرانی را با طرح یک سوال ساده شروع کنید و از همان اول مخاطبان را در معرض چالش‌های خاص خود قرار دهید
  • در پایان سخنرانی با پاسخ دادن به همین سوالات نتیجه‌گیری کنید
  • اگر دنبال حال و هوای هیجانی و پرانرژی هستید و می‌خواهید رقابت سخت‌تری بین مخاطبان ایجاد کنید حتما یادآوری نماییدکه پاسخ این سوال را در پایان سخنرانی اعلام می‌کنید
  • شاید بد نباشید در طرح سوالات کمی پیچیدگی بدان اضافه کنید و به این ترتیب در مسیر پاسخگویی به سوالات برای مخاطبان مانع‌تراشی کنید

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

پشتیبانی از حرف‌ها در سخنرانی با نقل قول

هر چه از مزایا نقل قول در سخنرانی‌ها بگوییم کم است. در صورت تمایل می‌توانید اول و آخر سخنرانی را با استفاده از نقل قول بیان کنید. استفاده از نقل قول خصوصا زمانی که ماهیت سخنرانی شما مهر تاییدی بر معنا و مفهوم نقل قول است ایده مناسبی به نظر می‌رسد. بد نیست هنگام انتقال نقل قول کمی حس شوخ طبعی به کار ببرید و از همین ابزار برای پشتیبانی ایده خود استفاده کنید.

پشتیبانی از ایده‌ها با استفاده از نقل‌قول‌های متعارض

گاهی یک ادعا را از راه بیان ادله متعارض بهتر ثابت می‌شود. نقل قول ابزار خوبی برای بیان این تعارض است. اگر قصد دارید از این روش برای پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی استفاده کنید باید:

  • سخنرانی را با نقل قول و زمینه‌ اصلی بحث خود شروع کنید ( مثلا درباره تولد یا دوران دانشجویی صحبت کنید)
  • سخنرانی را با نقل قول و نگرش کاملا مخالف و متعارض به پایان ببرید (مثلا درباره مرگ یا زمانی که تدریس کردید حرف بزنید)

پشتیبانی از ادعاها در سخنرانی با استفاده از اسلاید

  • از یک اسلاید مشخص برای شروع سخنرانی استفاده کنید
  • در پایان سخنرانی همان اسلاید را دقیقا نمایش دهید یا این که از اسلایدی با تفاوت‌های خیلی جزئی استفاده کنید

با این کار از همان شروع سخنرانی تصویری در ذهن مخاطب ثبت می‌شود که با دیدن آن در پایان سخنرانی تصور می‌کند این اسلاید نتیجه سخنرانی شما بوده است. اسلاید اول سخنرانی می‌تواند حاوی یک عکس ساده باشد اما در پایان اسلایدی با تصاویر بیش‌تری استفاده کنید.

روش‌های پشتیبانی از ایده‌ها و حرف‌ها در سخنرانی

پشتیبانی از ایده سخنرانی با عناصر دیگر

به جز نقل قول، اسلایدها یا داستان‌سرایی ابزارها و عناصر دیگری نظیر فیلم، عبارات، عناوین و …وجود دارند که می‌توانند سوژه ما برای شروع سخنرانی باشند. از هر یک از این عناصر که استفاده می‌کنید همان عنصر را در پایان سخنرانی نیز باید تکرار کنید.

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

ترفندهای پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

همه ما دچار حواس‌پرتی هستیم. حواس پرتی‌های گذرا یا دائمی‌ که در برخی افراد شدیدتر و در برخی خفیف و حتی نادر است. این ذهن مشوش در گیرودار زندگی و با درگیری شغلی گرفتارتر می‌شود و بنابراین طبیعی است اگر سریع موضوع گفتگو را از یاد ببریم، همان لحظه که اسم چیزی را می‌شنویم بلافاصله به دست فراموشی بسپاریم و یا به جز این حواس پرتی به طور کلی از شنیدن، یادگیری و کسب مهارت خیلی زود خسته شویم. به جز این خصلت عمومی، ویژگی‌های خاص فردی نیز در کنار این عامل باعث می‌شود زمانی که برای اولین بار مطلبی را می‌شنویم، تاثیر آن به حداقل برسد بعد از چند ساعت ردّ آن به طور کلی از ذهن پاک شود و بعد از چند روز یا چند هفته تقریبا هیچ اثری از آن باقی نماند. سخنرانانی که به خوبی با ساختار ذهنی و روانی مخاطبان آشنا هستند، برای رفع این مشکل از تکنیک مفید و پرکاربرد پشتیبانی از ایده در طول سخنرانی استفاده می‌کنند تا به این شکل سخنرانی ماندگارتری داشته باشند؛ اما چه طور؟

در ترفند پشتیبانی از ایده، یک سخنران تلاش دارد با تکرار اما از راه‌های خلاقانه، خشکی و یکنواختی سخنرانی را از بین ببرد، مخاطبی که دچار بی‌حولگی و کسالت شده است را بیدار کرده و در عین حال با بارها پافشاری روی یک مطلب آن را در ذهن مخاطب تثبیت کند. هر چند که این امر در سخنرانی‌های کوتاه تقریبا عملی نیست اما سخنرانی‌های طولانی‌تر قطعا به این ترفند نیاز دارند.

برای این که یک ایده را در خلال سخنرانی تقویت کرده و به زبان‌ ساده‌تر تا آخر پشت آن بایستیم ابتدا باید با مفهوم بحث آشنا شویم و سپس انواع ترفندهای شناخته‌شده را بررسی کنیم.

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

بر خلاف بسیاری از ما که بحث را عمدتا نتیجه یک تنش بین دو طرف می‌دانیم و با شنیدن این کلمه به یاد چالش و حتی مشاجره می‌افتیم، واژه “بحث” ریشه‌ای لاتین دارد که در زمان قدیم و طی آن معمولا اختلاف نظر منتج به صلح و دوستی می‌شده است. هر بحث دو بخش کلی دارد: پشتیبانی و سپس نتیجه‌گیری.

در بخش پشتیبانی از جملاتی به عنوان شاهد و برای تثبیت ایده استفاده می‌کنیم و در نهایت هم در نتیجه‌گیری اصل مطلب را تلخیص می‌کنیم. فرض کنید در یک سخنرانی مرتبط با پیشگیری از چاقی از دوران کودکی قرار دارید. اگر قرار باشد پشتیبانی از ایده داشته باشید تا نهایتا به یک نتیجه‌گیری قوی برسید باید از چنین الگویی استفاده کنید:

  1. چاقی در سنین بالا ارتباط تنگاتنگی با استفاده از فست فود در دوران کودکی دارد
  2. چاقی کودکان ارتباط نزدیکی با ابتلا به دیابت نوع دو در بزرگسالی دارد؛ عاملی که با تاثیرات زنجیره‌وار منفی زیادی روی سلامت دارد

نتیجه‌گیری: با توجه به عوارض این سبک زندگی، از همین حالا و از سنین پایین باید رژیم غذایی کودکان را متناسب با سن آن‌ها سالم‌سازی و تعدیل کرد

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

چنین نتیجه‌گیری که با پشتیبانی از ایده از همان ابتدا انجام می‌شود منتج به بحث می‌شود. فکر می‌کنید به راه انداختن بحث در سخنرانی چه فایده‌ای دارد؟

بحث؛ اساس یک سخنرانی موفق و پربازده

مطرح کردن مطالب طوری که بحث‌برانگیز باشد دو فایده اساسی برای سخنران و مخاطبان دارد:

  1. یک سخنرانی بحث‌برانگیز موجب دخالت دادن دیگران در بحث می‌شود؛ طوری که مخاطب تصور می‌کند ابراز ایده‌هایش در نتیجه‌گیری بحث موثر می‌شود
  2. پشتیبانی از ایده نهایتا منجر به شکل‌گیری بحث می‌شود. مخاطبی که طی چنین فرآیندی وارد بحث می‌شود خیلی دیرتر مطالب را فراموش می‌کند

انواع و اقسام شیوه‌های حمایت از ایده

روش‌های زیادی توسط سخنرانان در کنفرانس‌ها، اجلاس یا مراسم‌های غیررسمی‌تر استفاده می‌شود:

نقل قول‌ها

نقل قول‌ها به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم و در مواقع مختلفی به کار گرفته می‌شوند:

  1. استفاده از نقل قول مستقیم هنگام روایت مستقیم از یک نویسنده
  2. استفاده از نقل قول مستقیم برای پررنگ کردن بخشی از بحث
  3. استفاده از نقل قول مستقیم برای آنالیز و تحلیل در طول بحث

ترجمه و تفاسیر آزاد

در این شیوه به انتقال مفهوم مدنظر یک نویسنده در قالب، فرم یا زمینه دلخواه خود می‌کنیم. از این روش در موقعیت‌های زیر استفاده می‌شود:

  1. زمانی که تحلیل و ایده شما دقیق‌تر از خود نویسنده است
  2. زمانی که انتقال واژه به واژه و عینی یک مطلب کمکی به سخنرانی شما نمی‌کند

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

پشتیبانی عددی

گاهی سخنرانان مجبور می‌شوند برای پشتیبانی از ایده خود به اعداد، روزها و تاریخ متوسل شوند. باید نسبت به تفسیر مخاطب از این اعداد دقت کافی را به خرج داد و به نکات زیر نیز توجه داشت:

  1. شفاف سازی آمار و خودداری از اعلام ارقام حدودی
  2. پیش‌بینی دیدگاه مخاطبان بعد از اعلام این اعداد و برداشت آن‌ها

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

حمایت تصویری یا بصری

نمایش یک دیاگرام، تصاویر، گیف‌ها، کلیپ‌ و… به سان کمک‌های اولیه در سخنرانی هستند. تصاویر مفهوم واقعی یک موضوع شناخته یا ناشناخته را به مخاطب انتقال می‌دهند و به این وسیله از ساخته‌های ذهنی که مخاطب طبق موارد تئوری در ذهن خود ساخته پشتیبانی می‌کند.

بلافاصله که احساس می‌کنید مخاطبان در حال فاصله گرفتن از شما هستند می‌توانید کمک‌های اولیه را استفاده کنید؛ اما در استفاده از آن‌ها باید به نکات زیر توجه کنید:

  1. استفاده از حمایت تصویری تنها در صورتی که به کوتاه شدن بحث کمک می‌کند
  2. استفاده از روش‌های بصری برای کمک به تثبیت موضوع و تکرار و یادآوری مجدد آن
  3. استفاده از حداقل کلمات در محتوا بصری

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

نکاتی پشتیبانی از ایده: در ایده‌های خود غرق شوید!

پشتیبانی از ایده با ابزارهای مختلفی امکان‌پذیر است. همین که سخنران یک مثل را در جای درست خود به کار ببرد یا از گراف، داده‌ها و آمار استفاده کند یعنی به طریقی سعی داشته ایده خود را حمایت کند. به هر حال راهکارهای خلاقانه‌تری هم وجود دارد:

استفاده از تنوع برای پشتیبانی از ایده

هیچ چیزی قادر نیست سخنرانی را در نطفه خفه کند مگر استفاده از روش‌های تکراری بارها و بارها به صورت مداوم. هر یک از روش‌هایی که ایده اصلی را در بدو سخنرانی پشتیبانی می‌کند باید مانند چاشنی‌های غذا به اندازه مناسب استفاده شود؛ کاملا متعادل.

از طرف دیگر در سخنرانی باید تفاوت سلیقه مخاطبان را نیز در نظر گرفت. برخی از افراد مایل به شنیدن نقل قول در سخنرانی، روایات و شرح اموری هستند که توسط شما در آزمایشگاه، کارگاه یا طی تحقیق و تجربه به دست آمده است و برخی دیگر مایل به تماشا جدول داده‌ها و مقایسه آماری هستند. استفاده از روش‌های متنوع به جای یک روش مانع از کسالت مخاطب می‌شود. حتما می‌دانید که حتی آن افرادی هم که به شدت شیفته خوردن شکلات هستند بالاخره زمانی بعد از خوردن مداوم آن خسته می‌شوند!

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی

انتخاب چارچوب مناسب بحث

سخنرانی سطوح مختلفی دارد. درجه جدیت و اهمیت سخنرانی‌ها طبقه‌بندی می‌شود و اصول به همین دلیل است که ما قبل از هر چیز به آنالیز مخاطبان پیش از سخنرانی نیاز داریم. مسلما چارچوب ما برای پشتیبانی از ایده‌ها در سخنرانی رسمی صبحگاهی با سخنرانی صمیمی‌تر حین صرف ناهار تفاوت دارد. گاهی روش‌های داستان‌سرایی ما برای جذب مخاطبان و قانع کردن آن‌ها در یک سخنرانی معمولی جواب می‌دهد؛ اما در سخنرانی‌های رسمی‌تر به اعتبار ما صدمه می‌زند.

پرهیز از عبور از مرزها در پشتیبانی از داده‌ها

هر سخنرانی با هر موضوعی نهایتا به سه منبع برای پشتیبانی از ایده‌ها نیاز دارد. مثلا یک روایت از متون سخنرانی اوباما، نمایش آمار موفقیت او در مذاکرات و نهایتا یک فیلم کوتاه از ارتباطات مردمی وی کافی است تا دیگران به ایده اصلی شما یعنی مردم‌گرایی اوباما در طول ریاست جمهوری ۸ سال‌اش ایمان بیاورند!

هدف از این ابزار پشتیبانی از ایده سخنرانی است؛ نه استفاده از سخنرانی برای پشتیبانی از شواهد!

پشتیبانی از ایده برای ماندگار کردن سخنرانی